Loạt quốc gia vùng Vịnh hôm 8/4 trải qua đêm bình yên đầu tiên kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát ngày 28/2. Các nước trong khu vực như Bahrain, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Arab Saudi, Qatar, Kuwait hay Oman đều không ghi nhận bất cứ cuộc tấn công nào bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ Iran, sau khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran được công bố.
Người dân Tehran cũng đổ xuống đường vẫy cờ và hô khẩu hiệu ăn mừng sau khi lệnh ngừng bắn được công bố. Thủ đô Iran mang không khí như kỳ nghỉ lễ khi tiếng bom đạn đã ngừng. Nhiều cửa hàng đóng cửa, trong khi các quán cà phê ngoài trời ở những khu phố cao cấp lại chật kín khách. Các trạm kiểm soát do lực lượng vũ trang canh gác, từng xuất hiện dày đặc khắp thành phố những tuần gần đây, cũng không còn.
Tuy nhiên, nỗi thấp thỏm chưa phải đã đi qua. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt. “Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi”, hội đồng cho biết.
Chính phủ Iran cho rằng lệnh ngừng bắn là một chiến thắng, khi họ đã khiến Mỹ phải “đầu hàng”. Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng mô tả thỏa thuận tạm ngừng giao tranh này là một chiến thắng vì các mục tiêu quân sự cốt lõi đã hoàn thành.
Nhưng Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố lực lượng quân sự đã được triển khai đến Trung Đông sẽ “giữ nguyên vị trí, luôn sẵn sàng, cảnh giác và chuẩn bị tái khởi động chiến dịch bất cứ lúc nào”, cho thấy nguy cơ với khu vực chưa qua đi.
Điểm mấu chốt trong thỏa thuận ngừng bắn là việc khai thông eo biển Hormuz chưa rõ ràng. Trong khi ông Trump tuyên bố Iran đã đồng ý “mở cửa hoàn toàn, lập tức và an toàn Hormuz”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lại nói việc đi qua eo biển sẽ do lực lượng vũ trang nước này điều phối. Tehran đã thu phí tàu bè băng qua eo biển kể từ khi cuộc chiến nổ ra, hành động mà họ đang tìm cách duy trì lâu dài để lấy kinh phí tái thiết sau xung đột.
Iran đã nhất trí mở lại eo biển, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu sự hướng dẫn rõ ràng từ Tehran, theo CNN. Chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, theo thống kê của AFP.
Các bên trung gian và môi giới hàng hải nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính.
Theo Mohammed Baharoon, tổng giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Công B’huth Dubai, tổ chức tư vấn tại UAE, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chịu tổn thất nặng nề sau hơn 5 tuần xung đột, nhưng lực lượng này đang nắm trong tay “lá bài tẩy” là quyền kiểm soát eo biển Hormuz, vốn được quy định trong thỏa thuận ngừng bắn.
Tổng thống Trump ngày 9/4 cảnh báo Iran không thu phí tàu di chuyển qua eo biển Hormuz, chỉ trích Tehran đang điều hành “rất tệ”. Tuy nhiên, Baharoon cho rằng lời đe dọa như vậy sẽ không thể khiến IRGC chùn bước.
Dữ liệu theo dõi tàu thuyền ngày 8/4 cho thấy chỉ có một lượng rất ít tàu di chuyển qua hành lang mà Iran thiết lập hồi tháng trước trong vùng lãnh hải của mình và không có dấu hiệu khôi phục lưu thông bình thường qua tuyến hàng hải thông thường vốn đi qua vùng biển Oman.
“Kết quả thực sự cho vấn đề này sẽ ngã ngũ sau cuộc đàm phán tại Islamabad. Nếu Iran rời bàn đàm phán mà vẫn giữ được bất kỳ hình thức kiểm soát nào đối với eo biển Hormuz, đó là một chiến thắng tuyệt đối cho họ”, Nadim Koteich, nhà phân tích kiêm cố vấn chính trị UAE, cho hay.
“Nếu thế giới thành công trong việc tước bỏ khả năng vũ khí hóa eo biển Hormuz của Iran, giống như cách họ từng bị tước bỏ khả năng vũ khí hóa uranium, thì cuộc chiến này, dù cái giá phải trả lớn đến mức nào, vẫn là một thất bại chiến lược đối với Cộng hòa Hồi giáo”, Koteich nói thêm.
Theo Bader al-Saif, giáo sư lịch sử tại Đại học Kuwait, việc biến eo biển Hormuz thành vấn đề then chốt của cuộc chiến đã là một thành công lớn đối với Iran.
“Mọi chuyện bắt đầu từ vấn đề hạt nhân, nhưng Iran đã biến nó thành chuyện ở eo biển Hormuz”, ông nói. “Vì vậy, thay vì tập trung vào vấn đề cốt lõi, một vấn đề phụ giờ đây lại trở thành trọng tâm. Tuy nhiên, những vấn đề cốt lõi đó vẫn hiện hữu và cần phải được giải quyết dứt điểm”.
Chuyên gia Baharoon cho rằng Iran là bên duy nhất hài lòng với kết quả này, trong khi các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh vẫn sẽ phải hứng chịu hậu quả nặng nề về kinh tế nếu Tehran tiếp tục hạn chế dòng chảy dầu khí qua eo biển Hormuz.
“Giờ đây, họ đã tái lập vị thế giống như một cảnh sát vùng Vịnh”, Baharoon nhận định. “Chúng ta thức dậy với một thỏa thuận không giảm bớt rủi ro, mà trái lại, còn khiến ta đối mặt nguy cơ lớn hơn”.
Tương lai khu vực
Ngoài ra, lệnh ngừng bắn hai tuần không đồng nghĩa với việc chấm dứt hoàn toàn tiếng súng. Phái đoàn Mỹ và Iran nhiều khả năng sẽ gặp trực tiếp ở Islamabad, Pakistan, vào cuối tuần này để thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, nhưng chưa có gì đảm bảo nỗ lực này sẽ thành công.
“Điều quan trọng là cần nhìn nhận vấn đề một cách khách quan. Đây chỉ là lệnh ngừng bắn tạm thời trong hai tuần, không phải một thỏa thuận”, Hamad Althunayyan, chuyên gia phân tích chính trị kiêm giáo sư tại Đại học Kuwait, cho hay. “Thời hạn này có thể được gia hạn nhưng xung đột cũng có thể tái diễn nếu vòng đàm phán đầu tiên không thành công”.
Việc ông Trump chuyển từ lời đe dọa “hủy diệt cả một nền văn minh” vào 7/4 đến chấp nhận ngừng bắn với Iran một ngày sau khiến nhiều quốc gia vùng Vịnh hoài nghi về việc liệu Washington sẽ quyết tâm đến mức nào để vừa hoàn thành các mục tiêu đề ra, vừa bảo vệ các đồng minh khu vực, Mahdi Ghuloom, nhà nghiên cứu người Bahrain tại tổ chức tư vấn ORF Trung Đông, nhận định.
“Tổng thống Trump đã quyết định thỏa hiệp và với hành động đó, ông ấy rõ ràng đang gạt các đồng minh của mình tại vùng Vịnh sang một bên”, Ghuloom nói.
Theo Wall Street Journal, chắc chắn không quốc gia vùng Vịnh nào ủng hộ việc Trump đe dọa phá hủy hạ tầng năng lượng và oanh tạc khiến Iran “trở lại thời kỳ đồ đá”, bởi họ mới là bên có thể phải hứng chịu hậu quả từ đòn trả đũa của Tehran. Hôm 8/4, cảm giác nhẹ nhõm có thể thấy rõ tại Dubai, Doha và Kuwait khi họ tránh được nguy cơ các nhà máy điện và cơ sở khử mặn của mình bị Iran tấn công.
“Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công mà không tính đến lợi ích của các nước vùng Vịnh, biến chúng tôi thành những bên chịu tổn thương gián tiếp”, al-Saif cho biết thêm. “Nỗi lo sợ hiện nay là tình trạng này sẽ kéo dài sang cả thời bình và đây là điều chúng tôi không thể chấp nhận và sẽ đấu tranh để ngăn chặn”.
Giới lãnh đạo vùng Vịnh đến nay chưa công khai chỉ trích quyết định ngừng bắn của Tổng thống Trump. Arab Saudi đã ra tuyên bố nói rằng quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz phải được đảm bảo mà không kèm theo bất kỳ hạn chế nào.
Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE, đã ca ngợi lệnh ngừng bắn là một chiến thắng đối với nước này, nơi phải hứng chịu phần lớn các cuộc tấn công từ Iran trong 5 tuần qua.
“UAE đã giành thắng lợi trong một cuộc chiến mà chúng tôi đã tìm mọi cách né tránh. Chúng tôi đã vượt qua nhờ nỗ lực phòng thủ kiên định, giúp bảo vệ chủ quyền, phẩm giá và những thành tựu của đất nước”, ông tuyên bố.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã phối hợp với Tổng thống Trump, người mà theo ông đã khẳng định rằng sẽ đảm bảo Iran không còn là mối đe dọa về hạt nhân, tên lửa hay khủng bố đối với Mỹ, Israel, vùng Vịnh cũng như toàn bộ thế giới. Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập Israel Yair Lapid lại tỏ ra ít lạc quan hơn.
“Chưa bao giờ có một thảm họa chính trị nào lớn như vậy trong lịch sử của chúng ta”, ông nói. “Israel thậm chí còn không có ghế trong bàn đàm phán khi các quyết định liên quan đến lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi được đưa ra thảo luận”.
Theo Ali Shihabi, chuyên gia phân tích tại Arab Saudi, cuộc xung đột đã khiến Iran “suy yếu trầm trọng và họ sẽ cần rất nhiều nỗ lực cũng như thời gian để tái thiết đất nước”.
Song 5 tuần qua, Tehran cũng đã cho thấy năng lực của họ trong việc tung ra các đòn trả đũa nhắm vào loạt mục tiêu khắp vùng Vịnh, gây tổn thất cho nền kinh tế khu vực, Nikolay Kozhanov, chuyên gia về Iran tại Đại học Qatar, nhận định.
“Các quốc gia còn lại ở vùng Vịnh hiện rơi vào thế không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải tìm cách thỏa thuận với Iran”, Kozhanov nói.
Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/vung-vinh-nhe-nhom-nhung-lo-au-voi-thoa-thuan-ngung-ban-my-iran-5060451.html
MacBook Neo 'cháy hàng' tại Việt Nam
MacBook Neo, giá 16,5 triệu đồng, bắt đầu được cho đặt trước từ ngày 7/4 và giao hàng ngày 10/4 tại Việt Nam. Các hệ thống bán lẻ cho biết MacBook Neo có lượng đặt mua kỷ lục so với các dòng MacBook khác của Apple.
Đại diện một số cửa hàng như CellphoneS, FPT Shop nói chỉ còn sẵn máy cho người đặt trước, còn người mua hôm nay phải chờ 3-5 ngày tùy phiên bản. Một số cửa hàng nhỏ lẻ ở Hà Nội, TP HCM vẫn sẵn hàng, đủ màu nhưng số lượng ít và giá từ 17 triệu đồng, tức cao hơn 500.000 đồng so với giá niêm yết.
Trong khi đó, trên trang bán hàng trực tuyến của Apple, thời gian giao máy hiện tăng từ 2-4 ngày tiêu chuẩn lên 2-3 tuần với tài khoản phổ thông và 3-4 tuần với tài khoản giáo dục. Tài khoản bán hàng chính thức của Apple trên sàn thương mại điện tử cũng chuyển Neo sang dạng đặt trước với thời gian chờ tối thiểu 14 ngày.
"Đây là lần đầu ghi nhận một mẫu MacBook cháy hàng ngay sau khi mở bán tại Việt Nam", ông Hoàng Tùng, đại diện một đơn vị phân phối sản phẩm Apple, nói. Bên cạnh sức hút của sản phẩm, ông cho rằng nguyên nhân một phần đến từ lượng máy cung cấp cho thị trường Việt Nam đợt đầu không cao. "Neo cũng bán chạy ở nhiều khu vực khác trên thế giới trong khi Việt Nam chưa phải thị trường được ưu tiên hàng đầu", ông phân tích.
Ông Hoàng Tuấn, kinh doanh sản phẩm Apple lâu năm ở phố Huế (Hà Nội), cho rằng việc hết hàng trên Apple Store Online có thể do nhiều người Việt sử dụng tài khoản giáo dục để nhận mức giá tốt. Theo chính sách của Apple, học sinh, sinh viên, người làm trong ngành giáo dục có thể mua MacBook Neo với giá từ 14 triệu, rẻ hơn 2,5 triệu đồng so với giá công bố.
Trước đó, ông Nguyễn Lạc Huy, đại diện CellPhoneS, cho biết MacBook Neo đã nhận hơn 100 đơn đặt trước có trả tiền sau bốn tiếng trong ngày 7/4. Hệ thống cũng nhận hơn 4.000 lượt khách hàng để lại thông tin quan tâm ngay sau khi sản phẩm ra mắt. Đây là mức quan tâm và đặt hàng cao nhất từ trước đến nay trong số các dòng MacBook tại hệ thống.
MacBook Neo là laptop đầu tiên của Apple sử dụng chip tương tự iPhone thay vì chip Intel hay M series. Với giá rẻ, máy được coi là thách thức lớn với các mẫu laptop Windows ở phân khúc 10-20 triệu đồng. Trước đó, trong cuộc họp công ty ngày 10/3, ông SY Hsu, đồng CEO của Asus, nahanj định mức giá 599 USD của MacBook Neo thực sự là cú sốc với ngành công nghiệp máy tính Windows.
Laptop của Apple sử dụng khung nhôm nguyên khối với kiểu dáng gần giống MacBook Air và màn hình kích thước 13 inch. Cân nặng của máy là 1,2 kg, nhẹ hơn một chút so với MacBook Air cùng kích thước. Tương tự các dòng máy giá thấp khác của Apple, sản phẩm có nhiều màu sắc để lựa chọn là hồng nhạt, xanh chàm, bạc và vàng.
Có giá rẻ, pin tốt và thiết kế "đúng chất Apple" nhưng Neo cũng gặp nhiều hoài nghi về hiệu năng sử dụng trong thực tế. Máy chỉ có bộ nhớ RAM 8 GB cùng việc dùng chip của iPhone cũng khiến nhiều người e ngại việc tương thích phần mềm có thể không tốt bằng chip M truyền thống.
Tuấn Hưng
Tin Gốc: https://vnexpress.net/macbook-neo-chay-hang-tai-viet-nam-5060593.html
Thủ tướng: Con thuyền kinh tế xã hội đất nước cập bến an toàn
Chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ và hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương sáng 4/4, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhắc lại cách đây 5 năm, ngày 5/4/2021, ông được bầu giữ chức Thủ tướng. Hôm sau, Chính phủ được kiện toàn.
Hôm nay là phiên họp cuối cùng của Chính phủ khóa 15 trước khi Quốc hội khóa 16 bầu Chính phủ khóa mới tại kỳ họp thứ nhất khai mạc đầu tuần tới.
Theo Thủ tướng, 5 năm qua có thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng nhìn chung thách thức, khó khăn nhiều hơn thời cơ và thuận lợi. Dù phải vượt qua nhiều "cơn gió ngược", nhưng con thuyền kinh tế - xã hội của đất nước đã cập bến an toàn, cơ bản đạt được các mục tiêu đã đề ra như đánh giá của Trung ương, Quốc hội và các cơ quan.
Lãnh đạo Chính phủ khẳng định kết quả nêu trên là nhờ sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trong và ngoài nước, đặc biệt là các thành viên Chính phủ. Kết quả này có sự giúp đỡ, lãnh đạo thường xuyên, trực tiếp của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, lãnh đạo chủ chốt, Tổng Bí thư và lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Nhân dịp này, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng bày tỏ "sự biết ơn sâu sắc nhất" đến Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Tổng Bí thư, lãnh đạo chủ chốt, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cơ quan, đơn vị, địa phương và toàn thể nhân dân. Ông cũng gửi lời cảm ơn cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên "luôn sát cánh, chia sẻ ngọt bùi" cùng với Chính phủ, thành viên Chính phủ trong những lúc khó khăn, gian khổ và thách thức.
Thủ tướng gửi lời tri ân đến cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước đã đồng hành cùng Chính phủ trong những năm qua; cảm ơn bạn bè, đối tác quốc tế về sự giúp đỡ Việt Nam những lúc khó khăn về vaccine, xăng dầu...
Đặc biệt, Thủ tướng gửi lời tri ân, cảm ơn đến tất cả nhân dân cả nước đã chia sẻ, giúp đỡ, ủng hộ Chính phủ trong suốt 5 năm và suốt quá trình trưởng thành, lớn mạnh của Chính phủ trong hơn 80 năm từ khi thành lập đến nay.
Thủ tướng tin tưởng và hy vọng Chính phủ mới của nhiệm kỳ tới sẽ tiếp tục kế thừa, tôn trọng, phát huy truyền thống tốt đẹp của Chính phủ qua các thời kỳ, khắc phục những hạn chế, bất cập để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, với tinh thần kết quả của năm sau, của nhiệm kỳ sau phải cao hơn năm trước, nhiệm kỳ trước.
Tại cuộc họp, Thủ tướng yêu cầu các cơ quan chuẩn bị chu đáo phục vụ kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 16, trong đó có 9 dự thảo luật, nghị quyết.
Bộ Xây dựng phải trình Chính phủ sửa đổi nghị định ngay hôm nay về mở rộng mức thu nhập cho người mua nhà xã hội. Bộ cùng tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng triển khai quyết liệt "chiến dịch Đông Khê 2026" - hoàn thành tuyến cao tốc từ Cao Bằng qua Lạng Sơn.
Bộ Khoa học và Công nghệ tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu, trung tâm dữ liệu; xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu công - tư; phủ sóng 5G toàn quốc và phát triển vệ tinh tầm thấp.
"Tất cả mọi công dân đều được phát huy năng lực, sở trường của mình một cách cao nhất trên tất cả các lĩnh vực và bình đẳng trước tất cả các chính sách của nhà nước", Thủ tướng khẳng định.
Vũ Tuân
Nguồn: https://vnexpress.net/thu-tuong-con-thuyen-kinh-te-xa-hoi-dat-nuoc-cap-ben-an-toan-5058543.html
