Rạng sáng 7.4, tại một quán bánh bèo vỉa hè trên đường Hoàng Văn Thụ (ở phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai), bà Trần Thị Lan (60 tuổi), bị một thanh niên chửi bới, nhổ nước bọt, ném ghế, dùng dao hăm dọa và tát liên tục vào mặt.
Con trai bà đến can ngăn cũng bị nhóm 3 người đấm đá, rượt đuổi. Clip từ camera lan truyền trên mạng xã hội. Cộng đồng mạng phẫn nộ. Công an tỉnh Gia Lai tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý (35 tuổi) về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Câu chuyện trên quen thuộc đến mức cư dân mạng có thể đoán trước được cái kết. Clip lan truyền, dư luận sôi sục, cơ quan chức năng vào cuộc, đối tượng bị tạm giữ.
Rồi vài ngày sau, một clip khác xuất hiện, một nạn nhân khác, một cơn phẫn nộ khác. Tôi gọi đó là vòng lặp, bởi nó lặp đi lặp lại mà không có gì thay đổi ở phần gốc rễ.
Chỉ tính riêng từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4.2026, báo chí đã phản ánh một chuỗi vụ hành hung nơi công cộng với mật độ đáng lo ngại.
Đêm 31.3, tại Đắk Lắk, nhóm thanh niên mang hung khí truy sát người đi đường trên tỉnh lộ 2.
Ngày 5.4, tại Nghệ An, một phụ nữ bị 2 đối tượng bịt mặt dùng hung khí hành hung giữa ban ngày.
Ngày 7.4, tại Huế, một người đàn ông đánh học sinh trong tiệm tạp hóa.
Cùng ngày, tại Lâm Đồng, một sản phụ bị hành hung ngay trước giờ sinh tại bệnh viện. Và cũng trong ngày 7.4, bà Lan bị đánh ở Quy Nhơn Nam.
Năm vụ trong chưa đầy một tuần, trải dài từ Tây nguyên đến Bắc Trung bộ, với nạn nhân đủ mọi lứa tuổi và hoàn cảnh.
Tại Thanh Hóa, theo thống kê của cơ quan chức năng, chỉ trong 3 tháng từ 15.12.2025 đến 15.3.2026, địa bàn tỉnh này đã xảy ra 34 vụ gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích và giết người với khoảng 200 đối tượng liên quan.
Vụ Đặng Chí Thành đánh phụ nữ tại sảnh chung cư Sky Central ở Hà Nội (tháng 8.2025) vừa kết thúc phúc thẩm đầu tháng 4.2026 với mức án 6 tháng tù. Vụ hành hung hàng xóm tại chung cư CT5-ĐN2 tại Hà Nội vào tháng 1.2026 cũng xử lý theo tội gây rối trật tự công cộng.
Những con số ấy cho thấy bạo lực đời thường không phải hiện tượng cá biệt mà đang trở thành một dạng “rối loạn xã hội” có tính hệ thống. Nhưng cách xã hội phản ứng lại mang tính sự vụ. Dư luận chỉ bùng lên khi có clip đủ sốc, đủ rõ nét, đủ biểu tượng.
Clip của bà Lan gây chấn động vì hội tụ tất cả các yếu tố kích hoạt cảm xúc tập thể. Nạn nhân là người già, hành vi côn đồ diễn ra trắng trợn trước camera, lời bà Lan nhẫn nhịn “tôi già rồi, anh cứ chửi thoải mái” trở thành biểu tượng cho sự bất lực. Nhưng không phải vụ nào cũng có camera. Không phải nạn nhân nào cũng đủ “điển hình” để viral (lan truyền).
Tôi không phủ nhận vai trò tích cực của mạng xã hội trong việc đẩy nhanh xử lý. Nếu không có clip, rất có thể vụ bà Lan sẽ kết thúc bằng việc gia đình Nguyễn Văn Ý đến thăm hỏi, hỗ trợ tiền, và bà Lan chấp nhận bỏ qua, đúng như bà đã bày tỏ khi nói rằng vợ người đó đang mang thai nên không muốn làm lớn chuyện.
Áp lực dư luận đã buộc Công an tỉnh Gia Lai phải tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý thay vì để vụ việc lắng xuống ở cấp phường. Nhưng chính sự phụ thuộc vào áp lực dư luận ấy lại là triệu chứng của một vấn đề sâu hơn.
Khi việc xử lý bạo lực phụ thuộc vào sức nóng truyền thông thay vì quy trình tố tụng, pháp luật không còn vận hành theo nguyên tắc bình đẳng nữa. Một vụ hành hung được xử lý nhanh vì clip có hàng triệu lượt xem. Một vụ khác với mức độ côn đồ tương đương nhưng không có camera thì liệu có trôi vào im lặng?
Chi tiết đáng suy nghĩ nhất trong vụ này là phản xạ đầu tiên của bà Lan. Khi bị hành hung lúc rạng sáng, bà không gọi công an. Bà gọi con trai đến đưa đi bệnh viện.
Phản xạ ấy không phải của riêng bà Lan. Nó phản ánh một thực tế phổ biến rằng với rất nhiều nạn nhân bạo lực đời thường ở Việt Nam, pháp luật không phải nơi họ nghĩ đến đầu tiên khi bị xâm hại.
Có thể vì họ chưa tin vào tốc độ phản ứng của cơ quan chức năng? Có thể vì họ biết rằng với thương tích nhẹ, vụ việc sẽ chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính? Có thể vì văn hóa nhẫn nhịn và dĩ hòa vi quý khiến người bị hại tự cắn răng chịu đựng?
Dù lý do nào thì kết quả cũng giống nhau. Nạn nhân không tìm đến pháp luật và pháp luật cũng không chủ động tìm đến nạn nhân.
Vòng lặp ấy vận hành bằng 3 bước. Thứ nhất là bạo lực xảy ra và nạn nhân chọn im lặng. Thứ hai là clip lan truyền phá vỡ sự im lặng, dư luận phẫn nộ, cơ quan chức năng xử lý theo sức ép. Thứ ba là mọi thứ lắng xuống, không có thay đổi nào về cơ chế phòng ngừa, không có đánh giá nào về lỗ hổng xử lý cho đến khi clip tiếp theo xuất hiện.
Điều 318 bộ luật Hình sự 2015 quy định tội gây rối trật tự công cộng với khung hình phạt cơ bản từ phạt tiền 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Khung tăng nặng theo khoản 2 lên đến 7 năm tù khi có tổ chức, dùng hung khí, hoặc gây cản trở giao thông nghiêm trọng.
Nhưng phần lớn các vụ bạo lực gặp trong đời thường rơi vào khung 1 với mức án phổ biến quanh 6 tháng tù. Mức chế tài ấy có đủ sức răn đe hay không? Tần suất các vụ việc gây rối trong thời gian gần đây đang tự trả lời.
Để phá vỡ vòng lặp ấy cần thay đổi ở cả 3 bước cùng lúc. Nạn nhân cần được khuyến khích và hỗ trợ để trình báo thay vì im lặng. Cơ quan chức năng cơ sở cần chủ động xử lý theo quy trình thay vì chờ áp lực dư luận. Và chế tài cần đủ nghiêm khắc để người có ý định bạo lực phải cân nhắc trước khi hành động thay vì chỉ hối hận sau khi clip lên mạng.
Camera quán bánh bèo của bà Lan đã ghi lại toàn bộ hành vi côn đồ của Nguyễn Văn Ý. Nhưng camera chỉ là “nhân chứng” thụ động. Nó ghi lại được vòng lặp nhưng không phá vỡ được vòng lặp. Việc phá vỡ ấy là phần việc của pháp luật, của thiết chế và của cả xã hội.
Nếu chúng ta tiếp tục chỉ phẫn nộ theo từng clip rồi quên thì vòng lặp sẽ tiếp tục quay. Và nạn nhân tiếp theo có thể là bất kỳ ai.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu vẫn đang tiếp tục nỗ lực trong việc đàm phán, tìm kiếm, đa dạng hóa các kênh huy động nguồn cung nhiên liệu từ cả trong nước và quốc tế cũng như tăng cường năng lực điều phối, dự trữ.
Những giải pháp chủ động này được triển khai không chỉ để đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn hướng tới mục tiêu hỗ trợ các hãng hàng không tối ưu hóa hoạt động khai thác, ổn định và duy trì tối đa hoạt động hàng không trong thời gian tới.
Trước tác động từ thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong vòng 2 tuần, ngày 8.4, thị trường nhiên liệu hàng không ghi nhận xu hướng giảm mạnh trên diện rộng.
Cụ thể, giá dầu Brent trong ngày 8.4 giảm xuống khoảng 90 - 95 USD/thùng, tương đương mức giảm khoảng 13 - 16% so với các phiên trước đó, trong khi WTI dao động quanh mức 94 - 95 USD/thùng.
Tại khu vực châu Á, giá Jet A-1 (FOB Singapore) cũng giảm mạnh xuống khoảng 195,34 USD/thùng, tương đương mức giảm gần 15% so với phiên trước đó. Đồng thời, chênh lệch giá (premium) giữa nhiên liệu hàng không và nguyên liệu nền (kerosene) cũng thu hẹp về khoảng 28,82 USD/thùng, phản ánh sự hạ nhiệt tạm thời của áp lực nguồn cung.
Cục Hàng không Việt Nam cập nhập: Đối với tình hình không phận quốc tế, tính đến 8.4, không phận Trung Đông đang dần được nới lỏng, khi một số quốc gia đã mở lại không phận, bao gồm Iraq, Syria, Saudi Arabia và Oman. Trong khi đó, Kuwait tiếp tục đóng hoàn toàn không phận và Bahrain áp dụng các hạn chế nghiêm ngặt đối với hoạt động bay dân dụng.
Đối với UAE và Qatar, các biện pháp kiểm soát vẫn được duy trì chặt chẽ, chỉ cho phép khai thác trên một số hành lang bay được kiểm soát.
Trong bối cảnh đó, các hãng hàng không Trung Đông vẫn cơ bản duy trì tần suất khai thác như giai đoạn trước đó tại thị trường Việt Nam. Hoạt động khai thác tiếp tục được điều hành linh hoạt, điều chỉnh ngắn hạn theo từng giai đoạn.
Trước tình hình giá nhiên liệu tăng cao thời gian qua, các hãng hàng không Việt Nam cũng như các đơn vị cung cấp nhiên liệu hàng không đã chủ động, đồng hành triển khai nhiều giải pháp tự thân để ứng phó.
Về phía cơ quan quản lý, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng cho biết: Sau khi Cục Hàng không Việt Nam có đề xuất, Bộ Xây dựng đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ, kiến nghị các bộ, ngành liên quan ban hành một số giải pháp chính sách cấp bách được ban hành, triển khai như giảm một số loại thuế liên quan nhằm bình ổn thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
Hiện nay, phương án điều chỉnh tăng mức tối đa giá dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản (giá trần) là một trong những phương án đang được Bộ Xây dựng giao Cục Hàng không chủ trì, phối hợp với các hãng hàng không và đơn vị liên quan để nghiên cứu, đánh giá.
"Phương án này cần được cân nhắc kỹ lưỡng, đặc biệt là từ góc độ tính linh hoạt, thời gian thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục, cũng như những tác động ảnh hưởng đến thị trường và người dân" - ông Uông Việt Dũng nói.
Cục trưởng Cục Hàng không thông tin thêm: Một phương án khác là cho phép các hãng hàng không triển khai phụ thu nhiên liệu cũng đang được xem xét để có đánh giá toàn diện về sự phù hợp trong bối cảnh hiện nay để đáp ứng yêu cầu kịp thời trước những biến động nhanh, bất thường của giá nhiên liệu.
Thực tế, dù giá Jet A-1 giảm mạnh xuống còn khoảng 195,34 USD/thùng nhưng vẫn cao gấp hơn 2 lần so với giá các hãng lập kế hoạch cho năm 2026 - 85 USD/thùng. Hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines tính toán mỗi 1 USD giá dầu tăng so với kế hoạch sẽ phải thêm hơn 300 tỉ/năm chi phí.
Trước đó, trao đổi với Reuters, ông Willie Walsh - Tổng giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) - cũng dự báo chi phí nhiên liệu máy bay khó có thể "hạ nhiệt" ngay được sau thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần tại vùng Trung Đông do ảnh hưởng đến các nhà máy lọc dầu.
Nếu các nhà máy lập tức mở cửa trở lại và duy trì hoạt động, ông Walsh ước tính sẽ vẫn mất vài tháng để nguồn cung trở lại mức cần thiết. Trong khi đó, các hãng hàng không trên khắp châu Á đã cắt giảm các chuyến bay, mang thêm nhiên liệu từ các sân bay nội địa và tăng thêm các điểm dừng tiếp nhiên liệu do xung đột ở Trung Đông làm giảm nguồn cung nhiên liệu máy bay, gây thêm áp lực lên một ngành công nghiệp vốn đã bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu máy bay tăng gấp đôi.
Lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho biết sẽ có báo cáo, kiến nghị để cấp có thẩm quyền xem xét, triển khai và tiếp tục có những giải pháp hỗ trợ thiết thực, hiệu quả, giúp các hãng hàng không cùng doanh nghiệp liên quan giải quyết khó khăn, vượt qua giai đoạn thách thức này.
Bộ Quốc phòng Nga hôm 15/4 cho biết chính phủ một số nước châu Âu đã quyết định tăng cường sản xuất và cung cấp máy bay không người lái (UAV) cho Ukraine để tập kích lãnh thổ Nga, cảnh báo đây là động thái làm leo thang tình hình và ngày càng kéo các quốc gia trên vào xung đột với Nga.
Cơ quan này cũng công bố danh sách nhà máy, doanh nghiệp tại những quốc gia châu Âu mà Nga cho là đang sản xuất UAV và linh kiện cho Ukraine, cũng như địa chỉ liên quan. Trong số này có cơ sở tại Anh, Đức, Tây Ban Nha, Italy, Ba Lan, Israel và một số nước khác.
"Người dân châu Âu không những cần hiểu rõ nguyên nhân thật sự gây ra mối đe dọa đối với an ninh của họ, mà còn phải biết địa chỉ cùng vị trí của các doanh nghiệp Ukraine và liên doanh sản xuất UAV, linh kiện cho Kiev bên trong đất nước mình", Bộ Quốc phòng Nga cho hay.
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev cho biết danh sách "các cơ sở chế tạo UAV và linh kiện khác ở châu Âu" mà Bộ Quốc phòng Nga công bố cũng là "danh sách các mục tiêu tiềm năng". "Các cuộc tấn công có thể trở thành hiện thực hay không sẽ phụ thuộc vào những gì xảy ra tiếp theo. Hãy ngủ ngon, các đối tác châu Âu", ông cảnh báo.
Giới chức Nga đã nhiều lần đưa ra những phát biểu được cho là nhằm răn đe các nước châu Âu, liên quan sự ủng hộ của họ dành cho Ukraine. Theo hãng thông tấn Reuters, những tuyên bố này chỉ mang tính cảnh báo hoặc ám chỉ, hơn là dấu hiệu cho thấy Nga sắp tấn công.
UAV hoặc thiết bị bay không người lái (drone) nói chung hiện là khí tài chủ chốt trong chiến sự Ukraine. Cả hai bên tham chiến đều thường xuyên triển khai UAV để tập kích lãnh thổ đối phương trong xung đột.
Bộ Quốc phòng Anh ngày 15/4 công bố đợt cung cấp drone "lớn nhất từ trước đến nay" cho Ukraine, trong đó London sẽ chuyển giao ít nhất 120.000 thiết bị cho Kiev trong năm 2026. Trong lô vũ khí có hàng nghìn drone tấn công tầm xa, drone trinh sát, hậu cần và khí tài hàng hải, tất cả "đều đã được thử lửa trên tiền tuyến tại Ukraine". Hoạt động chuyển giao đã bắt đầu trong tháng 4.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết sự bổ sung này sẽ "cung cấp cho Ukraine năng lực cần thiết để bảo vệ người dân và đối phó lực lượng Nga".
Hãng AFP ngày 18.4 đưa tin hơn 1.000 mảnh xương người vừa được tìm thấy gần một hồ nước ở Mexico City, chỉ vài tuần trước khi Mexico đăng cai World Cup 2026.
Một nhóm gia đình đang tìm kiếm người thân cho biết những phát hiện kinh hoàng gần hồ Chalco cho thấy một "thực tế tàn khốc" và "một cuộc khủng hoảng pháp y với quy mô không thể lường trước được".
Trong khi chính quyền muốn điều này không được chú ý, các gia đình muốn cả thế giới biết về thảm kịch đang xảy ra ở thủ đô của đất nước, nhóm này cho biết trong một thông cáo.
Tuần trước, chính quyền thành phố đã bắt đầu khai quật khu vực ven hồ ở phía đông Mexico City. Các công tố viên hôm 13.4 thông báo về việc đã tìm thấy khoảng 300 mảnh xương mà họ cho rằng có thể thuộc về ba người.
Tuy nhiên, nhóm tình nguyện cho biết họ đã tìm thấy hơn 1.000 mảnh xương trong và xung quanh khu vực này, bao gồm cả những khu vực đã được các nhân viên chính phủ kiểm tra trước đó.
Hơn 480.000 người đã thiệt mạng và 130.000 người khác mất tích trong cuộc chiến chống ma túy ở Mexico kể từ năm 2006, khi chính phủ triển khai quân đội liên bang để đối phó với các băng nhóm ma túy lớn tại nước này.
Một ủy ban chuyên gia của Liên Hiệp Quốc đã gọi cuộc khủng hoảng người mất tích là "tội ác chống lại loài người", và cáo buộc rằng những nỗ lực tìm kiếm thi thể đã bị cản trở bởi "sự thờ ơ và thiếu trách nhiệm của các công chức".
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đã chỉ trích nhận định trên, cho rằng ủy ban này đã bỏ qua các chính sách mới được thực hiện để hỗ trợ gia đình những người mất tích.
Trong cuộc họp với các quan chức thành phố hôm 17.4, các nhà hoạt động yêu cầu việc tìm kiếm phải được tiến hành không gián đoạn cho đến khi hiện trường được kiểm tra kỹ lưỡng.
Cả Mexico City và Guadalajara đều đang chuẩn bị đăng cai các trận đấu World Cup 2026 vào tháng 6, trong khi người biểu tình ở 2 thành phố đều chỉ trích việc chính phủ không điều tra đúng mức các vụ mất tích.
