Chàng trai quê Ninh Bình bỏ đại học năm 20 tuổi, khi chỉ cách tấm bằng kỹ sư công trình Thủy lợi hơn một năm đại học. Dù cơ hội việc làm sau khi ra trường không quá bó hẹp khi có người nhà hỗ trợ, nhưng Thái vẫn quyết tâm không trở lại giảng đường vì nhiều lý do. Một phần từ việc cậu không thấy mình hợp với chuyên ngành kỹ thuật.
Hai năm nghỉ học, Thái xoay trở kiếm tiền từ phụ trách quầy pha chế quán cà phê đến phục vụ nhà hàng ăn ở quê – một thị trấn đang phát triển gần khu công nghiệp Đồng Văn. “Việc nào cũng cho thu nhập làng nhàng”, cậu kể. Khoản 8 triệu đồng đổi bằng mười tiếng làm việc mỗi ngày, từ 7h đến 12h và trở lại quán với ca 16h đến 22h. Mức lương vừa đủ cho Thái chi tiêu cơ bản ở quê.
Nhưng cũng có những ngày cậu chọn đóng kín cửa không muốn giao tiếp với ai. Sau Tết 2025, Thái nghỉ việc ở quán cà phê khi gần như không có ngày nghỉ mà vẫn thiếu trước hụt sau, phải xin gia đình hỗ trợ.
“Mỗi ngày thức dậy gần như là một vòng lặp lại, mở mắt tôi thấy rất mệt mỏi, không muốn ra khỏi giường, thế là nằm lướt điện thoại xem đủ thứ trên đời. Lướt rồi lại suy nghĩ mình phải làm cái gì đó, nhưng rồi lại không biết làm gì. Đầu óc vẫn nghĩ nhưng chân tay không hành động”, Thái kể, vòng lặp khiến chàng trai 22 tuổi thời điểm ấy trì trệ về đầu óc, kiệt quệ tinh thần.
Thái nằm trong số 1,6 triệu thanh niên 15-24 tuổi không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo – tức nhóm NEET trong quý I/2026 theo công bố mới nhất của Cục Thống kê. Người trẻ “ba không” chiếm 11,4% tổng số thanh niên cả nước, đồng nghĩa cứ 9 thanh niên thì một người thuộc nhóm NEET.
Thời gian qua, số lượng thanh niên “ba không” tăng giảm tùy từng quý song thường dao động 1,35-1,6 triệu người. Nhóm này tập trung cao nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long với trên 23% và thấp nhất tại Đồng bằng sông Hồng với 15%, theo Điều tra lao động việc làm năm 2023.
Cơ quan Thống kê cho biết tỷ lệ “ba không” phản ánh đặc điểm của lao động trẻ trong giai đoạn gia nhập thị trường. Họ có nhu cầu tìm việc và lựa chọn công việc cao nhưng kinh nghiệm còn hạn chế, kỹ năng chưa hoàn toàn phù hợp với nhu cầu tuyển dụng. Đồng nghĩa nhóm “ba không” chưa tham gia hiệu quả vào cả thị trường lao động lẫn hệ thống giáo dục và đào tạo. Vì thế họ cần được chú trọng phân luồng sớm, định hướng học tập và nghề nghiệp phù hợp năng lực cá nhân, đồng thời tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.
NEET là chỉ tiêu do Tổ chức Lao động thế giới ILO xây dựng phương pháp tính và khuyến khích các nước thu thập, công bố. Báo cáo Xu hướng việc làm và xã hội năm 2026 của tổ chức này cho biết năm 2025 toàn cầu có khoảng 257 triệu thanh niên “ba không”, chiếm tỷ lệ 20%. Nhóm này đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy giáo dục, kỹ năng và kinh nghiệm cho tương lai nghề nghiệp. Tỷ lệ thanh niên nữ “ba không” cao hơn so với thanh niên nam. Xu hướng ứng dụng Al gia tăng càng đặt ra thách thức việc làm với nhóm này.
So với các nước trong khu vực, tỷ lệ thanh niên “ba không” của Việt Nam thấp hơn hoặc tương đương. Tại Thái Lan, tỷ lệ dao động 12,8-15% theo số liệu thống kê năm 2024 của WorldBank và UNICEF. Tại Indonesia là 17-18%, thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á. Philippines thống kê khoảng 12-13%, tập trung vào nhóm thanh niên ở khu vực đô thị nghèo.
Hà Hương, 23 tuổi tự nhận mình mang đặc điểm của nhóm “ba không” khi tốt nghiệp đại học, ra trường giữa năm 2025 đến nay chưa tìm được việc phù hợp. Hương lần đầu ứng tuyển vào doanh nghiệp mỹ phẩm tại Hà Nội nhưng tuyển dụng đòi hỏi “có kinh nghiệm ít nhất hai năm”. Cô sau đó làm nhân viên sự kiện cho công ty quảng cáo nhưng chỉ được nửa năm và nghỉ việc từ sau Tết.
“Rất khó, công ty muốn tuyển người trẻ nhưng lại đòi hỏi có kinh nghiệm. Người mới ra trường đáp ứng được tiêu chí trẻ nhưng lấy đâu ra kinh nghiệm nếu không đi làm từ thời sinh viên”, cô nói, quyết định tạm dừng nộp CV, chọn làm việc bán thời gian tại phòng tập thể hình. Hương tính học thêm ngoại ngữ rồi về quê tìm việc văn phòng ở khu công nghiệp gần nhà.
Còn Thái, những ngày không ra khỏi nhà, không tiếp xúc với người ngoài cũng không nói chuyện với bạn bè, mọi thứ xung quanh “trở nên bí bách, khó thở hơn”. Cậu đi làm trở lại tại nhà hàng ăn uống vào cuối năm ngoái với mức thu nhập cao hơn quán cà phê. Chân tay bận rộn chạy bàn, bưng bê, ghi món liên tục khiến Thái không còn thời gian nằm dài suy nghĩ. Nhưng cậu nhận ra mình chỉ tạm ổn khi không nghĩ đến. Công việc nếu kéo dài thì đến thời điểm nào đó nghỉ việc, vòng luẩn quẩn “nằm dài, lướt điện thoại, suy nghĩ, không làm gì” sẽ tái diễn.
Thái quyết định mình sẽ phải quay lại giảng đường, lấy bằng rồi tính tiếp. Cậu tích lũy được một khoản tiền và đang tập trung ôn thi lại vào đại học tháng 6 tới. Lần này, cậu lựa chọn chuyên ngành liên quan đến luật vì thấy mình phù hợp với khoa học xã hội hơn là khối kỹ thuật trước đây.
“Nhìn lại những ngày ấy tôi thấy mình vô dụng quá, nhưng bắt đầu lại năm 22 tuổi chắc cũng không muộn”, cậu nói lãng phí hai năm là điều vô cùng tiếc nuối, nhưng đã chọn là chấp nhận.
Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Xây dựng chiều 9-4, phóng viên Tuổi Trẻ Online đã đặt câu hỏi 4 dự án thành phần đường cao tốc Bắc - Nam qua miền Trung có thể hoàn thành, đưa vào khai thác dịp 30-4-2026 để nối thông đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông, thông suốt từ Chi Lăng (Lạng Sơn) đến Cà Mau hay không?
Trả lời câu hỏi, ông Nguyễn Thế Minh - Phó cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) - cho biết 4 dự án thành phần: Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong sẽ đưa vào khai thác cuối tháng 4-2026.
Theo ông Minh, dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 gồm 12 dự án thành phần, đã khai thác 8 dự án thành phần vượt và đúng tiến độ. Còn 4 dự án thành phần qua miền Trung được thông xe kỹ thuật dịp 19-12-2025 nhưng đến nay chưa đưa vào khai thác.
Lý do là 4 dự án thành phần Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong đi qua khu vực có địa hình, địa chất phức tạp, thời gian đầu có một số chậm trễ trong giải phóng mặt bằng, khai thác mỏ vật liệu.
Nguyên nhân chính là ảnh hưởng nặng nề bởi bão, lũ tại miền Trung trong năm 2025 cần thời gian khắc phục hư hại, khôi phục hệ thống sản xuất vật liệu, đường công vụ. Tiếp đó là ảnh hưởng địa chính trị khiến nhiên liệu, vật liệu tăng giá.
"Hiện trong số 268km của 4 dự án thành phần qua miền Trung đã hoàn thành tuyến chính 256km, đang thi công 12km đoạn Chí Thạnh - Vân Phong. 12km này đi qua nền đất yếu, nên thời gian chờ lún kéo dài hơn thường lệ. Đồng thời đang hoàn thành thủ tục bổ sung các hệ thống an toàn giao thông theo đề nghị của Cục Cảnh sát giao thông.
Đoạn từ Quảng Ngãi đến phía nam hầm Cù Mông sẽ khai thác giữa tháng 4-2026. Các đoạn còn lại trong tháng 4-2026 sẽ khai thác và đến 30-4 sẽ nối thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam" - ông Minh thông tin.
Liên quan đến tình trạng hư hỏng khe co giãn, lún đầu cầu một số dự án đường cao tốc Bắc - Nam sau khi đưa vào khai thác, ông Nguyễn Trí Đức - Chánh văn phòng Bộ Xây dựng - cho hay công tác kiểm soát chất lượng, đảm bảo an toàn giao thông được bộ triển khai thường xuyên trong quá trình thi công và vận hành đường cao tốc.
Tuy nhiên để xác định nguyên nhân hư hỏng xảy ra trên một số đoạn tuyến cần đánh giá kỹ lưỡng và có giải pháp cụ thể với từng nguyên nhân. Các cơ quan chuyên môn của bộ sẽ có đánh giá cụ thể và công bố.
Trận thua trước U.17 Lào chiều 18.4 thực sự là cú đòn choáng váng với bóng đá trẻ Thái Lan. Dù hai lần vươn lên dẫn trước nhờ các pha lập công của Vipusit Srichan và Prez Aves Keli Kuako, đội bóng này vẫn sụp đổ trong hiệp 2 khi để U.17 Lào ghi đến 3 bàn. Trận thua thứ hai liên tiếp khiến U.17 Thái Lan chỉ có 3 điểm sau 3 trận, xếp thứ 3 bảng B và bị loại sớm. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên kể từ năm 2002, một đội tuyển trẻ Thái Lan không thể vượt qua vòng bảng tại sân chơi khu vực.
Truyền thông Thái Lan ngay lập tức phản ứng dữ dội. Các tờ như Siam Sports, Thairath hay Ball Thai Stand đồng loạt chỉ ra những vấn đề nghiêm trọng, từ sai lầm phòng ngự đến tâm lý thi đấu yếu kém khi không thể bảo toàn lợi thế. Nhiều ý kiến cho rằng đây là một trong những thất bại đáng xấu hổ nhất của bóng đá trẻ Thái Lan trong hơn hai thập kỷ.
Giữa tâm bão chỉ trích, HLV Sirisak Yodthaythai đã từ chức ngay sau trận đấu. Tuy nhiên, chỉ 1 ngày sau, HLV Sirisak Yodthaythai có hành động bất ngờ trên trang cá nhân khi đăng bài viết, đáp trả những chỉ trích. Thay vì nhận trách nhiệm chuyên môn, nhà cầm quân này nhấn mạnh rằng U.17 Thái Lan tham dự giải lần này “không phải lực lượng mạnh nhất”.
Theo ông Sirisak Yodthaythai, lứa U.17 Thái Lan chủ lực được giữ lại để chuẩn bị cho sân chơi châu Á, còn đội dự giải khu vực chỉ là tập hợp các cầu thủ U.16 từ dự án phát triển tài năng. “Chúng tôi trao cơ hội cho lứa trẻ hơn để tích lũy kinh nghiệm. Nên rõ ràng đây chỉ là đội hình phụ, không phải là những cầu thủ tốt nhất của bóng đá Thái Lan ở độ tuổi này”, ông Sirisak Yodthaythai bày tỏ.
Không dừng lại ở đó, HLV Sirisak Yodthaythai còn viện dẫn hàng loạt lý do khác như thời gian chuẩn bị chỉ vỏn vẹn 10 ngày, đội hình được “lắp ghép” từ 11 trường khác nhau và nhiều cầu thủ vẫn đang bận thi đấu học đường. Những yếu tố này, theo ông, khiến việc xây dựng lối chơi gần như không thể hoàn thiện.
Tuy nhiên, cách lý giải này không làm dịu đi làn sóng chỉ trích, mà ngược lại còn khiến dư luận thêm phần bức xúc. Nhiều CĐV bình luận dưới bài đăng, cho rằng việc nhấn mạnh “không có đội hình mạnh nhất” chẳng khác nào một cách né tránh trách nhiệm, nhất là khi U.17 Thái Lan vẫn được đánh giá cao hơn các đối thủ trong bảng, bao gồm cả U.17 Lào và U.17 Myanmar.
Bên cạnh đó, việc hai lần vươn lên dẫn trước nhưng vẫn để thua cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở lực lượng, mà còn ở khả năng tổ chức và bản lĩnh thi đấu – những yếu tố thuộc về công tác huấn luyện. Đây cũng là điểm mà báo chí Thái Lan liên tục nhắc đến khi phân tích thất bại của đội nhà.
Dù vậy, HLV Sirisak Yodthaythai vẫn tiếp tục bảo vệ quan điểm của mình, đồng thời kêu gọi người hâm mộ không chỉ trích các cầu thủ. Ông cho rằng mục tiêu lớn nhất của đội không phải là thành tích trước mắt, mà là tạo nền tảng cho tương lai. “Các em cần được trải nghiệm để phát triển. Đừng chỉ trích một cách tiêu cực, chúng ta đang làm việc vì quốc gia”, ông Sirisak Yodthaythai nhấn mạnh.
HLV Sirisak Yodthaythai có những chia sẻ tranh cãi sau khi từ chức
Trước những chia sẻ của HLV Sirisak Yodthaythai, trang Ball Thai Stand bình luận: “HLV Sirisak Yodthaythai đã tiếp tục làm dấy lên tranh luận trong giới chuyên môn và người hâm mộ, khi nhiều người cho rằng bóng đá Thái Lan không thể lấy lý do thử nghiệm để biện minh cho việc bị loại ngay từ vòng bảng ở một giải đấu khu vực. Việc tiếp tục đổ lỗi cho lực lượng thay vì nhìn nhận vào thực tế có thể khiến chúng ta tụt lại phía sau trong cuộc đua vốn ngày càng khốc liệt”.
Sáng 18.4, tại Trường THPT Tân Túc (xã Tân Nhựt, TP.HCM), chương trình hướng dẫn kỹ năng lái xe máy an toàn cho học sinh đã chính thức khai mạc, nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng tham gia giao thông an toàn cho lứa tuổi học đường.
Đây là hoạt động trọng tâm thực hiện kế hoạch phối hợp giữa Công an TP.HCM và Sở Giáo dục - Đào tạo TP.HCM về tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật trật tự an toàn giao thông và hướng dẫn kỹ năng lái xe máy an toàn cho học sinh trên địa bàn TP.HCM.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Dương Trí Dũng, Phó giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo TP.HCM, nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn giao thông cho học sinh là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.
Theo ông Dũng, dù ngành giáo dục luôn chú trọng tuyên truyền, nhưng thực tế vẫn còn một bộ phận học sinh thiếu ý thức, chưa nhận thức đầy đủ nguy cơ tai nạn hoặc vi phạm quy định khi sử dụng xe máy, xe máy điện.
"Từ ngày 1.1.2025, khi luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ có hiệu lực, việc hướng dẫn kỹ năng lái xe máy an toàn cho học sinh không chỉ là hoạt động tuyên truyền mà là yêu cầu phải triển khai nghiêm túc, bài bản. Tôi đề nghị các cơ sở giáo dục lồng ghép thực chất nội dung này vào giảng dạy, phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm và đoàn đội để bảo vệ thế hệ trẻ thành phố", ông Dũng chỉ đạo.
Tại buổi tập huấn điểm, thượng tá Nguyễn Thị Thanh Nga, Phó trưởng phòng Cảnh sát giao thông (PC08) Công an TP.HCM, bày tỏ sự trăn trở trước những vụ tai nạn giao thông thương tâm liên quan đến học sinh thời gian qua.
Thượng tá Nga khẳng định: "Chúng tôi bắt đầu triển khai làm điểm tại xã Tân Túc để các địa phương học hỏi kinh nghiệm. Mục tiêu trong tháng 5.2026 phải hoàn thành tập huấn cho toàn bộ học sinh khối 10 và tiếp sau đó là các khối lớp còn lại, đảm bảo 100% học sinh cấp 3 trên địa bàn TP.HCM được trang bị kỹ năng lái xe an toàn".
Lãnh đạo PC08 yêu cầu các cán bộ, kỹ thuật viên truyền đạt kiến thức gần gũi, sát thực tế lứa tuổi để các em nắm vững hệ thống biển báo và kỹ năng xử lý tình huống thực tế ngoài đường.
Vừa hoàn thành bài thi thực hành, em Huỳnh Thị Lan Phương (lớp 10C7, Trường THPT Tân Túc) hào hứng: "Việc học này rất bổ ích vì giúp chúng tôi biết cách xử lý các tình huống thực tế ngoài đời, không chạy quá tốc độ để tránh gây tai nạn".
Tương tự, em Sơn Thái Khang (lớp 10C8) chia sẻ chương trình giúp em đi lại trên đường vững vàng, cẩn thận và an toàn hơn rất nhiều.
