Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16 (nhiệm kỳ 2026-2031) sắp tới, Chính phủ trình nghị quyết đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sau khi Trung ương đồng ý chủ trương. Tỉnh cũng đã tổ chức lấy ý kiến người dân với sự đồng thuận và kỳ vọng cao.
Nằm ở vùng Đông Nam Bộ, Đồng Nai có lịch sử hình thành hơn 325 năm. Sau sáp nhập với Bình Phước, địa phương có diện tích hơn 12.000 km2 và dân số khoảng 4,5 triệu người, trở thành cực tăng trưởng năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Liền kề và liên kết trực tiếp với siêu đô thị TP HCM, Đồng Nai còn là điểm giao thoa của nhiều hành lang kinh tế và trục kết nối chiến lược, giữ vai trò cầu nối với Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Lợi thế lớn của tỉnh là hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và cảng biển. Đặc biệt, khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động cuối năm nay, Đồng Nai hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức hiện đại, tạo ưu thế nổi bật để trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm kết nối các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Ông Nguyễn Kim Long, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước chuyển chiến lược, tạo nền tảng để địa phương vươn từ vị thế tỉnh công nghiệp lớn thành đô thị cấp vùng hiện đại.
“Tỉnh đã hội tụ gần như đầy đủ những điều kiện cốt lõi của đô thị trực thuộc Trung ương”, ông Long nói.
Theo lãnh đạo tỉnh, nhiều năm qua Đồng Nai duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định, với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, thu hút gần 2.300 dự án từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký hơn 44 tỷ USD. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch mạnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong đó công nghiệp – xây dựng chiếm gần 55% GRDP, dịch vụ 26%, nông – lâm – thủy sản hơn 12%.
Đáng chú ý, GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt gần 153 triệu đồng/người, thuộc nhóm cao so với mặt bằng chung cả nước. Quy mô kinh tế lớn cùng cơ cấu hiện đại là nền tảng quan trọng để Đồng Nai phát triển thành đô thị lớn, trung tâm công nghiệp – dịch vụ của khu vực phía Nam.
Theo Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai đáp ứng đủ 7 tiêu chí. Ngoài yêu cầu về diện tích và dân số, tỉnh hiện có 23 phường và 10 xã đủ điều kiện thành lập phường, đạt tỷ lệ 34,73%; tỷ lệ đô thị hóa gần 57%, đều vượt chuẩn. Đối với tiêu chí đô thị loại I, tỉnh đã hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Xây dựng thẩm định và qua tự đánh giá cơ bản đạt 13/15 tiêu chí.
Đồng Nai hiện tự cân đối ngân sách; tỷ trọng công nghiệp – xây dựng – dịch vụ trong nền kinh tế đạt hơn 81%; thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng trưởng GRDP ba năm gần nhất đều cao hơn mức bình quân cả nước, trong khi tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn mặt bằng chung.
Định hướng của tỉnh, khi lên thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai phát triển theo mô hình thành phố công nghiệp công nghệ cao, đô thị hiện đại, trung tâm logistics, dịch vụ quốc tế và nông nghiệp công nghệ cao; đồng thời là đô thị sân bay, sinh thái, kết nối vùng và toàn cầu.
“Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương có cơ sở chính trị, nền tảng pháp lý và logic phát triển rõ ràng, là yêu cầu khách quan của giai đoạn mới”, ông Nguyễn Kim Long nói.
Theo GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Nghiên cứu kinh doanh (Đại học Kinh tế TP HCM), thành viên Tổ tư vấn kinh tế – xã hội tỉnh Đồng Nai, việc nâng cấp địa vị hành chính sẽ nâng tầm vị thế của địa phương, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng cơ chế phát triển, thu hút đầu tư và đẩy mạnh hạ tầng.
Ông cho rằng bài toán lớn nhất hiện nay của Đồng Nai là hạ tầng kết nối, đặc biệt là liên kết vùng, do đó tỉnh cần tập trung huy động nguồn lực và đẩy nhanh các dự án trọng điểm.
KTS Ngô Viết Nam Sơn nhận định lên thành phố trực thuộc Trung ương, không chỉ mang lại lợi ích cho địa phương mà còn cho cả vùng và quốc gia. Theo ông, khi có cơ chế đặc thù tương tự TP HCM, Đồng Nai sẽ thuận lợi triển khai các dự án chưa từng có tiền lệ như đô thị sân bay, khu thương mại tự do, khu đô thị TOD và hệ thống hạ tầng giao thông quy mô lớn.
“Những dự án này cần cơ chế đặc thù để phát huy hết tiềm năng của sân bay Long Thành”, ông Sơn nói, đồng thời cho rằng Đồng Nai và TP HCM rất cần chung một cơ chế để hợp tác và phát triển.
Phước Tuấn
Bài 2: Đồng Nai – vùng đất mở cõi đến ‘thủ phủ công nghiệp’
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 81 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt, có hiệu lực từ ngày 15/5, sau khi Nghị định 100/2019 được bãi bỏ - đưa hệ thống xử phạt giao thông theo hướng chuyên ngành thay vì tổng hợp như trước.
Điều 13 quy định mức phạt tăng gấp 3-4 lần so với quy định cũ với các hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường sắt tại đường ngang, cầu chung, hầm đường sắt.
Mức phạt cụ thể như sau:
Hành vi
Nghị định 81/2026
Nghị định 100/2019
Người đi bộ vượt rào chắn đường ngang, cầu chung khi chắn đang dịch chuyển
Cảnh cáo
Đi bộ cố tình vượt khi rào chắn đã đóng; vượt đường ngang khi đèn cảnh báo đã bật; không chấp hành chỉ dẫn báo hiệu hoặc hướng dẫn của nhân viên gác đường
200.000-300.000
60.000-100.000
Người điều khiển xe đạp, xe đạp máy, xe thô sơ không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn, biển án hiệu, vạch kẻ khi qua đường ngang, cầu chung
300.000-500.000
80.000-100.000
Điều khiển môtô, gắn máy kể cả xe máy điện, các loại xe tương tự dừng đỗ trong khu vực đường ngang, cầu chung.
800.000-1 triệu
200.000-300.000
Điều khiển môtô, gắn máy (kể cả xe máy điện), xe tương tự vượt rào chắn đường ngang, cầu chung khi các thiết bị đang dịch chuyển, đèn đỏ cảnh báo bật; không chấp hành biển báo, chỉ dẫn của nhân viên gác đường.
4-6 triệu
Tước giấy phép 1-3 tháng
600.000-1 triệu
Điều khiển xe ôtô, các loại xe tương tự ôtô, máy kéo, xe máy chuyên dùng dừng xe, đỗ, quay đầu trong khu vực đường ngang, cầu chung
6-8 triệu
800.000-1 triệu
Điều khiển máy kéo, xe máy chuyên dùng vượt rào khi chắn đang dịch chuyển; vượt đường ngang, cầu chung khi đèn đỏ đã bật; không chấp hành chỉ dẫn biển báo, hiệu lệnh của nhân viên gác đường
8-10 triệu
Tước giấy phép 1-3 tháng
1-2 triệu
Điều khiển ôtô, xe tương tự vượt rào chắn đường ngang, cầu chung khi thiết bị đang dịch chuyển; vượt đường ngang, cầu chung khi đèn đỏ đã bật; không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn báo hiệu, hướng dẫn của nhân viên đường sắt
18-20 triệu
Tước giấy phép 1-3 tháng
3-5 triệu
Điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ làm hỏng cần chắn, giàn chắn, thiết bị khác tại đường ngang, cầu chung.
Điều khiển xe bánh xích, xe lu bánh sắt, phương tiện chuyển hàng siêu trường, siêu trọng, quá khổ qua đường ngang mà không báo cho cơ quan quản lý.
20-25 triệu
Tước giấy phép 1-3 tháng
Buộc khôi phục tình trạng ban đầu với người làm hỏng cần, giàn chắn, thiết bị cầu ngang, đường chung
5-7 triệu
Đơn vị: VNĐ
Điều 15 quy định mức phạt 300.000-500.000 đồng áp dụng với người thực hiện các hành vi vi phạm, trừ nhân viên đường sắt hoặc lực lượng chức năng đang làm nhiệm vụ: đi, đứng, nằm ngồi hoặc thực hiện hành vi khác trên đường sắt, trong cầu, hầm dành riêng cho đường sắt, trừ nhân viên hoặc người đang làm nhiệm vụ; vượt tường rào, hàng rào ngăn cách đường sắt với khu vực xung quanh.
Mức phạt trên cũng áp dụng với người để súc vật đi qua đường sắt hoặc kéo xe qua đường sắt mà không có người điều khiển; đi, đứng, nằm, ngồi trên nóc toa xe, đầu máy, đu bám, ngồi hai bên thành toa xe, đầu máy; mở cửa lên xuống tàu, đưa đầu ra ngoài toa xe khi tàu đang chạy; phơi rơm rạ, nông sản, vật phẩm trên các công trình đường sắt; để rơi vãi đất, cát, các loại vật tư vật liệu trên đường sắt.
Mạng lưới đường sắt quốc gia dài hơn 3.140 km nhưng có tới gần 5.000 điểm giao cắt với đường bộ. Trong số này, hơn 3.000 lối đi tự mở chưa được rào chắn; khoảng 700 đường ngang có hệ thống cảnh báo tự động và hơn 600 đường ngang có người gác. Đây được xem là những điểm nóng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.
Đơn cử, hôm 6/3, tại Quảng Ngãi, ôtô đầu kéo băng qua đường ngang ở xã Vệ Giang thì mắc kẹt trước rào chắn, đúng lúc tàu SE8 lao tới tông trực diện khiến phương tiện vỡ đôi, hai tài xế bị thương. Trước đó ngày 25/2, tại Hà Nội, xe tải đang rẽ qua đường ngang có chắn tự động ở xã Ngọc Hồi thì barie tự động hạ xuống khiến phương tiện mắc kẹt trên ray và bị tàu SE3 đâm, tài xế tử vong, một người bị đa chấn thương.
Sáng 31/3, lực lượng chức năng tiến hành phá dỡ các hạng mục của Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia và Khách sạn Điện lực tại số 30 phố Lý Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm. Công trường huy động 3 máy thi công cùng hàng chục công nhân làm việc liên tục; khu vực được quây rào, che lưới và phun nước giảm bụi, hạn chế tiếng ồn.
Đại diện đơn vị thi công cho biết đang huy động tối đa nhân lực, thiết bị để xử lý những hạng mục cuối cùng, sớm bàn giao mặt bằng. Còn Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Hoàn Kiếm cho hay sau khi hoàn thành tháo dỡ các công trình liên quan, từ ngày 31/3, các lực lượng bắt đầu phá dỡ Khách sạn Điện lực và các hạng mục thuộc ngành điện trong diện giải phóng mặt bằng. Với khách sạn 9 tầng thuộc sở hữu tư nhân, việc bàn giao mặt bằng dự kiến sớm hoàn tất để tiếp tục phá dỡ.
Ông Đặng Hoàng Hiếu, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Hoàn Kiếm, cho biết đơn vị thi công chia ca để đẩy nhanh tiến độ; đến nay 17 tổ chức và 42/43 hộ đã bàn giao mặt bằng. Việc giải phóng toàn bộ khu vực quảng trường phía đông Hồ Gươm dự kiến hoàn thành trong tháng 4.
Dự án quảng trường, công viên phía đông Hồ Gươm có diện tích khoảng 2,14 ha, phía tây giáp Hồ Gươm và đường Đinh Tiên Hoàng, phía đông giáp phố Lý Thái Tổ, phía nam giáp phố Trần Nguyên Hãn, phía bắc giáp khu dân cư hiện hữu.
Dự án được nghiên cứu theo 2 giai đoạn. Giai đoạn đầu thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để triển khai khu TOD (Transit-Oriented Development - Phát triển đô thị gắn liền giao thông công cộng) phía đông Hồ Gươm. Giai đoạn sau nghiên cứu không gian ngầm khoảng 3 tầng, kết nối ga C9 tuyến đường sắt đô thị số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, đồng thời bảo đảm giải pháp kỹ thuật đối với các công trình cần bảo tồn.
Song song với đó, Hà Nội đang lập thiết kế đô thị riêng khu vực bắc Hồ Gươm, nam phố cổ với hạt nhân là quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục; trong đó tòa nhà "Hàm cá mập" đã được phá bỏ nhằm mở rộng không gian công cộng.
Ngày 7/4, tại một giao lộ ở Tây An, tỉnh Thiểm Tây, tai nạn xảy ra khi xe máy điện của người phụ nữ lọt vào điểm mù của chiếc xe tải. Nạn nhân lọt vào gầm xe tải, trong khi xe máy điện kẹt ở bánh trước.
Xe tải đang rẽ với tốc độ thấp và kịp dừng lại. Người phụ nữ bị thương nhẹ.
Video thu hút sự quan tâm của nhiều người bởi sự may mắn của người đi xe máy. Cảnh sát địa phương cũng khuyến cáo người dân đặc biệt cẩn thận khi gặp những loại xe cỡ lớn, như xe tải hay xe ben, vì vùng điểm mù của những xe này rất lớn. Những người điều khiển xe hai bánh, và kể cả ôtô nhỏ hơn, nên giữ khoảng cách đối với xe tải, nhất là tại các giao lộ, tránh đi song song hoặc vượt vì nguy cơ va chạm cao.
