Trong nhiều ca tuần tra trên các tuyến cao tốc như Vĩnh Hảo – Phan Thiết, Phan Thiết – Dầu Giây hay TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, điều CSGT thường xuyên nghe không phải là những lời chống chế gay gắt, mà là những câu rất quen thuộc: “Tôi dừng chút rồi đi”, “Tôi mới tấp vào vài phút”, “Tôi tưởng vậy không sao”…
Một đêm tuần tra, tổ công tác phát hiện một xe tải dừng trên dải khẩn cấp, cửa đóng kín. Khi CSGT gõ cửa, tài xế mới mở hé kính. “Tôi chạy mệt quá nên tấp vào nghỉ chút cho tỉnh”, người này nói, giọng còn ngái ngủ.
Nhưng phía sau xe không có bất kỳ cảnh báo nào, trong khi dòng xe vẫn di chuyển với tốc độ cao. “Anh dừng thế này, xe phía sau làm sao biết để giảm tốc?”, CSGT hỏi. “Tôi nghĩ tấp sát vô đây rồi, chắc không sao”, tài xế đáp.
CSGT nhấn mạnh cao tốc không phải nơi dừng xe nghỉ ngơi. Nếu buồn ngủ, tài xế phải rẽ vào trạm dừng hoặc ra khỏi cao tốc; nếu buộc phải dừng vì sự cố thì phải bật đèn và đặt cảnh báo từ xa. “Anh nằm trong xe thế này là tự đặt mình vào nguy hiểm cho chính anh và các xe lưu thông phía sau”, một cán bộ nói.
Không chỉ trường hợp này, lực lượng chức năng liên tục phát hiện phương tiện dừng sai quy định. Ngày thường, vi phạm chủ yếu là xe tải; dịp lễ, tết có thêm nhiều xe con gia đình.
Trên các kênh trực tuyến, những tranh luận về việc “thế nào là tình huống cấp thiết” cũng diễn ra khá phổ biến. Trên fanpage của Cục CSGT (C08) Bộ Công an, dưới các bài viết tuyên truyền về dừng, đỗ xe trên cao tốc, nhiều tài xế liên tục đặt câu hỏi: “Buồn ngủ quá không chịu nổi thì có được dừng không?”, “Mắc đi vệ sinh gấp thì xử lý thế nào?”, hay “Xe vẫn chạy được nhưng thấy bất ổn có được tấp vào làn khẩn cấp không?”.
Điểm chung trong các câu hỏi này là người lái đều cho rằng tình huống của mình là “cấp thiết”, đủ lý do để dừng xe ngay trên cao tốc. Tuy nhiên, theo lực lượng chức năng, phần lớn những trường hợp này chưa phải là tình huống cấp thiết theo quy định.
Ông Nguyễn Công Hùng, Phó chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN, cho rằng bên cạnh yếu tố hạ tầng, nhiều hành vi dừng xe trên cao tốc xuất phát từ thói quen và tâm lý của người lái. Theo ông, không ít trường hợp dừng xe không phải do sự cố bất khả kháng, mà đến từ nhu cầu cá nhân như mệt mỏi, buồn ngủ hoặc muốn xử lý nhanh một việc nào đó. “Có tài xế chạy liên tục trong thời gian dài, đến khi mệt thì tấp ngay vào làn khẩn cấp để nghỉ, hút thuốc hoặc vận động cho tỉnh táo. Đây là cách xử lý rất nguy hiểm”, ông Hùng nói.
Không chỉ nhà xe, mà cả hành khách cũng tiếp tay khi trèo qua hàng rào để lên xuống cho tiện. “Những hành vi tưởng như nhỏ, xuất phát từ sự tiện lợi, lại chính là nguyên nhân tiềm ẩn gây mất an toàn trên cao tốc”, ông Hùng nhận định.
Theo phân tích của C08, nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng trên cao tốc là hệ quả của một chuỗi vi phạm. Phương tiện dừng sai quy định, không đặt cảnh báo hoặc đặt không đúng cách; trong khi xe phía sau không giữ khoảng cách, thiếu quan sát, không kịp xử lý tình huống bất ngờ.
Một vấn đề khác là nhiều tài xế chưa hiểu rõ dải dừng khẩn cấp và làn dừng khẩn cấp, cứ thấy có khoảng trống là tấp vào, nghĩ rằng như vậy là an toàn. Thực tế, không ít trường hợp tài xế dừng xe rồi ngủ trong cabin, không bật đèn cảnh báo; hoặc đỗ xéo, bánh xe lấn ra làn chạy.
“Nhiều người đã được cảnh báo rất nhiều nhưng không đọc, không nhớ, hoặc nhớ mà không làm. Trong khi trên cao tốc, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể trả giá rất lớn”, lãnh đạo đội CSGT phụ trách cao tốc nói.
Theo lực lượng chức năng, không ít tài xế có kinh nghiệm lái xe nhưng lại thiếu kỹ năng xử lý trên cao tốc. Họ vẫn giữ thói quen đi quốc lộ, thấy có khoảng trống là dừng, trong khi môi trường cao tốc hoàn toàn khác: tốc độ cao, thời gian phản ứng rất ngắn và không có chỗ cho sai lầm. Thực tế, nhiều người lên cao tốc lần đầu, hoặc thuê, mượn xe, có người chạy đường dài mệt quá…; nhưng dù lý do gì, cách xử lý sai vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn.
Ngoài yếu tố chủ quan, một số tài xế cho rằng hạ tầng cũng là nguyên nhân. Anh L.V.L (tài xế đường dài) thở dài: “Có lúc vào trạm dừng nghỉ không được, nên phải tấp tạm”. Tuy nhiên, theo lực lượng chức năng, trong nhiều trường hợp, chỉ cần đi thêm vài trăm mét là có thể ra nút giao an toàn. Việc dừng ngay trên cao tốc thường xuất phát từ tâm lý tiện đâu làm đó.
Đại diện C08 cho biết hành vi dừng, đỗ xe sai quy định trên cao tốc bị phạt từ 12 – 14 triệu đồng và trừ 6 điểm giấy phép lái xe; trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự. CSGT đã tăng cường tuần tra, xử lý trực tiếp và qua hệ thống camera, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền. Nhưng thực tế cho thấy, không ít người vẫn “liều”, không phải vì không biết luật, mà vì chủ quan. Có trường hợp tài xế nói xe hư khi bị kiểm tra, nhưng khi đề nghị gọi cứu hộ thì… xe lại không hư nữa.
Theo luật sư (LS) Lê Trung Phát (Đoàn LS TP.HCM), trong bối cảnh phạt nguội ngày càng phổ biến, người lái phải có bằng chứng nếu rơi vào tình huống cấp thiết. “Nếu không chứng minh được, cơ quan chức năng hoàn toàn có thể xử phạt dựa trên hình ảnh ghi nhận”, LS Phát nói.
Một cán bộ C08 lưu ý nếu quá mệt mỏi, buồn ngủ tới mức không thể tiếp tục điều khiển phương tiện, mà trạm dừng nghỉ hoặc lối ra cách quá xa, người lái xe vẫn có thể dừng xe tại làn khẩn cấp và phải thực hiện đầy đủ các bước về cảnh báo, gọi điện cho CSGT để được hỗ trợ. “Tài xế cần nhanh chóng ra khu vực lề đường ngoài dải phân cách thực hiện các biện pháp: rửa mặt cho tỉnh táo; tập nhanh một vài tư thế thể dục để máu huyết lưu thông và giúp não sản sinh endorphin. Tiếp theo, người lái xe phải khẩn trương điều khiển xe tới trạm dừng nghỉ hoặc ra khỏi đường cao tốc, vì thông thường khoảng 15 – 20 phút chạy xe là có một lối ra”, cán bộ này cho hay.
Cục CSGT cảnh báo tài xế tuyệt đối không được phép ngủ trên cabin xe hoặc mắc võng ngủ ven đường, ngủ sau xe. CSGT sẽ xử lý những trường hợp cố tình hoặc lợi dụng lý do không thuyết phục để dừng, đỗ trên cao tốc.
Ranh giới giữa “cấp thiết” và “tiện lợi” đôi khi bị đánh đồng. Khi cảm giác mệt mỏi, buồn ngủ hoặc khó chịu xuất hiện, thay vì cố gắng đưa xe ra khỏi cao tốc dù chỉ còn vài trăm mét, nhiều người lại chọn cách tấp ngay vào làn dừng khẩn cấp. Chính lựa chọn tưởng như hợp lý trong vài phút đó lại có thể đẩy họ vào tình huống nguy hiểm hơn rất nhiều.
Đại diện C08 khuyến cáo người lái xe trước khi vào cao tốc cần chú ý bảo đảm sức khỏe, tỉnh táo, nghiên cứu kỹ lộ trình di chuyển, kiểm tra an toàn xe. (còn tiếp)
"Mỹ sẽ nhận được tất cả 'bụi hạt nhân' do máy bay ném bom B-2 tuyệt vời của chúng ta tạo ra", Tổng thống Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social hôm 17/4.
Tổng thống Trump thường dùng cụm từ "bụi hạt nhân" để mô tả kho uranium làm giàu cao của Tehran, nhưng đôi khi ông cũng sử dụng nó nhằm đề cập những vật liệu còn sót lại sau đợt không kích của Mỹ nhằm vào loạt cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nhanh chóng lên tiếng trên truyền hình rằng kho uranium làm giàu của Tehran "sẽ không được chuyển đến bất cứ nơi nào".
"Kịch bản chuyển giao số uranium làm giàu của Iran cho Mỹ chưa bao giờ được nêu ra trong các cuộc đàm phán", ông Baqaei cho hay, thêm rằng các cuộc đối thoại gần đây tập trung vào giải quyết xung đột chứ không phải thu hồi kho uranium của Iran.
Trong một sự kiện ở bang Arizona sau đó, ông Trump tiếp tục khẳng định Washington và Tehran sẽ hợp tác thu hồi số uranium trên.
"Có người hỏi làm thế nào chúng ta có thể lấy được bụi hạt nhân? Chúng ta sẽ lấy được chúng bằng cách hợp tác với Iran, sử dụng rất nhiều máy xúc. Chúng ta sẽ cần những chiếc máy xúc lớn nhất mà các bạn có thể tưởng tượng được. Chúng ta sẽ lấy được chúng và đưa về Mỹ rất sớm", ông nói.
Tổng thống Mỹ hôm 16/4 cho biết Tehran đã đồng ý chuyển giao số uranium làm giàu, nhưng nêu chi tiết. Iran đang nắm giữ khoảng 440 kg uranium được làm giàu ở mức 60%, cách không xa mức 90% cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân, theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Những tuyên bố trái ngược được đưa ra sau khi Iran thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho các tàu thương mại, nhằm hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực cùng ngày.
Tổng thống Trump hoan nghênh động thái này, nhưng cho biết sẽ duy trì lệnh phong tỏa cảng biển Iran cho đến khi hai bên đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn. Ông cũng lạc quan rằng thỏa thuận đã đến "rất gần", cho biết hai bên "không còn điểm vướng mắc nào".
Phát ngôn viên Baqaei nói rằng "lệnh phong tỏa đường biển" sẽ bị đáp trả thích đáng, cáo buộc đây là hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
"Mở và đóng cửa eo biển Hormuz không phải diễn ra trên mạng, nó được quyết định trên thực địa, lực lượng vũ trang của chúng tôi chắc chắn biết cách ứng phó với bất kỳ hành động nào của phía bên kia. Iran chắc chắn sẽ có những biện pháp cần thiết", ông nói.
Kỷ niệm 50 năm ngày thành lập Sở Quản lý và Phân phối Điện TP.HCM (7.8.1976 -7.8.2026), nay là Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC), Báo Thanh Niên và EVNHCMC phát động cuộc thi viết và ảnh: Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác, nhằm tôn vinh chặng đường 50 năm xây dựng, phát triển, đồng thời lan tỏa hình ảnh đẹp của ngành điện tận tụy – bản lĩnh – hiện đại – nhân văn – nghĩa tình. Tổng giải thưởng là 220 triệu đồng.
Tất cả độc giả Báo Thanh Niên, người dân, cán bộ, công nhân viên, học sinh – sinh viên, người lao động… đểu có thể tham gia cuộc thi, không giới hạn độ tuổi, nghề nghiệp.
Không hạn chế
Tác phẩm dự thi là ảnh phản ánh sự đổi thay mạnh mẽ của ngành điện TP.HCM trong suốt 50 năm qua; vai trò cung cấp điện cho phát triển kinh tế – xã hội; ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số; các công trình tiêu biểu; cùng những phản ánh chân thực, xúc động về ngành điện.
Các bức ảnh về các sự kiện, ấn tượng của người dân/khách hàng trước sự thay đổi từng ngày của ngành điện TP.HCM về chất lượng dịch vụ, chất lượng cung ứng, chất lượng nguồn điện. Bức ảnh cũng thể hiện được sự phát triển công nghiệp đầu tàu kinh tế của cả nước, cho sự phát triển kinh tế - xã hội phát triển, đời sống của người dân tại vùng sâu, vùng khó khăn, nơi đảo xa… được thay đổi nhờ có điện.
- Điện lực TP.HCM với đời sống: Góp phần phát triển kinh tế – xã hội, đảm bảo điện cho sản xuất, sinh hoạt, quốc phòng – an ninh.
- Ngành điện năng động, sáng tạo, chuyên nghiệp: Hình ảnh CBCNV trong lao động; phong trào thi đua; công trình đầu tư phát triển lưới điện; dịch vụ khách hàng; hoạt động an sinh xã hội.
- Lưới điện thông minh – chuyển đổi số: SCADA/DMS, điều khiển từ xa, trạm không người trực, AI, đo xa, camera nhiệt…
- Điện hướng tới tương lai xanh: Công nghệ mới, năng lượng sạch, giải pháp giảm phát thải, hiện đại hóa lưới phân phối..
Gửi bằng đường bưu điện về Tòa soạn Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, P. Xuân Hòa, TP.HCM (ghi rõ: Bài tham dự cuộc thi: Tự hào 50 năm ngành điện thành phố mang tên Bác)
Đã 17 năm trôi qua kể từ khi bản báo cáo 9 trang đặt nền móng cho mạng lưới Bitcoin xuất hiện, thân phận thực sự của tác giả mang bút danh Satoshi Nakamoto (người đến nay vẫn được xem là "cha đẻ Bitcoin") vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất kỷ nguyên số.
Tờ New York Times (Mỹ) đã thực hiện một cuộc điều tra công phu kéo dài hơn 1 năm để đi tìm chân tướng thực sự của Satoshi Nakamoto. Thông qua việc phân tích hàng nghìn email cũ và đối chiếu văn phong, các bằng chứng lịch sử và kỹ thuật đang cho thấy sự trùng khớp đáng kinh ngạc giữa nhà mật mã học người Anh Adam Back và "cha đẻ Bitcoin".
Mối liên kết đầu tiên giữa Adam Back và Satoshi nằm ở triết lý và nền tảng kỹ thuật. Cả hai đều là thành viên cốt cán của Cypherpunk - phong trào của những người theo chủ nghĩa vô chính phủ vào đầu thập niên 1990, ủng hộ việc sử dụng mật mã học để bảo vệ tự do cá nhân và quyền riêng tư tài chính trước sự kiểm soát của chính phủ.
Từ cuối thập niên 1990, trong các email nội bộ của nhóm, tiến sĩ Adam Back đã phác thảo một ý tưởng táo bạo: mạng lưới tiền tệ phi tập trung. Hệ thống này được thiết kế với các "nút" (node) máy tính độc lập, có khả năng tự duy trì và chống lại sự thông đồng kiểm soát từ các bên thứ ba. Đây chính xác là bộ khung kiến trúc mà Satoshi Nakamoto đã sử dụng để tạo ra Bitcoin.
Đáng chú ý hơn, Adam Back chính là cha đẻ của Hashcash, hệ thống giải thuật thống kê được thiết kế ban đầu để chống thư rác. Khi ông đề xuất kết hợp Hashcash với b-money (một ý tưởng tiền mã hóa khác từ cộng đồng Cypherpunk), ông đã vô tình (hoặc hữu ý) tạo ra bản thiết kế hoàn hảo mà sau này Satoshi đã áp dụng làm cơ chế đồng thuận (Proof-of-Work) cho Bitcoin. Ngoài ra, nền tảng học vấn của ông: tiến sĩ chuyên ngành hệ thống máy tính phân tán và chuyên gia về mật mã khóa công khai lại hoàn toàn khớp với những công nghệ cốt lõi được dệt nên bên trong Bitcoin.
Nhưng điểm tương đồng không chỉ dừng lại ở thuật toán. Nhóm điều tra của New York Times đã tổng hợp toàn bộ kho dữ liệu từ 3 danh sách thư điện tử mà cộng đồng Cypherpunk thường xuyên trao đổi trong suốt giai đoạn 1990 - 2000. Bằng ba phương pháp phân tích ngôn ngữ học độc lập, kết quả đều xác định Adam Back là người có văn phong, cách hành văn giống với Satoshi Nakamoto nhất trong số hàng trăm thành viên của nhóm.
Bên cạnh đó, các điều tra viên còn phát hiện những thói quen hành vi mang tính cá nhân: cả hai đều sử dụng chung một ngôn ngữ lập trình, ưa chuộng việc hoạt động ẩn danh trên internet và thường xuyên sử dụng các bí danh. Xác suất để một cá nhân ngẫu nhiên hội tụ đầy đủ các đặc điểm chuyên môn, thói quen và văn phong này là cực kỳ thấp.
Một chi tiết quan trọng mang tính nút thắt là sự vắng mặt đầy bí ẩn của Adam Back vào thời điểm lịch sử. Xuyên suốt một thập kỷ, ông là nhân vật năng nổ hàng đầu trong các cuộc tranh luận về tiền mã hóa. Thế nhưng đúng vào giai đoạn cuối năm 2008 - thời điểm Bitcoin chính thức được công bố ra thế giới - ông lại chọn cách im lặng hoàn toàn. Sự biến mất đột ngột này được đánh giá là một điểm bất thường lớn đối với một người luôn theo sát từng nhịp đập của ngành mật mã học.
Cho đến nay, Adam Back vẫn kiên quyết phủ nhận việc mình là Satoshi Nakamoto. Tuy nhiên, những hành động thực tế của ông lại cho thấy sự gắn kết sâu sắc với hệ sinh thái này. Sau khi Bitcoin vươn lên thành một thế lực toàn cầu, ông đã thành lập Blockstream, hiện là một trong những "gã khổng lồ" cung cấp nền tảng hạ tầng cốt lõi cho mạng lưới Bitcoin. Dù tự nhận mình chỉ là một người theo sát lĩnh vực từ những ngày đầu, nhưng tầm ảnh hưởng, sự am hiểu tường tận ở mức độ chuyên gia và vị trí trung tâm của Adam Back trong thế giới tiền mã hóa hiện tại khiến nhiều người tin rằng, dù ông có phải là Satoshi hay không thì vẫn là một trong những kiến trúc sư vĩ đại nhất của Bitcoin.
