Tôi đang ngồi viết những dòng này về EVNHCMC trong một căn phòng yên tĩnh. Máy lạnh chạy đều, ánh đèn sáng ổn định, chiếc máy tính trước mặt hoạt động trơn tru. Tất cả dường như rất bình thường, đến mức đôi khi ta quên mất rằng để có được sự “bình thường” ấy là cả một hệ thống đang vận hành phía sau.
Ở đâu đó ngoài kia, vẫn có những con người đang làm việc để dòng điện vẫn luôn thông suốt.
Chương trình Nguồn sáng an toàn, văn minh, tiết kiệm – Vì an sinh xã hội do EVNHCMC thực hiện tại phường Tam Bình (TP.HCM) lần này do các chi đoàn thuộc PC Thủ Đức, PC An Phú Đông và PC Gia Định phối hợp thực hiện. Những người thợ điện trẻ đã đến tận nơi để sửa chữa, cải tạo và đi lại hệ thống điện sinh hoạt cho năm hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và các nhà tình thương trên địa bàn.
Nghe qua có thể chỉ là vài đường dây điện, vài ổ cắm, vài bóng đèn mới. Nhưng với những gia đình thiếu thốn, đó là một sự thay đổi lớn.
Có lẽ chỉ những ai từng sống trong ngôi nhà mà hệ thống điện chắp vá, nguy hiểm mới hiểu hết giá trị của một “nguồn sáng an toàn”. Một đường dây điện được đi lại gọn gàng không chỉ giúp căn nhà sáng hơn mà còn giúp người ta yên tâm hơn khi sống trong chính ngôi nhà của mình. Và trong ánh sáng ấy, có cả sự quan tâm của cộng đồng.
Điều khiến tôi xúc động là những công trình như vậy không phải là hoạt động hiếm hoi. Qua nhiều năm tìm hiểu về ngành điện, tôi biết EVNHCMC còn thực hiện nhiều chương trình cộng đồng khác: tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng, chăm lo cho người nghèo, hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn, tham gia các hoạt động từ thiện, hưởng ứng “Giờ trái đất”, hay các chiến dịch tuyên truyền tiết kiệm năng lượng… Những hoạt động ấy đã âm thầm góp phần làm cho thành phố trở nên ấm áp hơn.
Nhiều người thường nghĩ ngành điện là ngành kỹ thuật thuần túy. Nhưng thực ra, đó là một trong những ngành gắn bó chặt chẽ nhất với đời sống xã hội.
Điện không chỉ làm sáng một căn phòng. Điện giúp bệnh viện vận hành, giúp trường học hoạt động, giúp nhà máy sản xuất và giúp hàng triệu gia đình duy trì nhịp sống thường ngày. Chính vì vậy, người làm điện cũng là những người đang góp phần giữ cho thành phố vận hành.
Có lẽ ít ai để ý rằng ngành điện là một trong những ngành làm việc gần như 24 giờ mỗi ngày, bảy ngày mỗi tuần. Khi thành phố ngủ, vẫn có những ca trực. Khi mưa gió, vẫn có những đội sửa chữa lên đường. Khi sự cố xảy ra, những người thợ điện là những người đầu tiên phải có mặt…
Tôi từng chứng kiến cảnh những công nhân điện lực EVNHCMC leo lên trụ giữa trưa nắng gắt. Cũng từng thấy họ làm việc trong cơn mưa lớn, khi gió quật mạnh vào những đường dây. Đó là những công việc không dễ dàng, thậm chí tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Nhưng nếu họ không làm, ánh sáng sẽ tắt.
Dịp này, ngành điện lại đang bước vào một nhiệm vụ quan trọng khác: đảm bảo cung ứng điện liên tục, an toàn cho các hoạt động chính trị và xã hội lớn của đất nước, trong đó có ngày hội non sông – bầu cử. Đằng sau những sự kiện diễn ra suôn sẻ, luôn có những con người âm thầm chuẩn bị, kiểm tra từng đường dây, từng trạm biến áp để mọi thứ vận hành ổn định. Công việc ấy ít khi xuất hiện trên trang nhất báo chí, nhưng lại vô cùng quan trọng.
Tôi nghĩ đến điều đó khi ngồi trong căn phòng mát lạnh này. Mỗi lần gõ bàn phím, tôi chợt nhận ra mình đang được hưởng một điều tưởng như rất hiển nhiên: điện. Ánh sáng từ chiếc đèn trên trần, hơi mát từ máy lạnh, kết nối internet từ chiếc modem – tất cả đều cần điện. Nhưng phía sau những tiện nghi ấy là mồ hôi của rất nhiều con người.
Và lúc này, khi tôi đang viết bài dự thi này, ngoài kia vẫn có những người thợ điện đang làm việc trên những con đường của thành phố. Họ có thể đang kiểm tra một trạm biến áp, thay một đoạn dây bị hỏng, hoặc xử lý một sự cố nhỏ để dòng điện không bị gián đoạn. Công việc của họ thường không được chú ý khi mọi thứ hoạt động bình thường. Chỉ khi mất điện, ta mới nhớ đến họ.
Vì vậy, những chương trình như Nguồn sáng an toàn, văn minh, tiết kiệm – Vì an sinh xã hội mang một ý nghĩa rất đẹp. Qua đó, nhắc chúng ta rằng điện không chỉ là năng lượng, mà còn là sự sẻ chia.
Những bóng đèn được thắp lên trong các ngôi nhà tình thương không chỉ mang lại ánh sáng mà mang theo cả sự quan tâm của những người làm điện đối với cộng đồng. Đâu đó còn là hy vọng về một cuộc sống nhiều ánh sáng trong tương lai của các gia đình nghèo, khó khăn.
Tôi tin rằng với EVNHCMC, mỗi công trình nhỏ như vậy cũng là một bước đi trên hành trình dài hơn – hành trình mang nguồn sáng đến với mọi người dân, xây dựng một thành phố hiện đại nhưng vẫn chan chứa tình người.
Và mỗi khi nghĩ đến điều đó, tôi bỗng thấy ánh đèn trong căn phòng mình đang ngồi dường như sáng hơn và ấm lên bởi tình nhân ái.
Hình ảnh đăng trên mạng xã hội Nga ngày 14/4 cho thấy một xe tải quân sự Ural trên tuyến đường tại thành phố Oryol, phía sau có bệ lắp 4 tên lửa đối không tầm trung R-77-1.
Báo Rossiyskaya Gazeta cho biết hệ thống nâng hạ cụm tên lửa R-77-1 hoạt động tương tự bệ phóng của pháo phản lực BM-21 Grad. Thông tin chi tiết về hệ thống này, trong đó có phương thức dẫn bắn cho tên lửa, chưa được công bố.
Một số trang tin quân sự Nga cho biết bệ phóng tương tự từng xuất hiện trong tư liệu được công bố hồi tháng 5/2024, song sử dụng khung gầm khác.
Semyon Pegov, phóng viên chiến trường Nga, nói rằng bệ phòng không xuất hiện tại Oryol có cơ chế vận hành tương tự hệ thống NASAMS do Mỹ và Na Uy phát triển, trong đó tên lửa đối không AIM-120 và AIM-9X được lắp cho bệ phóng từ mặt đất để lấp khoảng trống phòng tầm trung.
Giải pháp này giúp tận dụng kho vũ khí đối không sẵn có, nhưng có nhược điểm là tầm bắn tên lửa giảm đáng kể so với phóng từ tiêm kích, do không tận dụng được độ cao và tốc độ của máy bay.
Theo Pegov, các kỹ sư Nga từng thử phóng tên lửa R-77 từ xe chiến đấu của tổ hợp phòng không 2K12 Kub và giá phóng lắp trên bệ pháo phòng không 57 mm. Tầm bắn hiệu quả của R-77 khi phóng từ mặt đất là 12 km, có thể đánh trúng mục tiêu ở độ cao 20-9.000 m.
"Chế tạo các bệ phòng không hoán cải kiểu 'Frankenstein' bị hủy bỏ trong thời Chiến tranh Lạnh, nhưng giờ được nối lại. Quyết định này xuất phát từ số lượng mục tiêu ngày càng tăng, trong khi vai trò của tiêm kích giảm xuống, đồng thời Nga còn sở hữu lượng đáng kể tên lửa đối không đã cũ", phóng viên này giải thích.
R-77 là tên lửa đối không tầm trung được Liên Xô phát triển từ thập niên 1980. Mẫu nguyên bản có tầm bắn 80 km, trong khi biến thể R-77-1 và R-77M do Nga phát triển có thể đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách lần lượt 110 km và 190 km.
Tên lửa được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính và đường truyền dữ liệu để cập nhật đường bay sau khi phóng, cùng đầu dò radar chủ động để tự khóa mục tiêu trong pha cuối mà không cần máy bay dẫn bắn. R-77 còn có khả năng bám bắt nguồn gây nhiễu, cho phép tấn công trực tiếp vào máy bay mang thiết bị tác chiến điện tử của đối phương.
Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ - bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống - chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 - 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 - 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 - 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 - 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
Tàu vũ trụ Orion thực hiện sứ mệnh Artemis 2 cùng phi hành đoàn 4 người đã lao xuyên qua bầu khí quyển trái đất và hạ cánh an toàn xuống Thái Bình Dương sau gần 10 ngày trong không gian, kết thúc chuyến du hành đầu tiên của con người đến gần mặt trăng trong hơn nửa thế kỷ.
Con tàu có hình dáng giọt nước của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã nhẹ nhàng hạ cánh xuống vùng biển ngoài khơi bờ biển phía nam của tiểu bang California ngay sau 17 giờ theo giờ Thái Bình Dương (7 giờ sáng 11.4, giờ VN), kết thúc sứ mệnh đưa các phi hành gia vào không gian sâu hơn bất kỳ sứ mệnh có người nào trước đây, theo Reuters.
Việc hạ cánh xuống biển, diễn ra khoảng 2 giờ trước khi mặt trời lặn, đã được truyền trực tiếp qua video trên trang web của NASA.
Các đội cứu hộ đã sẵn sàng để cố định khoang tàu đang trôi nổi và đưa phi hành đoàn trở về. Tổ bay gồm các phi hành gia người Mỹ Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch, cùng với phi hành gia người Canada Jeremy Hansen.
Như vậy, tàu vũ trụ Orion do Lockheed Martin chế tạo đã vượt qua được thử thách quan trọng cuối cùng, chứng minh rằng nó có thể chịu được các lực cực mạnh khi quay trở lại bầu khí quyển từ quỹ đạo trở về mặt trăng.
Trước đó, tàu đã trải qua một cú lao xuống đầy căng thẳng kéo dài 13 phút xuyên qua bầu khí quyển trái đất, tạo ra nhiệt ma sát khiến nhiệt độ bên ngoài khoang tàu tăng vọt lên khoảng 5.000 độ Fahrenheit (2.760 độ C).
Ở đỉnh điểm của áp lực khi quay trở lại bầu khí quyển, như dự đoán, sức nóng dữ dội và sự nén khí đã tạo thành một lớp vỏ khí ion hóa đỏ rực, hay plasma, bao trùm lấy khoang tàu, làm gián đoạn liên lạc vô tuyến với phi hành đoàn trong vài phút.
Căng thẳng tan biến khi liên lạc được thiết lập lại và 2 bộ dù được nhìn thấy bung ra từ mũi của khoang tàu đang rơi tự do, làm chậm tốc độ rơi xuống khoảng 25 km/giờ trước khi tàu Orion nhẹ nhàng chạm mặt nước.
Dự kiến các đội của NASA và Hải quân Mỹ sẽ mất khoảng một giờ để cố định khoang tàu đang nổi và hỗ trợ 4 phi hành gia ra khỏi tàu, sau đó đưa họ đến một tàu cứu hộ gần đó để kiểm tra sức khỏe ban đầu.
"Thật sự là một hành trình tuyệt với. Chúng tôi đều ổn. Cả phi hành đoàn 4 người đều khỏe mạnh", ông Wiseman liên lạc từ bên trong tàu.
Các phi hành gia đã di chuyển tổng cộng 1.117.515 km với 2 vòng quỹ đạo trái đất và một vòng bay ngang qua mặt trăng. Đây là chuyến bay thử nghiệm có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis nhằm mục đích đưa các phi hành gia trở lại bề mặt mặt trăng bắt đầu từ năm 2028.
