Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5. Trong số các đề xuất có việc mở rộng phạm vi tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm, nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng hơn.
Dự thảo chưa nêu chi tiết danh sách các tội được đề xuất song gợi mở về các nhóm tội bao gồm: nhóm tội về thuế, lao động, tài chính và bảo hiểm. Thực tiễn cho thấy các sai phạm của doanh nghiệp trong lĩnh vực này thường có quy mô lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hàng nghìn người lao động và ngân sách nhà nước.
Thứ hai là nhóm tội về xâm phạm sở hữu, cụ thể là tội Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Thứ ba, nhóm tội về quản lý đất đai. Do các vi phạm liên quan đến sử dụng đất đai của pháp nhân đang là điểm nóng nhưng Bộ luật Hình sự hiện hành còn bỏ ngỏ trách nhiệm hình sự đối với doanh nghiệp vi phạm.
Thứ tư là nhóm các tội phạm về tư pháp. Bộ Công an kiến nghị bổ sung hành vi “Không chấp hành bản án” vào diện pháp nhân phải chịu trách nhiệm.
Tại sao cần siết trách nhiệm hình sự với pháp nhân thương mại
Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của doanh nghiệp bao gồm 33 tội danh, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực kinh tế và môi trường, như bảng dưới.
Báo cáo tổng kết thi hành pháp luật của Bộ Công an chỉ rõ: 8 năm qua, cả nước chỉ khởi tố 16 vụ đối với pháp nhân thương mại phạm tội, chiếm tỷ lệ “siêu nhỏ” – 0,0023% trên tổng số hơn 688.000 vụ án hình sự.
Nguyên nhân dẫn đến số vụ án pháp nhân bị xét xử rất thấp, được xác định do quy định hiện hành còn quá hẹp và chưa rõ ràng, khiến các cơ quan tố tụng lúng túng trong áp dụng. Điều này dẫn đến “đa số các trường hợp chỉ xử lý vi phạm hành chính” mà không bị xử lý hình sự, dù tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi là rất cao.
Thực tế này cho thấy hệ thống chế tài hiện tại chưa đủ sức răn đe đối với những doanh nghiệp cố tình vi phạm để trục lợi.
Bộ Công an cho rằng cơ chế siết trách nhiệm hình sự với pháo nhân thay vì chỉ phạt hành chính, sẽ mang lại nhiều lợi ích trong thu hồi tài sản. Do tài sản của pháp nhân thường lớn hơn cá nhân rất nhiều.
Đây là một so sánh thực tế quan trọng, bởi trong nhiều vụ án kinh tế nghìn tỷ, việc chỉ phạt tù cá nhân lãnh đạo mà không thể tước đi nguồn lực tài chính bất chính của chính doanh nghiệp đó là một sự thiếu sót lớn. Hơn nữa, chính sách này giúp “xác định rõ ranh giới giữa lỗi của cá nhân lãnh đạo và lỗi của doanh nghiệp”.
Quy định hiện hành tại Điều 75 Bộ luật Hình sự cho phép việc pháp nhân chịu trách nhiệm hình sự không loại trừ trách nhiệm hình sự của cá nhân.
Sự tách bạch này bảo vệ những cá nhân thực hiện đúng chức trách, đồng thời ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp lấy cá nhân ra làm “bình phong” để né tránh trách nhiệm tài chính của tổ chức.
Tạo sân chơi minh bạch cho doanh nghiệp chân chính
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, việc mở rộng trách nhiệm hình sự không nên được nhìn nhận như một rào cản, mà là một cơ chế bảo vệ. Dự thảo đánh giá chính sách này sẽ góp phần “loại bỏ các doanh nghiệp dùng thủ đoạn phi pháp để trục lợi, tạo sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp chân chính”.
Những doanh nghiệp tuân thủ tốt luật pháp về lao động, bảo hiểm, môi trường sẽ không còn phải chịu sự cạnh tranh bất bình đẳng từ những đối tượng sẵn sàng “phá rào” để giảm chi phí sản xuất.
Tất nhiên, thách thức đi kèm là không nhỏ. Doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với việc “tăng chi phí tuân thủ”, đòi hỏi phải hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro pháp lý chặt chẽ hơn.
Tuy nhiên, đây là cái giá cần thiết cho một nền kinh tế thị trường hiện đại, minh bạch, tuân thủ luật pháp.
Tại lần sửa đổi gần nhất, tháng 7/2025, Bộ Công an cũng từng đề xuất bổ sung 35 tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự. Trong đó có các hành vi tham nhũng như: Tham ô tài sản (Điều 353), Nhận hối lộ (Điều 354), Đưa hối lộ (Điều 364), Môi giới hối lộ (Điều 365), Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi (Điều 358) và 7 tội liên quan đến hành vi về ma túy; Ngoài ra có tội mua bán người, làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết chứng khoán, gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế… Song đề xuất không được thông qua.
Ngày 18-4, tuyến quốc lộ 51 đoạn qua tỉnh Đồng Nai tiếp tục xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài nhiều cây số do rào chắn thi công sửa chữa đường.
Theo ghi nhận lúc 11h cùng ngày, quốc lộ 51 đoạn từ ngã ba Thái Lan đến đường Nam Cao (hướng từ Long Thành lên Biên Hòa) ùn tắc nghiêm trọng khoảng 4km. Xe nhích từng chút một trên đường, thậm chí nhiều thời điểm xe gần như "chôn chân" trên đường.
Hàng ngàn xe tải, xe container, xe ben, xe khách, ô tô cá nhân… chen chúc, nối đuôi thành hàng dài trên đường. Do lượng xe đông, không ít xe tải, xe ben lấn sang làn dành cho xe máy, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Tương tự, trên quốc lộ 51 đoạn giao với đường Võ Nguyên Giáp (hướng từ Biên Hòa đi Vũng Tàu), dòng xe cũng ùn tắc thành hàng dài, xe cộ di chuyển rất chậm. Ngoài ra, một số điểm giao cắt cũng xảy ra tình trạng ùn ứ cục bộ.
"Xe kẹt quá. Từ ngã ba Thái Lan đến đoạn qua khỏi sân golf Long Thành khoảng 4km mà tốn hơn một giờ, công việc trễ nải hết", tài xế xe tải Trần Tiến Dũng nói.
Tài xế này mong muốn cơ quan chức năng sớm có biện pháp để giảm ùn tắc, tránh ảnh hưởng việc đi lại của người dân và vận chuyển hàng hóa của doanh nghiệp.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, quốc lộ 51 đã quá tải lâu nay và thường xuyên ùn tắc ở các giao lộ, nhất là giờ cao điểm. Khoảng một tuần trở lại đây, tình trạng ùn tắc càng trở nên nghiêm trọng khi lực lượng chức năng sửa chữa tuyến quốc lộ 51.
Theo đó, đơn vị thi công rào chắn 1-2 làn đường ô tô để sửa chữa mặt đường, dòng xe cộ vốn đã đông khi tới đây phải dồn qua các làn còn lại, tạo thành nút thắt cổ chai gây ùn tắc nặng.
Liên quan việc này, UBND tỉnh Đồng Nai đã có văn bản chỉ đạo Sở Xây dựng và Công an tỉnh khắc phục tình trạng ùn tắc giao thông do rào chắn thi công sửa chữa quốc lộ 51.
Cụ thể, chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai yêu cầu Sở Xây dựng khẩn trương kiểm tra hiện trường, đánh giá toàn diện việc tổ chức thi công, rào chắn, phân luồng giao thông trên quốc lộ 51.
Rà soát phương án tổ chức thi công, yêu cầu đơn vị thi công điều chỉnh biện pháp thi công phù hợp, bảo đảm vừa sửa chữa công trình vừa duy trì khả năng lưu thông tối đa.
Bố trí thi công theo khung giờ hợp lý (ưu tiên thi công ban đêm, giờ thấp điểm), không để xảy ra ùn tắc kéo dài. Tăng cường thi công "3 ca, 4 kíp", bổ sung máy móc, thiết bị, rút ngắn tối đa thời gian thi công, sớm hoàn thành dự án sửa chữa quốc lộ 51.
Sở Xây dựng chỉ đạo đơn vị thi công bố trí đầy đủ hệ thống biển báo, đèn tín hiệu, người điều tiết giao thông theo quy định. Thu hẹp phạm vi rào chắn, thi công dứt điểm từng đoạn, không triển khai dàn trải gây ách tắc. Có phương án dự phòng xử lý tình huống phát sinh, đặc biệt trong giờ cao điểm và các ngày cuối tuần.
Phối hợp Sở Xây dựng TP.HCM tổ chức phân luồng từ sớm, từ xa để hướng dẫn tài xế chọn phương án lưu thông khác, hạn chế tập trung vào tuyến quốc lộ 51.
Công an tỉnh Đồng Nai tăng cường lực lượng điều tiết, phân luồng giao thông tại các điểm ùn tắc, phối hợp xử lý kịp thời các tình huống gây mất an toàn giao thông, đảm bảo an toàn cho người và xe trên tuyến quốc lộ 51 đoạn qua Đồng Nai.
Hết ngày 17/4, thí sinh Hà Nội kết thúc thời gian đăng ký thi lớp 10. Điểm mới của năm nay là các em được đăng ký trực tuyến, nhìn thấy số lượng nguyện vọng vào từng trường theo thời gian thực.
Theo ghi nhận của VnExpress lúc 23h30 ngày 17/4, THPT Bắc Lương Sơn nhận nhiều nguyện vọng nhất - hơn 7.600, xếp ngay sau với chênh lệch không đáng kể là THPT Tự Lập với hơn 7.500.
13 trường khác đều có hơn 5.000 đăng ký, gồm Thọ Xuân, Đại Mỗ, Minh Quang, Đại Cường... Đây chủ yếu là những trường nằm ở ngoại thành, nhiều năm lấy 3-5 điểm chuẩn mỗi môn, nên thường được học sinh đăng ký nguyện vọng 2 và 3.
Xét riêng số lượng nguyện vọng 1, THPT Yên Hòa được học sinh đăng ký nhiều nhất - gần 2.570, kế đó là Lê Quý Đôn - Hà Đông 2.295. Đây cũng là hai trường có tỷ lệ chọi (nguyện vọng 1 chia chỉ tiêu) cao nhất thành phố, lần lượt 1/3,36 và 1/3.
Những trường còn lại trong top 15 hầu hết nằm trong nhóm dẫn đầu điểm chuẩn (thường trên 8 điểm một môn) nhiều năm qua, như Kim Liên, Việt Đức, Phan Đình Phùng, Nhân Chính, Nguyễn Gia Thiều.
Riêng THPT Tùng Thiện, trường ba năm gần đây đều có điểm chuẩn dưới 7, bất ngờ đứng vị trí 12, xếp ngay trên là THPT Mỹ Đình.
Trong khi các vận động viên đa môn phối hợp thường đánh giá thể lực qua những bài kiểm tra khắc nghiệt như bơi tính giờ, nâng tạ đến giới hạn hay đo công suất ngưỡng chức năng (FTP), Bryan Johnson, doanh nhân công nghệ 48 tuổi nổi tiếng với nỗi ám ảnh về sự trường thọ, lại đề xuất một phương pháp đơn giản và ít tốn sức hơn để đo lường mức độ lão hóa của cơ thể.
Tại sự kiện The Long Play của Business Insider diễn ra hôm 14/4 ở San Francisco, Johnson đã giới thiệu bài kiểm tra thăng bằng một chân, một chỉ số thay thế cho phép xác định liệu tuổi sinh học của một người có đang tương xứng với tuổi thực hay không.
Người thực hiện chỉ cần một chiếc đồng hồ bấm giờ và một không gian đủ để đứng bằng một chân trong trạng thái nhắm mắt. Cách thực hiện bài kiểm tra: Bắt đầu bấm giờ, nhắm mắt và đứng trên một chân; sau đó đo thời gian có thể duy trì tư thế này trước khi mất thăng bằng. Theo thang đo của Johnson, nếu chỉ duy trì được từ 0 đến 7 giây, cơ thể bạn đang tương đương với độ tuổi 60-80; từ 7 đến 15 giây tương ứng với độ tuổi 40-60 và nếu đạt từ 15 đến 30 giây, cơ thể bạn đang ở trạng thái của tuổi 20-40.
"Khi tuổi tác tăng cao, não bộ có xu hướng teo lại khiến khả năng giữ thăng bằng dần mất đi. Đó là lý do tại sao ở người cao tuổi, các sự cố té ngã thường dẫn đến những hệ lụy sức khỏe rất nghiêm trọng", doanh nhân giải thích.
Nhận định của Johnson nhận được sự đồng thuận từ giới khoa học. Một nghiên cứu quy mô nhỏ trên những người hơn 50 tuổi của Mayo Clinic, công bố năm 2024, cho thấy trong số các bài kiểm tra chức năng, khả năng giữ thăng bằng trên một chân là chỉ số bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất bởi quá trình lão hóa. Các nhà nghiên cứu tại Mayo Clinic nhận định đây là "thước đo có giá trị về tình trạng suy nhược, mức độ sống độc lập và nguy cơ té ngã của một cá nhân". Tuy nhiên, nghiên cứu này không tập trung vào nhóm người dưới 50 tuổi và cũng không đưa ra các số liệu cụ thể để đối chiếu trực tiếp thời gian thăng bằng với độ tuổi sinh học như cách Johnson đề xuất.
Bài kiểm tra thăng bằng không phải là khái niệm mới. Hệ thống y tế Cleveland Clinic khuyến cáo đây không phải là một bài đánh giá thăng bằng toàn diện và "còn lâu mới trở thành một chỉ số hoàn hảo để đánh giá tuổi thọ". Tuy nhiên, xét theo tiêu chuẩn của Johnson, nhiều người có thể tìm thấy sự an tâm khi kết quả kiểm tra, đặc biệt là trên chân thuận, vẫn phản ánh đúng phong độ thể chất cần thiết ở độ tuổi của họ.
Bryan Johnson là một triệu phú công nghệ nổi tiếng, doanh nhân và nhà đầu tư người Mỹ. Bên cạnh đó, ông còn là người đam mê cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, đầu tư vào các dự án nghiên cứu sinh học để làm chậm quá trình lão hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống. Johnson từng gây tranh cãi khi áp dụng các phương pháp cực đoan như uống sinh tố dinh dưỡng liều cao, trị liệu bằng ánh sáng đỏ, thậm chí là tiêmmáu của con trai để trẻ hóa.