Nghị quyết về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới được Trung ương ban hành ngày 1/4 đánh giá công tác này đã đạt nhiều kết quả toàn diện, có bước tiến mạnh và đột phá lớn.
Tuy nhiên, Trung ương nhận định vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, tình trạng tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên một số lĩnh vực diễn biến nghiêm trọng, tinh vi hơn.
Thời gian tới, Trung ương yêu cầu thực hiện đồng bộ các giải pháp để “không thể, không dám, không muốn, không cần” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, nhân dân lên trên hết, gắn phòng, chống với thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Nghị quyết nêu rõ cần “vừa kiên quyết, kiên trì đấu tranh, vừa kiến tạo phát triển, khuyến khích, bảo vệ người đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung; bảo đảm hài hòa giữa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân”.
Khi xử lý các hành vi vi phạm, các cơ quan phải quán triệt quan điểm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, đồng thời xem xét bối cảnh, hiệu quả chính trị, kinh tế; ưu tiên thu hồi tối đa tài sản và khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả.
Một nhiệm vụ trọng tâm được Trung ương nhấn mạnh là kiên trì xây dựng văn hóa liêm chính, coi đây là giá trị cốt lõi, chuẩn mực ứng xử và đạo đức của cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp và toàn xã hội. Việt Nam hướng tới xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính với ba trụ cột gồm thể chế liêm chính, nền công vụ liêm chính và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức liêm chính. Cán bộ lãnh đạo không được để vợ hoặc chồng, con và người thân lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi.
Trung ương yêu cầu sớm sửa đổi Luật Phòng, chống tham nhũng và Luật Đất đai theo hướng tăng công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn; đồng thời nghiên cứu xây dựng Luật về đăng ký tài sản.
Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự cũng cần được sửa đổi để thể chế hóa quan điểm mới của Đảng về miễn, giảm, loại trừ trách nhiệm hình sự trong xử lý vi phạm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Trung ương lưu ý xác định tiêu chí, điều kiện chặt chẽ để loại trừ trách nhiệm hình sự đối với trường hợp rủi ro, thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì lợi ích chung; đồng thời thể chế hóa chủ trương giảm trách nhiệm hình sự, hình phạt với người không có động cơ vụ lợi, tự giác nộp lại tài sản, khắc phục hậu quả và hợp tác hiệu quả trong điều tra.
Các cơ quan cũng được yêu cầu nghiên cứu mở rộng áp dụng hình phạt tiền, giảm hình phạt tù đối với tội phạm kinh tế, chức vụ. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu “xóa bỏ triệt để cơ chế xin – cho, không để lợi ích nhóm cài cắm, thao túng trong cơ chế, chính sách, pháp luật”.
Tài sản, thu nhập của cán bộ sẽ được kiểm soát chặt chẽ; cán bộ yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, uy tín thấp, có biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực sẽ bị thay thế hoặc cho từ chức. Chính sách tiền lương, thu nhập của cán bộ, công chức sẽ được bảo đảm để ổn định đời sống, yên tâm công tác.
Cùng với việc xây dựng lộ trình minh bạch tài sản trong toàn xã hội, Trung ương yêu cầu đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, Trung ương nghiêm cấm việc lợi dụng công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Sáng 1/4, tại trụ sở Trung ương Đảng, hội nghị công bố quyết định của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam.
Theo quyết định do Phó ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương Hoàng Trung Dũng công bố, 5 cơ quan này là đơn vị sự nghiệp công lập của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chịu sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Trong đó, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nghiên cứu cơ bản về khoa học xã hội và nhân văn; Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nghiên cứu khoa học tự nhiên, phát triển và tiếp nhận công nghệ.
Đài Truyền hình Việt Nam là đài truyền hình quốc gia; Đài Tiếng nói Việt Nam là đài phát thanh quốc gia; Thông tấn xã Việt Nam là cơ quan thông tấn quốc gia. Đây là các cơ quan báo chí chủ lực, đa phương tiện, đa ngôn ngữ của Đảng, Nhà nước, giữ vai trò nòng cốt trong công tác tư tưởng, văn hóa, định hướng dư luận xã hội.
Các đơn vị này là đơn vị dự toán cấp 1 của ngân sách Trung ương, lãnh đạo gồm cấp trưởng và không quá 4 cấp phó. Bộ Chính trị bổ nhiệm ông Lê Văn Lợi giữ chức Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam kiêm Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương; ông Trần Hồng Thái làm Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam kiêm Phó ban Chính sách, chiến lược Trung ương.
Ông Nguyễn Thanh Lâm giữ chức Tổng giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam kiêm Phó ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Đỗ Tiến Sỹ làm Tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam kiêm Phó ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; bà Vũ Việt Trang làm Tổng giám đốc Thông tấn xã Việt Nam kiêm Phó ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh việc chuyển 5 cơ quan từ trực thuộc Chính phủ sang đơn vị sự nghiệp của Trung ương Đảng thể hiện yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan báo chí chủ lực và cơ quan nghiên cứu khoa học trọng yếu.
Ông đề nghị ba cơ quan báo chí làm chủ công nghệ mới, nâng cao chất lượng nội dung, mở rộng độ phủ, tiếp cận hiệu quả các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ; xây dựng hệ sinh thái truyền thông quốc gia có sức cạnh tranh khu vực và quốc tế.
Hai viện hàn lâm được yêu cầu tập trung nghiên cứu các vấn đề lớn, chiến lược, dài hạn, phục vụ hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Trước đó ngày 31/3, Chính phủ ban hành nghị quyết bãi bỏ quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của 5 cơ quan này khi còn trực thuộc Chính phủ. Hội nghị Trung ương 2 khóa 14 cuối tháng 3 đã thống nhất chủ trương chuyển các đơn vị nêu trên về Trung ương Đảng.
11h40, ông Lê Châu Duẩn, 41 tuổi, lái xe container kéo theo rơ-moóc biển số Bình Định chở dăm keo từ nhà máy keo Xuân Quang đi theo hướng Phú Tâm - Kỳ Lộ thuộc xã Phú Mỡ (hướng tây – đông).
Đến địa phận thuộc thôn Phú Tâm, ôtô container va chạm với xe máy do ông La Lan Cuối, 56 tuổi, chở sau ông La Thanh Nông, 69 tuổi, trú xã Phú Mỡ, đi hướng ngược lại.
Cú tông mạnh làm xe máy biến dạng, ôtô container chạy thêm một đoạn thì lật nghiêng vào hộ lan trên đường, phần cabin bị xé toạc, hư hỏng nặng. Xung quanh hiện trường nhiều mảnh vỡ nằm vương vãi, dăm keo tràn ra mặt đường.
Thấy tai nạn, nhiều người dân xung quanh hô hoán cảnh báo người đi đường, đồng thời kêu cứu hộ hỗ trợ nạn nhân. Tuy nhiên hai nạn nhân trên xe máy tử vong tại chỗ, trong đó ông La Lan Cuối bị phần đầu xe container ngã đè kẹt dưới lòng đường.
Tài xế xe container bị thương nặng được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Phú Yên, cách hiện trường 69 km, song không qua khỏi.
Công an xã Phú Mỡ cử lực lượng bảo vệ hiện trường, phối hợp đơn vị liên quan dùng xe cẩu dựng xe container lên.
Theo cơ quan chức năng, nguyên nhân ban đầu là tài xế xe container chạy lấn sang phần đường xe máy dẫn đến tai nạn.
Ông Nguyễn Duy Tính, Chủ tịch UBND xã Phú Mỡ, cho biết hai nạn nhân đi xe máy có hoàn cảnh rất khó khăn. Địa phương đã đến thăm hỏi, đồng thời hỗ trợ ban đầu cho mỗi trường hợp 2 triệu đồng.
Phát biểu tại phiên thảo luận tổ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội sáng 10/4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026, cần triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp và tạo ra kết quả cụ thể.
Ông cho rằng một trong những trọng tâm là thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân. Khi khu vực này duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số, nền kinh tế mới có thể đạt mức tăng trưởng tương ứng. Cùng với đó, cần hình thành thêm nhiều tập đoàn tư nhân lớn đủ năng lực đảm nhận các dự án quy mô quốc gia.
Dẫn chứng thực tế, ông nêu nhiều công trình lớn do doanh nghiệp tư nhân thực hiện đã bảo đảm tiến độ và chất lượng, trong khi các dự án do Nhà nước triển khai thường mất 3-4 năm để hoàn tất thủ tục. Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế để phát huy hiệu quả nguồn lực tư nhân.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị chuyển mạnh mô hình tăng trưởng sang dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết 57. Trong đó, ứng dụng trí tuệ nhân tạo là yếu tố quan trọng nâng cao hiệu quả quản lý, xây dựng pháp luật và kiểm soát dữ liệu, kể cả trong hoạt động của Quốc hội.
Đối với điều hành vĩ mô, ông đề nghị Chính phủ linh hoạt, chủ động ứng phó với các yếu tố bên ngoài như xung đột quốc tế; đồng thời bảo đảm tăng trưởng cao đi kèm kiểm soát lạm phát và thực hiện chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm.
Chủ tịch Quốc hội cũng đồng tình định hướng của Thủ tướng Lê Minh Hưng về việc tập trung vốn đầu tư công cho các dự án lớn có tính lan tỏa, tránh dàn trải và cơ chế "xin - cho". Ông đề nghị đẩy nhanh xử lý các dự án tồn đọng, công trình trọng điểm để nâng cao hiệu quả đầu tư.
Trước yêu cầu tăng trưởng cao trong 5 năm tới, ông đề xuất cải cách theo hướng "năm hóa", gồm số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa hóa lợi ích. Việc phát triển kinh tế cần gắn với bảo đảm công bằng xã hội, chú trọng giáo dục, y tế, đào tạo nghề và tạo việc làm.
Ông cũng đề nghị quản lý thay đổi theo hướng giảm chi phí tuân thủ, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm. Cùng với đó là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo hướng địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm; Trung ương giữ vai trò kiến tạo và giám sát.
Ông cho biết Quốc hội sẽ tập trung quyết định các dự án lớn mang tính quốc gia như điện hạt nhân Ninh Thuận, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP HCM, thay vì phân bổ các khoản vốn nhỏ lẻ.
Ông nhấn mạnh tầm nhìn năm 2026 là không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không bị động trong một năm. Trách nhiệm phải được làm rõ cho từng cơ quan, địa phương để công việc trôi chảy, tránh tình trạng cán bộ sáng cắp ô đi chiều cắp ô về mà không có sản phẩm.
Đại biểu Nguyễn Thị Tuyến, Phó bí thư Đảng ủy Chính phủ, cho rằng để đạt tăng trưởng hai con số cần các giải pháp đột phá, trong đó có khai thác hiệu quả kinh tế biển. Bà đề nghị tận dụng lợi thế đường bờ biển dài, phát triển hệ thống 36 cảng biển và logistics, tạo động lực tăng trưởng và việc làm.
Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel Tào Đức Thắng thì đề xuất mở rộng không gian phát triển ra thị trường quốc tế để duy trì tăng trưởng hai con số. Theo ông, kinh nghiệm của Viettel cho thấy tăng trưởng từ thị trường nước ngoài chiếm 60-70%, giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô và duy trì đà phát triển dài hạn.
Ông cũng kiến nghị nâng cao hiệu quả đầu tư công theo hướng tiếp cận như doanh nghiệp, chú trọng đánh giá hiệu quả sau đầu tư. Đồng thời đề nghị hoàn thiện cơ chế xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế, bổ sung quy định về đối tượng khởi kiện nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của Việt Nam khi tham gia thị trường toàn cầu.
