Thế nhưng, ngày càng có những trường hợp chỉ cần cầm điện thoại lên đã thấy choáng, buồn nôn hoặc mệt mỏi, thậm chí sợ cầm vào điện thoại.
Chị N.T.M. (40 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội) chia sẻ khoảng vài tháng gần đây, chị bắt đầu gặp tình trạng rất khó chịu: “Cứ cầm điện thoại lên là tôi thấy buồn nôn, chóng mặt, tay tê như kiến bò, nhiều lúc còn sợ không dám dùng nữa”.
Trước đó, chị M. có tiền sử đau cột sống cổ do đặc thù công việc phải ngồi máy tính nhiều giờ mỗi ngày. Ngoài thời gian làm việc, chị vẫn thường xuyên sử dụng điện thoại để trao đổi công việc và giải trí.
“Ban đầu chỉ là mỏi cổ, rồi dần dần mỗi lần nhìn vào điện thoại lâu là thấy choáng nhẹ. Sau này chỉ cần cầm lên thôi cũng đã thấy khó chịu”, chị chia sẻ.
Tình trạng này khiến công việc của chị bị ảnh hưởng đáng kể, khi nhiều lúc chị phải trì hoãn trả lời tin nhắn, hạn chế sử dụng điện thoại dù công việc yêu cầu liên tục.
BS Ngô Văn Quốc – trưởng khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP.HCM) – cho biết hiện nay số lượng bệnh nhân bị đau cổ vai gáy đến phòng khám xương khớp tăng dần theo từng năm và có xu hướng trẻ hóa.
Nếu quan sát kỹ sẽ thấy việc đau cổ, đau lưng do dùng máy tính, điện thoại trong tư thế xấu còn ảnh hưởng đến cả dáng đi, dáng ngồi. Những bệnh nhân này thường kèm theo gù lưng và người có xu hướng cúi người ra phía trước.
BS Nguyễn Tiến Lộc – khoa ngoại chấn thương Bệnh viện Lê Văn Thịnh – cũng giải thích cầm điện thoại trong thời gian dài khiến mắt đã quen với khoảng cách nhìn gần, nên khi vừa ngưng dùng để làm việc khác, mắt người dùng cần khoảng thời gian ngắn để thích nghi với sự thay đổi khoảng cách nhìn, dẫn đến tình trạng chóng mặt, buồn nôn do não bộ đang thích nghi với sự thay đổi.
Ngoài ra, trong thời gian dài cầm điện thoại ở một tư thế cũng khiến các gân ở cổ bàn tay phải gồng cứng liên tục để giữ màn hình ổn định. Điều này góp phần làm tăng áp lực ở cổ tay, gây ra tình trạng tê tay như người bị bệnh “hội chứng ống cổ tay”.
Đây là loại bệnh thường gặp ở những người phải lao động bằng bàn tay liên tục như thợ hớt tóc, nghệ sĩ dương cầm.
Với một số người bệnh có cảm giác khó chịu ngay khi cầm điện thoại, BS Lộc cho hay cảm giác “khó chịu” này có thể đến từ nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên nếu “khó chịu” đến từ bàn tay thì nguyên nhân lớn nhất là do người bệnh mắc phải bệnh hội chứng ống cổ tay như đề cập.
Khi cúi đầu nhìn điện thoại, các cơ ở vùng cổ sẽ phải gồng cứng liên tục để đảm bảo đầu và cổ được giữ ổn định. Sau nhiều giờ dùng điện thoại, người dùng sẽ có cảm giác mỏi cổ do các cơ kể trên bị quá tải.
Đáng lưu tâm, với các video ngắn thường đánh vào tâm lý “thỏa mãn nhanh” của người dùng, chúng ta dễ dồn sự tập trung vào màn hình trong thời gian dài mà quên mất mình đang sử dụng điện thoại ở tư thế không tốt.
Với hiện tượng “cứ cầm điện thoại lên là buồn nôn, mệt, tê tay, thậm chí sợ sử dụng điện thoại” – chia sẻ với Tuổi Trẻ, ThS Hoàng Trọng Lân, chuyên gia tâm lý lâm sàng, cho rằng bên cạnh vấn đề bệnh lý cơ thể, tình trạng này có thể còn do yếu tố tâm lý.
Theo ThS Lân, ở những người có tiền sử đau cột sống cổ, việc duy trì tư thế cúi đầu trong thời gian dài khi dùng điện thoại có thể gây chèn ép thần kinh, rối loạn tuần hoàn vùng cổ – đầu. Hệ quả là xuất hiện các triệu chứng như tê tay, chóng mặt, buồn nôn.
Đáng chú ý, khi những trải nghiệm khó chịu này lặp lại nhiều lần, não bộ có thể hình thành một “liên kết có điều kiện”. Ông Lân cho biết từng tiếp nhận một trường hợp điển hình, một nhân viên văn phòng sau thời gian dài bị đau cổ vai gáy, mỗi lần dùng điện thoại đều thấy choáng nhẹ và buồn nôn.
Ban đầu đây là phản ứng sinh lý do tư thế. Tuy nhiên về sau dù đã điều chỉnh tư thế và chỉ sử dụng trong thời gian ngắn, người này vẫn xuất hiện cảm giác khó chịu và dần né tránh việc sử dụng điện thoại.
“Điều này cho thấy yếu tố thể chất có thể là nguyên nhân khởi phát nhưng yếu tố tâm lý lại góp phần duy trì và làm trầm trọng thêm triệu chứng”, ông Lân phân tích. Theo đó, một “vòng xoắn” có thể hình thành trải nghiệm khó chịu khiến não ghi nhớ, từ đó sinh ra lo âu dự đoán; lo âu lại làm tăng phản ứng sinh lý khiến triệu chứng rõ hơn và dẫn đến né tránh.
Theo chuyên gia, nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành rối loạn lo âu. Người gặp vấn đề sẽ dần hạn chế hoặc sợ sử dụng thiết bị, thậm chí né tránh công việc, giao tiếp trực tuyến, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống.
Người có các dấu hiệu như triệu chứng kéo dài nhiều tuần không giảm, mức độ khó chịu tăng dần, xuất hiện hành vi né tránh hoặc lo lắng rõ rệt khi nghĩ đến việc sử dụng điện thoại nên tìm đến chuyên gia để được thăm khám. Việc đánh giá sớm giúp phân biệt rõ yếu tố thể chất và tâm lý, từ đó có hướng can thiệp.
Về nguyên tắc xử lý, ông Lân ví cột sống cổ như “nền tảng vật lý”. Nếu nền tảng này gặp vấn đề như sai tư thế, căng cơ hay chèn ép nhẹ cần điều chỉnh tư thế, tập vật lý trị liệu để loại bỏ tín hiệu khó chịu từ cơ thể.
Song song đó cần can thiệp vào “cách não đã học và ghi nhớ trải nghiệm”. Liệu pháp tâm lý, đặc biệt theo hướng nhận thức – hành vi, giúp người bệnh điều chỉnh lại nhận thức và hành vi. Người bệnh có thể tập tiếp xúc lại với điện thoại từng bước, bắt đầu từ thời gian ngắn, ở tư thế đúng và trong trạng thái thư giãn, sau đó tăng dần.
“Hiểu đơn giản là vừa chỉnh lại cơ thể, vừa “dạy lại” não rằng việc sử dụng điện thoại là an toàn. Khi hai quá trình này diễn ra song song, triệu chứng sẽ giảm bền vững”, ông Lân nói.
PGS.TS Nguyễn Huy Thắng - Trưởng khoa bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 - cho biết tình trạng nắng nóng kéo dài và gay gắt có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ trong cộng đồng.
Hiện khoa đang điều trị khoảng 200 bệnh nhân đột quỵ, phần lớn trong độ tuổi từ 50 đến 70. Tuy nhiên đáng chú ý là ngày càng xuất hiện nhiều ca bệnh ở người trẻ, thậm chí mới ngoài 30 tuổi.
Theo ông Thắng, thời tiết nóng ẩm khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Khi cơ thể thiếu nước, máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối trong lòng mạch, đặc biệt là hệ tĩnh mạch. Nguy cơ này càng cao nếu con người phải tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong thời gian dài, hoặc khi thân nhiệt tăng cao vượt ngưỡng 40 độ C.
Không chỉ thời tiết nóng, trời lạnh giá cũng có thể gây tác động tương tự. Khi trời lạnh, nhiều người có xu hướng uống ít nước hơn, dẫn đến tình trạng mất nước tiềm ẩn. Đồng thời sự thay đổi nhiệt độ đột ngột nóng hay lạnh đều có thể ảnh hưởng đến sự co giãn của hệ mạch máu, làm tăng huyết áp và gia tăng gánh nặng cho tim.
Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với người lớn tuổi hoặc những người có bệnh nền như tăng huyết áp nhưng chưa được kiểm soát tốt.
Các nghiên cứu quốc tế gần đây cũng đã chỉ ra mối liên hệ giữa thời tiết và nguy cơ đột quỵ. Tại hội nghị của Hội Tim mạch châu Âu năm 2022, một nghiên cứu tại Nhật Bản trên 3.367 người từ 65 tuổi trở lên ở thành phố Okayama cho thấy nguy cơ đột quỵ tăng rõ rệt vào khoảng một tháng sau mùa mưa.
Cứ mỗi 1 độ C nhiệt độ tăng thêm, nguy cơ đột quỵ xuất huyết não tăng 24% và nguy cơ đột quỵ thiếu máu não tăng 36%.
Một nghiên cứu khác tại 8 thành phố lớn ở Trung Quốc với quy mô dân số lên tới 48 triệu người cũng ghi nhận cả thời tiết quá nóng (28-34 độ C) lẫn quá lạnh (4-23 độ C) đều làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Tuy nhiên tác động của thời tiết nóng thường xảy ra trong 3 ngày đầu tiếp xúc, trong khi ảnh hưởng của thời tiết lạnh có thể kéo dài khoảng 2 tuần.
Theo bác sĩ Thắng, những thời điểm chuyển mùa, khi nhiệt độ biến động mạnh, là giai đoạn nguy cơ cao nhất bị đột quỵ. Sau đó cơ thể dần thích nghi nên mức độ ảnh hưởng có thể giảm xuống.
Tại Việt Nam, hiện chưa có nghiên cứu quy mô lớn nào đánh giá cụ thể mối liên hệ giữa thời tiết và đột quỵ.
Theo ghi nhận thực tế trong lâm sàng, mối liên quan này là có cơ sở. Các chuyên gia nhận định thời tiết nên được xem là yếu tố thúc đẩy, chứ không phải nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ, ngoại trừ những trường hợp tăng thân nhiệt nghiêm trọng.
Tại hội nghị, Thiếu tướng Phan Mạnh Trường - Phó cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an - cho biết tình hình tội phạm mua bán người và tệ nạn mại dâm đang diễn biến phức tạp, xu hướng chuyển mạnh lên không gian mạng, hình thành các đường dây xuyên quốc gia.
"Về phương thức, thủ đoạn, tội phạm đã lợi dụng triệt để không gian mạng, mạng xã hội, sử dụng các chiêu trò "việc nhẹ, lương cao", môi giới kết hôn, xuất khẩu lao động để lừa nạn nhân ra nước ngoài", Thiếu tướng Phan Mạnh Trường nêu.
Từ năm 2021 đến nay, lực lượng chức năng phát hiện hơn 400 vụ mua bán người, xử lý hơn 1.000 người và giải cứu trên 1.200 nạn nhân.
Ngoài phụ nữ và trẻ em, số nạn nhân nam có dấu hiệu tăng lên trong các vụ cưỡng bức lao động, lừa đảo trực tuyến.
So với giai đoạn trước, số vụ và người vi phạm giảm, song nhiều thủ đoạn, phương thức mới xuất hiện, tinh vi, kín đáo.
Chẳng hạn hoạt động mại dâm dịch chuyển lên các nhóm kín trên mạng thông qua các diễn đàn, hội nhóm kín. Mại dâm biến tướng dưới hình thức "hợp đồng" nhận "con nuôi - bố nuôi" ("sugar baby - sugar daddy").
Một số đường dây có sự tham gia của người mẫu, người có ảnh hưởng (KOL), giao dịch giá trị lớn, cho thấy xu hướng "cao cấp hóa", "số hóa", ẩn mình tinh vi.
Từ thực tế, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục điều tra, truy tố và xét xử các vụ án vi phạm pháp luật. Đẩy mạnh truyền thông, hợp tác quốc tế, giáo dục pháp luật về phòng ngừa mua bán người, mại dâm…
Bộ Công an tiếp tục phối hợp với Bộ Quốc phòng, cơ quan chức năng Campuchia, Lào và Trung Quốc tổ chức cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm.
"Quan điểm xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an là không chỉ đấu tranh làm rõ hành vi phạm tội, mà còn phải bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của nạn nhân", ông Trường nhấn mạnh.
Tại hội nghị, ông Tô Đức - Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế) - cho biết năm 2025, 5/5 chỉ tiêu thuộc lĩnh vực bảo trợ xã hội đều đạt và vượt.
"Diện bao phủ được mở rộng, hiện nay trên phạm vi cả nước có khoảng 4,5 triệu người đang hưởng trợ cấp hằng tháng, trong đó có đối tượng bảo trợ xã hội và trợ cấp hưu trí. Có 2,5 triệu người cao tuổi đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Như vậy trong năm vừa qua đã tăng 1,6 triệu người cao tuổi so với năm 2024. Mức độ bao phủ bảo trợ xã hội hiện nay là 4,5% dân số" - ông Tô Đức thông tin.
Bên cạnh kết quả, ông Đức chia sẻ mức trợ cấp xã hội mới đáp ứng một phần nhu cầu thiết yếu, cơ sở chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em còn thiếu và yếu, hay tội phạm, tệ nạn mại dâm, mua bán người vẫn diễn biến phức tạp...
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho hay các chính sách bảo trợ xã hội đã hỗ trợ kịp thời người dân gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh. Số người thụ hưởng ngày càng mở rộng.
Song thực tế còn nhiều hạn chế, khó khăn như mức trợ cấp còn thấp so với nhu cầu tối thiểu, nguồn lực còn hạn chế, chất lượng dịch vụ chưa đồng đều. Đội ngũ nhân lực công tác xã hội còn thiếu, các vấn đề tệ nạn xã hội còn phức tạp...
Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đề nghị các ban ngành, địa phương tiếp tục hoàn thiện chính sách pháp luật về bảo trợ xã hội, sửa đổi, bổ sung các chính sách theo hướng đồng bộ, tích hợp, đảm bảo mức sống tối thiểu, nâng cao chất lượng sống cho nhóm yếu thế.
Tăng cường phối hợp liên ngành trong phòng chống tệ nạn xã hội, trong đó chú trọng nhận diện, kiểm soát các loại hình tệ nạn mới phát sinh. Nâng cao chất và lượng nhân lực công tác xã hội trong lĩnh vực y tế, trường học, tư pháp, các trường giáo dưỡng…
Vượt qua những đối thủ mạnh như Tanaka và Weng Hongyang, ngôi sao Kunlavut Vitidsarn của Thái Lan lại thua sốc ở bán kết Giải vô địch cầu lông châu Á, trước đối thủ chẳng mấy tên tuổi.
Đó là tay vợt 20 tuổi người Ấn Độ Ayush Shetty, hiện đang xếp hạng 25 thế giới. Trước thềm giải đấu, ít ai tin rằng tay vợt trẻ của Ấn Độ lại có thể tiến xa đến vậy.
Những tưởng đây sẽ là trận đấu dễ dàng của Kunlavut, tay vợt đang xếp số 1 thế giới. Ở ván đầu tiên, tay vợt Thái Lan thắng cách biệt 21-10.
Nhưng ở 2 ván tiếp theo, Shetty khiến người hâm mộ phải ngỡ ngàng khi thắng 21-19, 21-17 để thắng chung cuộc 2-1.
Thất bại đáng tiếc này khiến Kunlavut lỡ cơ hội bảo vệ ngôi vương châu Á. Ở giải năm ngoái, anh trở thành tay vợt Thái Lan đầu tiên trong lịch sử đoạt HCV đơn nam giải châu Á.
Đến giải năm nay, cơ hội cho Kunlavut lại càng lớn hơn khi anh lấy lại vị trí số 1 thế giới, trong bối cảnh các đối thủ cạnh tranh như Shi Yuqi, Christie đều bất ổn, nhưng rồi nhà vô địch Thái Lan lại bỏ lỡ thời cơ.
Dù sao, Kunlavut cũng đã thất bại tâm phục khẩu phục trước Shetty. Ở nội dung đôi nam nữ, Thái Lan đánh mất danh hiệu theo cách cực kỳ đáng tiếc, khi đôi Puavaranukroh - Paewsampran của họ không thua trận nào ở giải.
Ở bán kết, 2 tay vợt nói trên đánh bại đôi hạt giống số 1 của Trung Quốc là Feng - Huang trong trận đấu vô cùng kịch tính kéo dài 3 ván, với tỉ số 21-19, 18-21, 22-20.
Nhưng cũng chính vì trận kịch chiến này, 1 trong 2 tay vợt Puavaranukroh - Paewsampran (hoặc cả 2) đã dính chấn thương.
Ngay sau trận bán kết, phía đội Thái Lan thông báo đôi của họ sẽ bỏ cuộc vì chấn thương, và như vậy chức vô địch mặc nhiên về tay đôi Kim - Jang của Hàn Quốc.
Đây là kết quả cực kỳ đáng tiếc bởi đôi Puavaranukroh - Paewsampran của Thái Lan được đánh giá mạnh áp đảo đôi của Hàn Quốc, vốn không được xếp hạt giống.
Nhưng chấn thương là điều không ai muốn, và như vậy 2 tay vợt của Thái Lan đã bỏ lỡ cơ hội rất lớn để mang về HCV duy nhất cho Thái Lan ở giải châu Á.
Từ chỗ được dự đoán sẽ lật đổ Trung Quốc, trở thành đội thành công nhất Giải vô địch cầu lông châu Á năm nay, Thái Lan rốt cuộc phải lâm vào cảnh trắng tay theo cách khó tin.