Màu sắc của bộ đồ phi hành gia không chỉ mang tính biểu tượng mà còn gắn liền với yếu tố an toàn. Trong chương trình Artemis II, các phi hành gia sử dụng bộ đồ màu cam nổi bật, khác với màu trắng quen thuộc của thời chương trình Apollo.
Theo trang IFLScience ngày 9-4, màu cam được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) sử dụng không phải là ngẫu nhiên, mà là “cam quốc tế” – tông màu có độ hiển thị rất cao.
Màu này giúp dễ dàng nhận diện phi hành gia trong các tình huống khẩn cấp, đặc biệt khi tàu hạ cánh xuống biển. Trong môi trường đại dương rộng lớn, màu cam nổi bật rõ rệt so với nền xanh, hỗ trợ hiệu quả cho các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn.
Trên thực tế, trang phục phi hành gia đã trải qua nhiều thay đổi.
Thời kỳ chương trình Mercury (1958 – 1963), bộ đồ có màu kim loại do sử dụng ni lông phủ nhôm để kiểm soát nhiệt.
Sang chương trình Gemini (1961 – 1966) và Apollo (1961 – 1972), màu trắng được lựa chọn khi vật liệu cách nhiệt thay đổi. Màu trắng cũng nhằm phản xạ bức xạ Mặt trời, phù hợp với các hoạt động ngoài không gian.
Màu trắng cũng tiếp tục sử dụng cho bộ đồ phi hành gia trên Trạm Skylab, trạm vũ trụ đầu tiên của Mỹ, bên cạnh màu xanh lam và đỏ thời trang để “đồng điệu” với logo của NASA.
Kỷ nguyên tàu con thoi mang đến những màu sắc mới, nổi bật với màu vàng mù tạt.
Bước ngoặt quan trọng xảy ra sau thảm họa Challenger, khi tàu con thoi này phát nổ chỉ 73 giây sau khi cất cánh vào năm 1986.
Sau sự cố khiến 7 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng, NASA quyết định áp dụng bộ đồ màu cam cho các giai đoạn phóng và quay trở lại Trái đất, nhằm tăng khả năng tìm kiếm và cứu hộ trong trường hợp khẩn cấp.
Dù vậy, màu trắng vẫn được sử dụng cho các bộ đồ hoạt động ngoài không gian nhờ khả năng phản xạ nhiệt tốt.
Trong chương trình Artemis, yếu tố này càng quan trọng hơn khi tàu Orion được thiết kế với nhiều kịch bản hạ cánh xuống biển để phòng bất trắc, từ Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương.
Dự kiến tàu Orion chở theo 4 phi hành gia Artemis II sẽ đáp xuống Thái Bình Dương ở ngoài khơi San Diego, bang California, Mỹ vào 20h07 ngày 10-4 địa phương (7h07 ngày 11-4 giờ Việt Nam).
Bảo vệ rạn san hô Hòn Yến gắn với du lịch cộng đồng
Ngày 8-4, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Đắk Lắk phối hợp UBND xã Ô Loan tổ chức hội nghị khởi động dự án "Thúc đẩy quản lý bảo tồn rạn san hô gắn với du lịch cộng đồng và phát huy giá trị văn hóa làng biển" tại danh thắng quốc gia Hòn Yến.
PGS.TS Nguyễn Chu Hồi - Trưởng Ban chỉ đạo quốc gia UNDP/GEF SGP - cho hay vùng biển gần bờ Phú Yên có khoảng 182 loài san hô, tạo lợi thế lớn cho phát triển du lịch và nghề cá bền vững.
Riêng tại danh thắng quốc gia Hòn Yến có 12,7ha rạn san hô với 17 loài san hô sinh sống, phát triển tốt trên nền đá núi lửa bazan.
Tuy nhiên các rạn san hô tại đây đang bị suy thoái nghiêm trọng do tác động kép của thiên tai, biến đổi khí hậu và con người như ô nhiễm môi trường, khai thác san hô, giẫm đạp và săn bắt hải sản quá mức.
"Các rạn san hô ven bờ, quy mô nhỏ được ví như nồi cơm Thạch Sanh. Ta giữ được thì thế hệ hôm nay được ăn và thế hệ con cháu chúng ta cũng còn có cái để ăn", PGS.TS Nguyễn Chu Hồi nhận định.
Bà Nguyễn Thị Phấn, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Hòn Yến, cho hay đơn vị xác định văn hóa làng biển và rạn san hô được xem như "linh hồn" của du lịch, trong đó hợp tác xã ưu tiên chất lượng trải nghiệm, thay vì chạy theo số lượng khách.
Là "cầu nối"giữa chính quyền, dự án và người dân, hợp tác xã tập hợp ngư dân, hộ kinh doanh vào chuỗi dịch vụ thống nhất, hạn chế tình trạng tranh giành khách, "chặt chém", đồng thời xây dựng các tour trải nghiệm như "Một ngày làm ngư dân", "Thưởng thức ẩm thực làng chài" và khám phá san hô có trách nhiệm.
Tuy nhiên trước lượng khách đến Hòn Yến ngày càng tăng nhưng còn thiếu đầu mối quản lý, cần xây dựng khu đón khách tập trung để thuận tiện kiểm soát, bảo đảm an ninh và nâng chất lượng phục vụ. Cùng với đó, địa phương cần quy hoạch lại khu vực lồng bè nuôi thủy hải sản để tránh gây mất mỹ quan.
"Các thành viên hợp tác xã đang trực tiếp bảo vệ rạn san hô, vệ sinh môi trường xung quanh Hòn Yến nhưng không có kinh phí hoạt động và mặt bằng đón khách. Vì vậy phải minh bạch hóa quyền lợi và gắn liền nguồn thu với trách nhiệm quản lý. Nếu không có kinh phí tái đầu tư, hợp tác xã không thể duy trì hoạt động bền vững" - bà Phấn nói.
Giám đốc hợp tác xã cũng nói cần đẩy mạnh tuyên truyền về du lịch cộng đồng để người dân cùng tham gia bảo vệ rạn san hô, nhất là thời điểm thủy triều rút. Dự án cũng cần hỗ trợ các khóa tiếng Anh giao tiếp cơ bản cho thành viên hợp tác xã nhằm nâng cao khả năng phục vụ, kết nối với khách quốc tế...
Kết luận hội nghị, bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, đề nghị các cấp, ngành và địa phương cần chuyển từ nhận thức sang hành động phát huy vai trò chủ thể của phụ nữ và người dân địa phương thông qua đào tạo kỹ năng du lịch, quản lý homestay, chăm sóc và bảo tồn san hô, gắn với xây dựng các mô hình như tổ tình nguyện bảo vệ rạn san hô, tuyến đường ven biển không rác thải nhựa.
Các bên thực hiện nghiêm túc cam kết phối hợp để bắt tay ngay vào việc cụ hóa các hoạt động trong quý 2-2026, đảm bảo đúng tiến độ mà văn kiện dự án đã phê duyệt.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/bao-ve-ran-san-ho-hon-yen-gan-voi-du-lich-cong-dong-20260408181947464.htm
Khảo sát bức tường đá bí ẩn giữa rừng nguyên sinh Quảng Trị
Bức tường đá nằm ở tiểu khu 638S xã Hướng Phùng, Quảng Trị. Trong quá trình khám phá hố sụt ở khu rừng này, các thành viên nhóm Quảng Trị Discovery đã phát hiện ra bức tường nhưng chưa có thời gian khảo sát kỹ lưỡng.
Bảo tàng Quảng Trị phối hợp với Ban quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị có chuyến khảo sát bức tường này.
Đoàn mất gần 3 tiếng đồng hồ băng rừng theo suối và vượt dốc đá dựng đứng. Tuyến chưa có đường mòn, đoàn vừa đi vừa phát dọn cây gai, bụi rậm. Dọc đường đi có nhiều cây rừng nguyên sinh với chu vi gốc 4-5 người ôm.
Bức tường đá nằm giữa rừng nguyên sinh, cây cối rậm rạp.
Theo quan sát của phóng viên Tuổi Trẻ Online, bức tường dài khoảng 150m, cao từ 1-5m, rộng khoảng 60cm. Một số đoạn bị bồi lấp nên bức tường bị thấp lại.
Đoạn ở giữa chiếm phần lớn chiều dài của bức tường có bề mặt khá phẳng phiu, thẳng đứng. Trên bề mặt, qua thời gian có nhiều rêu xanh bao phủ.
Tìm kiếm xung quanh khu vực này, ông Ngô Quốc Phong - Phó giám đốc Bảo tàng Quảng Trị - phát hiện nhiều mảnh vỡ của bom đạn, bằng sắt và nhôm, kích thước từ 5-25cm, hình dạng không đồng đều. Một số mảnh có hình tròn, có ren.
Ông Phong nhận định bom đạn trong chiến tranh kết hợp với cấu tạo địa chất của khu vực này đã tạo nên bức tường thành phẳng phiu này. Khu vực này cấu tạo từ đá vôi, có sẵn các vết nứt gãy, và khả năng có hang động bên dưới. Bom rơi xuống làm sập hang và tạo nên bức tường thẳng đứng do có sẵn vết nứt.
"Vỉa đá phía đông bị sụt xuống là do bị bom khoan, ở gần đó khoảng 100m cũng có một hang tròn khả năng cũng là lỗ bom khoan.
Bom khoan có chức năng phá sập kết cấu hầm ngầm, địa đạo... Khi bom khoan phá xuống đất đá gặp kết cấu rỗng bom sẽ nổ tung, tạo ra sức công phá lớn.
Kết nối khu vực bức tường đá này với các địa điểm lân cận trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, chắc chắn đây là một chứng tích chiến tranh còn nguyên giá trị, kèm với giá trị về mặt địa chất học", ông Phong nhận định.
Đặc biệt hơn, khu vực này nằm gần với hố sụt mà phóng viên Tuổi Trẻ Online từng khám phá năm 2024. Bên dưới hố sụt có hàng loạt bom MK81 của Mỹ chưa nổ.
Khu vực này cũng gần với xã Hướng Lập ở dãy Trường Sơn. Trong chiến tranh, đây là khu vực ném bom dữ dội của Mỹ. Đồn biên phòng Hướng Lập từng hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nơi đây ghi dấu sự hy sinh anh dũng của các anh hùng liệt sĩ và hiện là địa bàn trọng điểm quy tập hài cốt liệt sĩ.
Hiện Bảo tàng Quảng Trị và Ban quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị đang nghiên cứu để có kế hoạch khai thác các giá trị của bức tường đá này và hố sụt gần đó, phục vụ du lịch cũng như nghiên cứu lịch sử.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/khao-sat-buc-tuong-da-bi-an-giua-rung-nguyen-sinh-quang-tri-20260412104107514.htm
