Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đến hết ngày 7-5, trước khi trình Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XVI.
Một trong những định hướng được đưa ra tại dự thảo là tiếp tục giảm các tội danh có thể bị áp dụng án tử hình.
Theo đó, Bộ luật Hình sự 1985 có 44 tội danh áp dụng hình phạt tử hình, giảm còn 29 tội danh ở Bộ luật Hình sự 1999, 22 tội danh trong Bộ luật Hình sự 2009, 18 tội danh trong Bộ luật Hình sự 2015.
Tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự có hiệu lực từ 1-7-2025, trong đó bỏ án tử hình với 8 tội danh, hiện còn 10 tội danh.
Bộ Công an nêu chế tài hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự đã thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của Nhà nước đối với người phạm tội.
Tuy nhiên tội phạm áp dụng hình phạt tử hình vẫn còn rộng, chưa đáp ứng các chuẩn mực quốc tế, đặc biệt Công ước Liên hợp quốc về quyền chính trị và dân sự mà Việt Nam là thành viên.
Bên cạnh đó, liên quan đến hình phạt tử hình, Bộ luật Hình sự hiện hành chưa quy định về việc khi hết thời hiệu thi hành bản án tử hình thì người bị kết án được chuyển xuống tù chung thân, gây khó khăn trong một số trường hợp.
Từ đó, Bộ Công an đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi 10 tội danh còn áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự hiện hành.
Dự thảo chưa nêu rõ các tội danh sẽ bỏ hình phạt tử hình, nhưng nhấn mạnh quan điểm chỉ giữ lại hình phạt tử hình đối với các tội danh có tính chất “tội ác nghiêm trọng”, xâm phạm đến khách thể đặc biệt quan trọng, gây những hậu quả nặng nề về mặt kinh tế, xã hội và an ninh con người.
Bộ Công an nêu rõ việc tiếp tục thu hẹp hình phạt tử hình giúp Bộ luật Hình sự nhất quán hơn với định hướng cải cách tư pháp, tiếp tục nối dài xu hướng lập pháp đã được xác lập rất rõ trong lần sửa đổi 2025 là thu hẹp dần tử hình.
Điều này cũng phù hợp với xu hướng của pháp luật quốc tế về quy định hình phạt tử hình, nâng cao khả năng bảo vệ quyền con người, đặc biệt quyền được sống của pháp luật hình sự.
Song, theo đánh giá tác động, việc này có thể làm giảm hiệu quả răn đe tội phạm nếu thiếu sự đồng bộ, thống nhất với các giải pháp về mặt pháp lý đi kèm như quy định về tù chung thân, tịch thu tài sản, bồi thường, cấm đảm nhiệm chức vụ…
Một nội dung khác, Bộ Công an đề xuất sửa đổi quy định tại khoản 1 điều 60 Bộ luật Hình sự theo hướng nếu hết thời hiệu thi hành án đối với người bị kết án tử hình thì hình phạt tử hình chuyển thành tù chung thân.
Nội dung nhằm giải quyết vướng mắc trong thực tiễn thi hành án tử hình, bảo đảm tính chặt chẽ, logic của Bộ luật Hình sự.
Bộ Công an cũng đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền với một số tội danh.
Điều này phù hợp với quan điểm của Đảng về tăng cường hình phạt tiền tại Nghị quyết 49/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp, đồng thời phù hợp với quan điểm về phòng, chống tham nhũng được nêu tại các văn kiện của Đại hội Đảng XIII, XIV.
Theo Bộ Công an, nâng mức phạt tiền để bảo đảm tính nghiêm khắc, răn đe của hình phạt, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội, có tính đến sự thay đổi của mức lương cơ sở và thu nhập bình quân đầu người ở thời điểm hiện tại so với thời điểm 2009, 2015.
Bổ sung quy định về quyết định hình phạt là hình phạt tiền thay vì hình phạt tù đối với một số tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, nếu người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử và đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Đây là lần trở lại võ đài sau 16 tháng vắng bóng và là lần thứ 5 rút lại quyết định giải nghệ của tay đấm 37 tuổi Tyson Fury.
Dù phải đối mặt với võ sĩ người Nga nổi tiếng với lối đánh quyết liệt Makhmudov khi từng thắng knock-out 17/21 trận trước đó, Fury vẫn chứng minh được đẳng cấp vượt trội.
Ngay từ hiệp 2, khoảng cách về trình độ đã lộ rõ. Ở tuổi 37, Fury vẫn tỏ ra quá nhanh, di chuyển linh hoạt và ra đòn chính xác trước một đối thủ chỉ biết cậy sức.
Fury làm chủ hoàn toàn thế trận bằng những cú đấm thẳng và liên tục khiến đối phương phải rơi vào thế phòng thủ.
Bất chấp sự lì lợm của Makhmudov, võ sĩ người Nga không thể tạo ra mối đe dọa nào thực sự nguy hiểm. Trận đấu khép lại sau 12 hiệp với chiến thắng bằng tính điểm đồng thuận tuyệt đối cho Fury (hai trọng tài chấm 120-108, người còn lại chấm 119-109).
Ngay khi kết quả vừa được công bố, Fury lập tức hướng mắt xuống hàng ghế khán đài VIP, nơi Anthony Joshua đang ngồi theo dõi và yêu cầu cả hai đối đầu trong trận đấu tiếp theo.
Ngồi cạnh Joshua, ông trùm quyền anh Saudi Arabia là Turki al-Sheikh cũng úp mở với truyền thông về việc sẽ sớm công bố "trận đấu lớn nhất lịch sử nước Anh".
Về phần mình, Joshua cũng úp mở về trận đấu lịch sử. Cựu vô địch thế giới hiện vẫn đang trong giai đoạn hồi phục sau vụ tai nạn xe hơi thảm khốc tại Nigeria hồi tháng 12 năm ngoái.
Dù vậy, sau khi khắc phục sự cố micro, Joshua xác nhận: "Các hợp đồng đang được soạn thảo và gửi đi, nhiều khả năng các bạn sẽ thấy chúng tôi giáp mặt trên võ đài trong trận tới".
Người hâm mộ quyền anh đang rất mong chờ màn đọ sức giữa Tyson Fury và Anthony Joshua.
Sáng 20.4, Quốc hội thảo luận tại tổ về nhiều nghị quyết quan trọng, trong đó nghị quyết về cơ chế đặc thù phát triển văn hóa.
Thảo luận tại tổ TP.HCM, đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, cho rằng "rất đáng tiếc" khi đến thời điểm này nhà nước mới đặt vấn đề về công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, theo ông, dự thảo còn khá dàn trải, chưa có nhiều nhấn nhá.
Góp ý cụ thể, ông Thân đề xuất có chiến lược thu hút đầu tư cả nhà nước và tư nhân để phát triển công nghiệp văn hóa, nhất là vấn đề hạ tầng. "Gần đây, chúng ta đang làm hạ tầng, về công viên, nhà hát, sân vận động. Nhiều người có ý kiến là chúng ta đang nghèo, chưa nên làm. Nhưng tôi phản đối tư tưởng nhu nhược này", ông Thân nói và cho rằng đầu tư các công trình hiện đại như vậy mới thu hút được khách du lịch giàu có đến Việt Nam.
Bên cạnh đó, theo ông, đây là thời điểm chín muồi để các doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào các sân vận động, nhà hát theo hình thức BOT, BT.
Đại biểu đoàn TP.HCM dẫn thực tế khi xây nhà hát Hồ Gươm nhiều người phản đối, nhưng tới nay lại thành nhỏ. Sắp tới đây, Hà Nội sẽ xây thêm 2 nhà hát quy mô lớn, không chỉ phục vụ mỗi người dân nghe, mà quảng bá cho công nghiệp văn hóa đất nước.
Ông cũng đề nghị xây dựng các app về văn hóa như app về nhạc cổ điển, app du lịch cho khách du lịch đến Việt Nam. Đặc biệt, cần có chính sách thuế hỗ trợ, ưu đãi cho phát triển công nghiệp văn hóa. "Giảm thuế là doanh nghiệp đổ vào thôi. Thay vì phải bỏ 100 đồng thì nhà nước share với doanh nghiệp vài đồng. Điều này rất hay, chứ nếu lấy lợi nhuận ra khó lắm", đại biểu Thân nêu.
Đại biểu Trương Minh Huy Vũ (đoàn TP.HCM) thì cho rằng cộng đồng làm công nghiệp văn hóa của TP.HCM rất lớn. "Văn hóa ở TP.HCM không phải ngành trả tiền mà là ngành kiếm ra rất nhiều tiền với khái niệm công nghiệp văn hóa. Cần bổ sung khái niệm nhà đầu tư chiến lược cho công nghiệp văn hóa hay giải trí sáng tạo…", ông đề xuất.
Nhìn nhận, quỹ văn hóa như quỹ đầu tư mạo hiểm như dự thảo nêu là hướng tiếp cận tiến bộ, nhưng theo đại biểu, phải lồng ghép yếu tố quốc tế, thì có được tiếp nhận vốn đầu tư nước ngoài không.
Cũng tán thành với chủ trương thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực văn hóa, theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng), đây là một bước đi cần thiết trong bối cảnh chúng ta đang chuyển từ tư duy “bảo tồn - hỗ trợ” sang phát triển công nghiệp văn hóa, nơi sáng tạo phải được đặt trong môi trường có khả năng chấp nhận rủi ro.
Thực tiễn cho thấy, nhiều sản phẩm văn hóa, từ điện ảnh, âm nhạc đến nội dung số đều mang tính thử nghiệm rất cao. Nếu chỉ dựa vào cơ chế cấp phát hoặc đầu tư an toàn, thì những ý tưởng đột phá sẽ khó có cơ hội hình thành. Vì vậy, việc thiết kế một quỹ có khả năng “chấp nhận rủi ro có kiểm soát” là hoàn toàn đúng hướng.
Tuy nhiên, nữ đại biểu lưu ý một số vấn đề có tính “cảnh báo chính sách” khi giao Chính phủ quy định chi tiết. Theo đó, cần làm rõ thế nào là “mạo hiểm” trong lĩnh vực văn hóa. Nếu không có tiêu chí cụ thể, rất dễ dẫn đến tình trạng hoặc là quỹ không dám mạo hiểm, lựa chọn các dự án an toàn; hoặc ngược lại, mạo hiểm một cách cảm tính, thiếu cơ sở đánh giá.
Đặc biệt, cần tránh biến quỹ này thành một hình thức cấp phát ngân sách trá hình. Quỹ cần vận hành khác với quỹ hỗ trợ truyền thống, có cơ chế lựa chọn dự án cạnh tranh, minh bạch, trách nhiệm giải trình rõ ràng và đặc biệt là kỷ luật đầu tư, không dàn trải, không bình quân.
"Nếu được thiết kế đúng, quỹ này không chỉ là công cụ tài chính, mà còn có thể trở thành “bệ đỡ” cho những ý tưởng văn hóa đột phá, góp phần nâng tầm sức mạnh mềm của quốc gia", bà Nga nêu.
Tiến sĩ Võ Đình Tùng, giảng viên Viện Kỹ thuật, Trường đại học Công nghệ TP.HCM cho biết một bộ khóa thông minh cơ bản thường được cấu thành từ 3 bộ phận chính: cảm biến xác thực (nhận diện vân tay, thẻ từ, mã số), bo mạch điều khiển và cơ cấu chấp hành (thường là motor hoặc nam châm điện). Trong đó, cơ cấu chấp hành là bộ phận trực tiếp quyết định việc đóng hay mở chốt khóa.
Khi sử dụng, chỉ cần thiết lập ghi nhớ vân tay, số hoặc thẻ từ thì một người bình thường vẫn có thể mở khóa một cách dễ dàng và thuận tiện nhất.
Về nguyên lý hoạt động, phản ứng của khóa phụ thuộc vào yếu tố kỹ thuật then chốt như: khóa sẽ tự động mở khi mất nguồn điện (fail - safe), khóa vẫn giữ trạng thái đóng ngay cả khi không có điện (fail - secure).
Tuy nhiên, về nhược điểm, tiến sĩ Tùng cảnh báo rằng trong điều kiện hỏa hoạn, nhiệt độ cao không chỉ làm bo mạch ngừng hoạt động mà còn gây ra hiện tượng giãn nở, biến dạng cơ khí, dẫn đến tình trạng chốt khóa bị "kẹt cứng". Đây là giới hạn về vật liệu và thiết kế cơ khí chứ không đơn thuần là lỗi điện tử.
Để đảm bảo an toàn, một chiếc khóa thông minh đúng chuẩn cần có các lớp dự phòng như nguồn pin khẩn cấp và đặc biệt là cơ chế mở cơ khí (chìa cơ hoặc tay gạt nội bộ). Tiêu chí quan trọng nhất là khóa phải luôn mở được từ bên trong trong mọi tình huống, kể cả khi mất điện hay cháy, thông qua các thao tác đơn giản một bước để không gây cản trở dòng người thoát nạn.
Dưới góc độ không gian sống, thạc sĩ, kiến trúc sư Lê Hải Hồng Phong, Phó trưởng khoa Kiến trúc - nội thất - mỹ thuật ứng dụng, Đại học Nguyễn Tất Thành khẳng định việc tích hợp thiết bị thông minh vào nhà ở là xu hướng tất yếu của công nghệ hiện đại.
Tuy nhiên, sự phụ thuộc quá lớn vào điện tử mà thiếu đi các phương án dự phòng có thể biến những ngôi nhà hiện đại ngày nay thành "cạm bẫy".
Kiến trúc sư Phong chỉ ra một sai lầm lớn hiện nay tại các nhà trọ, chung cư là việc sử dụng các loại khóa "thuần điện tử" nhưng lại thiếu hệ thống lưu điện hoặc cảnh báo cháy. Khi xảy ra sự cố, nếu thiết bị không đủ nhạy hoặc mất điện đột ngột, việc thoát hiểm sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Về nguyên lý thiết kế kiến trúc, ông Phong nhấn mạnh rằng hạn chế tối đa việc phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn điện cho các cửa thoát hiểm là quy tắc cốt lõi, bởi nguồn điện thường là yếu tố bị ảnh hưởng đầu tiên khi hỏa hoạn xảy ra.
Việc tách biệt rõ ràng giữa tính năng an ninh (chống trộm) và an toàn thoát nạn, kết hợp với các tiêu chuẩn vật liệu chịu nhiệt, sẽ là hướng đi cần thiết cho công nghệ khóa thông minh trong tương lai.
Để khắc phục rủi ro, kiến trúc sư này đưa ra các lời khuyên thiết thực cho gia chủ. Trong đó, về trang bị nguồn dự phòng cần có máy phát điện hoặc bộ lưu điện (UPS) riêng cho các thiết bị thông minh, đặc biệt là cửa chính để đảm bảo hoạt động xuyên suốt khi có sự cố.
Bên cạnh đó là lựa chọn thiết bị uy tín, người sử dụng nên tìm hiểu kỹ nhà sản xuất để đảm bảo thiết bị có độ nhạy cao và khả năng phản ứng kịp thời với các rủi ro. Cuối cùng là đảm bảo hạ tầng PCCC tổng thể.
Với các loại hình cư trú đông người, bên cạnh khóa thông minh, nhất thiết phải duy trì đầy đủ các biện pháp PCCC truyền thống như thang thoát hiểm và bình chữa cháy.
