Chiều 31/3, tại hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh thành công của một cuộc bầu cử chỉ thật sự trọn vẹn khi được chuyển hóa thành hiệu quả hoạt động của nhiệm kỳ mới. Theo ông, lá phiếu của cử tri phải được tiếp nối bằng chất lượng lập pháp, hiệu lực giám sát và những quyết sách đúng đắn, kịp thời, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Người đứng đầu Đảng cho biết cuộc bầu cử ngày 15/3 đã thành công rất tốt đẹp, với điểm nổi bật là sự tham gia đông đảo, trách nhiệm và đầy niềm tin của cử tri cả nước. Theo báo cáo, 76.198.214 trên 76.423.940 cử tri đi bỏ phiếu, đạt 99,7%, mức cao nhất từng được ghi nhận. Không có đơn vị bầu cử nào phải bầu lại; 500 đại biểu Quốc hội được bầu đủ; Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và cấp xã trong cả nước cũng được bầu đủ theo quy định.
Tổng Bí thư đánh giá những kết quả này không chỉ phản ánh hiệu quả tổ chức mà còn thể hiện niềm tin chính trị, ý thức công dân và tinh thần làm chủ của nhân dân đối với Nhà nước và chế độ.
Chất lượng, cơ cấu và tính đại diện của đội ngũ đại biểu tiếp tục được nâng lên. Tỷ lệ đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách đạt 40%, cao nhất từ trước tới nay. Quốc hội khóa 16 có 150 đại biểu nữ, chiếm 30%; 76 đại biểu là người dân tộc thiểu số (15,2%); 18 đại biểu ngoài Đảng (3,6%); 33 đại biểu dưới 40 tuổi (6,6%). Lần đầu tiên có đại biểu dân tộc Ơ Đu, thể hiện bước tiến trong bảo đảm tính đại diện và bao trùm của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Công tác chuẩn bị được triển khai sớm, bài bản, thống nhất và chặt chẽ từ Trung ương tới cơ sở. Các khâu từ hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách cử tri, tổ chức khu vực bỏ phiếu, đến kiểm tra, giám sát, tuyên truyền, bảo đảm an ninh đều được thực hiện đồng bộ, đúng lộ trình.
Chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ được triển khai rõ nét trong tổ chức bầu cử. Việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng VNeID trong quản lý cử tri cùng các nền tảng thông tin đã giúp nâng cao độ chính xác, tính minh bạch và hiệu quả của toàn bộ quy trình.
An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững trong suốt quá trình bầu cử. Các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị liên quan được tiếp nhận, xử lý kịp thời, đúng quy định; số lượng đơn thư thấp hơn nhiệm kỳ trước; không phát sinh vụ việc nghiêm trọng hay tình huống bất thường ảnh hưởng đến kết quả bầu cử.
Tổng Bí thư rút ra 5 bài học kinh nghiệm quan trọng từ thực tiễn tổ chức bầu cử, làm cơ sở nâng cao chất lượng các nhiệm kỳ tiếp theo. Trước hết, yêu cầu xuyên suốt là bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, gắn với trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị trong tổ chức bầu cử.
Ngoài ra, công tác nhân sự phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, dân chủ, đúng pháp luật và vì lợi ích chung. Từng khâu từ hiệp thương, giới thiệu, thẩm tra, công bố danh sách, tiếp xúc cử tri đến bỏ phiếu, kiểm phiếu phải bảo đảm công khai, minh bạch, chặt chẽ, khách quan. “Bầu cử thành công không chỉ là bầu đủ số lượng, mà quan trọng hơn là lựa chọn được những người thật sự có đức, có tài, có bản lĩnh, có năng lực hành động và có tinh thần phụng sự nhân dân”, ông nói.
Người đứng đầu Đảng cũng nhấn mạnh bài học lấy người dân làm trung tâm của toàn bộ quá trình bầu cử. Việc tổ chức bỏ phiếu sớm tại 217 khu vực đặc thù ở 11 địa phương cho thấy tinh thần không để bất kỳ cử tri nào bị đứng ngoài ngày hội dân chủ của đất nước, qua đó bảo đảm quyền bầu cử thực chất cho mọi người dân.
Ông cho rằng công tác thông tin, tuyên truyền cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, kết hợp hiệu quả giữa phương thức truyền thống và nền tảng số để bảo đảm thông tin chính thống đến nhanh, đầy đủ và gần dân.
Kết thúc phát biểu, Tổng Bí thư nêu rõ Quốc hội khóa 16 và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 phải là cơ quan của đổi mới, của hành động, của hiệu quả, gần dân và vì dân; mỗi đại biểu trúng cử phải luôn ghi nhớ phía sau mình là niềm tin, kỳ vọng và sự gửi gắm của cử tri, từ đó cụ thể hóa thành hành động và kết quả phục vụ phát triển đất nước.
"Ngay cả khi được trao quyền rộng, thành phố vẫn khó tạo bứt phá nếu không khơi lại tinh thần dám nghĩ, dám làm", TS Huỳnh Thế Du, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, nói tại hội thảo tham vấn về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho TP HCM do UBND TP HCM phối hợp với Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 4/4.
Theo ông Du, khoảng một thập niên qua TP HCM không thiếu cơ chế đặc thù, song các chính sách chưa tạo động lực tăng trưởng rõ rệt, thậm chí vai trò, đóng góp của thành phố có xu hướng giảm.
Dẫn số liệu, ông cho biết năm 2001, vùng Đông Nam Bộ chiếm 37,6% GDP cả nước, hiện còn 31,1%; trong khi vùng Đồng bằng sông Hồng từ khoảng 25% đã vươn lên dẫn đầu. Cách đây 20-25 năm, khu vực TP HCM (gồm Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương cũ) đóng góp khoảng 50% thu ngân sách, nay còn khoảng một phần ba.
Diễn biến này cũng thể hiện qua các giai đoạn áp dụng cơ chế đặc thù. Khi ban hành Nghị quyết 54 năm 2017, vùng TP HCM chiếm khoảng 27% GDP cả nước; sau 5-6 năm triển khai, tỷ trọng giảm còn 24,5% và đến năm 2020 còn 23,1%.
Liên hệ giai đoạn đầu Đổi mới, TS Huỳnh Thế Du cho rằng TP HCM từng tăng trưởng mạnh nhờ cách làm linh hoạt, "phá rào" trước những ràng buộc chưa phù hợp. "Luật Đô thị đặc biệt hay việc nới khung thể chế chỉ là điều kiện cần, vấn đề là cách làm và vận hành thực tế của bộ máy", ông nói.
Theo chuyên gia này, điểm mấu chốt nằm ở "thể chế phi chính thức" - cách hệ thống thực sự vận hành, từ phối hợp giữa các cơ quan, xử lý công việc đến tinh thần dám làm và mức độ linh hoạt trong thực thi - có thể chiếm tới 80% động lực đổi mới.
TS Du lưu ý nếu chỉ hoàn thiện quy định trên giấy mà không thay đổi cách vận hành, hiệu quả sẽ hạn chế. Vì vậy, cùng với xây dựng luật, TP HCM cần khơi lại tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm trong đội ngũ thực thi.
"Giả định TP HCM có quyền như Singapore, tôi vẫn lo ngại nếu cách làm không thay đổi", ông nói, dẫn lại việc thành phố đã trải qua nhiều cơ chế như Nghị quyết 54, 98 nhưng chưa tạo được bứt phá rõ rệt.
Đồng quan điểm, TS Huỳnh Thanh Điền, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng để luật phát huy hiệu quả cần hướng tới mục tiêu: thành phố phải "được làm, làm được và dám làm", đồng thời triển khai nhanh, sáng tạo và hiệu quả.
Theo ông, dự thảo luật cần thiết kế cơ chế để TP HCM chủ động triển khai các nhiệm vụ cụ thể, kể cả ban hành quy định với những nội dung pháp luật hiện hành chưa đề cập. Tuy nhiên, quyền hạn phải đi kèm năng lực thực thi và trách nhiệm, do đó cần cơ chế bảo vệ cán bộ, nhất là người trực tiếp ra quyết định.
TS Điền nhấn mạnh điểm nghẽn hiện nay nằm ở khâu tổ chức thực hiện, khi chủ trương, định hướng cơ bản đã rõ. Vì vậy, dự thảo cần bổ sung các công cụ hỗ trợ như quy hoạch, kiến tạo không gian phát triển, liên kết vùng, đồng thời cho phép thành phố chủ động với các lĩnh vực mới.
Về tài chính, ông đề xuất tăng quyền tự chủ tài khóa, cho phép TP HCM chủ động thu - chi, áp dụng một số khoản thu đặc thù và sử dụng các công cụ huy động vốn như trái phiếu, quỹ hạ tầng.
Ngoài ra, cần đột phá trong hợp tác công tư, mở rộng sang hạ tầng số, không gian ngầm và các lĩnh vực mới, cùng cơ chế tài chính cho đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng cần chủ động hơn về tổ chức bộ máy, chính sách tiền lương để thu hút nhân lực chất lượng cao.
Bộ Chính trị đã đồng ý cho TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tương tự Luật Thủ đô. Thành phố dự kiến hoàn tất dự thảo trong tháng 4, sau đó tổ chức các hội thảo, lấy ý kiến từ tháng 5 đến tháng 6 trước khi trình Quốc hội khóa XVI xem xét vào cuối năm 2026.
Theo Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường, thành phố không chỉ dừng ở bổ sung cơ chế đặc thù mà hướng tới luật hóa các chính sách ở mức cao nhất, đủ sức giải phóng nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới.
TP HCM xác định ba nguyên tắc khi xây dựng luật. Thứ nhất, trao quyền tự chủ toàn diện theo phương châm "địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm". Thứ hai, luật hóa các vấn đề thực tiễn chưa có hành lang pháp lý như quản lý không gian ngầm, tài sản công, đường sắt đô thị, phát triển trung tâm tài chính, thu hút nhân tài. Thứ ba, thể chế hóa các cơ chế đặc thù, biến lợi thế riêng của thành phố thành quy định pháp luật để phát huy hiệu quả.
Từ ngày 15/1, Hà Nội cấm xe tải có tổng trọng tải 2 tấn trở lên hoạt động tại nội đô vào ban ngày, chỉ cho phép vào từ 21h đến 6h sáng hôm sau. Xe tải dưới 2 tấn chỉ được chạy ngoài giờ cao điểm.
Sau lệnh cấm, giao thông trên nhiều tuyến đường đã thay đổi. Cùng 8h, thời điểm tháng 1/2025, khi xe tải trên 2 tấn chưa bị cấm, đường Nguyễn Trãi hướng về Ngã Tư Sở tắc cứng. Tháng 4/2026, mật độ xe giảm hẳn, đường thông thoáng hơn.
Từ ngày 15/1, Hà Nội cấm xe tải có tổng trọng tải 2 tấn trở lên hoạt động tại nội đô vào ban ngày, chỉ cho phép vào từ 21h đến 6h sáng hôm sau. Xe tải dưới 2 tấn chỉ được chạy ngoài giờ cao điểm.
Sau lệnh cấm, giao thông trên nhiều tuyến đường đã thay đổi. Cùng 8h, thời điểm tháng 1/2025, khi xe tải trên 2 tấn chưa bị cấm, đường Nguyễn Trãi hướng về Ngã Tư Sở tắc cứng. Tháng 4/2026, mật độ xe giảm hẳn, đường thông thoáng hơn.
Đường Nguyễn Trãi hướng đi về Hà Đông lúc 17h30, giao thông cũng đã bớt ùn tắc so với cùng thời điểm năm 2025.
Đường Nguyễn Trãi hướng đi về Hà Đông lúc 17h30, giao thông cũng đã bớt ùn tắc so với cùng thời điểm năm 2025.
Biển cấm xe tải được đặt tại nút giao trên đường Giải Phóng.
Biển cấm xe tải được đặt tại nút giao trên đường Giải Phóng.
Đường Tây Sơn (phường Đống Đa) đoạn qua cầu Thái Hà vốn thường xuyên ùn ứ vào giờ cao điểm theo cả hai hướng, hiện đã thoáng hơn.
Đường Tây Sơn (phường Đống Đa) đoạn qua cầu Thái Hà vốn thường xuyên ùn ứ vào giờ cao điểm theo cả hai hướng, hiện đã thoáng hơn.
Ngã Tư Sở lúc 8h đường thông thoáng. Tình trạng ùn ứ chủ yếu xuất hiện vào 7h, nhưng nhanh chóng kết thúc.
Ngã Tư Sở lúc 8h đường thông thoáng. Tình trạng ùn ứ chủ yếu xuất hiện vào 7h, nhưng nhanh chóng kết thúc.
Trên đường Đỗ Mười, hướng ra Giải Phóng, 7h30 đúng lúc cao điểm người dân đi làm, học sinh đi học, nhưng không có cảnh tắc đường.
Trên đường Đỗ Mười, hướng ra Giải Phóng, 7h30 đúng lúc cao điểm người dân đi làm, học sinh đi học, nhưng không có cảnh tắc đường.
Đường Trường Chinh đoạn giao với Ngã Tư Vọng (vành đai 2) lúc 15h20, ùn ứ chỉ xảy ra ở khu vực chờ đèn đỏ.
Đường Trường Chinh đoạn giao với Ngã Tư Vọng (vành đai 2) lúc 15h20, ùn ứ chỉ xảy ra ở khu vực chờ đèn đỏ.
Đường Láng lúc 8h10, các tập trung đông ở các nút giao, không kéo dài như trước đây.
Đường Láng lúc 8h10, các tập trung đông ở các nút giao, không kéo dài như trước đây.
Trên đường Nguyễn Xiển, phường Thanh Xuân, ùn ứ vẫn xảy ra vào giờ cao điểm. Dù vậy, theo anh Bùi Minh Hải, người thường xuyên đi trên tuyến này, việc đi lại đã thoải mái hơn. Trước đây ùn tắc thường kéo dài hơn một giờ buổi sáng. Đường bớt tắc nên giảm hẳn tình trạng xe lao lên vỉa hè.
Trên đường Nguyễn Xiển, phường Thanh Xuân, ùn ứ vẫn xảy ra vào giờ cao điểm. Dù vậy, theo anh Bùi Minh Hải, người thường xuyên đi trên tuyến này, việc đi lại đã thoải mái hơn. Trước đây ùn tắc thường kéo dài hơn một giờ buổi sáng. Đường bớt tắc nên giảm hẳn tình trạng xe lao lên vỉa hè.
Hà Nội hiện vẫn cho xe phục vụ bưu chính công ích, chở hàng bình ổn giá... chạy vào giờ cao điểm. Cá nhân, doanh nghiệp có xe muốn hoạt động trong phạm vi hạn chế cần làm hồ sơ gửi Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố để được xét duyệt.
Hà Nội hiện vẫn cho xe phục vụ bưu chính công ích, chở hàng bình ổn giá... chạy vào giờ cao điểm. Cá nhân, doanh nghiệp có xe muốn hoạt động trong phạm vi hạn chế cần làm hồ sơ gửi Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố để được xét duyệt.
20h, nhiều xe tải lớn dừng trên vành đai 3 trên cao đoạn gần hồ Linh Đàm để chờ vào nội đô. Cách đó không xa, trên đường Đỗ Mười, một bãi xe chật kín xe tải cỡ lớn.
Các xe dừng đỗ để bốc hàng sang các xe tải bé hơn để di chuyển vào sâu trong thành phố.
Lãnh đạo Cục Việc làm, Bộ Nội vụ hôm 3/4 cho biết không có chủ trương hoán đổi hai kỳ nghỉ lễ trong tháng 4 mà thực hiện theo Bộ luật Lao động. Bộ đã thông báo những ngày nghỉ lễ Tết năm 2026: Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch) nghỉ một ngày và dịp 30/4-1/5 nghỉ hai ngày.
Lịch nghỉ này áp dụng cho công chức, viên chức, lao động khu vực nhà nước. Tại khối tư nhân, một số doanh nghiệp chủ động sắp xếp hoán đổi hoặc chuyển vào phép năm để nối liền hai kỳ lễ cho lao động nghỉ kéo dài.
Thực hiện quyền tự chủ, ông Đỗ Danh Giáp, Chủ tịch Công đoàn Công ty Nissei, KCN Thăng Long, Hà Nội, cho biết doanh nghiệp chủ động hoán đổi ngày làm việc 28/4 sang thứ bảy tuần sau kỳ lễ và áp dụng một ngày nghỉ phép năm vào 29/4. 1.500 lao động sẽ nghỉ liền mạch 8 ngày, từ 26/4 đến hết 3/5.
Lịch nghỉ được công đoàn cơ sở và người sử dụng lao động thỏa thuận và thông báo từ cuối năm 2025 trên cơ sở tham khảo ý kiến lao động nên nhận được sự đồng tình cao. Bởi phần lớn họ là người ngoại tỉnh, quê xa nên nghỉ dài sẽ dễ về thăm nhà, đi du lịch và thêm thời gian với gia đình.
"Kế hoạch sản xuất tập trung được đẩy mạnh ngay từ đầu năm thay vì để gián đoạn nên nghỉ lễ kéo dài không ảnh hưởng nhiều", ông nói, lý giải thêm mỗi tháng công ty được nghỉ hai hoặc ba ngày thứ bảy, lịch làm bù sẽ được bố trí vào một trong những ngày này để vừa được nghỉ dài mà vẫn đảm bảo thực thi đúng luật lao động.
Theo ông Giáp, doanh nghiệp chủ động phương án trên cơ sở rút kinh nghiệm một số dịp lễ, sát ngày cơ quan quản lý đề xuất hoán đổi hoặc thay đổi lịch nghỉ khiến các bên bị động. Nhà máy khi ấy phải bố trí lại lịch làm việc, người lao động cũng khó mua vé tàu xe do khan hiếm hoặc đã hết.
Giữa tháng 3, Công ty Dược phẩm Ampharco, Đồng Nai, cũng thông báo cho hàng trăm lao động khối văn phòng và nhà máy nghỉ lễ 9 ngày, từ 25/4 hết hết 3/5. Trước đó, người lao động đã được bố trí làm bù hai tuần liên tục vào ngày 21 và 28/3 để đảm bảo tiến độ đơn hàng và hoán đổi cho các ngày làm việc 28-29/4. Lãnh đạo phòng ban được yêu cầu tích cực giải quyết công việc, tránh để tồn đọng việc sau kỳ nghỉ lễ và chủ động báo lịch nghỉ đến khách hàng toàn quốc.
"Lịch nghỉ lễ dài và được thông báo sớm giúp chúng tôi chủ động đặt vé tàu xe không bị đắt, lên kế hoạch về quê hoặc đi chơi không bị cập rập", cán bộ nhân sự phụ trách khối nhà máy cho hay.
Với một số doanh nghiệp đông lao động và làm việc bình thường vào thứ bảy, công đoàn cơ sở vẫn đang tính toán phương án cho hợp lý. Chủ tịch công đoàn doanh nghiệp có gần 30.000 lao động ở KCN Vân Trung, Bắc Ninh, cho biết dịp 30/4-1/5 nghỉ liên tiếp hai ngày theo quy định của luật hiện hành, sau đó vẫn đi làm vào thứ bảy ngày 2/5. Doanh nghiệp này đang tính toán phương án xin chuyển ngày nghỉ liền kề thứ hai 27/4 sang thứ bảy 2/5 để lao động được nghỉ liên tiếp bốn ngày, từ 30/4 đến hết 3/5.
Công đoàn cơ sở đã trực tiếp kiến nghị với Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam có hướng dẫn để thực hiện theo, đảm bảo doanh nghiệp thực thi đúng pháp luật và tránh vướng mắc liên quan đến chế độ tiền lương, thưởng dịp nghỉ lễ.
Ngoài doanh nghiệp, hơn 20 trường đại học cả nước đã đổi lịch hoặc chuyển lịch học online 2-3 ngày tạo điều kiện cho giảng viên, sinh viên được nghỉ liên tục 8-9 ngày.
Ngày giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 Âm lịch rơi vào chủ nhật 26/4 nên lao động được nghỉ bù thứ hai 27/4. Lao động có chế độ hai ngày nghỉ hàng tuần sẽ có đợt nghỉ lễ kéo dài ba ngày liên tục, từ thứ bảy 25/4 đến hết thứ hai 27/4. Người có chế độ một ngày nghỉ chủ nhật hàng tuần thì được nghỉ lễ hai ngày, 26-27/4.
Tương tự với kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, lao động có chế độ hai ngày nghỉ hàng tuần có đợt nghỉ lễ dài bốn ngày liên tục, từ thứ năm đến hết chủ nhật, tức 30/4 đến hết 3/5. Người có chế độ một ngày nghỉ hàng tuần chỉ được nghỉ hai ngày 30/4 và 1/5.
Giữa các kỳ lễ có hai ngày làm việc bình thường 28-29/4, lao động muốn kéo dài nghỉ lễ thành 9 ngày liên tục có thể áp dụng chế độ phép năm hoặc thỏa thuận với chủ doanh nghiệp nghỉ không hưởng lương. Trường hợp làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần trong kỳ lễ thì người sử dụng lao động phải trả ít nhất bằng 200% lương. Nếu người đó làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần mà ngày đó trùng với nghỉ lễ thì được nhận ít nhất 300% tiền lương.
