Với mong muốn hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam, Bộ Công an đang lấy ý kiến về Dự thảo Thông tư quy định Nội quy cơ sở giam giữ và danh mục đồ vật cấm đưa vào khu vực giam giữ; áp dụng với người bị tạm giữ, người bị tạm giam và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một trong những điểm mới mang tính đột phá là sự thay đổi căn bản trong phương thức xử lý đồ vật cấm, đặc biệt là các thiết bị điện tử như điện thoại di động, theo hướng nhân văn và bảo đảm quyền tài sản của công dân hơn.
>>Người bị tạm giữ, tạm giam là những ai?
Từ “tiêu hủy” đến bước ngoặt “bảo quản để trả lại”
Theo quy định hiện hành tại Thông tư 32/2017 của Bộ Công an, các đồ vật như điện thoại di động, thiết bị lưu trữ dữ liệu, máy ghi âm, ghi hình… sau khi thu giữ phải kiểm tra, xác minh và “lập hồ sơ trước khi tổ chức tiêu hủy”. Ngoại trừ thiết bị chứa dữ liệu liên quan đến vụ án mới chuyển cho cơ quan điều tra.
Tại tờ trình dự thảo Thông tư mới, Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng đánh giá, việc xử lý đồ vật cấm là thiết bị điện tử theo cách cũ là “chưa hợp lý”.
Thực tế cho thấy, điện thoại di động là tài sản có giá trị và chứa đựng nhiều dữ liệu cá nhân hợp pháp của công dân. Việc mặc định tiêu hủy khi không có dấu hiệu tội phạm đã vô tình gây thiệt hại về kinh tế và quyền lợi của người bị giam giữ cũng như thân nhân của họ.
Do đó, tại dự thảo thông tư mới, quy trình xử lý đã được thay đổi để đảm bảo tính khả thi và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị tạm giữ, tạm giam.
Cụ thể đối với điện thoại di động và các thiết bị thông tin liên lạc, sau khi thu giữ sẽ tiến hành kiểm tra. Trong trường hợp không có dấu hiệu tội phạm, cơ sở giam giữ sẽ thực hiện quy trình “bảo quản, niêm phong và bàn giao lại cho chủ sở hữu hoặc bàn giao cho đối tượng sau khi ra khỏi cơ sở giam giữ”. Thay đổi này sẽ giúp người bị tạm giữ, tạm giam có thể nhận lại tài sản của mình khi kết thúc thời gian giam giữ.
Đối với các thiết bị có dấu hiệu tội phạm hoặc cơ sở giam giữ không thể kiểm tra, xác minh nội dung dữ liệu bên trong, dự thảo quy định sẽ chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền xử lý. Quy định này vừa đảm bảo an ninh, vừa tránh bỏ lọt tội phạm nhưng vẫn tôn trọng quyền sở hữu tài sản.
>> 11 loại đồ vật bị cấm đưa vào khu vực tạm giữ, tạm giam
Dự thảo đang được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công an để lấy ý kiến đóng góp từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân đến ngày 16/4. Nếu được thông qua, quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/7 tới.
Cục Cảnh sát quản lý trại giam vừa qua cũng đề xuất nhiều thay đổi với phạm nhân như: gọi video call với người thân miễn phí, gặp người nhà online, dán QR Code ở khu thăm gặp, tạo điều kiện cho người nhà đơn giản hóa việc gửi tiền cho phạm nhân; xây dựng hệ thống “trại tạm giam thông minh” và “hiện đại hóa”, đưa máy chiếu vào buồng giam để xem phim truyền hình, các nội dung mang tính giáo dục; xây dựng căng tin phi lợi nhuận…
Ngày 9/4, Erik Duran, 38 tuổi, cựu trung sĩ cảnh sát thành phố New York, bị kết án từ 3 đến 9 năm tù vì ném một thùng đá chứa đầy đồ uống vào nghi phạm Eric Duprey, 30 tuổi.
Trước tòa, Duran nói làm vậy để cố gắng bảo vệ các đồng nghiệp khỏi chiếc môtô đang lao đến.
Thẩm phán Guy Mitchell không chấp nhận lời bào chữa này. "Tòa tin rằng bị cáo đã tức giận vì Eric Duprey đang tẩu thoát và phản ứng bằng cách ném thùng đá", ông Mitchell nói.
Vụ việc gây xôn xao trong giới cảnh sát, hàng nghìn sĩ quan đã ký một bản kiến nghị trực tuyến kêu gọi cho Duran hưởng án treo. Trái ngược, các nhà hoạt động Black Lives Matter đòi trách nhiệm giải trình, yêu cầu áp dụng hình phạt nặng nhất.
Trước phiên tuyên án hôm 9/4, các sĩ quan mặc áo khoác của Sở Cảnh sát New York (NYPD) đứng đầy hành lang tòa án ở quận Bronx trong khi hàng chục người biểu tình bên ngoài đòi công lý cho Duprey.
Các công tố viên đề nghị mức án từ 3 đến 9 năm tù, cho rằng Duran đã có hành vi liều lĩnh gây ra cái chết của Duprey trong khi đang làm nhiệm vụ, rồi sau đó cố gắng che đậy hành vi.
Duran là thành viên của nhóm cảnh sát phòng chống ma túy tiến hành chiến dịch "bán và bắt" ở Bronx vào ngày 23/8/2023. Cảnh sát cho biết Duprey đã bán 20 USD cocaine cho một cảnh sát chìm, sau đó cố bỏ chạy bằng môtô.
Video giám sát cho thấy Duprey lái xe trên vỉa hè về phía một nhóm người. Khi anh ta đến gần, Duran - lúc đó không mặc đồng phục - nhấc thùng đá của một người qua đường và ném về phía Duprey.
Thùng chứa đầy đá, nước và đồ uống đập trúng tay Duprey khiến anh ta mất lái, đâm vào một cái cây và ngã đập đầu xuống vỉa hè. Duprey không đội mũ bảo hiểm.
Theo các công tố viên, nạn nhân bị chấn thương đầu nghiêm trọng và tử vong gần như ngay lập tức. Họ lập luận rằng Duran có đủ thời gian để cảnh báo những người khác tránh ra nhưng thay vào đó lại ném thùng đá vì tức giận.
Tuy nhiên, Duran làm chứng tại phiên tòa rằng đã đưa ra quyết định trong tích tắc để bảo vệ các sĩ quan khác khỏi chiếc xe đang lao về phía họ.
"Anh ta sắp đâm vào chúng tôi. Tôi chỉ kịp cố gắng chặn lại hoặc khiến anh ta đổi hướng", Duran nói.
Thẩm phán thừa nhận thấy Duran "hối hận", nhưng lập luận rằng bản án từ 3 đến 9 năm tù sẽ có tác dụng răn đe chung đối với các cảnh sát khác. Thẩm phán nói thêm rằng đoạn video không mang tính quyết định.
"Tôi đã dành thời gian xem đoạn video đó. Tôi không thấy bất kỳ lý do chính đáng nào", thẩm phán Mitchell nói, đồng thời cho biết thêm rằng cảnh sát có đoạn phim quay được khuôn mặt của Duprey và do đó "đủ để điều tra và bắt giữ vào một ngày khác".
Vincent Vallelong, chủ tịch công đoàn cảnh sát New York, cho biết bản án đã gửi "một thông điệp đáng sợ đến những cảnh sát tận tụy" về cái giá phải trả khi tự vệ và bảo vệ đồng nghiệp.
Duran từng là sĩ quan NYPD trong 13 năm trước khi bị đình chỉ công tác sau vụ việc và bị sa thải khỏi lực lượng cảnh sát sau khi bị kết tội vào tháng 2 vừa qua.
Duprey là tài xế giao hàng, có tiền án tiền sự. Mẹ Duprey cho biết đã gọi video cho Duprey ngay trước vụ việc, bác bỏ tuyên bố của cảnh sát rằng anh ta bán ma túy và bỏ trốn.
Khoảng 12h, ông Nguyễn Chí Thanh, 41 tuổi, lái ôtô biển số TP HCM chở theo 5 người, chạy trên đường đèo Hòn Bà hướng về hồ Suối Dầu. Khi đến đoạn qua thôn Suối Lau 2, xã Suối Dầu, xe bất ngờ lao sang phải, đâm vào mương nước ven sườn núi.
Cú va chạm khiến phần đầu ôtô hư hỏng nặng, túi khí ghế trước bung ra. Sáu người trên xe đều bị thương, được người đi đường hỗ trợ đưa ra ngoài và chuyển đến Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa, cách hiện trường hơn 20 km.
Người đàn ông 68 tuổi sau đó tử vong. Thời điểm tai nạn, thời tiết khô ráo, mặt đường đèo thông thoáng, ít phương tiện qua lại. Nguyên nhân vụ việc đang được điều tra.
Đỉnh Hòn Bà thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, cách Nha Trang khoảng 50 km về phía tây nam. Tuyến đường dài 37 km từ chân núi lên đỉnh có hàng trăm khúc cua, thường xuất hiện sương mù vào cuối năm.
Gia đình tôi có năm người: ba mẹ chồng lớn tuổi, vợ chồng tôi và đứa con trai học lớp chín. Tôi sống ở quê, vợ chồng tôi đều dạy học. Nhà tôi thuộc diện khá giả dưới quê. Kể thêm về ông bà: ông 82 tuổi, bà 71 tuổi, đều có lương hưu. Nhìn bề ngoài, rất ổn phải không. Chồng tôi có một chị gái và ba mẹ chồng rất yêu thương chăm lo từng tí cho gia đình chị. Đáng nói là họ không thương cháu nội, nhưng hễ nói sẽ bị cho là tôi kiếm chuyện. Tôi rất ngột ngạt, biết rằng sẽ có va chạm khi sống chung nhưng thật sự rất quá đáng.
Ông bà hay bắt bẻ những chuyện rất nhỏ. Tôi đi dạy về vốn dĩ đã mệt. Tôi vẫn cảm thấy mình đối xử với bên chồng rất ổn. Lúc mới về làm dâu, tôi đều giúp đỡ chị chồng. Nhà chị cũng đi dạy. Đến mùa cắt lúa, khi rảnh tôi lại cân lúa giúp; có công có việc, tôi tiện đường đưa rước cháu đi học. Nhưng lâu dần thành thói quen, từ những chuyện vụn vặt ấy làm tôi ngột ngạt.
Ông bà không thích, càng không thương mẹ con tôi. Chồng không bênh vực vợ (cũng khó xử) nhưng anh hiền, chăm chỉ. Tôi vẫn luôn nhẫn nhịn, thậm chí ngay cả việc tôi đi dạy về, bà không nấu đồ ăn cho, bảo là mẹ không biết nấu gì nên chỉ làm cho ông bà ăn, tôi vẫn nín. Trong khi một tuần tôi dạy có 5 buổi, trừ hôm hội họp hoặc dạy tiết một buổi sáng tôi không làm kịp, còn lại đều chu toàn cơm nước, thịt cá mua sẵn trong tủ lạnh.
Đỉnh điểm là hôm rồi ông bệnh, tôi và chồng đang đợt hè nên cùng đi nuôi. Đến khi xuất viện về nhà, tôi nghĩ đơn giản là chỉ dọn dẹp nhà cửa, cơm nước cho ông mau lại sức. Nhưng sau đó một thời gian, mẹ chồng mới bắt lỗi tôi rằng: ở chung nhà mà không một lời hỏi han ông xem khỏe chưa? Tôi nói chung nhà ngày nào cũng thấy, thêm việc sáng nào mẹ cũng nói hôm nay ông ngủ ngon hay không, sáng nay nấu gì cho ông... tôi nghĩ vậy đã đủ.
Hoặc hôm kia chú chồng ghé thăm cụ, lúc đó tôi đã thay đồ đi dạy, đang gấp nên chỉ cầm chai nước lọc và đĩa bánh gạo ra mời và nói: "Chú ở nhà chơi với ba, con đi dạy". Chuyện bình thường, nhưng vài hôm sau mẹ chồng bắt lỗi: lâu lâu chú mới ghé mà tôi không pha được ly cà phê sữa (tôi ở miền Tây) nữa? Tôi có trả lời là con gấp đi dạy và đã có nước lọc rồi. Mẹ chồng giãy nảy lên không chịu, nói tôi không xem trọng gia đình chồng.
Và rất, rất nhiều chuyện lặt vặt khác khiến tôi ngột ngạt, ấm ức, cảm giác nặng nề vì không có tiếng nói chung. Mở miệng ra nói chuyện vài câu thôi cũng sẽ bị bắt bẻ hoặc nói kiểu không ưa. Khi nhà chị chồng có chuyện gì khó khăn hoặc bệnh, thế nào tôi cũng bị giận cá chém thớt.
Thậm chí khi được nâng lương trước hạn, tôi khoe với bà rằng con được lên lương, bà cũng chỉ ừ. Xong nói qua nói lại một hồi sẽ bảo: có người lươn lẹo hoặc nịnh nọt nên người ta được lên lương trước hạn, còn chị hai mày thiệt thà quá nên thua người ta. Tôi nói chuyện đó được đánh giá bằng thành tích thi đua mà, ai làm tốt mới được xét chứ. Bà giãy lên: cái trường mày khác, trường chị hai mày khác, biết gì. Mà không khoe thì khi bà hay, bà lại nói là chúng mày trong nhà mà giấu giếm.
Những chuyện tuy nhỏ nhưng làm cho tinh thần tôi rất mệt mỏi, luôn trong trạng thái suy nghĩ từ lời ăn tiếng nói xem có bị bắt lỗi không, rồi sẽ bị bắt lỗi lúc nào. Có thể tôi có cái sai nhưng thật sự rất mệt. Buông bỏ, không chú ý thì tôi chưa làm được; mà ra riêng ông bà không cho và thấy bỏ ông bà cũng không ổn.
Tâm sự với chị chồng, chị lại càng làm cho bà ghét tôi thêm. Có lúc bà chừa cho tôi có một chén cơm, ăn không đủ. Tôi có nói là nấu nhiều chút thì bà càng giãy lên. Trời ơi, riết phải nhìn sắc mặt mà sống. Đôi lúc tôi thấy ít quá, nấu thêm mì, bà hầm mặt không vui; còn ghé quán ăn về không ăn cơm nhà, bà bảo đi ăn quán ăn đình.
Chưa kể ba chồng còn bắt bẻ tôi đủ thứ: tôi nói chuyện hơi rôm rả, lớn tiếng thì nói cô giáo mà nói chuyện vậy; tôi im lặng lại nói khó khăn, không giao tiếp dòng họ, tự cao; nấu ăn lỡ rớt đồ, tiếng kêu lớn, ông bảo đi dạy về dằn mâm ai vậy; chặt củi chẻ to ông cũng nói... Cho nên từ những chuyện bé xíu hàng ngày nhưng tôi rất mệt, cảm giác áp lực. Mọi người có cách nào giúp tôi buông bỏ đầu óc, nghe tai này lọt qua tai kia không?