Sáng 20/4, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo được xây dựng để thể chế hóa chủ trương của Đảng, tạo thêm nguồn lực, cơ chế đầu tư và chính sách đãi ngộ cho lĩnh vực văn hóa.
Trong tổng thể chính sách phát triển văn hóa, việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam được đặt ra nhằm tạo dấu mốc xã hội cho các hoạt động tôn vinh, lan tỏa giá trị văn hóa.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban nhất trí với đề xuất của Chính phủ về Ngày Văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng quy định “người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương” liên quan trực tiếp đến pháp luật về lao động.
Theo lộ trình, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 theo trình tự, thủ tục rút gọn. Vì vậy, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị quy định nội dung này tại Bộ luật Lao động để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Ngoài nội dung về Ngày Văn hóa Việt Nam, dự thảo đưa ra 10 nhóm chính sách nhằm tạo thêm nguồn lực và động lực phát triển văn hóa. Trong đó, ngân sách nhà nước bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi hằng năm cho lĩnh vực này, đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội.
Song song, Chính phủ đưa ra các cơ chế hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng, ưu đãi thuế, phí để hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; đồng thời cho phép cộng đồng dân cư tham gia quản lý, vận hành một số thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.
Các chính sách ưu đãi cũng được mở rộng, như áp dụng thuế giá trị gia tăng 5% đối với điện ảnh, biểu diễn nghệ thuật, thể dục thể thao; miễn thuế nhập khẩu, phí hải quan đối với các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm được mua đấu giá đưa về nước để trưng bày không vì mục đích lợi nhuận.
Với nguồn nhân lực, dự thảo đề xuất cơ chế đãi ngộ đặc thù, gồm đào tạo chuyên sâu trong và ngoài nước, tuyển dụng không qua thi tuyển trong một số trường hợp, tăng phụ cấp nghề cho nghệ sĩ, nghệ nhân và hỗ trợ chuyển đổi nghề khi hết tuổi nghề.
Cùng với đó, Nhà nước đặt trọng tâm vào bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, đồng thời đặt hàng sáng tạo và phổ biến các tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật. Hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra nước ngoài cũng được đẩy mạnh thông qua Tuần Văn hóa Việt Nam, mô hình khu phố Việt Nam và các chương trình trưng bày tại bảo tàng quốc tế.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành định hướng thu hút nguồn lực phát triển văn hóa, song đề nghị làm rõ nguyên tắc áp dụng chính sách ưu đãi để tránh trùng lặp với quy định hiện hành, đồng thời xác định tiêu chí lựa chọn địa phương thí điểm và bảo đảm khả năng cân đối nguồn lực.
Đối với chủ trương thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ mô hình tổ chức, cơ chế quản trị, phương thức huy động vốn, tỷ lệ tham gia của Nhà nước và khu vực tư nhân, cũng như nguyên tắc phân chia rủi ro. Đồng thời, không sử dụng kinh phí của Quỹ để chi trả cho bộ máy quản lý.
Dự thảo nghị quyết dự kiến được Quốc hội biểu quyết thông qua ngày 23/4.
Chiều nay (17.4), tại Trường ĐH Sài Gòn, phường Chợ Quán, diễn ra hội nghị báo cáo tổng kết và phát triển các chương trình tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm theo định hướng STEM/STEAM. Sự kiện có ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM; ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, các thầy cô lãnh đạo phòng chuyên môn của Sở GD-ĐT TP.HCM, đơn vị tổ chức chương trình và các đơn vị trường học tham gia.
Trong phần phát biểu của mình, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết xu hướng giáo dục tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm định hướng STEM/STEAM là phù hợp xu thế, trong bối cảnh giáo dục STEM đang được quan tâm, và mục tiêu lấy tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Song, lấy dẫn chứng ví dụ từ con của mình - cũng là một học sinh học chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ông Quốc nhìn nhận còn một vấn đề còn tồn tại là nhiều thầy cô giáo còn chưa quen nhuần nhuyễn với cách triển khai giáo dục STEM/STEAM. Đa số thầy cô sẽ yêu cầu học sinh kết quả cần làm sản phẩm nào, nhưng việc hướng dẫn thế nào, bước 1 thế nào, bước 2 ra sao, để học sinh từng bước - theo từng bậc học làm theo, đảm bảo qua trải nghiệm đó các em có những phát triển toàn diện về kỹ năng ngoại ngữ, làm việc nhóm, kiến thức STEM.... thì chưa đảm bảo.
Ví dụ có những thầy cô giao nhiệm vụ học tập cho học sinh và nói thêm câu "lên mạng kiếm", làm học sinh khi về nhà thì cả nhà cũng "nháo nhào" làm nhiệm vụ cùng con, nhưng không biết nên tham khảo hướng dẫn ở trang web nào, khi mỗi nơi hướng dẫn mỗi kiểu.
Do đó, với vấn đề này, ông Quốc đề nghị Phòng Giáo dục phổ thông của Sở GD-ĐT cần nắm, triển khai, hướng dẫn cụ thể, rõ ràng hơn cho đội ngũ giáo viên về giáo dục STEM.
Tại hội nghị, có ý kiến hỏi về định hướng đầu ra, chuẩn đầu ra của chương trình tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm định hướng STEM/STEAM. Ông Quốc cho rằng, định hướng đầu ra luôn luôn là điều cần hướng tới. Song, điều quan trọng không kém là quá trình học tập của các em, học sinh tiếp thu như thế nào về kiến thức, kỹ năng, thực hành được gì...
Theo ông Quốc, chương trình có thể giúp học sinh nâng cao năng lực tiếng Anh học thuật, tiếng Anh giao tiếp, chuẩn bị cho các kỳ thi chứng chỉ, du học nước ngoài, song, "quan trọng hơn hết là sự phát triển của từng cá nhân, chứ không chỉ hướng vào bằng cấp, không chỉ hướng vào kết quả học tập cuối cùng xem là học cái đó xong thì có được tấm bằng gì, đó mới là cách đánh giá toàn diện, đúng với định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đó là cái chúng ta phải thay đổi về nhận thức...".
Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết chương trình tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm với giáo viên nước ngoài được Sở GD-ĐT TPHCM phê duyệt và triển khai theo hình thức xã hội hóa bắt đầu từ năm học 2016-2017 tại các trường tiểu học trên địa bàn TP.HCM. Các em học sinh được giảng dạy 2 tiết/tuần theo các bộ sách đã được phê duyệt.
Qua 10 năm, chương trình được điều chỉnh nội dung để phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. "Hiện nay, chương trình được triển khai từ bậc mầm non, tiểu học, THCS và tới đây tiếp tục mở rộng ở cấp THPT", ông Nguyễn Bảo Quốc cho biết.
Theo thống kê của đơn vị tổ chức, năm học 2025-2026, toàn TP.HCM có 63 trường triển khai chương trình tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm với tổng số 29.376 học sinh tham gia.
Ông Quốc đề nghị đơn vị tổ chức tiếp tục rà soát chương trình, nâng cao chất lượng, đổi mới phương pháp, chú ý phát triển công nghệ, hướng tới cá nhân hóa người học để chương trình đúng quy định hiện hành, phát triển bền vững, đảm bảo quyền lợi học tập, tiếp cận phát triển năng lực tiếng Anh, STEM, AI của học sinh ở các bậc học.
Sáng nay 18.4, tại di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải, Bộ VH-TT-DL phối hợp với UBND tỉnh Quảng Trị, Báo Thanh Niên long trọng tổ chức lễ thượng cờ và khai mạc Ngày hội đạp xe Vì hòa bình.
Đây là hoạt động đầu tiên trong chuỗi các hoạt động lễ hội Vì hòa bình năm 2026, quy tụ đông đảo vận động viên, người dân và du khách trong nước, quốc tế, cùng lan tỏa thông điệp về một thế giới không còn chiến tranh, chia cắt.
Tham gia ngày hội có huấn luyện viên Mai Công Hiếu – cựu tuyển thủ quốc gia, 2 lần HCV SEA Games cùng hơn 500 vận động viên từ 34 câu lạc bộ trong nước và các đoàn quốc tế (Lào, Thái Lan, Campuchia), tạo nên không khí sôi động cho ngày hội.
Trong không khí trang nghiêm nhưng cũng đầy hứng khởi trên vùng đất từng là giới tuyến khốc liệt một thời, Ngày hội đạp xe Vì hòa bình năm 2026 đã mở ra bằng những vòng xe hướng về tương lai.
Phát biểu tại sự kiện, Tổng biên tập Báo Thanh Niên Nguyễn Ngọc Toàn nhấn mạnh, cách đây 2 năm, lần đầu tiên chương trình được tổ chức tại Quảng Trị đã để lại dấu ấn sâu đậm, không chỉ ở quy mô mà còn ở ý nghĩa nhân văn.
Những hoạt động như diễu hành, tri ân các anh hùng liệt sĩ, các gia đình có công với cách mạng, đặc biệt là cuộc đua tại Thành cổ Quảng Trị, đã tạo được sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.
Theo Tổng biên tập Báo Thanh Niên Nguyễn Ngọc Toàn, trong bối cảnh thế giới vẫn không ngừng biến động với nhiều xung đột vũ trang, chiến tranh tiếp tục gây ra những mất mát to lớn cả về con người lẫn kinh tế, đe dọa trực tiếp đến hòa bình và sự phát triển bền vững, thì những hoạt động mang thông điệp hòa bình càng trở nên cấp thiết.
"Tôi tin rằng, sự cố gắng của tỉnh Quảng Trị và Báo Thanh Niên cùng toàn thể vận động viên cũng như đông đảo người hâm mộ sẽ góp thêm những lời nguyện cầu thành tâm cho một thế giới bình yên. Để trên bầu trời xanh trong kia chỉ có những cánh chim bồ câu. Để trên mặt đất chỉ có những cánh đồng tươi tốt, các đô thị sầm uất và những con người thương nhau trong tình đồng loại", nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn chia sẻ.
Tổng biên tập Báo Thanh Niên Nguyễn Ngọc Toàn nhấn mạnh, trên mảnh đất từng thấm đẫm khói lửa chiến tranh, hôm nay đã nảy nở những giá trị của lòng nhân ái. Từ đó, mỗi người cùng chung tay lan tỏa khát vọng về một tương lai hạnh phúc cho nhân loại, bắt đầu bằng những việc làm thiết thực từ Ngày hội đạp xe Vì hòa bình lần thứ 2.
Không phải ngẫu nhiên Quảng Trị – mảnh đất từng oằn mình trong chiến tranh tiếp tục được chọn làm điểm đến của ngày hội. Tại nơi từng chia cắt hai miền, hôm nay, những đoàn xe đạp nối dài như một lời khẳng định hòa bình là giá trị phải được gìn giữ và vun đắp bằng nỗ lực chung của toàn nhân loại.
Từ cây cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải, biểu tượng của chia cắt trong quá khứ, hàng trăm vận động viên đã cùng nhau xuất phát, mang theo thông điệp đoàn kết, yêu thương và khát vọng sống trong một thế giới không còn tiếng súng.
Không chỉ là một sự kiện thể thao cộng đồng, Ngày hội đạp xe Vì hòa bình còn mang dáng dấp của một hoạt động văn hóa – xã hội giàu ý nghĩa, nơi ký ức và hiện tại gặp nhau.
Ban tổ chức kỳ vọng, qua từng mùa tổ chức, ngày hội sẽ tiếp tục được mở rộng về quy mô, nâng tầm trở thành một sự kiện mang tính quốc tế, thu hút ngày càng nhiều người tham gia, cùng góp tiếng nói vì hòa bình.
Ở phần cuối chương trình, ban tổ chức đã mời ông Hoàng Xuân Tân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, Trưởng ban tổ chức lễ hội Vì hòa bình 2026; nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn, Tổng biên tập Báo Thanh Niên; ông Lê Minh Tuấn, Giám đốc Sở VH-TT-DL tỉnh Quảng Trị cùng lãnh đạo các sở, ngành, địa phương, đại biểu tiến ra giữa cầu Hiền Lương (cũ) thực hiện nghi thức thả chim bồ câu và bong bóng – biểu tượng của khát vọng hòa bình.
Ngay sau lệnh xuất phát, những vận động viên đầu tiên cũng tiến đến giữa cầu, chim bồ câu và bong bóng được thả bay lên bầu trời, mở đầu hành trình diễu hành hướng về nghĩa trang liệt sĩ Vĩnh Linh.
Tết năm nay, căn nhà của cụ Phạm Văn Phất ở thôn Đa Phạn, xã Vạn Lộc (xã Hải Lộc, huyện Hậu Lộc cũ) đông đủ con cháu. Trong những tiếng cười và chúc tụng, cụ vẫn nói mong ước lớn nhất của cả cuộc đời vẫn là tìm được gia đình ruột thịt. "Tôi mong trước khi nhắm mắt xuôi tay, biết được mình còn ai thân thích để thắp nén hương cho tổ tiên", cụ Phất nói.
Năm 1945, cậu bé Phạm Văn Phất, 15 tuổi, theo cha - một thợ sửa đồng hồ - rời làng Tùng Sáu (huyện Hải Hậu, Nam Định cũ, nay là xã Hải Thịnh, Ninh Bình) vào Thanh Hóa mưu sinh. Trong ký ức, đó là những chuyến đi dài bằng đường biển, ghé qua các làng chài, ở lại một thời gian rồi lại tiếp tục rong ruổi.
Hai cha con dừng chân tại làng Đa Phạn, ở nhờ một gia đình người địa phương. Sau vài lần đưa con về quê rồi quay lại, đến lần thứ ba vào Thanh Hóa, người cha quyết định gửi con trai lại cho gia đình chủ nhà nuôi dưỡng rồi một mình lên thuyền về quê. Đó là lần cuối hai cha con gặp nhau.
"Tôi đứng trên đê nhìn theo thuyền cha khuất dần về phía biển. Tôi nghĩ ông sẽ sớm quay lại nhưng từ đó bặt vô âm tín", cụ Phất kể.
Những ngày sau đó, cậu thiếu niên 15 tuổi vẫn đi ra bến thuyền, chờ đợi trong vô vọng. Không có tin tức, không một lời nhắn gửi. Giữa những năm tháng biến động của lịch sử đất nước, cậu thiếu niên 15 tuổi khi ấy tự suy đoán cha có thể gặp nạn trên biển hoặc hỏng thuyền. Phất ở lại vùng đất Hậu Lộc, được gia đình chủ nhận nuôi và đổi sang họ Phạm.
Hơn 80 năm qua, hành trình tìm lại cội nguồn của cụ Phất là một chuỗi những hy vọng, có lúc nhen nhóm nhưng rồi lụi tàn theo thời gian. Điều khiến ký ức về quê hương không bị phai mờ là bởi khi xa quê, cụ đã đủ lớn để ghi nhớ tên đất, tên làng.
Trong trí nhớ, quê nhà là làng Tùng Sáu với con đê chạy dài tít tắp, xen kẽ là cồn cát nhấp nhô, những căn nhà thưa thớt dưới rặng phi lao. Cuối làng có một chiếc cống ngăn mặn. Cụ còn nhớ lớp học chữ quốc ngữ của một ông đồ nho và căn nhà nhỏ mái tranh nơi gia đình sinh sống.
Năm 30 tuổi, khi đã lập gia đình và dù hoàn cảnh kinh tế còn khó khăn, cụ từng một mình lần tìm về quê theo trí nhớ. Cụ đi bộ qua nhiều làng mạc ven biển vùng Hải Hậu, hỏi thăm nhiều người, nhưng đáp lại chỉ là những cái lắc đầu. "Tôi trở về nhà, dù rất buồn nhưng vẫn có niềm tin một ngày nào đó sẽ tìm được nguồn cội", cụ kể.
Cụ Phất cho biết quê vợ ở Nghĩa Hưng (Nam Định cũ), cách làng Tùng Sáu khoảng 20 km. Mỗi lần về quê ngoại, cụ lại mượn xe đạp đi hỏi thăm các cụ cao niên và tìm kiếm tại các nghĩa trang địa phương. Cụ nhớ cha tên Riệp (hoặc Diệp), có bốn chị gái là Nghiệp, Nối, Bay và Máy.
Năm 2006, trong một lần trở lại Hải Hậu, cụ Phất dừng chân trước nhà thờ cổ cách đê Cồn Tròn không xa. Nhìn thấy một chiếc cống lớn, cụ nhận định đây là nơi mình từng xuống thuyền cùng cha năm xưa.
"Lúc đó, bố tôi đứng trên triền đê rất lâu nhìn về làng rồi bất chợt khóc như một đứa trẻ", ông Phạm Văn Châu, con trai cụ, kể lại, "Đó là khoảnh khắc cụ tin rằng "mình đã chạm vào quê hương".
Dù vậy, gia đình vẫn không tìm thêm được dấu vết nào của người thân.
Những năm gần đây, do sức khỏe yếu, cụ Phất không thể tự đi xa. Việc tìm kiếm được con cháu tiếp nối thông qua mạng xã hội, thăm hỏi các nhà thờ và tra soát các khu nghĩa trang. Tuy nhiên, việc tìm kiếm gặp nhiều trở ngại. Theo đại diện chính quyền địa phương, sau năm 1954, nhiều gia đình ở vùng Hải Hậu đã di cư, khiến dấu vết về một gia đình thợ sửa đồng hồ từ gần một thế kỷ trước hầu như không còn.
Ở tuổi 96, điều cụ Phất trăn trở không phải là những vất vả đã trải qua, mà là câu hỏi chưa có lời đáp: người thân trong gia đình giờ có còn ai hay không.
Con cháu cụ cho biết vẫn chưa từ bỏ hy vọng. Họ tiếp tục tìm kiếm thông tin, mong một ngày nào đó có người nhận ra những chi tiết tưởng chừng nhỏ bé trong câu chuyện. "Chỉ cần một manh mối nhỏ, gia đình cũng sẽ tìm đến cùng", ông Phạm Văn Châu nói.
