Giữa tháng 3, TAND Hà Nội tuyên bị cáo Nguyễn Văn Thành, 55 tuổi, 20 năm tù về tội Giết người và 5 năm tù về tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng, tổng 25 năm tù. Ông Thành bị cáo buộc, bực tức do vợ quan hệ ngoài luồng quá giới hạn với hàng xóm nên đã “dùng dao bầu” đuổi theo và đâm hai nhát khiến tình địch tử vong.
Tòa án xác định, hung khí gây án bị cáo Thành dùng là con dao bầu dài 33,6cm, lưỡi dao dài 22 cm, bản rộng nhất 6,3 cm, có một cạnh sắc, có đầu nhọn, tay cầm hình trụ tròn dài 11,6 cm, đường kính lớn nhất 3,3cm. Đây là “dao sắc, nhọn” thuộc Phụ lục 5, danh mục dao có tính sát thương cao ban hành kèm Thông tư 75/2024 của Bộ trưởng Công an.
Những dao này được coi là vũ khí quân dụng, theo Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, có hiệu lực từ 1/1/2025. Vì thế ông Thành bị kết tội Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.
Vụ án này không phải cá biệt khi mà các quy định mới về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ có hiệu lực. Trước nay, mọi người thường cho rằng “dao chỉ là công cụ sinh hoạt”, thì giờ đang dần thay đổi bằng một cách hiểu chặt chẽ hơn – “tính chất pháp lý của con dao phụ thuộc vào mục đích sử dụng”.
Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06 Bộ Công an), sau hơn một năm triển khai thực hiện Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, đã phát huy “hiệu quả tích cực trong phòng chống tội phạm”. Công an các cấp đã vận động được người dân giao nộp số lượng lớn vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.
Trong đó, hơn 31.700 khẩu súng các loại như súng bắn đạn ghém, nén khí, nén hơi, gần 115.000 viên đạn các loại, 1.300 lựu đạn, bom, mìn, đầu đạn, 5.800 kíp nổ, 6.500 công cụ hỗ trợ, 52.300 vũ khí thô sơ.
Thế nhưng, công an cho rằng vẫn còn tình trạng người dân chưa nhận thức đầy đủ các quy định mới của pháp luật về danh mục vũ khí quân dụng.
Pháp luật hiện hành quy định, vũ khí thô sơ, dao có tính sát thương cao khi sử dụngvới mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật sẽ bị coi là “vũ khí quân dụng”. Người thực hiện hành vi này sẽ bị xử lý hình sự về tội Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép vũ khí quân dụng, theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Điều 304 Bộ Luật Hình sự quy định, người nào sử dụng trái phép vũ khí quân dụng thì bị phạt tù 1-7 năm; nếu làm chết người, bị phạt 5-12 năm.
Dao có tính sát thương cao dùng với mục đích thực hiện hành vi gây rối, làm mất trật tự công cộng hoặc chống đối nhà chức trách làm nhiệm vụ, người thi hành công vụ bị coi là “vũ khí thô sơ”. Người có hành vi này, tùy từng mức độ, sẽ bị xử lý hình sự hoặc xử phạt hành chính.
Ngoài ra, súng bắn đạn ghém, nén khí, nén hơi và đạn sử dụng cho các loại súng này, cùng với linh kiện cơ bản của súng như thân súng, nòng súng, bộ phận cò, bộ phận khóa nòng, kim hỏa, đều bị xác định là “vũ khí quân dụng”.
C06 khuyến cáo, doanh nghiệp, cá nhân phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp bảo đảm an toàn trong sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, vận chuyển, sử dụng dao có tính sát thương cao. Khi phát hiện vi phạm cần thông báo ngay cho công an nơi gần nhất hoặc gửi kiến nghị, phản ánh về an ninh trật tự trên VNeID.
Thế nào là dao có tính sát thương cao?
Theo phụ lục 5, thông tư 75/2024 của Bộ trưởng Công an, dao có tính sát thương cao chia làm 4 loại cơ bản, gồm:
– Dao sắc, nhọn: Cấu tạo, đặc điểm cơ bản gồm, tay cầm, lưỡi dao; lưỡi sắc và nhọn, hình dạng thẳng hoặc cong, có chiều dài từ 12 cm trở lên, chiều rộng từ 2 cm trở lên.
– Dao sắc: Có tay cầm, lưỡi dao; lưỡi sắc không có đầu nhọn, hình dạng thẳng hoặc cong, chiều dài từ 20 cm trở lên, chiều rộng từ 5 cm trở lên.
– Dao gấp, dao bấm: Có tay cầm, lưỡi dao; lưỡi có một hoặc nhiều cạnh sắc, nhọn, gấp hoặc bấm lại được, chiều dài từ 7 cm trở lên.
– Dao tự chế hoặc hoán cải: Có tay cầm, lưỡi dao; tay cầm dài từ 30 cm trở lên; lưỡi có chiều dài từ 5 cm trở lên, sắc nhọn hoặc sắc hoặc nhọn.
=>> Chi tiết danh mục dao có tính sát thương cao.
Khi ‘dao bếp’ vượt khỏi ranh giới pháp lý
Gần đây, thực tiễn xét xử liên quan việc xử lý hình sự hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao xâm phạm tính mạng, sức khỏe người khác, xuất hiện nhiều vướng mắc.
Từ đó, TAND Tối cao có công văn hướng dẫn, xác định rằng người dùng dao có tính sát thương cao để xâm phạm tính mạng, sức khỏe người khác, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự theo Điều 304 Bộ luật Hình sự. Đồng thời, hành vi này sẽ bị xử lý về tội danh tương ứng xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người.
Trường hợp sử dụng dao có tính sát thương cao gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác dưới 11%, và không có các tình tiết định tội theo khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự thì người thực hiện hành vi không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Cố ý gây thương tích. Nhưng nếu đủ yếu tố cấu thành, vẫn bị xử lý thêm tội theo điều 304.
Với trường hợp gây thương tích từ 11% trở lên, người sử dụng dao có tính sát thương cao sẽ bị cáo buộc đồng thời về 2 tội theo điều 134 và 304 Bộ luật Hình sự, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Đặc biệt, người có hành vi chuẩn bị dao có tính sát thương cao nhằm mục đích gây thương tích, dù chưa gây hậu quả, vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 304 Bộ luật Hình sự, nhưng không bị xử lý về tội Cố ý gây thương tích, theo khoản 6 điều 134.
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Đức Thịnh, Công ty Luật TNHH Fanci, đánh giá điểm cốt lõi của toàn bộ quy định nằm ở sự thay đổi cách nhìn, “một vật dụng sẽ bị đánh giá là vũ khí hay không, không dựa vào hình dạng, mà dựa vào mục đích sử dụng và bối cảnh hành vi”.
“Một con dao bếp trong nhà là hợp pháp. Nhưng chính con dao đó, khi mang đi gây án sẽ bị coi là vũ khí quân dụng”, luật sư Thịnh nói.
Hơn nữa, thực tiễn cho thấy, không ít người vẫn giữ thói quen mang theo dao để “phòng thân”. Thế nhưng sử dụng trong tình huống xung đột sẽ rất dễ dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Việc sử dụng dao gây thương tích, kể cả dưới 11%, vẫn có thể bị xử lý hình sự.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà vừa ký văn bản của Thủ tướng, yêu cầu triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm về tổ chức bộ máy, công vụ, công chức, thi đua, khen thưởng.
Mục tiêu nhằm tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các bộ, ngành, địa phương và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính.
Về việc rà soát, sắp xếp, kiện toàn chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của các bộ, cơ quan ngang bộ, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành Trung ương khẩn trương rà soát chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, đẩy mạnh việc sắp xếp, tinh gọn đầu mối tổ chức bên trong của các bộ, ngành.
Trên cơ sở kết quả rà soát, trường hợp cần thiết sửa đổi, bổ sung, các bộ, ngành khẩn trương xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn dự thảo nghị định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan mình, gửi Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp, trình Chính phủ trước 5-5.
Về việc rà soát, sắp xếp các tổ chức phối hợp liên ngành: Các bộ, cơ quan ngang bộ khẩn trương rà soát, đề xuất phương án kiện toàn, tổ chức lại hoặc giải thể các tổ chức phối hợp liên ngành do Thủ tướng thành lập. Nội dung này gửi về Bộ Nội vụ trước 25-4.
Trên cơ sở kết quả rà soát của các bộ, cơ quan, Bộ Nội vụ chủ trì, đề xuất sắp xếp, kiện toàn các tổ chức phối hợp liên ngành không hoạt động, hoạt động không hiệu quả hoặc chồng chéo về nhiệm vụ, quyền hạn, báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định chậm nhất trước 5-5.
Các bộ, cơ quan ngang bộ được giao tổ chức sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Qua đó đánh giá kỹ lưỡng tính khả thi trong thực hiện nhiệm vụ phân cấp, phân quyền trong quản lý, đề xuất phương án xử lý phù hợp. Đồng thời cần tiếp tục rà soát hệ thống pháp luật chuyên ngành theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".
UBND các tỉnh, thành phố sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, kịp thời điều chỉnh hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, ban hành văn bản mới phù hợp với tình hình thực tiễn; đồng thời chủ động thực hiện phân cấp hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý trên địa bàn.
Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương đánh giá tính khả thi và những khó khăn vướng mắc trong thực hiện phân cấp, phân quyền, tháo gỡ triệt để các vướng mắc cho chính quyền địa phương 2 cấp, hoàn thành trong quý 2.
Các nội dung sơ kết 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp được yêu cầu báo cáo Thủ tướng trước ngày 5-5.
Về lĩnh vực công chức, công vụ, Thủ tướng giao Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng chỉ thị của Thủ tướng về việc nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu của tình hình mới, trình Thủ tướng trong tháng 4.
Câu chuyện cứu trợ chú chim cú lợn và hành trình chăm sóc con vật của chị Trần Ngọc Thiên Thanh được Thanh Niên chia sẻ trong bài viết Cô gái cứu chim cú lợn gãy cánh, nuôi lớn với gương mặt hình trái tim đáng yêu. Những ngày qua, bài viết được cộng đồng và nhiều bạn đọc quan tâm.
Bạn đọc Pham Hien bình luận: "Nhờ cô gái cứu con chim mới được sống khỏe mạnh, nếu không được cứu kịp thời có lẽ nó đã không qua khỏi". Tài khoản Facebook Nguyễn Tiến bày tỏ: "Thật dễ thương. Khi xưa tôi cũng có lần bắt được chú chim cú khá lớn, bị thương ở cánh, nhưng đem về đến đêm chú ta bay mất".
Chia sẻ với PV Thanh Niên, chị Thiên Thanh cho biết bản thân không dừng lại ở việc cứu và giúp đỡ con vật mà đang cố gắng chia sẻ thông tin về loài vật này nhiều hơn trên mạng xã hội. Lý do là bởi nhiều quan niệm dân gian vẫn cho rằng chim cú lợn là loài vật xui xẻo nhưng đó là suy luận không có căn cứ.
Theo chị Thanh, định kiến về loài cú lợn là điều chị trăn trở nhất. Nhiều người gọi chúng là "chim xui xẻo", "chim nhà có tang". Nhưng thực tế, dưới góc độ khoa học, cú lợn là thiên địch của loài chuột, giúp ích rất lớn cho nông nghiệp.
Việt Nam hiện có 3 loài chim cú lợn (tyto alba): cú lợn lưng xám, cú lợn lưng nâu, cú lợn rừng phương Đông. Cú lợn lưng xám và cú lợn lưng nâu được xếp vào các loài động vật là thiên địch của chuột (thức ăn chính là chuột), bị nghiêm cấm khai thác tro tự nhiên.
Cú lợn rừng được đưa vào Sách đỏ Việt Nam (mức độ nguy cấp bậc T - bị đe dọa), có giá trị thẩm mỹ và khoa học, là nguồn gen quý, có vùng phân bố rộng nhưng số lượng cá thể ít, hiếm gặp.
Chim cú lợn có cấu trúc khuôn mặt hình trái tim (facial ruff), đây không phải là yếu tố ma mị. Trong quá trình cứu trợ và chăm sóc chim cú lợn gặp nạn, chị Thanh phát hiện loài này có 2 tai lệnh. Tìm hiểu, chị biết được hình dáng gương mặt đặc trưng hoạt động như một đĩa ăng-ten parabol siêu nhạy, tập trung sóng âm về đôi tai, giúp định vị con mồi trong bóng tối.
Chim lợn có tiếng kêu, rít như lợn vào ban đêm khiến nhiều người thấy sợ hãi. Các nhà khoa học cũng cho rằng loài chim này hoàn toàn không có khả năng sinh học để "ngửi mùi tử khí" hay báo hiệu điềm gở như lời đồn.
Các công trình nghiên cứu về chim cú lợn của giáo sư Masakazu Konishi (Đại học Caltech) và Roger Payne đã chứng minh rằng cú lợn định vị mục tiêu chính xác tuyệt đối ngay cả trong bóng tối hoàn toàn chỉ dựa vào âm thanh - cơ sở khoa học để bác bỏ "mùi tử khí".
Các nhà khoa học đã thử nghiệm khả năng săn mồi của cú lợn trong các điều kiện khác nhau. Loài này sẽ tấn công nguồn phát ra âm thanh sột soạt ngay cả khi đó không phải là con mồi thật (không có mùi, không có nhiệt lượng).
Chị Thanh có duyên cứu trợ nhiều cá thể chim cú lợn gặp nạn từ năm 2024. Quá trình chăm sóc nhiều con chim cú lợn, chị Thanh nhận thấy loài này rất đáng yêu.
Là người yêu động vật, chị từng có kinh nghiệm chăm sóc những chú chó khuyết tật. Hiện, nhà chị đang chăm sóc 9 con mèo và 1 con chó bị bỏ rơi và chú chim cú lợn bị gãy cánh.
"Mọi loài vật đều có vẻ đẹp và sứ mệnh riêng của nó. Sự xui xẻo hay may mắn không nằm ở tiếng kêu của một con chim, mà nằm ở cách chúng ta đối xử với thiên nhiên. Thay vì sợ hãi, nếu chúng ta mở lòng, ta sẽ thấy chúng là những sinh vật cực kỳ thông minh và cần được bảo vệ", chị nói.
Thị trường chứng khoán ngày 9-4 quay đầu điều chỉnh mạnh sau phiên tăng bùng nổ trước đó, với áp lực bán lan rộng trên diện rộng dù vẫn xuất hiện một số điểm sáng đơn lẻ.
Kết phiên, VN-Index dừng tại 1.736,68 điểm, giảm 19,87 điểm, tương ứng 1,13%. HNX-Index giảm 2,34 điểm xuống 250,98 điểm, còn UPCoM-Index lùi nhẹ 0,2 điểm về 127,5 điểm. Chỉ số VN30-Index cũng không tránh khỏi xu hướng điều chỉnh khi giảm 16 điểm, tương đương 0,83%, xuống 1.915,01 điểm.
Độ rộng thị trường nghiêng hẳn về bên bán với 291 mã tăng giá, trong khi có tới 410 mã giảm, 21 mã tăng trần và 12 mã giảm sàn; bên cạnh đó có 832 mã đứng giá.
Thanh khoản toàn thị trường đạt hơn 27.045 tỉ đồng, giảm gần 20% so với phiên trước, phản ánh dòng tiền có dấu hiệu chững lại sau nhịp tăng mạnh.
Đáng chú ý trong phiên, giao dịch khối ngoại tiếp tục là điểm trừ khi nhà đầu tư nước ngoài mua vào 2.745 tỉ đồng nhưng bán ra tới 5.217 tỉ đồng, qua đó bán ròng 2.472 tỉ đồng trong phiên.
Áp lực xả tập trung mạnh nhất tại VPL với giá trị lên tới 3.284 tỉ đồng, bỏ xa các mã còn lại như VHM (103 tỉ đồng) và BID (88 tỉ đồng).
Ở chiều mua, HPG được gom mạnh 482 tỉ đồng, theo sau là VIX với 68 tỉ đồng và TCB với 67,8 tỉ đồng.
Xét về mức độ ảnh hưởng đến chỉ số, nhóm cổ phiếu nâng đỡ VN-Index gồm NVL đóng góp khoảng +0,49 điểm, HPG +0,42 điểm, LPB +0,32 điểm, TCB +0,31 điểm và GEX +0,26 điểm.
Ngược lại, áp lực giảm chủ yếu đến từ VIC lấy đi tới -6,82 điểm, tiếp đến là VPL -1,82 điểm, VCB -1,42 điểm, BID -1,26 điểm và VHM -0,88 điểm.
Diễn biến theo nhóm ngành cho thấy sự phân hóa nhưng xu hướng chung vẫn là điều chỉnh.
Ở nhóm bất động sản, diễn biến phân hóa mạnh. NVL gây chú ý khi tăng 6,03%, tiệm cận mức trần, cùng với DXG tăng 2,36% và một số mã midcap giữ sắc xanh. Tuy nhiên các cổ phiếu vốn hóa lớn lại kéo lùi thị trường với VIC giảm 2,74%, VHM giảm 0,81% và VRE đi ngang.
Nhóm ngân hàng giao dịch kém tích cực với nhiều mã giảm như VCB (-1,33%), BID (-2,05%), VPB (-1,81%), CTG (-1,41%), MBB (-0,38%), dù vẫn có điểm sáng từ SHB (+1,31%), TCB (+0,65%) và STB (+0,45%).
Nhóm chứng khoán cũng chịu áp lực bán rõ rệt khi SSI giảm 2,21%, VCI giảm 3,45%, HCM giảm 0,79%, VND giảm 1,75% và SHS giảm 3,23%.
Nhóm dầu khí và năng lượng nhìn chung suy yếu với BSR giảm 2,72%, PVS giảm 1,83%, PLX giảm 2,47% và GAS giảm 1,88%, góp phần gia tăng áp lực lên chỉ số. Trong khi đó nhóm bán lẻ cũng không tích cực khi MWG giảm 1,47%, VNM giảm 1,28% và nhiều mã tiêu dùng khác chìm trong sắc đỏ.
Điểm sáng hiếm hoi đến từ một số cổ phiếu công nghiệp và vật liệu như GEX tăng 3,32%, VCG tăng 3,15%, HHV tăng 5,31% và HPG tăng 0,89%.
Cổ phiếu DGC của Công ty cổ phần Tập đoàn Hóa chất Đức Giang giao dịch tiêu cực trong phiên 9-4 khi giảm 4,67%, xuống còn 53.100 đồng/cổ phiếu.
Áp lực bán gia tăng trong bối cảnh mã này vừa bị Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) đưa vào danh sách không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ (margin), nâng tổng số cổ phiếu thuộc diện này lên 69 mã tính đến ngày 8-4.
Nguyên nhân xuất phát từ việc doanh nghiệp chậm công bố báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 quá 5 ngày làm việc so với thời hạn quy định.
