Hiện việc chọn đơn vị cung ứng thực phẩm hoặc suất ăn bán trú trong trường học được thực hiện theo Nghị định 214/2025 ban hành ngày 4.8.2025, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.
Trước khi Nghị định 214 ra đời, công tác lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm cho các bếp ăn bán trú, phần lớn các nhà trường dựa trên cơ chế “niềm tin” và “thực tiễn kiểm chứng”. Các trường học, thông qua sự giới thiệu của phụ huynh, uy tín của đơn vị tại địa phương, hoặc năng lực thực tế mà nhà cung cấp tự chứng minh, sẽ ký hợp đồng trực tiếp.
Tuy nhiên, dưới góc độ quản lý nhà nước, mô hình này bộc lộ điểm yếu về tính thống nhất và cơ sở pháp lý về đấu thầu; tiềm ẩn rủi ro về tính minh bạch, về lợi ích nhóm và thực tế từng xảy ra các vụ việc khiến những người có quyền quyết định về bữa ăn bán trú vướng vòng lao lý.
Chính vì vậy, với việc ban hành Nghị định 214, việc cung cấp thực phẩm cho bữa ăn bán trú thường được áp dụng quy trình chỉ định thầu rút gọn (do tính chất mua sắm thường xuyên, giá trị gói thầu thường nằm trong hạn mức hoặc thuộc trường hợp cấp bách để đảm bảo việc học tập của học sinh – HS).
Năm học 2025 – 2026 là năm đầu tiên UBND TP.Hà Nội hỗ trợ một phần kinh phí suất ăn trưa cho HS tiểu học với hơn 3.000 tỉ đồng. Tháng 7.2025, HĐND TP mới ban hành nghị quyết nhưng nhờ cơ chế lựa chọn nhà thầu (LCNT) trong trường hợp đặc biệt của Nghị định 214, nhiều trường học cho biết đã rút ngắn được thời gian đấu thầu, kịp thời triển khai chủ trương nhân văn này ngay đầu năm học mới.
Theo nghị định, gói thầu cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường hoặc mua thực phẩm, nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào để thực hiện việc cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường cho HS bán trú, nội trú tại cơ sở giáo dục công lập là 1 trong 20 nhóm gói thầu được áp dụng hình thức LCNT trong trường hợp đặc biệt. Dù quy trình rút gọn, nhà thầu vẫn phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc các giấy tờ tương đương theo quy định chuyên ngành.
Ghi nhận cho thấy, mỗi trường học ở Hà Nội có cách tiếp cận riêng. Một số trường LCNT cung cấp suất ăn cho cả năm học. Trong khi nhiều trường lại tách nhỏ gói thầu theo nhóm thực phẩm, nguyên liệu đầu vào để nấu ăn tại trường. Ví dụ, có trường chia thành 5 – 7 gói thầu để dễ kiểm soát hàng hóa, từ thực phẩm tươi sống, gạo, bún, mì đến sữa, bánh ngọt, dầu ăn, nước tinh khiết… Hoặc có trường không tổ chức LCNT thực hiện hợp đồng cho cả năm học, mà chia theo mốc thời gian. Theo chia sẻ của một số trường, việc LCNT dựa trên một danh mục các nhà thầu có uy tín, chọn lựa ra đơn vị có năng lực và đáp ứng yêu cầu của nhà trường.
Tuy nhiên, sau vụ lùm xùm 300 tấn thịt heo bệnh của Công ty Cường Phát tuồn ra thị trường và vào bếp ăn trường học, tìm hiểu của báo chí cho thấy Công ty CP dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội (nơi có nhập thịt của Cường Phát) cũng là đơn vị được rất nhiều trường tiểu học ở Hà Nội, Bắc Ninh lựa chọn là nhà thầu cung cấp suất ăn bán trú. Khi xảy ra vụ việc, dù công ty này khẳng định với một số tờ báo rằng công ty cũng chỉ là nạn nhân, nhưng rõ ràng nạn nhân thực sự cần được bảo vệ nhất trong câu chuyện này chính là HS.
Từ thực tế cho thấy dù đã có quy định đấu thầu nhưng việc quy định cho phép LCNT trong trường hợp đặc biệt cũng đã bộc lộ bất cập.
Chưa kể, nhiều hiệu trưởng than thở, họ vốn chỉ là nhà giáo, nay phải thực hiện quy trình LCNT theo các bước như: lập kế hoạch, thương thảo, phê duyệt kết quả và ký kết hợp đồng… là một thách thức. Nỗi lo thường trực là làm thế nào để biết nhà thầu “đủ năng lực, kinh nghiệm” khi chưa có quy định cụ thể, hay một khung hướng dẫn về “năng lực tối thiểu” cho loại hình nhà thầu này.
Trong khi đó, đặc thù của gói thầu cung cấp thực phẩm cho bữa ăn học đường không giống như thiết bị dạy học nào đó. Nó là mặt hàng có tính rủi ro cao, là một hoạt động diễn ra hằng ngày, nguy cơ mất an toàn thực phẩm cao; đòi hỏi nhà thầu phải có năng lực vận hành ổn định mỗi ngày chứ không chỉ vận hành tốt khi có đoàn kiểm tra còn lại là “khuất mắt trông coi”.
Với những hiệu trưởng muốn làm đúng quy định, đảm bảo chất lượng bữa ăn bán trú của HS thì nỗi lo của họ là rủi ro khi vô tình LCNT không đúng. Tuy nhiên, với những người muốn LCNT vì mối quan hệ hoặc vì lợi ích cá nhân thì quy định này lại là kẽ hở cho những người cố tình trục lợi.
Hiệu trưởng một trường tiểu học có hơn 300 suất ăn bán trú mỗi ngày ở TP.HCM (dùng suất ăn bán trú từ một công ty cung cấp) cho biết các yêu cầu về đấu thầu đều phải được thực hiện đúng quy định của pháp luật, có công khai kết quả chọn nhà thầu… Trước đó, từ những bên gửi hồ sơ dự thầu, ban giám hiệu nhà trường phải cùng với ban đại diện cha mẹ HS đến các công ty này xem quy mô, nguồn thực phẩm, ăn thử món ăn… Từ đó, mọi người biểu quyết chọn công ty. Dù vậy, hiệu trưởng này cho biết mỗi khi có vụ việc nghi ngộ độc thực phẩm ở trường nào là bản thân lại mất ăn mất ngủ.
“Chúng tôi phải làm việc liên tục với công ty cung cấp suất ăn mỗi ngày, một năm cũng mấy lần đi đột xuất kiểm tra, thế nhưng không thể ngày nào cũng có đủ người đến bếp ăn canh chừng. Chỉ biết trông chờ vào trách nhiệm, đạo đức của người làm kinh doanh, và sự nghiêm minh của các cơ quan quản lý an toàn thực phẩm”, vị này nói.
Hồi cuối tháng 1.2026, khi xảy ra lùm xùm ở công ty cung cấp suất ăn S.G cho nhiều trường tại TP.HCM, hiệu trưởng một trường tiểu học có hơn 1.100 HS ăn bán trú mỗi ngày, thời điểm đó cho biết đã ký hợp đồng với công ty được 2 năm rưỡi. Hằng năm, trường đều tổ chức mời thầu, thường có 2 công ty tham gia dự thầu. Suốt thời gian đó, phụ huynh đều tin tưởng công ty vì đầy đủ hồ sơ pháp lý, cơ sở sản xuất đạt yêu cầu… Thế nhưng sau đó công ty vẫn vướng lo ngại về thực phẩm, vụ việc đến nay đang chờ kết luận của cơ quan chức năng. Hiệu trưởng và các phụ huynh đều bức xúc khi niềm tin bị đổ vỡ.
Do đó, bữa ăn học đường dù cần nhất là sự tận tâm của nhà trường, trách nhiệm của nhà thầu, nhưng vẫn phải có hành lang pháp lý khả thi, minh bạch và dễ vận hành.
Theo chương trình, đợt 2 kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ diễn ra từ 20 - 23.4 (dự phòng ngày 24.4 và 25.4).
Theo kế hoạch, Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua các luật được cho ý kiến tại tổ và hội trường trong đợt 1, cụ thể gồm: luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); luật Thủ đô (sửa đổi); luật Hộ tịch (sửa đổi); luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Công chứng; luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Trợ giúp pháp lý; luật sửa đổi bổ sung một số điều của luật Thi đua, khen thưởng; luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.
Biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế.
Cạnh đó, Quốc hội sẽ cho ý kiến về các nội dung: dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam; về thực hiện thí điểm chế định luật sư công; về việc thành lập thành phố Đồng Nai.
Tiếp đó, cho ý kiến về nội dung của dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Đồng thời, cho ý kiến đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025, các vấn đề về kinh tế, xã hội giai đoạn 2026 - 2030.
Các dự thảo nghị quyết này dự kiến sẽ được Quốc hội biểu quyết, thông qua trong chiều 23.4 cùng các nghị quyết của Quốc hội về chương trình giám sát năm 2027, thành lập đoàn giám sát chuyên đề của Quốc hội năm 2027.
Cạnh đó, Quốc hội nghe Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam trình bày báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Đồng thời nghe báo cáo và thảo luận về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Theo kế hoạch, chiều 23.4, Quốc hội họp phiên bế mạc; biểu quyết thông qua Nghị quyết kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (nếu có).
Sáng 18.4, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu toàn quốc nhân Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19.4),
Tại buổi tiếp, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ sự trân trọng và biết ơn sâu sắc đối với những đóng góp bền bỉ, thầm lặng nhưng hết sức to lớn của các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số trên cả nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, giữ gìn văn hóa các dân tộc không chỉ là bảo tồn di sản, mà còn là giữ gìn nền tảng tinh thần của xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nên sức mạnh nội sinh cho phát triển đất nước một cách bền vững.
Trong nền tảng đó, các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín giữ vai trò đặc biệt quan trọng; không chỉ là những người lưu giữ ký ức cộng đồng, mà còn là điểm tựa tinh thần, là nơi hội tụ niềm tin, góp phần giữ vững sự ổn định và gắn kết từ cơ sở.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng, các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín sẽ tiếp tục phát huy vai trò đặc biệt quan trọng của mình, góp phần giữ gìn bản sắc, củng cố khối đại đoàn kết và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn các nghệ nhân tiếp tục truyền dạy cho lớp trẻ, để tiếng nói, làn điệu dân ca, nghề truyền thống được nối dài trong đời sống hôm nay.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cùng nhau giữ vững sự bình yên của bản làng, góp phần giữ ổn định từ cơ sở.
Bằng uy tín, bằng trách nhiệm và bằng tình cảm gắn bó với nhân dân, các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu tiếp tục nêu gương, vận động bà con không nghe theo những lời xúi giục sai trái, không vi phạm pháp luật, không để các yếu tố tiêu cực xâm nhập cộng đồng.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, giữ cho bản làng bình yên cũng chính là góp phần giữ vững sự ổn định chung của đất nước; cùng nhau đổi mới nếp nghĩ, cách làm để phát triển bền vững quê hương, đất nước; tiếp tục vận động bà con phát huy tinh thần tự lực, chủ động vươn lên, phát triển kinh tế gia đình, xóa bỏ hủ tục, xây dựng đời sống văn minh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành và các cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa trong giai đoạn mới; coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, gắn chặt với mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của địa phương, của đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu toàn quốc sẽ tiếp tục là chỗ dựa vững chắc của cộng đồng; tiếp tục truyền lửa cho thế hệ trẻ; tiếp tục góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và giữ gìn sự ổn định ngay từ cơ sở.
Tại họp báo về tình hình kinh tế - xã hội ở TP.HCM chiều 16-4, đại diện Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM có báo cáo về hoạt động của đơn vị trong công tác phát hiện, xử lý dấu hiệu vi phạm liên quan đến hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Cụ thể trong năm 2025, Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM đã kiểm tra, xử lý 268 vụ vi phạm, tạm giữ 301.387 đơn vị sản phẩm, 121 tấn thực phẩm các loại không có hóa đơn chứng từ, không rõ nguồn gốc xuất xứ. Tổng số tiền xử phạt là hơn 3,7 tỉ đồng. Đồng thời chuyển cơ quan điều tra 9 vụ việc có dấu hiệu tội phạm. Tổng số tiền xử phạt là 4,3 tỉ đồng.
Trong 4 tháng đầu năm 2026, Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM đã kiểm tra, xử lý 251 vụ vi phạm liên quan đến mặt hàng thực phẩm, tang vật vi phạm đã tạm giữ có hơn 41,5 tấn và 102.000 đơn vị sản phẩm thực phẩm các loại. Điển hình là thực phẩm tươi sống, thực phẩm khô, thực phẩm bao gói sẵn... với tổng trị giá ước tính hơn 5,5 tỉ đồng.
Tổng số tiền xử phạt là hơn 3,7 tỉ đồng, buộc tiêu hủy toàn bộ hàng hóa vi phạm. Đồng thời chuyển cơ quan điều tra 1 vụ có dấu hiệu tội phạm về hành vi sản xuất thực phẩm giả.
Riêng đối với mặt hàng cà phê, từ giữa năm 2025 đến nay, Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM đã kiểm tra, xử lý 10 vụ vi phạm, tạm giữ 370kg, 290 lít phụ gia hương cà phê và 5kg, 103 túi cà phê hạt không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Tổng số tiền xử phạt là 155,1 triệu đồng, buộc tiêu hủy toàn bộ hàng hóa vi phạm.
Đồng thời, Chi cục Quản lý thị trường TP.HCM bày tỏ sự hoan nghênh kênh thông tin tích cực, hiệu quả từ các đơn vị, cơ quan báo chí đã phản ảnh kịp thời các trường hợp vi phạm.
