Tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16 (nhiệm kỳ 2026-2031) sắp tới, Chính phủ trình nghị quyết đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sau khi Trung ương đồng ý chủ trương. Tỉnh cũng đã tổ chức lấy ý kiến người dân với sự đồng thuận và kỳ vọng cao.
Nằm ở vùng Đông Nam Bộ, Đồng Nai có lịch sử hình thành hơn 325 năm. Sau sáp nhập với Bình Phước, địa phương có diện tích hơn 12.000 km2 và dân số khoảng 4,5 triệu người, trở thành cực tăng trưởng năng động của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Liền kề và liên kết trực tiếp với siêu đô thị TP HCM, Đồng Nai còn là điểm giao thoa của nhiều hành lang kinh tế và trục kết nối chiến lược, giữ vai trò cầu nối với Tây Nguyên, Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.
Lợi thế lớn của tỉnh là hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và cảng biển. Đặc biệt, khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động cuối năm nay, Đồng Nai hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức hiện đại, tạo ưu thế nổi bật để trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm kết nối các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Ông Nguyễn Kim Long, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước chuyển chiến lược, tạo nền tảng để địa phương vươn từ vị thế tỉnh công nghiệp lớn thành đô thị cấp vùng hiện đại.
“Tỉnh đã hội tụ gần như đầy đủ những điều kiện cốt lõi của đô thị trực thuộc Trung ương”, ông Long nói.
Theo lãnh đạo tỉnh, nhiều năm qua Đồng Nai duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định, với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, thu hút gần 2.300 dự án từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký hơn 44 tỷ USD. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch mạnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong đó công nghiệp – xây dựng chiếm gần 55% GRDP, dịch vụ 26%, nông – lâm – thủy sản hơn 12%.
Đáng chú ý, GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt gần 153 triệu đồng/người, thuộc nhóm cao so với mặt bằng chung cả nước. Quy mô kinh tế lớn cùng cơ cấu hiện đại là nền tảng quan trọng để Đồng Nai phát triển thành đô thị lớn, trung tâm công nghiệp – dịch vụ của khu vực phía Nam.
Theo Nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai đáp ứng đủ 7 tiêu chí. Ngoài yêu cầu về diện tích và dân số, tỉnh hiện có 23 phường và 10 xã đủ điều kiện thành lập phường, đạt tỷ lệ 34,73%; tỷ lệ đô thị hóa gần 57%, đều vượt chuẩn. Đối với tiêu chí đô thị loại I, tỉnh đã hoàn thiện hồ sơ gửi Bộ Xây dựng thẩm định và qua tự đánh giá cơ bản đạt 13/15 tiêu chí.
Đồng Nai hiện tự cân đối ngân sách; tỷ trọng công nghiệp – xây dựng – dịch vụ trong nền kinh tế đạt hơn 81%; thu nhập bình quân đầu người và tốc độ tăng trưởng GRDP ba năm gần nhất đều cao hơn mức bình quân cả nước, trong khi tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn mặt bằng chung.
Định hướng của tỉnh, khi lên thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai phát triển theo mô hình thành phố công nghiệp công nghệ cao, đô thị hiện đại, trung tâm logistics, dịch vụ quốc tế và nông nghiệp công nghệ cao; đồng thời là đô thị sân bay, sinh thái, kết nối vùng và toàn cầu.
“Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương có cơ sở chính trị, nền tảng pháp lý và logic phát triển rõ ràng, là yêu cầu khách quan của giai đoạn mới”, ông Nguyễn Kim Long nói.
Theo GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Nghiên cứu kinh doanh (Đại học Kinh tế TP HCM), thành viên Tổ tư vấn kinh tế – xã hội tỉnh Đồng Nai, việc nâng cấp địa vị hành chính sẽ nâng tầm vị thế của địa phương, tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng cơ chế phát triển, thu hút đầu tư và đẩy mạnh hạ tầng.
Ông cho rằng bài toán lớn nhất hiện nay của Đồng Nai là hạ tầng kết nối, đặc biệt là liên kết vùng, do đó tỉnh cần tập trung huy động nguồn lực và đẩy nhanh các dự án trọng điểm.
KTS Ngô Viết Nam Sơn nhận định lên thành phố trực thuộc Trung ương, không chỉ mang lại lợi ích cho địa phương mà còn cho cả vùng và quốc gia. Theo ông, khi có cơ chế đặc thù tương tự TP HCM, Đồng Nai sẽ thuận lợi triển khai các dự án chưa từng có tiền lệ như đô thị sân bay, khu thương mại tự do, khu đô thị TOD và hệ thống hạ tầng giao thông quy mô lớn.
“Những dự án này cần cơ chế đặc thù để phát huy hết tiềm năng của sân bay Long Thành”, ông Sơn nói, đồng thời cho rằng Đồng Nai và TP HCM rất cần chung một cơ chế để hợp tác và phát triển.
Phước Tuấn
Bài 2: Đồng Nai – vùng đất mở cõi đến ‘thủ phủ công nghiệp’
Tôi là nam 24 tuổi, đang công tác tại cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh. Trước đó, khi còn là sinh viên, từ năm nhất khi tôi theo học đại học, có đam mê chơi thể thao với môn thể hình, vừa học vừa dành thời gian luyện tập đều đặn mỗi ngày. Tôi lên kế hoạch cho việc luyện tập, cách ăn uống và lối sống lành mạnh, khoa học.
Luyện tập sau 3 năm thì tôi có học thêm về chuyên môn thể hình, lấy các chứng chỉ bằng cấp quốc gia về huấn luyện viên bộ môn thể hình. Đến năm cuối đại học, tôi là vận động viên thể hình thi đấu ở cấp thành phố. Sau đó, tôi tốt nghiệp và có bằng đại học. Tôi đang theo học về ngành xã hội học, thêm chuyên ngành tổ chức và quản lý nhân sự; bên cạnh đó tôi cũng có các bằng cấp huấn luyện thể hình cấp quốc gia.
Ra trường, ở lại TP HCM, tôi bắt đầu làm việc cho một câu lạc bộ thể dục thể thao tiêu chuẩn 5 sao, với mức lương mỗi tháng là 20 triệu đồng. Hồi đó tôi chưa biết tiết kiệm, làm bao nhiêu chi tiêu hết bấy nhiêu. Làm được một năm, khi tôi 23 tuổi, bố mẹ kêu về quê vào cơ quan nhà nước làm việc. Bố là công chức nên muốn tôi có một công việc ổn định lâu dài. Với đề nghị đó, tôi đã về quê làm việc trong cơ quan nhà nước với mức lương hơn chục triệu đồng.
Vấn đề của tôi xuất hiện từ lúc này. Khi tôi có lời đề nghị từ người bạn kêu vào làm chung câu lạc bộ thể hình tại TP HCM với vị trí huấn luyện viên. Tôi vẫn luyện tập thể hình đều đặn mỗi ngày, có vóc dáng và bằng cấp, có chuyên môn và kinh nghiệm nên đủ tiêu chuẩn làm việc. Mức thu nhập trung bình mỗi tháng sẽ là 25 triệu đồng. Đây là công ty tư nhân, tất nhiên sẽ không ổn định bằng cơ quan nhà nước. Vậy theo các bạn, tôi nên quyết định làm tại đâu để có thể có được cuộc sống tốt?
Hoài bão của tôi sau này là xây dựng được một hệ thống phòng tập gym cho riêng mình. Vì thế giờ tôi sống rất tiết kiệm, làm công việc văn phòng tại quê nhà lương thấp nhưng bù lại được bố mẹ nuôi và tôi vẫn có thời gian tập luyện ngoài giờ hành chính. Nếu làm huấn luyện viên tại thành phố, với mức sống ở đô thị cao hơn, tôi lại phải thuê nhà, rồi chi phí ăn mặc, đi lại và các chi phí khác để đủ dinh dưỡng cho việc tập luyện. Tôi cũng tính toán để với mức lương cao hơn so với công việc hiện tại, sống ở thành phố, vẫn có thể tiết kiệm được mỗi tháng. Tôi làm việc ở môi trường nào mới là tốt nhất cho việc phát triển sự nghiệp của một người đàn ông sau này?
Đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết hiện 102 ca theo dõi ngoại trú và 46 ca điều trị tại các cơ sở y tế. Bệnh viện Nhân dân Gia Định tiếp nhận nhiều nhất với 48 ca, trong đó 13 em đã xuất viện, 35 em còn điều trị. Các em đến viện với các triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm như sốt, đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
Bệnh viện Nhi Đồng 2 tiếp nhận 15 ca, trong đó 9 ca điều trị nội trú, 6 ca theo dõi tại nhà. Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh ghi nhận 72 ca, chủ yếu tình trạng ổn định và điều trị ngoại trú, 2 trường hợp đang theo dõi tại viện. Trạm Y tế phường Bình Quới tiếp nhận 13 ca nhẹ nên cấp thuốc và cho về theo dõi tại nhà.
Sở Y tế TP HCM chỉ đạo các bệnh viện theo dõi sát, điều trị theo hướng dẫn và lấy mẫu xét nghiệm xác định tác nhân. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM phối hợp Sở An toàn thực phẩm và Trường Tiểu học Bình Quới Tây tiếp tục điều tra dịch tễ, xét nghiệm độc chất để làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Hiện chưa rõ các cháu xuất hiện triệu chứng bất thường do ăn món gì và ăn ở đâu. Các xét nghiệm mẫu bệnh phẩm cũng chưa có kết quả.
Trước đó, lãnh đạo nhà trường cho hay ngay đầu giờ sáng 8/4 nhiều học sinh khối 1-3 đã có biểu hiện mệt, sốt. Trường đã dừng tổ chức ăn bán trú, mẫu thức ăn ngày 7-8/4 được gửi xét nghiệm, dự kiến có kết quả ngày 14/4.
"Bối cảnh già hóa dân số, đô thị hóa nhanh và thay đổi lối sống như hút thuốc, thừa cân béo phì, ít vận động được xem là những yếu tố góp phần làm tăng số ca mắc", PGS.TS.BS. Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, nói tại Hội thảo khoa học về Ung thư (Oncology Summit) do AstraZeneca Việt Nam phối hợp Hội Ung Thư tổ chức, hôm 11/4.
Hiện, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 ca tử vong do ung thư. Tỷ suất mắc - tử vong ở mức 150,8 và 99 trên 100.000 dân, phản ánh gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng đối với hệ thống y tế cũng như toàn xã hội. Theo dự báo gánh nặng ung thư toàn cầu đăng trên tạp chí The Lancet, số ca ung thư tại Việt Nam có thể tăng 60-70% trong khoảng 25 năm tới.
Các loại ung thư phổ biến gồm vú, gan, phổi, đại trực tràng và dạ dày. Xu hướng trẻ hóa ở một số bệnh như ung thư vú và ung thư đại trực tràng, đặt ra thách thức mới về tầm soát sớm, chẩn đoán và điều trị.
Tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam cao do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị hạn chế. Ngoài ra, những ung thư phổ biến nhất ở người Việt lại là loại có tiên lượng xấu như ung thư gan,phổi.
Dưới áp lực gánh nặng ung thư ngày càng gia tăng và xu hướng trẻ hóa bệnh nhân tại Việt Nam, PGS Diệu cho rằng ứng dụng các tiến bộ y học không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.
"Thúc đẩy y học chính xác, với trọng tâm là cá thể hóa phác đồ điều trị, mở ra một kỷ nguyên chăm sóc y tế dựa trên bằng chứng và đặc điểm riêng của từng người bệnh", PGS Diệu nói. Chìa khóa cho kỷ nguyên này nằm ở việc triển khai các kỹ thuật chẩn đoán tiên tiến. Ví dụ, sinh thiết lỏng trong xét nghiệm sinh học phân tử, kết hợp hạ tầng dữ liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, theo dõi.
Tại hội nghị, TS.BS Jomtana Siripaibun, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chulabhorn (Thái Lan) cho hay thúc đẩy hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) số hóa và sinh thiết lỏng là nền tảng cho cá thể hóa điều trị ung thư bằng y học chính xác. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy bệnh nhân ung thư có thể cải thiện thời gian sống thêm hơn 15 tháng nếu áp dụng MDT vào chẩn đoán và điều trị so với không áp dụng.
Tuy nhiên, có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc vận hành MDT chưa được thường quy, trong đó có thiếu hạ tầng số khiến dữ liệu bị phân tán. Giải pháp được các chuyên gia quốc tế chia sẻ nằm ở việc triển khai các nền tảng MDT số hóa, kết nối trực tiếp với hồ sơ bệnh án điện tử để theo dõi kết quả điều trị theo thời gian thực.
MDT là chiến lược sống còn trong điều trị ung thư, và chuyển đổi số là điều kiện bắt buộc để mô hình này vận hành bền vững. "Khi triển khai nền tảng MDT số hóa kết nối dữ liệu lâm sàng, chúng tôi ghi nhận quy trình chuẩn bị ca bệnh hiệu quả hơn và hồ sơ điều trị đầy đủ, nhất quán hơn", bà nói. Điều quan trọng là bắt đầu từ một nhóm bệnh ưu tiên và một quy trình hội chẩn chuẩn, theo dõi đầy đủ, để từng bước xây dựng năng lực hệ thống cho chăm sóc ung thư hiện đại.
Còn TS.BS Chien-Feng Li, Trưởng khoa Giải phẫu bệnh lâm sàng và Xét nghiệm Trung tâm Y tế Chi Mei, Giáo sư Trường Y khoa, Đại học Quốc gia Sun Yat-sen, Đài Loan, đánh giá những tiến bộ trong sinh thiết lỏng và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên chuyển đổi mang tính bước ngoặt trong chẩn đoán và điều trị ung thư. Cách tiếp cận này giúp lựa chọn điều trị phù hợp hơn cho từng người bệnh và tối ưu hóa hiệu quả điều trị, chăm sóc.
