Trong chiến tranh, khu vực đèo Hải Vân bị bom đạn phá hủy nặng nề. Khi những vụ sạt lở diễn ra liên tiếp ở các tỉnh thành miền Trung trong năm 2020 thì cánh rừng Bắc Hải Vân, Huế vẫn đứng vững và xanh tươi.
Bắc Hải Vân là khu rừng ở phía Nam thành phố Huế, một nơi đặc biệt có giá trị về đa dạng sinh học và cảnh quan môi trường. Rừng nằm trong vùng giao thoa sinh học giữa các luồng thực vật từ phía Bắc xuống và từ phía Nam lên. Nơi đây đã hình thành nên một hệ sinh thái đa dạng, phong phú, có nhiều loài động thực vật thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm cần được ưu tiên bảo vệ.
Lịch sử của Bắc Hải Vân là những trảng cỏ tranh, lau lách và cây đót. Đến mùa đót, cư dân sống ven rừng vào khai thác đem về bán rồi lại đốt rừng triền miên để lấy tranh. Đất rừng ngày càng thoái hóa. Đến mùa khô, khu rừng đứng trước nguy cơ cháy, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.
Những năm 1987 và 1988, chính quyền Bình Trị Thiên cũ đầu tư trồng rừng trên diện tích cỏ tranh bằng keo lá tràm. Ba năm sau, rừng keo lá tràm khép tán, phủ xanh.
Năm 1994, với sự giúp đỡ của Ban quản lý dự án PAM 4304, Ban quản lý (BQL) rừng Bắc Hải Vân đã tiến hành trồng 21,3ha thử nghiệm các loài cây bản địa bằng nguồn vốn hỗ trợ của dự án. Một năm sau, cây bản địa sinh trưởng và phát triển tốt. Họ cũng rút ra được một số kinh nghiệm về kỹ thuật.
Để giải quyết khó khăn về vốn và đáp ứng yêu cầu mở rộng không gian dinh dưỡng, ánh sáng cho cây bản địa, BQL dự án đề xuất tỉa thưa kết hợp lợi dụng sản phẩm trung gian keo lá tràm làm nguyên liệu. Từ năm 1995 trở đi, nguồn vốn đầu tư trồng rừng cây bản địa chủ yếu là nguồn thu từ tỉa thưa rừng keo và có một phần vốn hỗ trợ của chương trình các dự án.
Với phương thức “lấy sản phẩm rừng trồng lại rừng”, đến nay có 406,7ha cây bản địa dưới tán rừng keo lá tràm được trồng và chăm sóc từ nguồn thu tỉa thưa rừng trồng tại tiểu khu 250. Việc trồng cây bản địa dưới tán rừng keo lá tràm là một mô hình điển hình ở Bắc Hải Vân.
Trong ký ức của anh Trần Quốc Hùng, Phó giám đốc BQL rừng phòng hộ Bắc Hải Vân, đó là những ngày họ trực tiếp vào các khu vực rừng tự nhiên lựa chọn cây giống như chò chỉ, trâm, dầu rái, gõ, lim xanh… để theo dõi thu hái hạt hoặc bứng cây tái sinh đưa về gieo ươm.
Những hạt giống, cây con được đem về gieo ươm. Đến thời điểm thích hợp, họ lại gánh gồng, mang vác vượt núi đi trồng rừng. Thành quả đến giờ toàn khu rừng có hơn 40 loài cây bản địa sinh trưởng và phát triển tốt. Một số loài cây thích nghi với điều kiện lập địa sau khi được mở tán keo, chăm sóc, tạo ra khu rừng trồng nhiều tầng tán, góp phần đẩy nhanh phục hồi rừng Bắc Hải Vân.
“Nhờ những sự nỗ lực của các thành viên qua nhiều thời kỳ, sự cần mẫn chăm sóc và bảo vệ đã phục hồi, tạo nên một khu rừng xanh tốt. Mô hình này đã được các đơn vị lâm nghiệp trong nước và các tổ chức quốc tế tham quan học tập và đánh giá cao”, ông Hùng tự hào nói.
Để Bắc Hải Vân phát triển tốt, bền vững không chỉ thành quả của hành trình trồng, mà đó còn là những bước chân của các thành viên luôn luồn lách bảo vệ rừng.
Rừng ở đây xanh tốt, muôn thú bình an là có cả máu và nước mắt của đội tuần tra bảo vệ. Khu vực đèo Hải Vân có địa hình phức tạp, chia cắt mạnh, độ dốc cao nên người dân giáp ranh lợi dụng địa hình để khai thác trái phép lâm sản, săn bắt trái phép động vật hoang dã. Điều này dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng nhiều loài động vật rừng hoang dã quý hiếm, gây suy giảm nghiêm trọng về đa dạng sinh học, ảnh hưởng đến hệ sinh thái rừng.
Lợi nhuận lớn từ việc săn bắt động vật hoang dã mang lại nên các đối tượng hoạt động vô cùng tinh vi, manh động, sẵn sàng chống người thi hành công vụ để tẩu thoát. Khi bị truy đuổi ban ngày, các đối tượng chuyển sang hoạt động cài đặt bẫy vào ban đêm.
Hai mươi năm trước, khi đang còn ngồi trong quán nước, anh Hùng từng bị một thanh niên dùng ly đánh một cú mạnh vào cổ. Anh phải nằm viện nửa tháng, với vết thương may 15 mũi. Anh nghĩ chắc do mấy đợt phục kịch bắt tang vật các đối tượng khai thác gỗ trái phép nên giờ bị trả thù.
Các thế hệ giữ rừng Bắc Hải Vân luôn trải qua sự phá hoại của đối tượng phá rừng, đặt bẫy thú. 5 năm trước, anh Nguyễn Văn Lương (36 tuổi), đội trưởng đội chuyên trách bảo vệ rừng, cũng đã bị một kẻ ném đá làm gãy sống mũi, thương tích lên đến 24%. Kẻ thủ ác sau đó bị kết tội 2 năm tù.
Lần khác, trong một chuyến cùng anh em chạy xe máy lên dựng ở bìa rừng, rồi đi sâu vào trong đẩy đuổi các đối tượng đặt bẫy thú, đến lúc quay trở về, chiếc xe máy của anh Lương và hai chiếc của đồng đội bị đốt cháy chỉ còn trơ khung sắt. Đồng lương họ ba cọc ba đồng, những anh em khác bèn gom góp ủng hộ để đồng đội mình mua xe mới.
Chuyện bị đánh, chém, đốt, phá xe diễn ra như cơm bữa ở cánh rừng Bắc Hải Vân. Trong câu chuyện của những người giữ rừng, xe máy của họ còn bị kẻ ác mở bình nhớt đổ cát vào. Chỉ cần không để ý, khởi động xe chạy là phải thay mới động cơ. Rất nhiều anh em ở đây đã lâm vào chuyện đó.
Còn việc chặt phá bánh xe, đập bể kính chiếu hậu là tổn hại nhỏ nhất mà những người giữ rừng ở đây phải gánh chịu. Nhưng vì khu rừng, họ không thể chùn bước.
Đi sâu vào rừng, những gốc cây cổ thụ hiện ra, vững chãi và lừng lững. Gốc cây, rễ cây bám chặt vào đất, vào đá giữ cho khu rừng tránh xói mòn. Những đàn voọc ngũ sắc chạy nhảy từ cây này sang cây khác, hú hét vang cả một góc rừng.
Những đội tuần tra vẫn hằng ngày băng đèo, lội suối đi canh gác. Những thế hệ cây mới tiếp tục được gieo mầm, trồng xuống tạo thành khu rừng với nhiều tầng tán, đem lại cảnh sắc, màu xanh tươi mát cho núi đồi.
Một người đàn ông tại bang Ohio (Mỹ) đã khiến mạng xã hội chú ý khi tự biến chiếc sofa trong phòng khách thành xe điện, có thể đạt tốc độ tới 56km/h.
Nhân vật chính, Dalton Thompson, cho biết anh nảy ra ý tưởng về chiếc ghế điện chạy được sau khi cảm thấy bức xúc với thời gian chờ đợi và chi phí phát sinh từ các ứng dụng giao đồ ăn. Thay vì đặt hàng, anh quyết định "tự đi lấy" bằng một phương tiện không giống ai.
Chiếc sofa điện được chế tạo từ khung thép, kết hợp với động cơ của ván trượt điện công suất cao. Hệ thống lái là tay lái scooter được chỉnh sửa, đặt xuyên qua phần đệm ghế. Toàn bộ thiết kế nhằm phục vụ các chuyến đi ngắn trong khu vực lân cận.
Trong các thử nghiệm ban đầu trên đường nhựa, "chiếc xe" này đạt tốc độ tối đa 56km/h, đủ để đi cùng dòng xe trong khu dân cư. Thompson thậm chí đã lái chiếc sofa đến một cửa hàng thức ăn nhanh để đặt và nhận đồ ăn ngay tại “ghế lái”.
Không chỉ gây ấn tượng về ý tưởng, chiếc sofa điện còn chứng minh được độ chắc chắn khi có thể chở nhiều người mà vẫn vận hành ổn định.
Tuy nhiên màn thử nghiệm sớm bị gián đoạn, khi cảnh sát địa phương yêu cầu dừng xe để kiểm tra. Vấn đề được đặt ra là liệu một chiếc sofa gắn động cơ có được xem là đồ chơi hay là phương tiện cơ giới chưa đăng ký.
Dù ghi nhận chất lượng chế tạo ấn tượng, lực lượng chức năng cho rằng phương tiện này không đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn để lưu thông, như hệ thống đèn hay tín hiệu. Cuối cùng, Thompson được yêu cầu đưa chiếc sofa về sử dụng trong khu vực tư nhân.
Trước đó anh lập luận rằng chiếc ghế độc đáo của mình tương tự xe đạp điện hoặc scooter điện, nhưng quan điểm này không được chấp nhận.
Chiếc sofa có thể di chuyển ngang tốc độ giao thông trong khu dân cư, đồng thời vẫn giữ được sự ổn định - Ảnh cắt từ video: Dalton Thompson
Dù gặp rắc rối pháp lý, chiếc sofa điện vẫn được một đơn vị trưng bày xe định giá khoảng 10.000 USD (263,4 triệu đồng) nhờ thiết kế độc đáo và mức độ lan truyền trên mạng xã hội.
Câu chuyện này phản ánh xu hướng đang nổi lên trong cộng đồng DIY, nơi nhiều người tận dụng pin và động cơ điện để "cơ giới hóa" các vật dụng đời thường. Với linh kiện ngày càng dễ tiếp cận, việc chế tạo phương tiện cá nhân giá rẻ đang trở nên phổ biến hơn.
Dẫu vậy, ranh giới giữa sáng tạo cá nhân và quy định pháp luật vẫn là thách thức lớn. Trường hợp của Thompson cho thấy dù ý tưởng có táo bạo đến đâu, việc đưa vào sử dụng ngoài đường công cộng vẫn cần đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn và đăng ký theo quy định.
Chiếc sofa điện vì thế hiện chỉ dừng lại ở vai trò một nguyên mẫu thú vị - minh chứng cho khả năng sáng tạo, nhưng cũng là lời nhắc về giới hạn pháp lý trong giao thông hiện đại.
Bức tường đá nằm ở tiểu khu 638S xã Hướng Phùng, Quảng Trị. Trong quá trình khám phá hố sụt ở khu rừng này, các thành viên nhóm Quảng Trị Discovery đã phát hiện ra bức tường nhưng chưa có thời gian khảo sát kỹ lưỡng.
Bảo tàng Quảng Trị phối hợp với Ban quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị có chuyến khảo sát bức tường này.
Đoàn mất gần 3 tiếng đồng hồ băng rừng theo suối và vượt dốc đá dựng đứng. Tuyến chưa có đường mòn, đoàn vừa đi vừa phát dọn cây gai, bụi rậm. Dọc đường đi có nhiều cây rừng nguyên sinh với chu vi gốc 4-5 người ôm.
Bức tường đá nằm giữa rừng nguyên sinh, cây cối rậm rạp.
Theo quan sát của phóng viên Tuổi Trẻ Online, bức tường dài khoảng 150m, cao từ 1-5m, rộng khoảng 60cm. Một số đoạn bị bồi lấp nên bức tường bị thấp lại.
Đoạn ở giữa chiếm phần lớn chiều dài của bức tường có bề mặt khá phẳng phiu, thẳng đứng. Trên bề mặt, qua thời gian có nhiều rêu xanh bao phủ.
Tìm kiếm xung quanh khu vực này, ông Ngô Quốc Phong - Phó giám đốc Bảo tàng Quảng Trị - phát hiện nhiều mảnh vỡ của bom đạn, bằng sắt và nhôm, kích thước từ 5-25cm, hình dạng không đồng đều. Một số mảnh có hình tròn, có ren.
Ông Phong nhận định bom đạn trong chiến tranh kết hợp với cấu tạo địa chất của khu vực này đã tạo nên bức tường thành phẳng phiu này. Khu vực này cấu tạo từ đá vôi, có sẵn các vết nứt gãy, và khả năng có hang động bên dưới. Bom rơi xuống làm sập hang và tạo nên bức tường thẳng đứng do có sẵn vết nứt.
"Vỉa đá phía đông bị sụt xuống là do bị bom khoan, ở gần đó khoảng 100m cũng có một hang tròn khả năng cũng là lỗ bom khoan.
Bom khoan có chức năng phá sập kết cấu hầm ngầm, địa đạo... Khi bom khoan phá xuống đất đá gặp kết cấu rỗng bom sẽ nổ tung, tạo ra sức công phá lớn.
Kết nối khu vực bức tường đá này với các địa điểm lân cận trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, chắc chắn đây là một chứng tích chiến tranh còn nguyên giá trị, kèm với giá trị về mặt địa chất học", ông Phong nhận định.
Đặc biệt hơn, khu vực này nằm gần với hố sụt mà phóng viên Tuổi Trẻ Online từng khám phá năm 2024. Bên dưới hố sụt có hàng loạt bom MK81 của Mỹ chưa nổ.
Khu vực này cũng gần với xã Hướng Lập ở dãy Trường Sơn. Trong chiến tranh, đây là khu vực ném bom dữ dội của Mỹ. Đồn biên phòng Hướng Lập từng hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nơi đây ghi dấu sự hy sinh anh dũng của các anh hùng liệt sĩ và hiện là địa bàn trọng điểm quy tập hài cốt liệt sĩ.
Hiện Bảo tàng Quảng Trị và Ban quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị đang nghiên cứu để có kế hoạch khai thác các giá trị của bức tường đá này và hố sụt gần đó, phục vụ du lịch cũng như nghiên cứu lịch sử.
Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngày 24-11-2026 tới đây được xác định là Ngày Văn hóa Việt Nam với chủ trương là ngày nghỉ hưởng nguyên lương.
Qua ghi nhận ý kiến, nhiều người lao động có đề xuất hoán đổi ngày làm việc để tạo kỳ nghỉ 4 ngày liên tiếp dịp Ngày Văn hóa Việt Nam.
Cụ thể, do ngày 24-11 rơi vào ngày thứ Ba nên nhiều đoàn viên, người lao động có ý kiến đề xuất Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền hoán đổi ngày làm việc thứ Hai (23-11) sang làm bù vào thứ Bảy tuần sau, tức 5-12.
Qua đó, kỳ nghỉ dịp Ngày Văn hóa Việt Nam kéo dài 4 ngày liên tục từ 21-11 đến ngày 24-11-2026.
Về lâu dài, Tổng liên đoàn sẽ tiếp tục tổng hợp ý kiến từ cơ sở, phối hợp với các cơ quan liên quan để kiến nghị hoàn thiện chính sách theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn đời sống lao động, góp phần nâng cao phúc lợi cho người lao động và ổn định quan hệ lao động trong tình hình mới.
Theo ông Ngọ Duy Hiểu - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, Ngày Văn hóa Việt Nam là cơ hội để tổ chức các hoạt động nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho đoàn viên, người lao động - những người vốn đang thiếu nhiều điều kiện để thụ hưởng các giá trị văn hóa tinh thần, trong đó có lý do thời gian.
"Đây là dịp rất tốt để tổ chức các sân chơi văn hóa - thể thao, đưa người lao động đến với các di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn hoặc dành thời gian để cùng các thành viên trong gia đình chia sẻ, tôn vinh các giá trị văn hóa gia đình Việt Nam", ông Hiểu cho hay.
Trước đó, trong Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã thống nhất chọn ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam.
Đây là ngày nghỉ, người lao động được hưởng nguyên lương. Qua đó nhân dân được nâng cao khả năng thụ hưởng văn hóa, đội ngũ văn nghệ sĩ được động viên sáng tạo, toàn xã hội đề cao, thực hành lối sống văn hóa, văn minh.
Bộ Tư pháp cũng đã công bố hồ sơ thẩm định dự án nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng.
Đáng chú ý, dự thảo nghị quyết đã dành một điều quy định về Ngày Văn hóa Việt Nam. Theo đó, ngày 24-11 hằng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam", người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.
Dự thảo cũng quy định trong Ngày Văn hóa Việt Nam, các thiết chế văn hóa, thể thao công lập miễn phí vé vào cửa phục vụ nhân dân.