Trong chiến tranh, khu vực đèo Hải Vân bị bom đạn phá hủy nặng nề. Khi những vụ sạt lở diễn ra liên tiếp ở các tỉnh thành miền Trung trong năm 2020 thì cánh rừng Bắc Hải Vân, Huế vẫn đứng vững và xanh tươi.
Bắc Hải Vân là khu rừng ở phía Nam thành phố Huế, một nơi đặc biệt có giá trị về đa dạng sinh học và cảnh quan môi trường. Rừng nằm trong vùng giao thoa sinh học giữa các luồng thực vật từ phía Bắc xuống và từ phía Nam lên. Nơi đây đã hình thành nên một hệ sinh thái đa dạng, phong phú, có nhiều loài động thực vật thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm cần được ưu tiên bảo vệ.
Lịch sử của Bắc Hải Vân là những trảng cỏ tranh, lau lách và cây đót. Đến mùa đót, cư dân sống ven rừng vào khai thác đem về bán rồi lại đốt rừng triền miên để lấy tranh. Đất rừng ngày càng thoái hóa. Đến mùa khô, khu rừng đứng trước nguy cơ cháy, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.
Những năm 1987 và 1988, chính quyền Bình Trị Thiên cũ đầu tư trồng rừng trên diện tích cỏ tranh bằng keo lá tràm. Ba năm sau, rừng keo lá tràm khép tán, phủ xanh.
Năm 1994, với sự giúp đỡ của Ban quản lý dự án PAM 4304, Ban quản lý (BQL) rừng Bắc Hải Vân đã tiến hành trồng 21,3ha thử nghiệm các loài cây bản địa bằng nguồn vốn hỗ trợ của dự án. Một năm sau, cây bản địa sinh trưởng và phát triển tốt. Họ cũng rút ra được một số kinh nghiệm về kỹ thuật.
Để giải quyết khó khăn về vốn và đáp ứng yêu cầu mở rộng không gian dinh dưỡng, ánh sáng cho cây bản địa, BQL dự án đề xuất tỉa thưa kết hợp lợi dụng sản phẩm trung gian keo lá tràm làm nguyên liệu. Từ năm 1995 trở đi, nguồn vốn đầu tư trồng rừng cây bản địa chủ yếu là nguồn thu từ tỉa thưa rừng keo và có một phần vốn hỗ trợ của chương trình các dự án.
Với phương thức “lấy sản phẩm rừng trồng lại rừng”, đến nay có 406,7ha cây bản địa dưới tán rừng keo lá tràm được trồng và chăm sóc từ nguồn thu tỉa thưa rừng trồng tại tiểu khu 250. Việc trồng cây bản địa dưới tán rừng keo lá tràm là một mô hình điển hình ở Bắc Hải Vân.
Trong ký ức của anh Trần Quốc Hùng, Phó giám đốc BQL rừng phòng hộ Bắc Hải Vân, đó là những ngày họ trực tiếp vào các khu vực rừng tự nhiên lựa chọn cây giống như chò chỉ, trâm, dầu rái, gõ, lim xanh… để theo dõi thu hái hạt hoặc bứng cây tái sinh đưa về gieo ươm.
Những hạt giống, cây con được đem về gieo ươm. Đến thời điểm thích hợp, họ lại gánh gồng, mang vác vượt núi đi trồng rừng. Thành quả đến giờ toàn khu rừng có hơn 40 loài cây bản địa sinh trưởng và phát triển tốt. Một số loài cây thích nghi với điều kiện lập địa sau khi được mở tán keo, chăm sóc, tạo ra khu rừng trồng nhiều tầng tán, góp phần đẩy nhanh phục hồi rừng Bắc Hải Vân.
“Nhờ những sự nỗ lực của các thành viên qua nhiều thời kỳ, sự cần mẫn chăm sóc và bảo vệ đã phục hồi, tạo nên một khu rừng xanh tốt. Mô hình này đã được các đơn vị lâm nghiệp trong nước và các tổ chức quốc tế tham quan học tập và đánh giá cao”, ông Hùng tự hào nói.
Để Bắc Hải Vân phát triển tốt, bền vững không chỉ thành quả của hành trình trồng, mà đó còn là những bước chân của các thành viên luôn luồn lách bảo vệ rừng.
Rừng ở đây xanh tốt, muôn thú bình an là có cả máu và nước mắt của đội tuần tra bảo vệ. Khu vực đèo Hải Vân có địa hình phức tạp, chia cắt mạnh, độ dốc cao nên người dân giáp ranh lợi dụng địa hình để khai thác trái phép lâm sản, săn bắt trái phép động vật hoang dã. Điều này dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng nhiều loài động vật rừng hoang dã quý hiếm, gây suy giảm nghiêm trọng về đa dạng sinh học, ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng.
Lợi nhuận lớn từ việc săn bắt động vật hoang dã mang lại nên các đối tượng hoạt động vô cùng tinh vi, manh động, sẵn sàng chống người thi hành công vụ để tẩu thoát. Khi bị truy đuổi ban ngày, các đối tượng chuyển sang hoạt động cài đặt bẫy vào ban đêm.
Hai mươi năm trước, khi đang còn ngồi trong quán nước, anh Hùng từng bị một thanh niên dùng ly đánh một cú mạnh vào cổ. Anh phải nằm viện nửa tháng, với vết thương may 15 mũi. Anh nghĩ chắc do mấy đợt phục kịch bắt tang vật các đối tượng khai thác gỗ trái phép nên giờ bị trả thù.
Các thế hệ giữ rừng Bắc Hải Vân luôn trải qua sự phá hoại của đối tượng phá rừng, đặt bẫy thú. 5 năm trước, anh Nguyễn Văn Lương (36 tuổi), đội trưởng đội chuyên trách bảo vệ rừng, cũng đã bị một kẻ ném đá làm gãy sống mũi, thương tích lên đến 24%. Kẻ thủ ác sau đó bị kết tội 2 năm tù.
Lần khác, trong một chuyến cùng anh em chạy xe máy lên dựng ở bìa rừng, rồi đi sâu vào trong đẩy đuổi các đối tượng đặt bẫy thú, đến lúc quay trở về, chiếc xe máy của anh Lương và hai chiếc của đồng đội bị đốt cháy chỉ còn trơ khung sắt. Đồng lương họ ba cọc ba đồng, những anh em khác bèn gom góp ủng hộ để đồng đội mình mua xe mới.
Chuyện bị đánh, chém, đốt, phá xe diễn ra như cơm bữa ở cánh rừng Bắc Hải Vân. Trong câu chuyện của những người giữ rừng, xe máy của họ còn bị kẻ ác mở bình nhớt đổ cát vào. Chỉ cần không để ý, khởi động xe chạy là phải thay mới động cơ. Rất nhiều anh em ở đây đã lâm vào chuyện đó.
Còn việc chặt phá bánh xe, đập bể kính chiếu hậu là tổn hại nhỏ nhất mà những người giữ rừng ở đây phải gánh chịu. Nhưng vì khu rừng, họ không thể chùn bước.
Đi sâu vào rừng, những gốc cây cổ thụ hiện ra, vững chãi và lừng lững. Gốc cây, rễ cây bám chặt vào đất, vào đá giữ cho khu rừng tránh xói mòn. Những đàn voọc ngũ sắc chạy nhảy từ cây này sang cây khác, hú hét vang cả một góc rừng.
Những đội tuần tra vẫn hằng ngày băng đèo, lội suối đi canh gác. Những thế hệ cây mới tiếp tục được gieo mầm, trồng xuống tạo thành khu rừng với nhiều tầng tán, đem lại cảnh sắc, màu xanh tươi mát cho núi đồi.
Trên khắp thế giới, từ trung tâm hàng không ở đảo Síp xuống cấp trong 5 thập kỷ đến căn cứ của Đức với quá khứ liên quan đến Đức Quốc xã, đây là những "sân bay ma" đã bị bỏ mặc xuống cấp sau khi chuyến bay cuối cùng cất cánh.
Với một chiếc máy bay chở khách bị bỏ hoang, nhà ga hoang tàn kể từ năm 1974 và các khu vực đổ nát, thật khó tưởng tượng sân bay quốc tế Nicosia từng là một trung tâm giao thông nhộn nhịp.
Được xây dựng vào những năm 1920 như một căn cứ của Không quân Hoàng gia Anh (RAF), sân bay quốc tế Nicosia đóng vai trò quan trọng trong Thế chiến II. Đến những năm 1950 và 1960, nó trở thành trung tâm hàng không lớn. Tuy nhiên, vào năm 1974, chiến tranh đã phá hủy một phần sân bay và khiến nó bị bỏ hoang. Ngày nay, sân bay này nằm trong Khu vực Bảo vệ của Liên Hiệp Quốc và phần lớn vẫn bị cấm người ra vào.
Sân bay Kai Tak, sân bay cũ của Hồng Kông cho đến khi đóng cửa vào năm 1998, nổi tiếng với đường băng đầy thách thức, từng được coi là nơi đáng sợ nhất thế giới để hạ cánh máy bay.
Máy bay chỉ ở độ cao khoảng 300 mét khi thực hiện cú "quay đầu kiểu Hồng Kông" đầy nguy hiểm. Đối với nhiều hành khách trên các chuyến bay đang đến gần, cảm giác lo lắng được gọi là "cơn đau tim Kai Tak".
Cuối cùng, chính quyền Hồng Kông đã quyết định xây dựng một sân bay mới vào năm 1998. Ngày 6.7.1998, chuyến cất cánh cuối cùng đã diễn ra trước khi sân bay quốc tế Hồng Kông tiếp quản vai trò trung tâm hàng không chính của thành phố - và Kai Tak bị bỏ lại. Sân bay sau đó đã được tái phát triển thành nơi tọa lạc của khu phức hợp thể thao và giải trí, công viên thể thao Kai Tak.
Từng được dự kiến trở thành trung tâm giao thông lớn nhất thế giới với 6 đường băng và 6 nhà ga - nhưng kế hoạch đã không thành hiện thực.
Năm 1975, sân bay chính thức mở cửa và dự kiến hàng triệu người sẽ bay từ đây mỗi năm. Tuy nhiên, nó đã không thể thành công vì tuyến tàu cao tốc dự kiến nối liền sân bay với thành phố chưa bao giờ được xây dựng và xa trung tâm thành phố, trong khi hành khách có chọn lựa khác...
Ngày 31.10.2004, hoạt động thương mại tại sân bay chấm dứt và chuyến bay chở khách cuối cùng cất cánh. Sau nhiều năm bỏ trống, nhà ga hành khách đã bị phá hủy vào năm 2016, nhưng phần còn lại của sân bay vẫn tiếp tục hoạt động như một trung tâm vận chuyển hàng hóa, địa điểm lắp ráp máy bay và cơ sở thử nghiệm hàng không vũ trụ.
Sân bay Tempelhof nổi tiếng khi là nơi Adolf Hitler đọc bài phát biểu nhân ngày Quốc tế Lao động. Sân bay hiếm khi được Không quân Đức sử dụng trong Thế chiến II và phần lớn bị đóng cửa - ngoại trừ các dịp lễ nghi.
Nó đã ngừng hoạt động như một sân bay gần một thập kỷ trước. Trải rộng trên hơn 300.000 mét vuông, sân bay có mái che dài 1,23 km bao phủ các nhà chứa máy bay chính. "Sân bay của Hitler" - sân bay Tempelhof mang tính biểu tượng ở Berlin, hiện là công trình kiến trúc bị bỏ hoang - từng được chuyển đổi thành trung tâm tị nạn lớn nhất nước.
Từng cung cấp các chuyến bay từ Anh đến các điểm đến nổi tiếng ở châu Âu như Bồ Đào Nha và Ý. Tuy nhiên, nó đã bị bỏ hoang từ năm 2014. Kể từ đó, nó chủ yếu được sử dụng làm bãi đỗ xe tải - nhưng hiện chuẩn bị mở cửa trở lại vào năm 2029.
Sân bay quốc tế cũ của Athens là một trong những nhà ga bị bỏ hoang rùng rợn nhất thế giới, từng là trung tâm hàng không chính của thủ đô Hy Lạp trong 60 năm. Nơi này bị phát xít Đức chiếm giữ và sử dụng làm căn cứ không quân trong Thế chiến II, và đóng cửa vào năm 2001 khi sân bay quốc tế Athens mở cửa.
Năm 2004, sân bay được chuyển đổi thành công viên, nơi diễn ra một số sự kiện Thế vận hội Mùa hè, bao gồm khúc côn cầu và bóng chày. Sắp tới đây sẽ trở thành khu dân cư.
Sở hữu một trong những đường băng dài nhất châu Âu, sân bay này được xây dựng với chi phí 1 tỉ euro trong thời kỳ bùng nổ kinh tế của Tây Ban Nha. Tuy nhiên, nó đã trở thành biểu tượng của sự lãng phí sau khi đóng cửa vào năm 2012, chỉ 4 năm sau khi khai trương.
Từ ngày 20.4 - 23.5, trong 5 tuần, với 3 khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy, chương trình "Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026" do Báo Thanh Niên phối hợp cùng Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn (SIU) và Hệ thống Trường quốc tế Á Châu (Asian School) thực hiện, sẽ phát sóng trực tiếp lần lượt 88 chuyên đề ôn tập của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Bằng kinh nghiệm đúc kết sau nhiều năm giảng dạy, các giáo viên (GV) tại TP.HCM từ các trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (P.Chợ Quán), Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), Lê Quý Đôn, Marie Curie (P.Xuân Hòa), Nguyễn Hiền (P.Bình Thới) và hệ thống Trường quốc tế Á Châu... sẽ hướng dẫn cách ôn, làm bài thi tốt nghiệp THPT sao cho đạt kết quả cao nhất.
Trung bình mỗi môn thi có 10 chuyên đề, mỗi chuyên đề khoảng 20 phút. GV phụ trách mỗi môn thi đã xây dựng những chuyên đề bài giảng một cách khoa học và thiết thực theo nguyên tắc ôn đến đâu chắc đến đó. Ngoài ra, GV còn đưa ra các định dạng bài tập phù hợp, bám sát định hướng của Bộ GD-ĐT giúp học sinh (HS) làm quen, tiếp cận tốt nhất với đề thi chính thức.
Ngoài thời gian ôn thi trực tuyến, HS có thể xem lại các chuyên đề ôn tập mọi lúc, mọi nơi với điện thoại thông minh, máy tính trên các nền tảng của Báo Thanh Niên.
Lịch phát sóng tuần từ 20 đến 25.4 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
Ngày 19/4, theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, phần cát tạo hình “cá heo” tại khu vực bãi biển trước cầu Trần Phú (phường Nha Trang) bị sóng đẩy dạt vào bờ, bồi đắp cho các bãi tắm lân cận, trong khi phần còn lại bị nước biển nhấn chìm.
Theo người dân địa phương, vào thời điểm thủy triều rút, cồn cát chỉ còn nhô lấp xấp trên mặt nước, không còn lộ rõ như trước nên không thể đi dạo, ngắm cảnh.
“Đây là hiện tượng tự nhiên khi chuyển mùa, dòng chảy thay đổi, nơi thì bồi đắp, nơi lại bị xói lở”, ông Lê Văn Thành, trú phường Bắc Nha Trang, cho biết.
Trước đó, vào tháng 1, tại khu vực này xuất hiện một cồn cát dài hơn 100m, rộng gần 50m, nổi rõ trên mặt nước khi thủy triều rút. Nhìn từ trên cao, cồn cát có hình dáng giống một con cá heo khổng lồ hướng ra biển.
Thấy cồn cát mới lạ, nhiều người dân đã đến chụp hình lưu niệm và ngắm cảnh.
Ông Lê Minh Khoa (56 tuổi, trú phường Nha Trang) cho biết, sau mùa mưa lũ khu vực này cũng thường xuất hiện các cồn cát nhưng diện tích nhỏ nên ít được chú ý. Năm nay, cồn cát lớn hơn, nhiều người có thể đến đi bộ, tập thể dục và ngắm toàn cảnh Nha Trang.
Giải thích về hiện tượng này, ông Đàm Hải Vân, Giám đốc Ban Quản lý vịnh Nha Trang, cho biết đất, cát từ thượng nguồn theo dòng lũ đổ về hạ lưu sông Cái, kết hợp với sóng gió liên tục tác động vào bờ đã hình thành bãi bồi. Thông thường, các cồn cát chỉ tồn tại trong thời gian ngắn rồi dần bị sóng biển cuốn đi.
