Dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi đang được Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến hoàn thiện theo hướng siết chặt quản lý ô nhiễm ngay từ nguồn, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài trong thực thi luật hiện hành.
Ba nhóm chính sách lớn được đặt ra gồm: phân loại rác sinh hoạt tại nguồn, quản lý chất lượng môi trường nước mặt và kiểm soát ô nhiễm không khí. Các điều chỉnh này được xây dựng trên cơ sở tổng kết thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020, trong đó nhiều quy định được đánh giá là chưa theo kịp thực tiễn, đặc biệt ở khâu tổ chức thực hiện và hạ tầng.
Hai phương án phân loại rác tại nguồn
Một trong những điểm cần thay đổi là quy định phân loại rác sinh hoạt tại nguồn, dù được luật hóa nhưng triển khai chưa hiệu quả. Dự thảo hiện đưa ra hai phương án: giữ mô hình ba nhóm gồm rác có khả năng tái sử dụng, tái chế; rác thực phẩm và rác sinh hoạt khác. Hoặc đơn giản hóa còn hai nhóm, trong đó rác thực phẩm được gộp vào rác sinh hoạt.
Báo cáo đánh giá thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020 cho thấy sau nhiều năm triển khai, việc phân loại rác tại nguồn mới chủ yếu dừng ở thí điểm, chưa được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước. Nguyên nhân lớn nhất là thiếu đồng bộ giữa quy định, hạ tầng thu gom xử lý và cơ chế tổ chức thực hiện.
Hiện khoảng 63% chất thải rắn sinh hoạt vẫn được xử lý bằng chôn lấp, trong đó nhiều bãi không hợp vệ sinh. Trong khi đó, rác thực phẩm chiếm hơn 50% tổng lượng rác nhưng năng lực xử lý thành phân hữu cơ mới đạt khoảng 13%. Điều này khiến việc tách riêng rác hữu cơ trụ cột của mô hình ba nhóm gặp nhiều khó khăn trong thực tiễn.
Không ít địa phương chưa có hệ thống thu gom và xử lý tương ứng sau phân loại. Dù người dân phân loại tại nguồn, rác vẫn bị thu gom chung do thiếu hạ tầng riêng biệt. Cùng với đó là hạn chế về quỹ đất, chi phí đầu tư cao và sự phụ thuộc vào các hợp đồng xử lý rác theo công nghệ chôn lấp kéo dài.
Một số địa phương như Hải Phòng ghi nhận tỷ lệ xử lý bằng chôn lấp có thời điểm lên tới 85%, cao hơn nhiều so với mục tiêu giảm xuống dưới 30%.
Không cấp phép nếu sông, hồ vượt sức chịu tải
Với môi trường nước mặt, dự thảo sửa đổi nhấn mạnh nguyên tắc kiểm soát ô nhiễm theo khả năng chịu tải của từng sông, hồ. Theo đó, các dự án có xả thải trực tiếp sẽ không được phê duyệt đánh giá tác động môi trường hoặc cấp phép môi trường nếu nguồn tiếp nhận đã được xác định không còn khả năng tiếp nhận thêm chất ô nhiễm.
Điểm mới là việc phân tách rõ hai trường hợp: nguồn nước không còn khả năng chịu tải đối với toàn bộ thông số và trường hợp chỉ vượt ngưỡng ở một số thông số nhất định. Cách tiếp cận này nhằm khắc phục bất cập hiện hành khi khái niệm “hết khả năng chịu tải” chưa được định lượng rõ ràng, gây khó khăn trong áp dụng.
Báo cáo tổng kết thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020 cho thấy việc cấp phép hiện nay vẫn chủ yếu dựa trên từng dự án riêng lẻ, chưa tính đến tổng tải lượng ô nhiễm của toàn lưu vực. Hệ quả là nhiều dự án đều đạt quy chuẩn nhưng tổng xả thải lại vượt khả năng tự làm sạch của sông, hồ.
Thực tế, nhiều hệ thống sông đã rơi vào tình trạng quá tải kéo dài. Dự thảo vì vậy chuyển sang cách tiếp cận theo lưu vực và sức chịu tải tổng thể, thay vì quản lý rời rạc từng nguồn thải. Tuy nhiên, vẫn có cơ chế linh hoạt cho dự án áp dụng công nghệ xử lý tiên tiến, tái sử dụng nước hoặc không làm gia tăng ô nhiễm.
Theo dự thảo, trách nhiệm của chính quyền địa phương cũng được nâng lên, trong đó chủ tịch UBND cấp tỉnh có thể bị xem xét trách nhiệm nếu để xảy ra ô nhiễm nghiêm trọng trên địa bàn.
Siết kiểm soát phát thải giao thông
Trong lĩnh vực không khí, dự thảo chuyển từ cơ chế cảnh báo sang dự báo ô nhiễm, nhằm tăng tính chủ động trong phòng ngừa thay vì phản ứng khi ô nhiễm đã xảy ra.
Theo cơ quan soạn thảo, quy định hiện hành mới chủ yếu dừng ở cảnh báo, chưa tạo đủ cơ sở pháp lý để triển khai các biện pháp ứng phó sớm trong các đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng.
Báo cáo thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020 cũng chỉ ra hạn chế này, khi hệ thống quản lý chưa đủ công cụ để dự báo và kích hoạt biện pháp phòng ngừa kịp thời, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Dự thảo đồng thời làm rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong tổ chức ứng phó khẩn cấp và chịu trách nhiệm về chất lượng không khí trên địa bàn.
Một điểm mới của dự thảo là kiểm soát phát thải từ giao thông vận tải – nguồn gây ô nhiễm ngày càng lớn tại đô thị. Dự thảo bổ sung cơ sở pháp lý để lắp đặt thiết bị giám sát phát thải đối với một số loại phương tiện, đồng thời cho phép địa phương điều tiết phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại một số khu vực, thời điểm phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội.
Cơ quan soạn thảo cũng rà soát quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật đối với phương tiện giao thông nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp để phù hợp với mô hình quản lý mới.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi được xây dựng nhằm khắc phục các bất cập phát sinh trong quá trình thi hành Luật Bảo vệ môi trường 2020, bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật có liên quan và phù hợp hơn với thực tiễn quản lý môi trường hiện nay.
Việc sửa đổi tập trung hoàn thiện các công cụ quản lý theo hướng hiện đại, minh bạch, tăng cường phân cấp, phân quyền và nâng cao tính khả thi trong tổ chức thực hiện, đồng thời đáp ứng yêu cầu kiểm soát ô nhiễm và thúc đẩy phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận những chiến công xuất sắc của lực lượng Cảnh sát hình sự. "Mỗi vụ án được điều tra, khám phá thành công là một lần pháp luật được bảo vệ, công lý được thực thi và niềm tin xã hội được củng cố", Thủ tướng nhấn mạnh.
Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, trong khi tình hình tội phạm ngày càng phức tạp, Thủ tướng đề nghị lực lượng Cảnh sát hình sự quán triệt, cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, nhất là các quan điểm mới về an ninh trong văn kiện Đại hội XIV của Đảng; đổi mới mạnh mẽ tư duy, vừa phòng ngừa, trấn áp tội phạm, vừa tạo thuận lợi tối đa cho phát triển KT-XH.
Cùng đó là nâng cao chất lượng đánh giá, dự báo tình hình; chủ động nhận diện sớm các xu hướng, phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm; kiên quyết không để kẽ hở cho hoạt động tội phạm; tập trung chuyển đổi phương thức hoạt động sang ứng dụng KH-CN, kết hợp nhuần nhuyễn, chặt chẽ giữa truyền thống và hiện đại với hạ tầng đồng bộ, hiện đại, bảo mật cao.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng yêu cầu đẩy mạnh xây dựng lực lượng theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm "vững chính trị, sắc nghiệp vụ, tinh thông pháp luật, làm chủ công nghệ; sẵn sàng dấn thân vì đất nước, vì nhân dân". Người chiến sĩ Cảnh sát hình sự phải có trái tim nóng yêu dân, thương dân, bảo vệ dân; có cái đầu lạnh để tỉnh táo, khách quan, thượng tôn pháp luật, nhân văn; có bàn tay sạch để giữ vững liêm chính, danh dự; có đôi chân vững chắc để bám địa bàn, bám thực tiễn; có trí tuệ mở để làm chủ công nghệ, pháp luật, ngoại ngữ.
Thủ tướng kỳ vọng lực lượng Cảnh sát hình sự không chỉ giỏi đánh án, mà còn giỏi vận động quần chúng, giữ gìn hình ảnh người chiến sĩ CAND mẫu mực, nhân văn. Tên gọi "Cảnh sát hình sự" mãi là niềm tin cậy của nhân dân, là sự nghiêm minh của pháp luật, là nỗi khiếp sợ của cái ác, của tội phạm.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng trao Huân chương Hồ Chí Minh tặng lực lượng Cảnh sát hình sự; đồng thời trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tặng 6 tập thể, cá nhân thuộc lực lượng Cảnh sát hình sự. Cũng nhân dịp này, Cục Cảnh sát hình sự được trao tặng Huân chương Chiến công hạng nhất.
Chiều cùng ngày, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang (LLVT) nhân dân của Quân khu 4. Thủ tướng khẳng định trải qua hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, LLVT Quân khu 4 luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân; đoàn kết gắn bó, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, anh dũng chiến đấu, lập nhiều chiến công xuất sắc.
Theo Thủ tướng, bối cảnh mới chứa đựng cả thời cơ và thách thức, vì thế LLVT Quân khu 4 cần tập trung xây dựng "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại"; tiếp tục điều chỉnh tổ chức theo hướng tinh, gọn, mạnh, đồng bộ, hiệu quả; nâng cao chất lượng huấn luyện, làm chủ vũ khí, trang bị và phương thức tác chiến hiện đại.
Đồng thời, thực hiện tốt chức năng đội quân công tác, tham gia phát triển KT-XH; phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, tìm kiếm cứu nạn, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân; xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh; thực hiện tốt công tác đối ngoại quốc phòng, làm sâu sắc hơn nữa quan hệ đoàn kết, hữu nghị đặc biệt, thủy chung son sắt VN - Lào; xây dựng đường biên giới hòa bình, hợp tác, trở thành biểu tượng sinh động của tình đoàn kết đặc biệt giữa hai dân tộc, hai đất nước, hai quân đội.
Gần đây, tôi đọc tin TP HCM thưởng từ 3 đến 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Tôi đem chuyện này kể lại với con dâu, hy vọng đó sẽ là một động lực nào đó. Nhưng con chỉ nói: "Số tiền đó mang ý nghĩa tượng trưng thôi mẹ ạ, không đủ để bọn con sinh thêm đâu".
Tôi năm nay đã lên chức bà nội được 12 năm. Tưởng rằng sau khi có cháu đầu lòng, vợ chồng con trai tôi sẽ sớm có thêm đứa thứ hai, nhưng gần 10 năm qua, điều đó vẫn chưa xảy ra, dù tôi đã nhiều lần khuyên nhủ, động viên.
Vợ chồng con tôi hiện chỉ có một bé trai. Cháu đã 12 tuổi, ngoan ngoãn, học hành ổn định. Nhiều lần, tôi nhẹ nhàng gợi ý con dâu sinh thêm, phần vì muốn cháu có anh có em, phần vì tôi nghĩ gia đình đông con vẫn ấm áp hơn. Nhưng lần nào cũng vậy, con dâu tôi chỉ cười trừ: "Ở tuổi này mà nghỉ sinh, con dễ mất việc lắm mẹ. Mà phụ nữ có con nhỏ thì chẳng chỗ nào muốn nhận cả".
Con dâu tôi làm nhân viên văn phòng ở TP HCM, công việc không phải quá áp lực nhưng cũng không hề dễ thay thế. Ở môi trường cạnh tranh như hiện nay, phụ nữ nghỉ sinh dài ngày đồng nghĩa với việc tự đặt mình vào thế rủi ro. Chưa kể, sau một thời gian gián đoạn, việc quay lại guồng công việc cũng không hề đơn giản. Thế nên, nghe con nói "thưởng 3-5 triệu chẳng thấm vào đâu", tôi cũng chẳng biết làm gì.
>> Ba năm đấu tranh sinh hai con dù chồng sợ không nuôi nổi
Không chỉ là chuyện công việc, chi phí nuôi dạy một đứa trẻ ở thành phố hiện nay cũng thực sự khiến các con tôi chùn bước khi nhắc đến chuyện sinh thêm con. Vợ chồng con tôi có tổng thu nhập khoảng 35 triệu đồng mỗi tháng, không phải thấp, nhưng cũng chỉ đủ trang trải cuộc sống, nuôi một đứa con và để dành một khoản nhỏ phòng khi ốm đau, biến cố. Nếu sinh thêm, mọi thứ chắc chắn sẽ bị xáo trộn.
Tôi hiểu nỗi lo về mức sinh đang giảm, về tương lai nguồn nhân lực của đất nước. Nhưng đứng từ phía con cái mình, tôi cũng thấy rõ những áp lực rất cụ thể mà chúng đang phải đối mặt. Sinh thêm một đứa trẻ không chỉ là câu chuyện của vài triệu đồng hỗ trợ ban đầu, mà là hành trình dài hàng chục năm với vô vàn chi phí và trách nhiệm.
Tôi nghĩ nếu muốn khuyến khích người trẻ sinh con, chính sách cần đi xa hơn những khoản thưởng mang tính động viên. Điều người trẻ cần là sự yên tâm lâu dài: chi phí giáo dục hợp lý, dịch vụ y tế đảm bảo. Sự hỗ trợ cũng cần đồng hành cùng đứa trẻ từ khi chưa chào đời cho đến lúc trưởng thành. Ngoài ra, môi trường làm việc cũng phải không khiến phụ nữ bị thiệt thòi khi sinh con.
Còn với riêng tôi, sau nhiều năm khuyên con không thành, mong muốn có thêm cháu vẫn còn đó, nhưng tôi hiểu quyết định cuối cùng phải là của các con - những người trực tiếp nuôi dạy và chịu trách nhiệm cho tương lai của đứa trẻ. Mà muốn thay đổi được suy nghĩ của chúng, có lẽ cần nhiều hơn là 5 triệu tiền thưởng.
Ngày 18.4, trả lời báo chí Indonesia trước trận đấu cuối ở bảng A giải vô địch U.17 Đông Nam Á, HLV Cristiano Roland trong tâm trạng thoải mái nhấn mạnh: "Đối với tôi, sự trưởng thành của các cầu thủ U.17 Việt Nam qua giải đấu này mới là điều quan trọng hơn.
Bóng đá, có thắng, có thua. Nhưng chúng tôi sẽ không muốn bị cuốn vào trận đấu phải hơn thua bằng mọi giá với đội chủ nhà Indonesia. Chúng tôi phải giữ vững kỷ luật, sự ổn định và tinh thần thoải mái, thể hiện tốt nhất mọi khả năng của mình trong trận đấu".
"Tất nhiên, các em còn rất trẻ (các cầu thủ U.17 Việt Nam), nên cần phải học hỏi, và còn một chặng đường dài phía trước. Tôi rất vui vì các em luôn cố gắng hết sức trong mỗi buổi tập và trận đấu, và đó là điều quan trọng nhất lúc này", HLV Cristiano Roland bày tỏ thêm khi trao đổi với các phóng viên của Indonesia tại buổi tập của đội U.17 Việt Nam trên sân Gelora Delta tại Sidoarjo chiều 18.4, theo CNN Indonesia.
U.17 Việt Nam đã chinh phục các khán giả Indonesia qua hai màn trình diễn ấn tượng, gồm đánh bại đội U.17 Malaysia tỷ số 4-0 và Timor Leste tỷ số 10-0, để dẫn đầu bảng A với 6 điểm tuyệt đối và hiệu số 14/0, chưa để lọt lưới bàn nào. U.17 Việt Nam chỉ cần hòa trận cuối trước Indonesia là lấy vé vào bán kết với ngôi nhất bảng, trong khi đội chủ nhà (3 điểm, xếp thứ ba do thua đối đầu dù bằng điểm với Malaysia) bắt buộc phải giành chiến thắng mới có hy vọng đi tiếp.
"Như đã nói, chúng tôi không muốn bị cuốn vào cuộc đấu quá căng thẳng. Quá trình học hỏi đối với các cầu thủ của tôi, sự ổn định và nỗ lực chăm chỉ của họ trên sân đấu mới là điều quan trọng hơn nhiều.
Dĩ nhiên, với tính chất các trận đấu quan trọng như thế này, ở các giải đấu tại khu vực như giải U.17 Đông Nam Á sẽ giúp ích rất nhiều cho sự phát triển của các cầu thủ trẻ Việt Nam. Họ có tinh thần ham học hỏi và muốn phát triển. Việc thi đấu trong những trận đấu lớn như thế này cũng rất tốt cho sự phát triển của họ. Có lúc thắng, có lúc thua", HLV Cristiano Roland nhấn mạnh.
HLV Cristiano Roland cũng cho biết thêm, ông không đặt nặng mục tiêu phải theo đuổi điểm số cao, mà là đảm bảo rằng các cầu thủ U.17 Việt Nam của ông giữ được kỷ luật và tuân thủ chỉ đạo khi đối mặt với áp lực từ đội chủ nhà.
"Điều quan trọng nhất là họ ra sân, cống hiến hết mình và hiểu được lối chơi mong muốn. Đó là điểm mấu chốt", HLV Cristiano Roland kết luận.
