Dự án “Thiết kế và phát triển thiết bị ACUIRPEN sử dụng bộ lọc Hampel nhằm nâng cao độ chính xác khi xác định huyệt đạo” của hai học sinh Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh (Đồng Nai) vừa đoạt giải nhất hội thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS, THPT.
Ý tưởng nghiên cứu bắt đầu từ câu chuyện cá nhân khi bà của Thiên Duyên thường xuyên phải điều trị bằng phương pháp châm cứu. Duyên nói phương pháp này khá hiệu quả nhưng lại phụ thuộc nhiều vào cảm nhận và kinh nghiệm của người thực hiện nên rất tò mò.
Sự tò mò đó dẫn lối cho cô bạn chủ động tìm hiểu các tài liệu về y học cổ truyền và thấy việc xác định huyệt đạo là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị. Nhưng phương pháp này vẫn thiếu sự chuẩn hóa, dễ sai lệch giữa các lần xác định huyệt đạo do chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân của người thực hiện châm cứu.
Trong quá trình nghiên cứu, hai bạn tiếp tục phát hiện các thiết bị hỗ trợ xác định huyệt đạo trên thị trường phần lớn dựa vào điện trở da. Phương pháp này còn hạn chế về độ ổn định và điều kiện đo do phải tiếp xúc trực tiếp, dễ bị ảnh hưởng bởi lực tay, mồ hôi, môi trường đồng thời phải điều chỉnh thông số phù hợp với từng người.
Qua một số nghiên cứu khoa học hiện đại chỉ ra huyệt đạo có đặc trưng nhiệt độ cao hơn vùng xung quanh, mở ra một hướng tiếp cận mới. Từ đó, hai bạn muốn ứng dụng cảm biến hồng ngoại để phát hiện sự chênh lệch nhiệt độ, kết hợp với thuật toán xử lý dữ liệu nhằm xác định huyệt đạo chính xác hơn, thay vì tiếp tục đi theo các phương pháp truyền thống.
“Tụi mình chọn sử dụng cảm biến hồng ngoại để đo sự chênh lệch nhiệt độ tại huyệt đạo. Huyệt chỉ cao hơn khoảng 0,5 – 0,7oC so với vùng xung quanh nên cần chọn cảm biến đủ chính xác và thiết kế rất nhỏ gọn”, Duyên nói.
Ban đầu nhóm thử nghiệm với các Model AI nhưng gặp hạn chế về tốc độ và tài nguyên. Sau nhiều lần thử nghiệm, nhóm sử dụng bộ lọc Hampel để xử lý dữ liệu.
“Quan trọng là chọn phương pháp phù hợp với bài toán, không nhất thiết phải là công nghệ phức tạp nhất”, Dân cười.
Để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh, cả hai gần như bắt đầu từ con số 0, tự học từ lập trình nhúng, thiết kế mạch đến xử lý dữ liệu. Tình cờ Duyên được một đàn anh chia sẻ về các hoạt động nghiên cứu tại khoa điện – điện tử Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM). Ấn tượng với môi trường thực hành và những sản phẩm do sinh viên chế tạo, Duyên được rủ tham gia một khóa học hè của Câu lạc bộ Pay It Forward.
Cô gái chỉ nghĩ đơn giản cứ đi thử cho biết nhưng không ngờ trải nghiệm ấy trở thành bước ngoặt. Từ chỗ chưa có nền tảng, Duyên được các anh chị hướng dẫn kiến thức cơ bản, cách thiết kế, lắp ráp một sản phẩm hoàn chỉnh. Cô bạn còn thường xuyên lên phòng lab thực hành, hỗ trợ các đề tài để tích lũy kinh nghiệm thực tế.
“Có những ngày mình ở phòng lab từ sáng đến tối, vừa học vừa làm và đã dần theo được”, Duyên khoe. Nền tảng về lập trình nhúng và thiết kế mạch từ đây trở thành lợi thế quan trọng trong quá trình phát triển thiết bị.
Còn Chí Dân tận dụng thế mạnh về thuật toán, tự đọc tài liệu, tiếp cận các bài nghiên cứu khoa học và thử nghiệm nhiều phương pháp xử lý dữ liệu khác nhau trước khi tìm ra hướng phù hợp.
Duyên dự định theo học ngành điện – điện tử, còn Chí Dân theo đuổi khoa học máy tính. Nhóm cho biết đã phát triển ứng dụng hỗ trợ tra cứu huyệt đạo, đồng thời sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm theo hướng tích hợp thêm tính năng mới như nhận diện tên huyệt bằng AI và nghiên cứu các thuật toán nhằm nâng cao độ chính xác của thiết bị.
Cô Vũ Thị Phương – giáo viên hướng dẫn hai bạn nghiên cứu – nói điểm đáng chú ý ở hai học sinh không chỉ nằm ở kết quả sản phẩm mà còn ở nền tảng và quá trình tự tích lũy trước đó. Kỷ niệm được cô Phương nhớ hoài là sự cố thiết bị đứt dây tại vòng thi cấp tỉnh. Lúc ấy Duyên lập tức lấy dụng cụ ra hàn lại ngay tại bàn thi. “Giám khảo nhìn cô học trò làm còn cười nói chỉ có học sinh tự làm thì sản phẩm mới như vậy, chứ khó ai đi thi mà để dây lòng thòng, mối hàn xấu vậy cả”, cô Phương cười.
Học chuyên Anh lại trở thành lợi thế với Thiên Duyên khi phần lớn tài liệu chuyên ngành đều bằng tiếng Anh, nhờ khả năng ngoại ngữ tốt giúp cô gái tiếp cận kiến thức nhanh hơn. Trong khi đó Nguyễn Ngọc Chí Dân có thế mạnh rõ rệt về thuật toán nhờ nền tảng học sinh chuyên tin. Bạn ấy lo phần nghiên cứu, so sánh các phương pháp xử lý dữ liệu khác nhau để chọn ra giải pháp tối ưu cho bài toán của đề tài.
Đảng ủy UBND TP.Hà Nội vừa có báo cáo gửi Thường trực Thành ủy về tiến độ triển khai dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, trong đó nêu ra một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Theo đó, dự án đầu tư xây dựng đường sắt đô thị (metro) số 5, đoạn Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc xảy ra xung đột, trùng nhiều hạng mục công trình (theo bản vẽ thiết kế đã được duyệt) khi giao cắt với dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, tại nút giao Nguyễn Chí Thanh.
Sự xung đột giao cắt giữa 2 dự án sẽ làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án Vành đai 1 tại nút giao Nguyễn Chí Thanh. Theo đó, phạm vi, khối lượng của dự án Vành đai 1 bị thay đổi vì giảm bớt phần hoàn thiện nút giao này.
Cạnh đó, thời gian thực hiện dự án Vành đai 1 có thể bị kéo dài vì phụ thuộc vào thời gian thi công ga S3 (thuộc metro số 5) và việc phân chia phạm vi giữa 2 dự án. Đồng thời, thiết kế của dự án Vành đai 1 có thể phải điều chỉnh.
Báo cáo với đoàn công tác của Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng vào chiều 19.4, Phó chủ tịch UBND TP.Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, dự án Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục đã cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng hồi tháng 12.2025. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, UBND thành phố nhận thấy phần đầu tư xây dựng sau giải phóng mặt bằng của dự án "hơi chậm".
Nêu quan điểm về hướng xử lý khó khăn, vướng mắc tại nút giao Nguyễn Chí Thanh, ông Dương Đức Tuấn cho rằng có thể phải xác lập giải pháp về kỹ thuật, công nghệ để đáp ứng tiến độ dự án Vành đai 1, khép kín hoàn chỉnh nút giao Nguyễn Chí Thanh trước; đồng thời phải có giao diện xử lý kỹ thuật liên quan ga S3 ngay tại thời điểm này.
UBND thành phố, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp thành phố cùng chủ đầu tư tuyến metro số 5 sẽ phải họp bàn kỹ triển khai nội dung này.
Dự án đường Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, là dự án nhóm A, tổng mức đầu tư hơn 7.210 tỉ đồng, khởi công tháng 6.2020 và sau nhiều lần điều chỉnh, thời gian thực hiện kéo dài đến năm 2026.
Đến nay, công tác giải phóng mặt bằng với tổng diện tích 153.341m², liên quan 1.983 hộ dân tại các phường Ô Chợ Dừa, Láng, Giảng Võ đã hoàn thành, toàn bộ mặt bằng được bàn giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp thành phố để tổ chức thi công.
Gói thầu thi công tuyến đường và 2 cầu vượt tại nút Láng Hạ - Giảng Võ được khởi công ngày 9.1 vừa qua. Hiện nay, tiến độ thi công tuyến đường đạt khoảng 50% khối lượng, trong đó tiến độ cầu vượt nút giao Láng Hạ - Giảng Võ đạt 50% khối lượng, cầu vượt nút giao Nguyễn Chí Thanh đã thi công được 20% khối lượng.
Trước đó, hồi cuối tháng 12.2025, Hà Nội chính thức động thổ dự án tuyến metro số 5, đoạn Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc, với tổng mức đầu tư hơn 72.000 tỉ đồng. Tuyến có chiều dài gần 40 km, dài 39,585 km, gồm các đoạn ngầm, trên cao và đi trên mặt đất, với 21 nhà ga và 2 depot.
Sáng 20/4, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Dự thảo được xây dựng để thể chế hóa chủ trương của Đảng, tạo thêm nguồn lực, cơ chế đầu tư và chính sách đãi ngộ cho lĩnh vực văn hóa.
Trong tổng thể chính sách phát triển văn hóa, việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam được đặt ra nhằm tạo dấu mốc xã hội cho các hoạt động tôn vinh, lan tỏa giá trị văn hóa.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban nhất trí với đề xuất của Chính phủ về Ngày Văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng quy định "người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương" liên quan trực tiếp đến pháp luật về lao động.
Theo lộ trình, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 theo trình tự, thủ tục rút gọn. Vì vậy, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị quy định nội dung này tại Bộ luật Lao động để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Ngoài nội dung về Ngày Văn hóa Việt Nam, dự thảo đưa ra 10 nhóm chính sách nhằm tạo thêm nguồn lực và động lực phát triển văn hóa. Trong đó, ngân sách nhà nước bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi hằng năm cho lĩnh vực này, đồng thời khuyến khích huy động nguồn lực xã hội.
Song song, Chính phủ đưa ra các cơ chế hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng, ưu đãi thuế, phí để hình thành các cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa; đồng thời cho phép cộng đồng dân cư tham gia quản lý, vận hành một số thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở.
Các chính sách ưu đãi cũng được mở rộng, như áp dụng thuế giá trị gia tăng 5% đối với điện ảnh, biểu diễn nghệ thuật, thể dục thể thao; miễn thuế nhập khẩu, phí hải quan đối với các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm được mua đấu giá đưa về nước để trưng bày không vì mục đích lợi nhuận.
Với nguồn nhân lực, dự thảo đề xuất cơ chế đãi ngộ đặc thù, gồm đào tạo chuyên sâu trong và ngoài nước, tuyển dụng không qua thi tuyển trong một số trường hợp, tăng phụ cấp nghề cho nghệ sĩ, nghệ nhân và hỗ trợ chuyển đổi nghề khi hết tuổi nghề.
Cùng với đó, Nhà nước đặt trọng tâm vào bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, đồng thời đặt hàng sáng tạo và phổ biến các tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật. Hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra nước ngoài cũng được đẩy mạnh thông qua Tuần Văn hóa Việt Nam, mô hình khu phố Việt Nam và các chương trình trưng bày tại bảo tàng quốc tế.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản tán thành định hướng thu hút nguồn lực phát triển văn hóa, song đề nghị làm rõ nguyên tắc áp dụng chính sách ưu đãi để tránh trùng lặp với quy định hiện hành, đồng thời xác định tiêu chí lựa chọn địa phương thí điểm và bảo đảm khả năng cân đối nguồn lực.
Đối với chủ trương thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật, cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá kỹ mô hình tổ chức, cơ chế quản trị, phương thức huy động vốn, tỷ lệ tham gia của Nhà nước và khu vực tư nhân, cũng như nguyên tắc phân chia rủi ro. Đồng thời, không sử dụng kinh phí của Quỹ để chi trả cho bộ máy quản lý.
Dự thảo nghị quyết dự kiến được Quốc hội biểu quyết thông qua ngày 23/4.
Ví dụ như trưa mới đây, trời nắng chang chang, hai mẹ con đứng đợi hơn 30 phút ở trạm không một bóng mát.
Lúc đó tôi cứ nghĩ vài phút là có xe chẳng ngờ hơn 30 phút, có lẽ ngày lễ số chuyến xe ít, tối về chúng tôi đều cảm nắng lăn quay.
Vô số những lần khác ra trạm chờ xe, tôi thường xuyên phải chịu ít nhất 5-10 phút, có khi 15-20 phút dưới nắng gắt, thỉnh thoảng mưa bất chợt, đứng dưới trạm vẫn nóng như ngoài trời, thậm chí nóng hơn do bức xạ dội lại.
>> Cùng tác giả:
Hầu như xung quanh các trạm không có cây xanh tạo bóng mát tự nhiên để giảm nhiệt độ. Nhiều vị trí trạm đặt không hợp lý, chỗ đó không có địa chỉ cụ thể và ở những đoạn đường rất khó dừng xe làm cho việc đón chuyến xe để về rất khó khăn.
Thí dụ các trạm ở đường Võ Nguyên Giáp (Xa Lộ Hà Nội), đường Liên Phường. Nhiều trạm bị các hàng quán lấn chiếm, khách không có chỗ đứng chờ. Xung quanh nhếch nhác rác, bảng quảng cáo bừa bộn.
Vì vậy, tôi nghĩ cần tổ chức lại các trạm xe tốt hơn. Thí dụ như là cuộc thi thiết kế các Điểm dừng xe buýt (Bus stop), nhà chờ xe buýt (Bus shelter), Bus station (bến xe buýt) chọn loại vật liệu cách nhiệt, tán xạ ánh sáng, tích hợp mái vòm xanh hay là trồng cây xanh thấp và cây xanh che bóng mát.
Lắp thêm các tấm chắn nắng, còn dãy ghế ngồi chọn vật liệu gỗ làm bằng gỗ hoặc vật liệu không giữ nhiệt. Ngoài ra có thể tận dụng nắng để gắn các quạt năng lượng mặt trời tản bớt nhiệt.
Quan trọng là mỗi trạm xe phải kiểm tra hướng nắng, vị trí để có thiết kế phù hợp chứ không sử dụng một loại thiết kế duy nhất cho tất cả các trạm.
Ở các nước trong khu vực Đông Nam Á, tôi thấy các trạm dừng xe buýt có thiết kế đa dạng để người dân cảm thấy thoải mái, tiện lợi khi chờ xe. Hiện giờ bởi chờ đón xe quá mệt mỏi nên đa số người dân vẫn chọn xe máy.
