Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã phải nhận thất bại nặng nề nhất trong cuộc bầu cử cuối tuần trước, khi đảng trung hữu đối lập Tisza của chính trị gia Peter Magyar giành được 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, trong khi đảng Fidesz của ông Orban chỉ giành khoảng 55 ghế.
Điều này đồng nghĩa Tisza sẽ tự thành lập chính phủ mới với Magyar, 45 tuổi, làm Thủ tướng, chấm dứt 16 năm cầm quyền của Orban, chính trị gia nổi tiếng với tư tưởng cánh hữu dân túy.
“Đây là kết quả đau đớn nhưng không thể phủ nhận: Chúng tôi không còn được người dân tin tưởng giao phó trách nhiệm và cơ hội lãnh đạo”, ông Orban hôm 12/4 phát biểu thừa nhận thất bại.
Tibor Dessewffy, giám đốc trung tâm nghiên cứu xã hội học kỹ thuật số tại Đại học Eotvos Lorand, Budapest, đồng thời là thành viên Hội đồng châu Âu về Quan hệ Đối ngoại, nhận định thất bại này cho thấy ông Orban đã trở thành nạn nhân của chính hệ thống do mình tạo ra.
Năm 2010, khi đảng Fidesz lần đầu lên nắm quyền, họ nhận được 53% phiếu bầu và giành được 2/3 số ghế tại quốc hội, giúp đảng này có thể thay đổi các quy định quan trọng về bầu cử.
Tận dụng lợi thế này, ông Orban đã thiết kế một hệ thống bầu cử giúp tối đa hóa số ghế tại quốc hội mà đảng Fidesz giành được. Fidesz đã chia lại các khu vực bầu cử theo hướng có lợi cho mình, mở rộng quyền bỏ phiếu cho những người Hungary sống ở nước ngoài vốn đa phần có tư tưởng bảo thủ.
Họ cũng thiết lập một hệ thống bỏ phiếu hỗn hợp nhằm phân bổ số ghế áp đảo cho đảng giành được tỷ lệ phiếu bầu cao nhất, ngay cả khi đảng đó chỉ đạt được đa số tương đối chứ không phải đa số tuyệt đối.
Nhờ những thay đổi này, đến cuộc bầu cử năm 2014, đảng Fidesz chỉ nhận được 45% số phiếu bầu, nhưng tỷ lệ đa số tuyệt đối tại quốc hội của họ về cơ bản vẫn không thay đổi.
Điều đó cho phép Fidesz tiếp tục thông qua các đạo luật, sửa đổi hiến pháp và bổ nhiệm những người trung thành với đảng vào các vị trí quan trọng mà không cần phải tham khảo ý kiến từ các đảng đối lập.
Ông Orban thời gian này cũng thành công trong nỗ lực tăng cường kiểm soát truyền thông. Đảng Fidesz đã phủ kín các kênh truyền thông bằng vô số thông điệp báo động về những thế lực “đang tấn công Hungary”.
Họ cho rằng Hungary đang bị bao vây, công kích bởi người nhập cư trái phép, các nhóm thiểu số về giới, những chính trị gia quan liêu tại Liên minh châu Âu (EU) và cả chính phủ Ukraine.
Những thông điệp đó đã tạo nên cảm giác bất an trong công chúng và giúp Fidesz giữ vững thành trì của mình ở phe cánh hữu, thường xuyên lôi kéo được ủng hộ từ các đảng cực hữu khác. Khi phản hồi lại những thông tin này, các đảng đối lập bị buộc phải bảo vệ những quan điểm vốn không nhận được đồng thuận từ đại đa số người dân Hungary, như ủng hộ quyền LGBTQ+, thể hiện đồng cảm với người nhập cư Hồi giáo và lặp lại những lời chỉ trích chính phủ Hungary từ EU.
Trong hơn một thập kỷ, chiến thuật của Fidesz đã đem lại nhiều thành công về mặt bầu cử. Ông Orban tái đắc cử vào năm 2014, 2018 và 2022, trở thành thủ tướng tại vị lâu nhất ở châu Âu.
Trong suốt thời gian đó, ông lãnh đạo chính phủ với thế đa số tuyệt đối tại quốc hội, giúp ông xây dựng các thiết chế kinh tế, chính trị, tư pháp và thậm chí là văn hóa của Hungary mà không gặp phải bất kỳ kiểm soát hay đối trọng nào.
Trụ cột suy yếu
Hệ thống mà đảng Fidesz dày công xây dựng đã trở thành trụ cột đảm bảo rằng đảng lớn nhất đất nước có thể lãnh đạo với quyền lực gần như tuyệt đối, nhờ vào việc dễ dàng chiếm được đa số áp đảo tại quốc hội. Nó đã vận hành trơn tru qua ba cuộc bầu cử liên tiếp, cho đến khi một lực lượng mới là đảng Tisza xuất hiện và tỏ ra được lòng dân hơn cả Fidesz.
Là một chính trị gia trẻ tuổi, Magyar đã thích nghi nhanh chóng với môi trường truyền thông mới, nơi Fidesz bấy lâu nay dường như không có đối thủ. Ông đã nhanh chóng xây dựng Tisza thành một lực lượng chính trị lớn, kết hợp giữa việc kiện toàn tổ chức đảng, vận động không ngừng nghỉ và tạo tầm ảnh hưởng sâu rộng trên mạng xã hội để thu hút cử tri trẻ tuổi.
Ông thu hút sự ủng hộ trong bối cảnh kinh tế trì trệ, tìm cách kết nối với cử tri khi liên tục đến thăm các thị trấn và thành phố, đồng thời thường ở lại hàng giờ sau bài phát biểu để gặp gỡ người dân địa phương.
Trong chiến dịch tranh cử, trong khi Thủ tướng Orban chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại và quan hệ với các lãnh đạo thế giới. Magyar lại chú trọng vào các vấn đề trong nước như kinh tế và tham nhũng.
Trong các cuộc bầu cử trước đây, Fidesz giành chiến thắng dựa trên việc phe đối lập bị phân mảnh, chia rẽ. Năm nay, Tisza là lực lượng chính trị đầu tiên hợp nhất được các đảng đối địch thành một phong trào duy nhất.
Điểm gây chú ý là tổng số phiếu bầu ngày 12/4 dành cho tất cả các đảng dân chủ ngoài Tisza chỉ chiếm chưa đầy 2%. Điều này có nghĩa bất kể những khác biệt về chính trị và tư tưởng, cử tri đã đoàn kết lại để ủng hộ ông Magyar.
Mối đoàn kết này là kết quả từ tình trạng phân cực sâu sắc trong xã hội Hungary. Chiến thuật của ông Orban khi xoáy sâu vào các vấn đề gây chia rẽ như nhập cư hay mối nguy từ cuộc xung đột Ukraine đã tạo ra một môi trường chính trị rạn nứt nghiêm trọng.
Nhưng khi những mối đe dọa thực tế mà ông Orban đưa ra không bao giờ thành hiện thực, niềm tin của cử tri với Fidesz cũng bắt đầu lung lay, theo Jorn Fleck, giám đốc điều hành Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương.
Chiến lược của ông Orban khi đổ lỗi cho EU và Ukraine về những vấn đề nội tại mà Hungary đối mặt đã không còn thuyết phục được đa số cử tri. Ông Magyar đã thành công khi chỉ ra mối liên hệ giữa chính quyền Orban với tình trạng bệnh viện xuống cấp, cơ sở hạ tầng rệu rã và lạm phát tăng cao, đồng thời vạch trần nạn tham nhũng trong giới lãnh đạo cấp cao của Fidesz.
Trong bối cảnh đó, ranh giới chia rẽ chính trong xã hội Hungary giờ đây chỉ xoay quanh câu hỏi người dân muốn ông Orban ở lại hay ra đi. Lựa chọn mang tính đối đầu trực diện này đã giúp ông Magyar dễ dàng tập hợp cử tri từ nhiều hệ tư tưởng khác nhau về phía mình. Ông đã trở thành gương mặt đại diện cho toàn bộ bộ phận xã hội phản đối Thủ tướng Orban.
Vì hệ thống bầu cử được Fidesz thiết kế để khuếch đại quyền lực ngay cả với thế đa số tương đối nhỏ, đảng Tisza giờ đây cũng được hưởng lợi với đa số 2/3 ghế tại quốc hội, trao cho họ công cụ để xóa bỏ những đạo luật mà ông Orban đã đưa ra trước đây, đảo ngược hoàn toàn di sản chính trị của Fidesz.
“Bộ máy bầu cử của Hungary, vốn được thiết kế để biến thế đa số tương đối thành sức mạnh áp đảo tuyệt đối tại quốc hội, đã vận hành hoàn hảo, nhưng không dành cho ông Orban”, Dessewffy nói.
Theo chuyên gia này, Magyar giành chiến thắng bằng cách hiểu thấu luật chơi và tận dụng nó để đánh bại ông Orban.
“Những đạo luật bầu cử do chính ông Orban ký thông qua nhằm chia rẽ phe đối lập cuối cùng lại trở thành đòn chí mạng cho người tạo ra chúng, khi ông phải đối mặt với một đối thủ nắm rõ cơ chế và biến nó thành lợi thế riêng mình”, Dessewffy cho hay.
Chuyên gia Fleck cho rằng thất bại của Thủ tướng Orban cùng đảng Fidesz đã báo hiệu những cơ hội mới quan trọng không chỉ cho Hungary mà cho toàn bộ châu Âu.
Emma Nix, phó giám đốc tại Trung tâm châu Âu thuộc Hội đồng Đại Tây Dương, kỳ vọng chính phủ do ông Magyar dẫn dắt sẽ rũ bỏ vai trò “kẻ ngoài lề” trên bàn nghị sự EU. Quan trọng nhất, điều này có thể chấm dứt việc Hungary phủ quyết gói hỗ trợ 90 tỷ USD của EU dành cho Ukraine.
“Dù Hungary vẫn giữ quan điểm bảo thủ trong các vấn đề từ nhập cư đến mở rộng liên minh, Budapest sẽ quay lại lập trường mang tính xây dựng hơn đối với các vấn đề châu Âu khác”, Fleck nhận xét. “Người dân Hungary đã bác bỏ việc ông Orban công kích mối quan hệ với Brussels, cho thấy họ hy vọng nước này trở thành một thành viên bình thường của liên minh”.
Theo lời mời từ Ban Chấp hành Trung ương CPC và ông Tập Cận Bình, bà Trịnh Lệ Văn là Chủ tịch KMT đầu tiên trong thập niên qua dẫn đầu phái đoàn đến Trung Quốc đại lục. Phái đoàn đã đến thăm tỉnh Giang Tô và Thượng Hải trước khi đến Bắc Kinh.
Ông Tập cho hay cuộc gặp giữa các lãnh đạo CPC và KMT sau 10 năm này có ý nghĩa rất lớn đối với việc phát triển quan hệ giữa hai đảng và giữa hai bờ eo biển Đài Loan, theo Tân Hoa xã.
Ông Tập nhấn mạnh rằng dù bối cảnh quốc tế và tình hình giữa hai bờ eo biển Đài Loan có diễn biến như thế nào đi nữa, xu hướng hướng tới sự phục hưng của dân tộc Trung Hoa sẽ không thay đổi, và động lực hiện hữu để người dân ở hai bên eo biển xích lại gần nhau cũng sẽ không thay đổi.
Ông Tập nói thêm rằng người dân ở hai bên eo biển Đài Loan đều mong muốn hòa bình, quan hệ hai bên được cải thiện và cuộc sống tốt đẹp hơn. "Đây là trách nhiệm mà đảng Cộng sản Trung Quốc và Quốc Dân đảng không thể né tránh, đồng thời cũng là động lực thúc đẩy hai đảng hợp tác với nhau", ông Tập nhấn mạnh.
Về phía mình, bà Trịnh nói với ông Tập rằng quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan cùng có lợi là điều mà công chúng cả hai bên đều mong muốn, và sự tương tác cũng như trao đổi nên mang tính hai chiều.
Bà Trịnh nói thêm bà hy vọng rằng thông qua nỗ lực của cả hai bên, eo biển Đài Loan sẽ không còn là điểm nóng của xung đột tiềm tàng, và chắc chắn sẽ không trở thành "bàn cờ cho các thế lực bên ngoài can thiệp".
Dự án bao bì sinh học từ lục bình của nhóm tác giả gồm 5 sinh viên Lê Hoàng Khanh, Trần Minh Khánh, Khưu Thúy Quỳnh, Nguyễn Thanh Hào và Mã Tấn Lộc (Trường ĐH FPT Cần Thơ). Hiện nhóm đang phát triển dự án GreenShield Mekong để tạo ra các giải pháp bao bì sinh học thay thế nhựa dùng một lần.
Hoàng Khanh cho biết không dừng lại ở ý tưởng, nhóm đã bước vào giai đoạn thương mại hóa với hệ sinh thái sản phẩm tương đối hoàn chỉnh. Các dòng sản phẩm chủ lực bao gồm: khay, hộp đựng trái cây ép khuôn từ lục bình, lót ly sinh học, chén lá lục bình và đĩa từ lá sen. Tất cả đều có khả năng phân hủy sinh học hoàn toàn, đảm bảo an toàn thực phẩm và thân thiện với môi trường.
Quy trình sản xuất sử dụng phương pháp xử lý sinh khối đơn giản nhưng hiệu quả như: nghiền, trộn, ép khuôn và phơi khô (đối với lục bình); ép, định hình và xử lý bề mặt (đối với lá sen).
Bên cạnh đó, dự án tích hợp chuyển đổi số với hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, bản đồ số vùng nguyên liệu và công nghệ AI phân loại nguyên liệu. Điểm nổi bật của dự án nằm ở khả năng giải quyết đồng thời nhiều bài toán thực tiễn. Bao bì được thiết kế ôm sát, có độ chịu lực tốt, giúp giảm tỷ lệ dập nát nông sản trong quá trình vận chuyển, đặc biệt là trái cây xuất khẩu. Việc sử dụng vật liệu sinh học giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Dự án tạo ra sinh kế ổn định cho nông dân thông qua các hoạt động thu gom, sơ chế và gia công lục bình, lá sen. Mô hình này đặc biệt phù hợp với lao động nông thôn, phụ nữ và lao động nhàn rỗi, góp phần hình thành chuỗi cung ứng gắn với hợp tác xã, nâng cao thu nhập và ý thức bảo vệ môi trường.
Về mặt môi trường, dự án góp phần giảm đáng kể lượng rác thải nhựa khó phân hủy và cải thiện hệ sinh thái sông ngòi tại ĐBSCL.
Theo Hoàng Khanh, dự án GreenShield Mekong tập trung vào khách hàng là doanh nghiệp xuất khẩu trái cây, hợp tác xã nông nghiệp, hệ thống siêu thị và chuỗi nhà hàng, khách sạn. Đây là khách hàng có nhu cầu lớn và ổn định, đồng thời chịu áp lực ngày càng cao về tiêu chuẩn bao bì xanh.
Thầy Nguyễn Trọng Luân, Chủ nhiệm bộ môn khởi nghiệp, Trường ĐH FPT Cần Thơ, đánh giá GreenShield Mekong là dự án tiêu biểu của sinh viên khi đồng thời giải quyết ô nhiễm rác thải nhựa và tình trạng lục bình phát triển quá mức tại ĐBSCL. Dự án thể hiện rõ tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn và định hướng thị trường theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để thương mại hóa bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện chất lượng sản phẩm, mô hình tài chính và chiến lược thị trường.
Chiều 9.4, tại hội trường Trường ĐH Thủy lợi, lễ vinh danh đội bóng đá sinh viên với thành tích vô địch giải bóng đá TNSV Việt Nam lần IV - 2026 cúp THACO và á quân giải bóng đá TNSV quốc tế lần II - 2026 cúp THACO.
Trường ĐH Thủy lợi đã có mùa giải thành công, khi chinh phục nhiều đỉnh cao, đồng thời thiết lập kỷ lục ấn tượng tại sân chơi trong nước và quốc tế. Học trò HLV Vũ Văn Trung trở thành đội thắng nhiều nhất ở một vòng chung kết bóng đá sinh viên trong nước (4 trận) và quốc tế (3 trận), là đội duy nhất trong lịch sử vô địch TNSV Việt Nam với thành tích sạch lưới toàn giải (tính cả vòng loại), là đội ghi nhiều bàn nhất trong lịch sử giải quốc tế (10 bàn).
Màn trình diễn thuyết phục trên sân khi thể hiện lối chơi công thủ toàn diện, cùng tinh thần vượt khó ngoạn mục trong 34 ngày đáng nhớ tại Nha Trang của Trường ĐH Thủy lợi đã lay động đông đảo khán giả đến sân cổ vũ cũng như theo dõi trên các nền tảng giải đấu.
Tại buổi lễ vinh danh hôm nay, HLV Vũ Văn Trung cùng học trò đã được xướng tên đầy trang trọng. Hình ảnh nâng cúp tại sân vận động Trường ĐH Nha Trang tháng trước cũng được tái hiện trên sân khấu hội trường, khi Nguyễn Hoàng Danh cùng đồng đội cầm trên tay danh hiệu vô địch đã trở thành hiện thực sau nhiều mùa giải lỡ hẹn với vinh quang. Cũng tại buổi lễ, đội Trường ĐH Thủy lợi cũng nhận phần thưởng từ các nhà tài trợ, đơn vị đồng hành. Trong đó, một doanh nghiệp đã tặng thưởng 600 triệu đồng, trong đó 100 triệu đồng được ứng trước ngày toàn đội lên đường, để vinh danh nỗ lực của đội Trường ĐH Thủy lợi. Ban lãnh đạo trường cũng tặng 100 triệu đồng đến toàn thể đội bóng.
Cộng với 300 triệu đồng tiền thưởng vô địch từ ban tổ chức giải, cùng hàng trăm triệu tiền thưởng từ các đơn vị tài trợ khác, Trường ĐH Thủy lợi đã nhận hơn 1 tỉ đồng tiền thưởng cho chức vô địch TNSV THACO cup 2026 và ngôi á quân TNSV quốc tế 2026.
Các cầu thủ Trường ĐH Thủy lợi cũng nhận được các suất học bổng giá trị. Trong đó, tiêu biểu có tiền vệ Hoàng Văn Lâm, người có kết quả học tập GPA 4.0, có cơ hội ra trường với tấm bằng xuất sắc.
Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS Nguyễn Trung Việt, Trường ĐH Thủy lợi khẳng định, toàn đội Trường ĐH Thủy lợi đã vượt qua hành trình phi thường tại giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam và quốc tế, bước qua những ngày phải tập luyện, thi đấu dưới cái nóng "đổ lửa" để viết nên hành trình phi thường: bất bại cả 10 trận (tính trong 80 phút) tại 2 vòng chung kết, ghi 24 bàn thắng (trung bình 2,4 bàn/trận), thể hiện tinh thần quyết tâm cùng chất lượng thi đấu đã trở thành thương hiệu của bóng đá Thủy lợi.
Ông Nguyễn Trung Việt cũng gửi lời cảm ơn đến T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Báo Thanh Niên cùng Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã mang đến giải đấu chuyên nghiệp, hấp dẫn, lôi cuốn để sinh viên Trường ĐH Thủy lợi nói riêng và sinh viên Việt Nam nói chung khẳng định bản thân.
Tiếp lời, HLV Vũ Văn Trung gửi lời tri ân xúc động đến ban tổ chức giải, lãnh đạo trường, nhà tài trợ, và đặc biệt là các thành viên Trường ĐH Thủy lợi vì đã chiến đấu đến cùng, không từ bỏ trước khó khăn. "Các cầu thủ đã chiến đấu bằng cả trái tim để mang lại vinh quang và làm rạng danh màu cờ sắc áo Trường ĐH Thủy lợi", ông Trung nhấn mạnh. "Sinh viên Trường ĐH Thủy lợi vừa học giỏi, vừa đá bóng giỏi, luôn nỗ lực hết sức và tận tâm với công việc. Chúng tôi tự hào vì các em".
Ông Trần Việt Hưng, Phó tổng biên tập Báo Thanh Niên, cũng gửi lời chúc mừng đến Trường ĐH Thủy lợi trong ngày vinh danh.
"Thành công ở giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam và quốc tế một lần nữa khẳng định Trường Đại học Thủy lợi là lá cờ đầu của bóng đá học đường cả nước, xứng đáng đại diện cho màu cờ sắc áo Việt Nam tiến ra sân chơi quốc tế để chứng minh bản lĩnh và khí phách của thanh niên Việt Nam, đồng thời góp phần trở thành cầu nối để bóng đá sinh viên Việt Nam hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới.
Thay mặt ban tổ chức giải, tôi xin gửi lời chúc mừng đến Trường Đại học Thủy lợi cũng như toàn thể đội bóng. Chúc lãnh đạo, các quý thầy cô, sinh viên cùng tập thể Trường Đại học Thủy lợi luôn dồi dào sức khỏe, hạnh phúc, thành công. Chúc phong trào bóng đá Thủy lợi luôn phát triển vững mạnh, đạt nhiều thành tựu. Chúc đội bóng sẽ tiếp tục gặt hái thành công ở những mùa giải tiếp theo", nhà báo Trần Việt Hưng chia sẻ.
Theo Hiệu trưởng Nguyễn Trung Việt, thành công ở sân chơi TNSV Việt Nam và quốc tế là động lực để Trường ĐH Thủy lợi tiếp tục phát triển phong trào bóng đá.
Ông Việt khẳng định, nắm được chủ trương đưa giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam ra miền Bắc, Trường ĐH Thủy lợi sẽ nỗ lực hoàn thiện và đáp ứng yêu cầu cơ sở vật chất để giành quyền đăng cai vòng chung kết mùa tới.
