Loạt quốc gia vùng Vịnh hôm 8/4 trải qua đêm bình yên đầu tiên kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát ngày 28/2. Các nước trong khu vực như Bahrain, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Arab Saudi, Qatar, Kuwait hay Oman đều không ghi nhận bất cứ cuộc tấn công nào bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ Iran, sau khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran được công bố.
Tuy nhiên, nỗi thấp thỏm chưa phải đã đi qua. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt. “Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi”, hội đồng cho biết.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth trong khi đó nói rằng lực lượng quân sự đã được triển khai đến Trung Đông sẽ “giữ nguyên vị trí, luôn sẵn sàng, cảnh giác và chuẩn bị tái khởi động chiến dịch bất cứ lúc nào”, cho thấy nguy cơ với khu vực chưa qua đi.
Điểm mấu chốt trong thỏa thuận ngừng bắn là việc khai thông eo biển Hormuz chưa rõ ràng. Trong khi ông Trump tuyên bố Iran đã đồng ý “mở cửa hoàn toàn, lập tức và an toàn Hormuz”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lại nói việc đi qua eo biển sẽ do lực lượng vũ trang nước này điều phối. Tehran đã thu phí tàu bè băng qua eo biển kể từ khi cuộc chiến nổ ra, hành động mà họ đang tìm cách duy trì lâu dài để lấy kinh phí tái thiết sau xung đột.
Iran đã nhất trí mở lại eo biển, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu sự hướng dẫn rõ ràng từ Tehran, theo CNN. Chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, theo thống kê của AFP.
Các bên trung gian và môi giới hàng hải nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính.
Theo Mohammed Baharoon, tổng giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Công B’huth Dubai, tổ chức tư vấn tại UAE, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chịu tổn thất nặng nề sau hơn 5 tuần xung đột, nhưng lực lượng này đang nắm trong tay “lá bài tẩy” là quyền kiểm soát eo biển Hormuz, vốn được quy định trong thỏa thuận ngừng bắn.
Tổng thống Trump ngày 9/4 cảnh báo Iran không thu phí tàu di chuyển qua eo biển Hormuz, chỉ trích Tehran đang điều hành “rất tệ”. Tuy nhiên, Baharoon cho rằng lời đe dọa như vậy sẽ không thể khiến IRGC chùn bước.
Dữ liệu theo dõi tàu thuyền ngày 8/4 cho thấy chỉ có một lượng rất ít tàu di chuyển qua hành lang mà Iran thiết lập hồi tháng trước trong vùng lãnh hải của mình và không có dấu hiệu khôi phục lưu thông bình thường qua tuyến hàng hải thông thường vốn đi qua vùng biển Oman.
“Kết quả thực sự cho vấn đề này sẽ ngã ngũ sau cuộc đàm phán tại Islamabad. Nếu Iran rời bàn đàm phán mà vẫn giữ được bất kỳ hình thức kiểm soát nào đối với eo biển Hormuz, đó là một chiến thắng tuyệt đối cho họ”, Nadim Koteich, nhà phân tích kiêm cố vấn chính trị UAE, cho hay.
“Nếu thế giới thành công trong việc tước bỏ khả năng vũ khí hóa eo biển Hormuz của Iran, giống như cách họ từng bị tước bỏ khả năng vũ khí hóa uranium, thì cuộc chiến này, dù cái giá phải trả lớn đến mức nào, vẫn là một thất bại chiến lược đối với Cộng hòa Hồi giáo”, Koteich nói thêm.
Theo Bader al-Saif, giáo sư lịch sử tại Đại học Kuwait, việc biến eo biển Hormuz thành vấn đề then chốt của cuộc chiến đã là một thành công lớn đối với Iran.
“Mọi chuyện bắt đầu từ vấn đề hạt nhân, nhưng Iran đã biến nó thành chuyện ở eo biển Hormuz”, ông nói. “Vì vậy, thay vì tập trung vào vấn đề cốt lõi, một vấn đề phụ giờ đây lại trở thành trọng tâm. Tuy nhiên, những vấn đề cốt lõi đó vẫn hiện hữu và cần phải được giải quyết dứt điểm”.
Chuyên gia Baharoon cho rằng Iran là bên duy nhất hài lòng với kết quả này, trong khi các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh vẫn sẽ phải hứng chịu hậu quả nặng nề về kinh tế nếu Tehran tiếp tục hạn chế dòng chảy dầu khí qua eo biển Hormuz.
“Giờ đây, họ đã tái lập vị thế giống như một cảnh sát vùng Vịnh”, Baharoon nhận định. “Chúng ta thức dậy với một thỏa thuận không giảm bớt rủi ro, mà trái lại, còn khiến ta đối mặt nguy cơ lớn hơn”.
Tương lai khu vực
Ngoài ra, lệnh ngừng bắn hai tuần không đồng nghĩa với việc chấm dứt hoàn toàn tiếng súng. Phái đoàn Mỹ và Iran nhiều khả năng sẽ gặp trực tiếp ở Islamabad, Pakistan, vào cuối tuần này để thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, nhưng chưa có gì đảm bảo nỗ lực này sẽ thành công.
“Điều quan trọng là cần nhìn nhận vấn đề một cách khách quan. Đây chỉ là lệnh ngừng bắn tạm thời trong hai tuần, không phải một thỏa thuận”, Hamad Althunayyan, chuyên gia phân tích chính trị kiêm giáo sư tại Đại học Kuwait, cho hay. “Thời hạn này có thể được gia hạn nhưng xung đột cũng có thể tái diễn nếu vòng đàm phán đầu tiên không thành công”.
Việc ông Trump chuyển từ lời đe dọa “hủy diệt cả một nền văn minh” vào 7/4 đến chấp nhận ngừng bắn với Iran một ngày sau khiến nhiều quốc gia vùng Vịnh hoài nghi về việc liệu Washington sẽ quyết tâm đến mức nào để vừa hoàn thành các mục tiêu đề ra, vừa bảo vệ các đồng minh khu vực, Mahdi Ghuloom, nhà nghiên cứu người Bahrain tại tổ chức tư vấn ORF Trung Đông, nhận định.
“Tổng thống Trump đã quyết định thỏa hiệp và với hành động đó, ông ấy rõ ràng đang gạt các đồng minh của mình tại vùng Vịnh sang một bên”, Ghuloom nói.
Theo Wall Street Journal, chắc chắn không quốc gia vùng Vịnh nào ủng hộ việc Trump đe dọa phá hủy hạ tầng năng lượng và oanh tạc khiến Iran “trở lại thời kỳ đồ đá”, bởi họ mới là bên có thể phải hứng chịu hậu quả từ đòn trả đũa của Tehran. Hôm 8/4, cảm giác nhẹ nhõm có thể thấy rõ tại Dubai, Doha và Kuwait khi họ tránh được nguy cơ các nhà máy điện và cơ sở khử mặn của mình bị Iran tấn công.
“Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công mà không tính đến lợi ích của các nước vùng Vịnh, biến chúng tôi thành những bên chịu tổn thương gián tiếp”, al-Saif cho biết thêm. “Nỗi lo sợ hiện nay là tình trạng này sẽ kéo dài sang cả thời bình và đây là điều chúng tôi không thể chấp nhận và sẽ đấu tranh để ngăn chặn”.
Giới lãnh đạo vùng Vịnh đến nay chưa công khai chỉ trích quyết định ngừng bắn của Tổng thống Trump. Arab Saudi đã ra tuyên bố nói rằng quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz phải được đảm bảo mà không kèm theo bất kỳ hạn chế nào.
Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE, đã ca ngợi lệnh ngừng bắn là một chiến thắng đối với nước này, nơi phải hứng chịu phần lớn các cuộc tấn công từ Iran trong 5 tuần qua.
“UAE đã giành thắng lợi trong một cuộc chiến mà chúng tôi đã tìm mọi cách né tránh. Chúng tôi đã vượt qua nhờ nỗ lực phòng thủ kiên định, giúp bảo vệ chủ quyền, phẩm giá và những thành tựu của đất nước”, ông tuyên bố.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã phối hợp với Tổng thống Trump, người mà theo ông đã khẳng định rằng sẽ đảm bảo Iran không còn là mối đe dọa về hạt nhân, tên lửa hay khủng bố đối với Mỹ, Israel, vùng Vịnh cũng như toàn bộ thế giới. Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập Israel Yair Lapid lại tỏ ra ít lạc quan hơn.
“Chưa bao giờ có một thảm họa chính trị nào lớn như vậy trong lịch sử của chúng ta”, ông nói. “Israel thậm chí còn không có ghế trong bàn đàm phán khi các quyết định liên quan đến lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi được đưa ra thảo luận”.
Theo Ali Shihabi, chuyên gia phân tích tại Arab Saudi, cuộc xung đột đã khiến Iran “suy yếu trầm trọng và họ sẽ cần rất nhiều nỗ lực cũng như thời gian để tái thiết đất nước”.
Song 5 tuần qua, Tehran cũng đã cho thấy năng lực của họ trong việc tung ra các đòn trả đũa nhắm vào loạt mục tiêu khắp vùng Vịnh, gây tổn thất cho nền kinh tế khu vực, Nikolay Kozhanov, chuyên gia về Iran tại Đại học Qatar, nhận định.
“Các quốc gia còn lại ở vùng Vịnh hiện rơi vào thế không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải tìm cách thỏa thuận với Iran”, Kozhanov nói.
Phút bù thứ 5 hiệp hai, hậu vệ Trương Thanh Nam của Thanh Hóa xoạc bóng quyết liệt với Wesley Nata ở sát khu kỹ thuật Thể Công. Trọng tài Nguyễn Viết Duẩn rút thẻ vàng, nhưng các thành viên chủ nhà cho rằng phải là thẻ đỏ.
Một vài cầu thủ Thể Công bất mãn rồi lời qua tiếng lại với Thanh Nam. Trong khi đó, HLV Velizar Popov (áo đen) liên tục vung tay, gào thét dữ dội về phía trọng tài Duẩn.
Phút bù thứ 5 hiệp hai, hậu vệ Trương Thanh Nam của Thanh Hóa xoạc bóng quyết liệt với Wesley Nata ở sát khu kỹ thuật Thể Công. Trọng tài Nguyễn Viết Duẩn rút thẻ vàng, nhưng các thành viên chủ nhà cho rằng phải là thẻ đỏ.
Một vài cầu thủ Thể Công bất mãn rồi lời qua tiếng lại với Thanh Nam. Trong khi đó, HLV Velizar Popov (áo đen) liên tục vung tay, gào thét dữ dội về phía trọng tài Duẩn.
Đội trưởng Doãn Ngọc Tân rồi Rimario (số 11) - những học trò cũ tại CLB Thanh Hóa - lần lượt chạy tới xoa dịu HLV Popov. Rimario thậm chí ôm chặt và nói chuyện, nhưng vẫn không thể hạ nhiệt cái đầu nóng của nhà cầm quân Bulgaria.
Đội trưởng Doãn Ngọc Tân rồi Rimario (số 11) - những học trò cũ tại CLB Thanh Hóa - lần lượt chạy tới xoa dịu HLV Popov. Rimario thậm chí ôm chặt và nói chuyện, nhưng vẫn không thể hạ nhiệt cái đầu nóng của nhà cầm quân Bulgaria.
Trước phản ứng ấy, trọng tài Duẩn rút thẻ vàng cho Popov. HLV Thể Công không phục lao vào sân để áp sát mặt vào trọng tài. Ngay lập tức, ông Duẩn rút thẻ vàng thứ hai rồi thẻ đỏ truất quyền chỉ đạo Popov.
Trước phản ứng ấy, trọng tài Duẩn rút thẻ vàng cho Popov. HLV Thể Công không phục lao vào sân để áp sát mặt vào trọng tài. Ngay lập tức, ông Duẩn rút thẻ vàng thứ hai rồi thẻ đỏ truất quyền chỉ đạo Popov.
Sau khi được can ngăn, nhà cầm quân sinh năm 1976 giật phắt thẻ HLV đang đeo trên cổ rồi ném mạnh về phía khu kỹ thuật. Ông vẫn ngồi ở ghế và chỉ di chuyển vào phòng thay đồ khi bị trọng tài chính nhắc nhở lần thứ hai.
Sau khi được can ngăn, nhà cầm quân sinh năm 1976 giật phắt thẻ HLV đang đeo trên cổ rồi ném mạnh về phía khu kỹ thuật. Ông vẫn ngồi ở ghế và chỉ di chuyển vào phòng thay đồ khi bị trọng tài chính nhắc nhở lần thứ hai.
Trước đó, ở phút 90, Trương Thanh Nam đã phạm lỗi trước vòng cấm ngăn Wesley Nata có cơ hội đối mặt thủ môn. HLV Popov cũng phản ứng dữ dội vì cho rằng cầu thủ Thanh Hóa đáng phải nhận thẻ đỏ.
Sau khi tham khảo VAR và xem lại video, trọng tài Duẩn xác định trước khi bóng đến chân Nata, Nhâm Mạnh Dũng đã phạm lỗi với Trịnh Văn Lợi. Vì vậy, Thanh Nam thoát án phạt. Trọng tài chính cũng trao đổi lại trực tiếp với đội trưởng Phan Tuấn Tài và HLV Popov về quyết định của mình.
Trước đó, ở phút 90, Trương Thanh Nam đã phạm lỗi trước vòng cấm ngăn Wesley Nata có cơ hội đối mặt thủ môn. HLV Popov cũng phản ứng dữ dội vì cho rằng cầu thủ Thanh Hóa đáng phải nhận thẻ đỏ.
Sau khi tham khảo VAR và xem lại video, trọng tài Duẩn xác định trước khi bóng đến chân Nata, Nhâm Mạnh Dũng đã phạm lỗi với Trịnh Văn Lợi. Vì vậy, Thanh Nam thoát án phạt. Trọng tài chính cũng trao đổi lại trực tiếp với đội trưởng Phan Tuấn Tài và HLV Popov về quyết định của mình.
Ngoài hai tình huống trên, HLV Popov cũng nhiều lần phản ứng các quyết định của trọng tài trong trận. Phút 75, với việc tiền đạo Thể Công Wesley Nata chảy máu mồm sau khi va chạm với Abdurakhmanov. Video quay chậm cho thấy trong đà chạy đi, tay của tiền vệ Thanh Hóa đã vung vào mặt Wesley. Tuy nhiên, trọng tài Duẩn không thổi phạt vì cho rằng đó là hành động vô ý. Ngoài sân, HLV Thể Công cũng la hét, tỏ ý bất phục.
Ngoài hai tình huống trên, HLV Popov cũng nhiều lần phản ứng các quyết định của trọng tài trong trận. Phút 75, với việc tiền đạo Thể Công Wesley Nata chảy máu mồm sau khi va chạm với Abdurakhmanov. Video quay chậm cho thấy trong đà chạy đi, tay của tiền vệ Thanh Hóa đã vung vào mặt Wesley. Tuy nhiên, trọng tài Duẩn không thổi phạt vì cho rằng đó là hành động vô ý. Ngoài sân, HLV Thể Công cũng la hét, tỏ ý bất phục.
Tấm thẻ đỏ sẽ khiến HLV Velizar Popov bị cấm thêm ít nhất 1 trận, nhưng án phạt có thể gia tăng nếu Ban tổ chức V-League đề nghị Ban kỷ luật LĐBĐ Việt Nam (VFF) vào cuộc.
Trước đó, HLV Popov không bị phạt sau khi gọi trọng tài Lê Vũ Linh là "sát thủ chuyên nghiệp", ở họp báo sau trận Thể Công hòa SLNA 1-1 thuộc vòng 17 V-League trên sân Vinh.
Sau vụ này, Thể Công gửi công văn lên Công ty cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) và VFF để đề nghị không để HLV Popov tham gia họp báo sau trận suốt phần còn lại của mùa giải. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý và điều hành giải đã từ chối, vì đề xuất ấy không có trong điều lệ.
Tấm thẻ đỏ sẽ khiến HLV Velizar Popov bị cấm thêm ít nhất 1 trận, nhưng án phạt có thể gia tăng nếu Ban tổ chức V-League đề nghị Ban kỷ luật LĐBĐ Việt Nam (VFF) vào cuộc.
Trước đó, HLV Popov không bị phạt sau khi gọi trọng tài Lê Vũ Linh là "sát thủ chuyên nghiệp", ở họp báo sau trận Thể Công hòa SLNA 1-1 thuộc vòng 17 V-League trên sân Vinh.
Sau vụ này, Thể Công gửi công văn lên Công ty cổ phần bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) và VFF để đề nghị không để HLV Popov tham gia họp báo sau trận suốt phần còn lại của mùa giải. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý và điều hành giải đã từ chối, vì đề xuất ấy không có trong điều lệ.
Tổ trọng tài dưới sân và VAR cũng phải làm việc hết công suất hôm nay. Phút thứ 7, Wesley Nata đánh đầu vào lưới sau pha tâng bóng chuyền từ biên phải của Lucao. Tuy nhiên, trọng tài xác định Nguyễn Văn Tú phạm lỗi kéo người với Đoàn Ngọc Hà, trước khi tạo cơ hội cho Lucao.
Đến phút 27, thủ môn Thanh Hóa Y Êli Niê bắt hụt để bóng đập đất vào lưới. Nhưng trọng tài xác định Lucao đã có pha đẩy người từ phía sau. Video quay chậm cả hai tình huống đều cho thấy trọng tài có lý.
Tuy nhiên, từ ngoài sân, HLV Popov vẫn giang hai tay và gào thét phản đối. Sau tình huống ở phút 27, ông còn nhìn về hướng máy quay truyền hình rồi chỉ tay và lấy tay bóp vào cổ, dường như cho rằng Lucao cũng đã bị phạm lỗi.
Tổ trọng tài dưới sân và VAR cũng phải làm việc hết công suất hôm nay. Phút thứ 7, Wesley Nata đánh đầu vào lưới sau pha tâng bóng chuyền từ biên phải của Lucao. Tuy nhiên, trọng tài xác định Nguyễn Văn Tú phạm lỗi kéo người với Đoàn Ngọc Hà, trước khi tạo cơ hội cho Lucao.
Đến phút 27, thủ môn Thanh Hóa Y Êli Niê bắt hụt để bóng đập đất vào lưới. Nhưng trọng tài xác định Lucao đã có pha đẩy người từ phía sau. Video quay chậm cả hai tình huống đều cho thấy trọng tài có lý.
Tuy nhiên, từ ngoài sân, HLV Popov vẫn giang hai tay và gào thét phản đối. Sau tình huống ở phút 27, ông còn nhìn về hướng máy quay truyền hình rồi chỉ tay và lấy tay bóp vào cổ, dường như cho rằng Lucao cũng đã bị phạm lỗi.
Bàn thắng duy nhất của trận đấu được ghi ở phút 70, nhờ công Pedro Henrique từ chấm phạt đền. Thể Công được hưởng lợi thế sau khi Trịnh Văn Lợi để bóng chạm tay trong vòng cấm.
Đây là chiến thắng 1-0 thứ tư liên tiếp của Thể Công trên sân Hàng Đẫy. Họ cũng nối dài mạch bất bại lên 6 trận, với 5 chiến thắng. Vị trí nhì bảng được củng cố với 38 điểm, và Thể Công chỉ kém đầu bảng Công an Hà Nội 6 điểm nhưng đá nhiều hơn một trận.
Bàn thắng duy nhất của trận đấu được ghi ở phút 70, nhờ công Pedro Henrique từ chấm phạt đền. Thể Công được hưởng lợi thế sau khi Trịnh Văn Lợi để bóng chạm tay trong vòng cấm.
Đây là chiến thắng 1-0 thứ tư liên tiếp của Thể Công trên sân Hàng Đẫy. Họ cũng nối dài mạch bất bại lên 6 trận, với 5 chiến thắng. Vị trí nhì bảng được củng cố với 38 điểm, và Thể Công chỉ kém đầu bảng Công an Hà Nội 6 điểm nhưng đá nhiều hơn một trận.
Khoảng 5h, lửa bùng lên tại xưởng sản xuất bánh kẹo ở thôn Đục Khê, xã Hương Sơn, khói đen bao trùm khu dân cư. Người dân và lực lượng chữa cháy tại chỗ đã dập lửa, đồng thời di dời tài sản, nhưng đám cháy lan nhanh do bên trong chứa nhiều vật liệu dễ cháy.
Khoảng 20 phút sau, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ có mặt, huy động 12 xe chữa cháy cùng hơn 50 cán bộ, chiến sĩ tham gia dập lửa. Khi tiếp cận hiện trường, lửa đã bao trùm toàn bộ xưởng, nhiều cấu kiện khung thép và mái tôn bị đổ sập.
Lực lượng chức năng tổ chức phun nước từ nhiều hướng để khống chế đám cháy, ngăn nguy cơ lan sang khu dân cư xung quanh. Đến khoảng 6h40, đám cháy cơ bản được khống chế.
Tại hiện trường, nhiều bánh kẹo thành phẩm, nguyên liệu và máy móc bị thiêu rụi. Vụ cháy không gây thiệt hại về người. Nguyên nhân đang được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ.
Trước đó một ngày, tại Hà Nội, kho gỗ rộng 6.000 m2 ở phường Thịnh Liệt bị cháy lớn, khiến một người chết; lực lượng chức năng mất khoảng 7 giờ để dập tắt.
