Tại họp báo thường kỳ sáng 1/4, Cục phó Cục Chăn nuôi và Thú y Phan Quang Minh cho biết Bộ đã báo cáo Chính phủ và ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường kiểm soát giết mổ, kiểm dịch và phòng chống dịch bệnh. Ngay trong tuần, các đoàn công tác sẽ kiểm tra hoạt động giết mổ tại nhiều địa phương; cơ quan báo chí được mời tham gia để phản ánh thực tế, làm rõ tồn tại.
Ông Minh nhận định vụ việc tại Hà Nội không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh mà còn bộc lộ hạn chế trong kỷ luật, kỷ cương thực thi công vụ. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc quản lý chuỗi chưa chặt, khi dịch bệnh phát sinh từ cơ sở chăn nuôi nhưng không được kiểm soát hiệu quả, dẫn đến lan qua các khâu vận chuyển, giết mổ và tiêu thụ.
Cơ quan chuyên môn cho rằng cần kiểm soát đồng bộ toàn bộ chuỗi, trong đó giám sát tại cơ sở chăn nuôi là khâu then chốt để phát hiện sớm dịch bệnh. Khâu vận chuyển và giết mổ tiếp tục được xác định là điểm yếu, do lực lượng kiểm dịch mỏng, địa bàn quản lý rộng, khó kiểm soát toàn diện.
Ở khâu giết mổ, dù quy định đã có, việc thực thi còn lỏng lẻo. Hoạt động kiểm soát phải được thực hiện trước, trong và sau giết mổ, song trên thực tế chưa được tuân thủ nghiêm. Đáng chú ý, cả nước hiện có khoảng 24.858 cơ sở giết mổ nhỏ lẻ, trong khi số cơ sở tập trung còn hạn chế, tiềm ẩn rủi ro lớn về an toàn thực phẩm.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho rằng lĩnh vực giết mổ, kiểm dịch và phòng chống dịch bệnh có tính chất phức tạp, trong khi mô hình giết mổ nhỏ lẻ vẫn phổ biến. Khi giá cả biến động, tình trạng giết mổ tự phát có xu hướng tái diễn, gây khó khăn cho công tác quản lý.
Liên quan đến vận chuyển, việc động vật và sản phẩm động vật lưu thông qua nhiều địa bàn khiến kiểm soát càng khó khăn, nhất là khi phạm vi quản lý rộng và lực lượng mỏng. Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị siết chặt kỷ luật, kỷ cương, làm rõ trách nhiệm từng khâu trong chuỗi, đồng thời rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định không còn phù hợp.
Trước đó, cơ quan công an đã phát hiện một đường dây giết mổ, tiêu thụ lợn bệnh quy mô lớn tại Hà Nội. Chủ lò mổ Nguyễn Thị Hiền bị cáo buộc câu kết với một số cán bộ kiểm dịch để đưa lợn mắc dịch tả châu Phi, kể cả lợn chết, vào giết mổ rồi tiêu thụ ra thị trường.
Từ đầu năm 2026 đến nay, khoảng 3.600 con lợn nhiễm bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt, đã được đưa ra thị trường qua các chợ đầu mối, chợ dân sinh và cung cấp cho một doanh nghiệp thực phẩm vào trường học. Vụ án liên quan nhiều cán bộ thú y bị khởi tố do bỏ qua quy trình kiểm soát, hình thành chuỗi khép kín từ thu gom, giết mổ đến phân phối.
Trong video do kênh truyền hình Al Jazeera công bố hôm 10/4, các mặt ăng-ten cùng tòa nhà bên dưới radar cảnh giới AN/FPS-132 đã bị thủng và cháy xém tại nhiều vị trí, mảnh vỡ nằm rải rác xung quanh. Cơ sở này cũng chìm trong bóng tối, dường như do bị cắt điện.
Đây là lần đầu tiên xuất hiện hình ảnh cận cảnh về thiệt hại của tổ hợp radar này kể từ khi nó hứng đòn tập kích của Iran trong giai đoạn đầu xung đột. "Mức độ tổn thất dường như nghiêm trọng hơn so với những gì quan sát được qua ảnh vệ tinh", Egypt's Intel Observer, tài khoản mạng xã hội X chuyên phân tích thông tin nguồn mở về chiến sự Trung Đông, nhận định.
AN/FPS-132 là radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), thường được bố trí 2-3 mặt ăng-ten thu phát. Thiết kế này cho phép loại bỏ cơ cấu quay của radar thông thường. Mỗi mặt radar sẽ quản lý một khu vực không phận riêng với góc phương vị 120 độ, cung cấp tổng góc nhìn 240-360 độ.
Radar AN/FPS-132 có tầm theo dõi tối đa 4.800 km, được ví như "mắt thần" chuyên cảnh báo sớm về những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Mỹ đang vận hành tổng cộng 5 hệ thống, chủ yếu để phát hiện tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ Nga, hoặc tên lửa đạn đạo khai hỏa từ tàu ngầm ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, có quỹ đạo hướng về lãnh thổ Mỹ.
Bộ Ngoại giao Mỹ hồi năm 2013 duyệt thương vụ trị giá 1,1 tỷ USD, tương đương hơn 2,1 tỷ USD hiện nay, để bán một tổ hợp AN/FPS-132 cho Qatar, kèm theo phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật. Hệ thống này được đặt ở miền bắc Qatar, cách thủ đô Doha khoảng 55 km, có khả năng phát hiện tên lửa phóng từ lãnh thổ Iran và Yemen.
Một số chuyên gia quân sự nhận định tổ hợp thuộc biên chế quân đội Qatar, nhưng do lực lượng Mỹ đồn trú chịu trách nhiệm vận hành. Trang phân tích chiến sự Clash Report cho rằng đây là một phần trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ nhằm bảo vệ các căn cứ đồn trú ở Trung Đông trước mối đe dọa từ Iran và những nhóm vũ trang ủy nhiệm như Houthi.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 28/2 thông báo đã phá hủy "tổ hợp radar AN/FPS-132 đặt tại một căn cứ của Mỹ ở Qatar". Ảnh vệ tinh thương mại do công ty Planet Labs chụp sau đó vài ngày cho thấy dấu vết hư hại trên mặt radar, kèm theo vệt nước tràn trong nỗ lực chữa cháy.
Các diễn đàn sinh vật cảnh và hội nhóm mạng xã hội đang xôn xao bởi loài cây mới nổi có tên muội hồng. Loài cây có tên khoa học là Syzygium myrtifolium, thuộc họ sim, thường mọc hoang dại trên các vách núi cheo leo. Cây dáng nhỏ, lá dày, thân xù xì, rêu mốc tạo cảm giác cổ kính.
Trước đây khá ít người chơi muội hồng, nhưng gần đây nó trở thành trào lưu, được giới săn cây cảnh mệnh danh là "nữ hoàng phòng trà". Dáng vẻ đượm màu thời gian đã khiến loài cây này trở thành món đồ trang trí ưa thích trong các không gian phòng trà hoặc bàn làm việc.
Tại Thanh Hóa, Ninh Bình hay Phú Thọ, muội hồng được chào bán từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng mỗi gốc. Anh Xuân Trường, người chơi cây tại phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, đang sở hữu gốc muội hồng tán rộng hơn 2 m, thân uốn lượn. Cuối năm 2025, anh chi hơn 50 triệu đồng để sở hữu cây. Có thời điểm khách trả hơn 100 triệu đồng nhưng anh chưa bán.
"Thú thật tôi chơi theo trào lưu chứ không rõ giá trị thực sự của nó đến đâu", anh Trường nói.
Nhu cầu chơi muội hồng tăng cao nên nhiều người vào các dãy núi đá ở Cẩm Thủy, Cẩm Tú, Bá Thước... săn tìm. Một số người còn livestream ngay tại hiện trường khai thác cây trên đỉnh núi. Khách hàng chốt đơn qua màn hình điện thoại, cây sẽ được vận chuyển xuyên tỉnh đến tay người mua.
Anh Lê Văn Cường, 48 tuổi, thường cùng nhóm bạn băng rừng từ tờ mờ sáng, mục tiêu là những đỉnh núi đá vôi dựng đứng ở huyện Cẩm Thủy cũ, nơi loài muội hồng bám trụ. Ngày cuối tháng 3, mất hơn hai giờ leo trèo qua những vách đá tai mèo, nhóm anh Cường phát hiện gốc muội hồng tại vị trí hiểm trở.
Để đưa gốc cây xuống núi, cả nhóm phải mất nhiều giờ đu mình trên vách núi đá, dùng búa, cưa và xà beng đục đẽo vào tận lõi đá. Thành quả của một ngày là gốc cây được bán ngay cho khách với giá hơn 5 triệu đồng. Anh Cường thừa nhận từ khi cơn sốt nổ ra, anh kiếm được hàng chục triệu đồng từ việc khai thác cây rừng.
"Đi rừng vất vả, nguy hiểm rình rập từ rắn rết, bọ cạp đến nguy cơ trượt chân xuống vực sâu, nhưng vì thu nhập cao nên chúng tôi vẫn theo", anh Cường nói.
Tại các xã Như Thanh và xã Mậu Lâm, lực lượng chức năng ghi nhận ít nhất hai trường hợp đi săn cây muội hồng bị ngã dẫn đến chấn thương nặng. Việc leo trèo trên các địa hình núi đá vôi mà không có đồ bảo hộ đang trở thành mối đe dọa trực tiếp đến an toàn tính mạng của người dân.
Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thanh Hóa ghi nhận từ cuối năm 2025 đến nay đã phát hiện và xử lý hơn 30 vụ vi phạm liên quan đến khai thác, vận chuyển, tàng trữ trái phép cây muội hồng. Tổng cộng hơn 280 cây đã bị thu giữ, số tiền xử phạt gần 150 triệu đồng. Các khu vực trọng điểm xảy ra tình trạng này là Bá Thước, Cẩm Thủy, Ngọc Lặc, Nga Sơn, Như Thanh, Bỉm Sơn...
Đại diện Chi cục Kiểm lâm nhận định muội hồng chủ yếu mọc ở những nơi địa hình hiểm trở, rừng có trữ lượng thấp. Việc khai thác ồ ạt không chỉ đe dọa sự tồn tại của loài cây trong tự nhiên mà còn tác động tiêu cực đến an ninh rừng và đa dạng sinh học. Việc đục đẽo vách đá để lấy rễ cây làm biến dạng địa hình núi đá, phá hủy thảm thực vật xung quanh và gây mất cân bằng sinh thái.
Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo các hạt kiểm lâm tăng cường tuần tra, ngăn chặn mọi hành vi xâm hại rừng tự nhiên; khuyến cáo người dân không tham gia khai thác, vận chuyển hoặc giao dịch cây muội hồng dưới bất kỳ hình thức nào, không tiếp tay cho những đầu nậu thu gom cây rừng trái phép.
Tại Nhật Bản, nhân viên vận hành đường sắt sử dụng một kỹ thuật đơn giản để duy trì sự tập trung tuyệt đối mang tên Shisa Kanko. Thay vì chỉ quan sát, họ được đào tạo để chỉ tay vào vật thể như tín hiệu, điểm dừng và gọi to tên của nó. Theo nghiên cứu năm 1994 của Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Đường sắt Nhật Bản, việc thực hành Shisa Kanko giúp giảm thiểu các sự cố do lỗi con người xuống gần 85%.
Phương pháp này có thể áp dụng vào đời sống thường ngày cho những người hay quên tắt bếp, khóa cửa hay rút phích cắm điện.
Nhà trị liệu Joy Gallon thuộc dịch vụ chăm sóc sức khỏe Thriveworks (Mỹ) cho biết phương pháp này chủ động kích hoạt đa giác quan gồm mắt, tay, miệng và tai. Việc này giúp tăng lưu lượng máu đến thùy trán, nơi xử lý khả năng lý luận và logic của não bộ.
Theo chuyên gia quản lý thời gian Anna Dearmon Kornick (Mỹ), đa số những việc thường nhật thường diễn ra theo thói quen. Khi đó, não bộ tiêu hao ít năng lượng hơn, khiến chúng ta hành động như một chiếc máy và không lưu lại ký ức rõ ràng. Việc đưa vào một hành động không thuộc chế độ mặc định như chỉ tay, búng ngón tay hoặc nói to buộc não bộ phải tỉnh táo.
"Những lần kiểm tra vật lý này chuyển suy nghĩ của bạn sang phạm vi hành động thực tế, đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn, từ đó ghi dấu ấn sâu hơn vào trí nhớ", chuyên gia năng suất Rashelle Isip nói.
Phương pháp đặc biệt hữu ích với những người mắc chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). Nhà trị liệu Billy Roberts cho biết việc kích hoạt nhiều giác quan giúp não bộ người mắc ADHD tham gia tích cực hơn vào hành vi. Chuyên gia tâm lý Terry Matlen cũng cho biết thêm, thay vì chỉ nói, mọi người có thể hát một giai điệu ngắn hoặc gõ nhẹ vào cổ tay khi thực hiện việc cần nhớ. Việc tạo ra âm thanh hoặc sự rung động vật lý giúp giải phóng dopamine, cải thiện khả năng tập trung.
Cách ứng dụng vào đời sống hàng ngày
Bạn có thể kết hợp Shisa Kanko vào thói quen mỗi ngày:
Xác nhận an toàn: Chỉ vào tay nắm cửa và nói to "Đã khóa cửa"; chỉ vào ổ cắm và nói "Đã rút điện".
Ghi nhớ đồ dùng: Chỉ vào ví và chìa khóa trên bàn, gọi tên từng món trước khi rời đi.
Quản lý công việc: Nói to "Đã gửi email" hoặc viết tay một ghi chú nhỏ để neo giữ thông tin.
Giải tỏa căng thẳng: Khi thấy choáng ngợp, hãy chỉ và gọi tên 5 đồ vật xung quanh để lấy lại bình tĩnh.
Các chuyên gia khuyên để kỹ thuật không bị nhàm chán, người dùng nên định kỳ thay đổi câu lệnh, đổi tay chỉ hoặc dùng âm thanh khác nhau để kích thích não bộ.
