Bộ Xây dựng vừa góp ý chi tiết đối với đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trong đó cảnh báo về quá tải hạ tầng và yêu cầu làm rõ tính khả thi của mục tiêu dân số, giao thông công cộng và hạ tầng kỹ thuật.
Trong đồ án quy hoạch, Hà Nội đề xuất xây dựng sân bay thứ hai ở phía Nam (vùng Phú Xuyên, Ứng Hòa hoặc giáp Ninh Bình), quy mô 4E, công suất 30-50 triệu khách, một triệu tấn hàng hóa mỗi năm, diện tích khoảng 1.500 ha.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho biết khu vực phía Tây Nam gặp nhiều hạn chế về địa hình và vùng trời, gây khó khăn cho thiết kế đường bay. Việc xác định vị trí và quy mô sân bay thứ hai cần tiếp tục nghiên cứu sau năm 2030. Thời điểm này công nghệ điều hành bay, dẫn đường hàng không phát triển và có thể đáp ứng được tính khả thi của quy hoạch, khai thác hiệu quả giữa các cảng hàng không.
Mặt khác, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư sân bay quốc tế Gia Bình với quy mô 50 triệu hành khách/năm đến 2050, sẽ góp phần giảm tải cho Nội Bài. Vì thế quy hoạch sân bay thứ hai của Hà Nội cần cập nhật lại theo định hướng mới, trong đó xem xét cả phương án sân bay phía Đông Nam hoặc phía Nam, các chỉ tiêu quy hoạch dự kiến của sân bay sẽ được tiếp tục nghiên cứu, xác định đến năm 2030, chưa nên chốt vị trí.
Trước đó ngày 23/3, Văn phòng Chính phủ ban hành thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ về quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội. Thường trực Chính phủ yêu cầu Hà Nội đánh giá đầy đủ tiềm năng, ưu thế cạnh tranh của phương án xây dựng sân bay thứ hai so với các cảng hàng không lân cận trong quá trình lập quy hoạch.
Đánh giá hiện trạng còn sơ lược, chưa đủ định hướng dài hạn
Ngoài nội dung sân bay thứ hai, Bộ Xây dựng yêu cầu Hà Nội phân tích sâu hơn các vấn đề đang tồn tại như làm rõ mật độ giao thông, tỷ lệ đất giao thông, mức độ quá tải nội đô, đánh giá kết nối giữa trung tâm và đô thị vệ tinh, hiệu quả các tuyến vành đai, chỉ ra nguyên nhân ùn tắc giao thông, thay vì chỉ mô tả hiện trạng.
Đối với hệ thống thoát nước, Hà Nội cần xác định khu vực ngập úng thường xuyên, phân tích các nguyên nhân (quá tải, thiếu hồ điều hòa, đô thị hóa nhanh…), lượng hóa mức độ quá tải bằng so sánh giữa thiết kế và thực tế.
Đối với rác thải, Bộ cho rằng nhận định “công nghệ xử lý rác lạc hậu, quá tải” là chưa hoàn toàn chính xác, vì Hà Nội đã có các nhà máy điện rác hiện đại. Tuy nhiên, cần đánh giá hiệu quả vận hành thực tế và xác định lượng rác phát sinh để quy hoạch phù hợp.
Thực tế Hà Nội đang đối mặt với các vấn đề hạ tầng đô thị như nước sạch phân bố không đồng đều. Khu vực nội đô cơ bản được cấp nước máy ổn định, nhưng ngoại thành vẫn phụ thuộc nước giếng khoan. Thành phố phụ thuộc nước ngầm gây suy giảm mực nước, nguy cơ sụt lún nền đất, tỷ lệ thất thoát nước còn cao.
Tỷ lệ xử lý nước thải còn thấp, mặc dù đã có các nhà máy lớn nhưng tỷ lệ nước thải đô thị được xử lý chỉ khoảng 30-40%, phần lớn nước thải sinh hoạt vẫn xả thẳng ra sông, hồ. Nhiều tuyến phố ở nội thành vẫn ngập khi mưa lớn do hệ thống thoát nước cũ, ao hồ tự nhiên bị san lấp. Rác thải rắn phụ thuộc chôn lấp chiếm khoảng 85-90%, rác thải sinh hoạt vẫn xử lý bằng chôn lấp.
Cùng với đó, tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Người dân sử dụng phương tiện cá nhân phổ biến, tỷ lệ phương tiện công cộng mới đạt khoảng 19%.
Nhiều chỉ tiêu cần đánh giá lại tính khả thi
Bộ Xây dựng đề nghị Hà Nội bổ sung đầy đủ chỉ tiêu hạ tầng kỹ thuật như cấp nước, xử lý nước thải, rác thải, năng lượng… theo các giai đoạn 2030, 2045 và 2065. Đây được coi là cơ sở quan trọng để dự báo và định hướng phát triển hệ thống hạ tầng phù hợp với quy mô đô thị trong tương lai.
Một vấn đề khác là chỉ tiêu vận tải hành khách công cộng. Hiện tỷ lệ này của Hà Nội mới đạt khoảng 19%, nhưng quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 50-55% ở khu vực trung tâm và 40% ở đô thị vệ tinh. Bộ Xây dựng đề nghị Hà Nội rà soát kỹ tính khả thi, bởi đây là mức tăng lớn trong thời gian ngắn.
Bộ Xây dựng cũng bày tỏ lo ngại về kịch bản tăng dân số. Theo đồ án quy hoạch, dân số Hà Nội dự kiến tăng từ 9,9 triệu vào năm 2025, lên 11,5-12 triệu năm 2030, tức tăng 15-20% chỉ trong 5 năm. Trong dài hạn, Hà Nội có thể đạt 17-19 triệu vào năm 2065, trong khi giai đoạn 2045-2055 được dự báo là thời điểm Việt Nam đạt đỉnh dân số.
Cơ quan này đề nghị nghiên cứu bổ sung các nội dung định hướng cơ bản cho tầm nhìn 100 năm (sau năm 2065), trong đó lưu ý sau năm 2065 xu hướng dân số giảm theo quy luật, sẽ có nguy cơ dư thừa không gian và hạ tầng, gia tăng áp lực tài chính và vấn đề an sinh xã hội. Hà Nội cần định hướng mô hình phát triển đô thị ổn định theo hướng tinh gọn, nâng cao chất lượng sống.
Một trong những tồn tại lớn là tình trạng khu đô thị phát triển nhưng hạ tầng giao thông không theo kịp, gây ùn tắc nghiêm trọng. Bộ Xây dựng nhấn mạnh nguyên tắc: hạ tầng giao thông ngoài dự án phải đi trước một bước, đảm bảo kết nối đồng bộ trước khi đưa dân vào ở.
Đồng thời, Hà Nội cần có chiến lược rõ ràng để cải tạo hơn 1.500 khu nhà ở cũ, đặc biệt là các khu tập thể xuống cấp. Đây không chỉ là vấn đề an toàn mà còn liên quan đến diện mạo đô thị và chất lượng sống.
Về giải pháp thực hiện, Bộ Xây dựng đề xuất chính quyền thành phố xác định dự án trọng tâm theo từng giai đoạn; ưu tiên các dự án đột phá như đường sắt đô thị, hạ tầng kết nối và lập kế hoạch phân kỳ đầu tư cụ thể.
Theo Nghị quyết 98 ngày 6/4, nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tách thành 15 dự án giải phóng mặt bằng do 15 tỉnh, thành phố làm chủ đầu tư và một dự án di dời công trình điện lực do Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện, dự kiến hoàn thành vào quý 4/2028.
Dự án độc lập lớn nhất là xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư, mục tiêu hoàn thành cơ bản vào năm 2035.
Nghị quyết cho phép người quyết định đầu tư tiếp tục tách các dự án trên thành các dự án thành phần hoặc dự án thành phần độc lập, phù hợp quy mô và đặc thù từng đoạn tuyến.
Đáng chú ý, người quyết định đầu tư không phải thực hiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư mà có thể trực tiếp lập, thẩm định và quyết định đầu tư, đồng thời triển khai xây dựng khu tái định cư trên cơ sở thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Về giải phóng mặt bằng, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật được triển khai sau khi chủ đầu tư bàn giao hồ sơ và xác định mốc giới ngoài thực địa cho địa phương.
Nghị quyết cũng cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế trong lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ tư vấn, xây lắp và các hợp đồng EPC (thiết kế - mua sắm - thi công), EC (thiết kế - thi công), EP (thiết kế - mua sắm) và chìa khóa trao tay.
Bộ Xây dựng được giao phối hợp với các bộ, ngành và địa phương chỉ đạo đơn vị tư vấn thiết kế theo hướng lựa chọn tuyến thẳng nhất có thể, bảo đảm thông số kỹ thuật và phù hợp điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, nhằm hạn chế điều chỉnh sau khi đã giải phóng mặt bằng.
Bộ cho biết các đơn vị tư vấn đang hoàn thiện kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu cho các gói khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Dự kiến tổ chức lựa chọn nhà thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý 2.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam dài 1.541 km, từ Hà Nội đến TP HCM, được thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa; chủ yếu vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.540 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, thực hiện theo hình thức đầu tư công, dự kiến triển khai giai đoạn 2025-2035. Nhiều địa phương đã thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị khởi công vào tháng 12/2026.
Trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động do xung đột tại Trung Đông, Philippines đã hủy bỏ các khoản ưu đãi trị giá hàng tỷ peso dành cho các hãng xe như Toyota và Mitsubishi. Các chính sách này trước đây nhằm khuyến khích phát triển năng lực sản xuất nội địa dựa trên động cơ đốt trong (ICE).
Động thái trên đánh dấu sự thay đổi lớn trong định hướng chính sách, khi chính phủ chuyển trọng tâm sang phát triển xe điện và điều chỉnh lại hệ thống ưu đãi để thúc đẩy giao thông bền vững. Thông tin được Bộ Thương mại và Công nghiệp Philippines (DTI) công bố hôm 9/4.
Khai tử chương trình CARS
Bộ trưởng Thương mại Ma. Cristina A. Roque xác nhận với truyền thông địa phương rằng chính phủ sẽ chấm dứt chương trình Chiến lược phục hưng ngành công nghiệp ôtô toàn diện (Comprehensive Automotive Resurgence Strategy - CARS) cùng các sáng kiến kế nhiệm như Chương trình tái sinh ngành công nghiệp ôtô nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh (Revitalising the Automotive Industry for Competitiveness Enhancement - RACE).
Kể từ khi ra mắt vào năm 2015, chương trình CARS đã sử dụng tổng cộng 27 tỷ peso (khoảng 450 triệu USD) tiền ngân sách để hỗ trợ các doanh nghiệp, trong đó có Toyota với mẫu Vios và Mitsubishi với Mirage.
CARS được triển khai nhằm thúc đẩy sản xuất ôtô và linh kiện trong nước. Tuy nhiên, chương trình bị đánh giá là tốn kém trong nỗ lực hồi sinh một ngành công nghiệp đang suy yếu, đồng thời khiến Philippines tụt lại phía sau khi các quốc gia như Việt Nam, Trung Quốc, Ấn Độ và nhiều nước châu Âu đang trên đà tăng tốc phát triển xe điện.
Tăng tốc phát triển xe điện
Để thu hút các nhà sản xuất xe điện, chính phủ Tổng thống Ferdinand Marcos Jr đang đẩy nhanh triển khai Chiến lược ưu đãi xe điện (Electric Vehicle Incentive Strategy - EVIS), bao gồm các hỗ trợ tài chính và phi tài chính.
Theo Bộ trưởng Roque, sự thay đổi này phản ánh việc chương trình CARS đã hoàn thành và quyết định điều chỉnh chính sách nhằm thúc đẩy sản xuất xe điện trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu thay đổi và giá nhiên liệu gia tăng. "Vì chương trình CARS đã kết thúc, chúng tôi chuyển sang EVIS để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xe điện", bà nói.
Trước đó, ngành công nghiệp ôtô từng hoan nghênh cam kết tài trợ cho CARS. Tuy nhiên, quyết định mới nhất của chính phủ cho thấy Philippines đang đặt xe điện làm trọng tâm trong chiến lược phát triển ngành ôtô tương lai.
Đại úy quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Thị Thùy Dung vào bộ đội năm 25 tuổi ở vị trí tân binh đặc công Quân khu 7 - độ tuổi nhiều người chọn ổn định công việc, gia đình. Thùy Dung khi ấy đã tốt nghiệp đại học hệ dân sự, đi làm hai năm nhưng vẫn viết đơn tòng quân với nguyện vọng trở thành lính đặc công.
"Tôi chọn đặc công vì mê võ, thích đánh quyền từ năm 10 tuổi", nữ chiến đấu viên chống khủng bố của Lữ đoàn 113, Binh chủng Đặc công - top 10 gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân năm 2025, nhớ lại.
Cho đến trước ngày thi đại học, Dung vẫn quả quyết sẽ chọn trường quân đội để trở thành quân nhân như bố và anh trai. Nữ sinh cao gần 1,6 m nặng 40 kg vẫn hay mặc thử quân phục của anh trai, "chìm nghỉm" trong bộ đồ và tưởng tượng về ngày mình nhập ngũ.
Nhưng bố cô, một quân nhân nhiều năm xa nhà, thấu hiểu những vất vả người lính phải trải qua, đã thuyết phục con gái nên chọn ngành nghề khác. Cũng như bao người cha, ông chỉ mong con gái có cuộc sống nhẹ nhàng, công việc hành chính 8 tiếng, đủ thời gian chăm sóc bản thân và gia đình. Ông từng công tác trong Quân khu 7, đến những năm 1990 mới phục viên về gần nhà.
Thương bố mẹ, Dung chọn thi đại học hệ dân sự. Nhưng hai năm làm nhân viên văn phòng với guồng quay công việc lặp lại mỗi ngày thôi thúc cô nghĩ nhiều về việc nhập ngũ. Dung cuối cùng tình nguyện vào bộ đội đầu năm 2020. "Gian khổ thế nào con cũng chịu, chỉ cần bố mẹ tin tưởng là con làm được", cô thuyết phục gia đình. Nhìn thấy quyết tâm khó lay chuyển của con gái, người cha chỉ dặn dò giữ sức khỏe, luôn tuân thủ kỷ luật để làm tốt nhiệm vụ.
Ba tháng tân binh, Dung được rèn luyện ở đơn vị đặc công thuộc Quân khu 7. Lính mới những ngày đầu bị "lag" vì dậy trước 5h rèn luyện thể dục trong khi trước đây ở ngoài 8h mới đi làm. Thời gian ngủ nghỉ cắt ngắn, chế độ luyện tập dần tăng lên nhưng mọi thứ bắt đầu vào nề nếp. Nữ tân binh từ 53 kg sụt xuống 45 kg, da rám nắng nhưng thấy thể lực, tinh thần tốt hơn trước. Làm nhiệm vụ tại Lữ đoàn 429 trong Nam một thời gian, Dung sau đó chuyển về Lữ đoàn Đặc công 113 ngoài Bắc.
Sáu năm quân ngũ dần bồi đắp cho cô gái những kỹ năng đặc biệt của lực lượng đặc biệt tinh nhuệ, nhất là võ thuật và bắn súng. Với các chiến đấu viên, rèn luyện thể lực khắc nghiệt mới là khởi đầu, bước vào huấn luyện nâng cao mới là thử thách thể chất, tâm lý và cả sức chịu đựng.
Nhiều năm rèn võ cổ truyền Bình Định, đạt cấp độ đai vàng cho cô gái thể lực tốt lẫn sự dẻo dai, song mỗi lần cầm côn nhị khúc vẫn phải tập trung cao độ, thực hiện đúng động tác. Bởi chỉ cần một phần giây mất kiểm soát có thể gây thương tích cho mình lẫn đồng đội.
Cũng như đồng đội nam, các chiến đấu viên nữ phải trải qua bài tập công phá chịu sức ép của gạch ngói vỡ vụn trên người, chân trần đi trên mảnh thủy tinh sắc nhọn và đối diện với cơn đau thấu xương khi tam thương cắm tử huyệt. Mỗi bài học lĩnh ngộ được đổi bằng mồ hôi, nhẹ thì bầm tím, nặng thì để lại sẹo.
"Tôi chưa bao giờ hối hận vì đã chọn con đường này, màu áo lực lượng này và vẫn luôn tự hào về điều đó", cô nói, tự nhận mình "lì lợm nên càng khó lại càng phải làm bằng được". May mắn khi đơn vị có những nữ chiến đấu viên trạc tuổi, hơn tuổi nên chị em luôn bao bọc, hỗ trợ nhau trong những lần làm nhiệm vụ.
Năm thứ hai trở thành chiến đấu viên chống khủng bố, Dung đã thành thạo các loại vũ khí đặc chủng của bộ đội đặc công. Trong một lần thực hành huấn luyện, cô cùng với 7 nữ chiến đấu viên lữ đoàn được chọn để đổ treo từ trực thăng và tụt dây chiến thuật từ nhà cao tầng. Với một sợi dây, các nữ quân nhân phải tụt xuôi, ngược, nhảy cóc ngang, nghiêng, chạy vuông góc với tường thật nhanh để chiếm lĩnh vị trí chiến đấu. Bài huấn luyện đặc biệt nguy hiểm chỉ dành cho các quân nhân có sức bền, tâm lý vững và kỹ thuật tốt.
Những ngày đầu tập đổ treo từ độ cao hơn 20 m trên trực thăng xuống nóc nhà cao tầng, cô gái từng khụy gối, rơi nước mắt tưởng không vượt qua. Nhưng sau một tháng tập luyện, nữ đặc công dần làm chủ kỹ năng. Chiến đấu viên, thuộc số hiếm nữ của lực lượng đặc công chống khủng bố, dùng thành thạo dao găm, côn nhị khúc, nhảy dù từ trực thăng, thả treo trên nóc nhà.
Những mùa huấn luyện xen kẽ với các nhiệm vụ liên tục của Quân đội, từ cô gái sợ bắn súng, Dung đã đứng trong hàng ngũ đi thi Army Games năm 2021 và cùng đồng đội giành vị trí thứ tư toàn đoàn. Cô giành thêm 2 huy chương bạc, 5 huy chương đồng trong các hội thao võ thuật chiến đấu tay không và bắn súng quân dụng toàn quân. Dung cũng luôn có mặt trong các cuộc trình diễn khi phái đoàn trong và ngoài nước đến thăm Binh chủng Đặc công.
Ngay sau lễ vinh danh Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân hôm 2/4, nữ đặc công lại cùng đồng đội chuẩn bị cho nhiệm vụ mới. Danh hiệu cô dành tặng người cha vừa qua đời vì bạo bệnh chỉ ít ngày trước lễ tuyên dương. "Bố gật đầu chờ con về nhưng không kịp. Con cố gắng trong thời gian qua và con đã làm được. Bố yên lòng về con gái bố ạ", trên trang cá nhân, cô viết.
