Khi nhiệt độ vượt 35 độ C, thực phẩm rất dễ trở thành môi trường cho vi khuẩn phát triển nhanh. Vì vậy, chú ý an toàn ăn uống và phòng ngộ độc thực phẩm là điều không thể xem nhẹ trong mùa nóng.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Bùi Thị Duyên, phụ trách khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, việc để thức ăn chín ở nhiệt độ phòng nhiều giờ là nguy cơ ngộ độc thực phẩm phổ biến. Nhiều nơi chế biến thực phẩm sẵn nhưng không bảo quản đúng cách, khiến vi khuẩn phát triển nhanh. Bên cạnh đó, nhiễm khuẩn chéo do dùng chung dao, thớt cho đồ sống – chín, hoặc để lẫn thực phẩm sống với đồ ăn liền trong tủ lạnh cũng làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm.
“Nếu khâu kiểm soát nguyên liệu đầu vào không chặt chẽ, dẫn đến việc sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, biến chất vì mục tiêu lợi nhuận hoặc chủ quan cũng sẽ vô tình tạo ra các ‘ổ’ vi khuẩn phát triển mạnh mẽ, trở thành nguồn gây ngộ độc”, bác sĩ Duyên cảnh báo.
Thạc sĩ – bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, cho biết khoảng nhiệt độ 30 – 40°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm” trong an toàn thực phẩm. Nhiều loại vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ sau 20 – 30 phút, tức chỉ sau vài giờ, số lượng vi khuẩn có thể tăng lên hàng trăm đến hàng nghìn lần.
Do đó, mọi người cần lưu ý một nguyên tắc quan trọng: Thực phẩm chín không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu nhiệt độ môi trường trên 32 – 35°C, thời gian này nên rút ngắn còn khoảng 1 giờ. Sau mốc này, nguy cơ vi khuẩn phát triển và sinh độc tố tăng lên rõ rệt. Đáng lưu ý, một số độc tố vi khuẩn không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên việc “nấu lại cho kỹ” không đồng nghĩa với an toàn.
Các thực phẩm như hải sản, món nhiều nước, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn là nhóm dễ hư hỏng nhanh nhất trong thời tiết nắng nóng. Từ đó, bác sĩ Tố Hi lưu ý khi thực phẩm có dấu hiệu mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc vị bất thường, người dân không nên cố sử dụng lại.
Để chủ động phòng tránh ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, bác sĩ Duyên khuyên người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm sau:
Thực hiện “ăn chín, uống sôi”: Tuyệt đối không sử dụng thức ăn ôi thiu, hỏng mốc hoặc quá hạn sử dụng. Hạn chế tối đa các món gỏi sống, đồ tái trong mùa hè. Thực phẩm thừa cần được đun lại ở nhiệt độ trên 70 độ C trước khi ăn.
Vệ sinh tay: Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Giữ khu vực chế biến và vật dụng nấu nướng luôn sạch sẽ, khô ráo.
Bảo quản thực phẩm đúng cách: Thức ăn chín cần được đậy kín để tránh bụi và côn trùng. Nếu dùng tủ lạnh, phải sắp xếp ngăn nắp, tránh việc tích trữ quá tải dung tích tủ. Nhiệt độ ngăn mát nên giữ ở mức 5 độ C hoặc thấp hơn.
Lựa chọn thực phẩm an toàn: Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, không có mùi lạ hay màu sắc bất thường.
Bù nước và điện giải đúng cách: Uống đủ 1,5 – 2,5 lít nước/ngày tùy độ tuổi và mức độ hoạt động. Nên uống chậm, chia thành nhiều lần ngay cả khi không khát. Có thể dùng nước lọc, nước khoáng, nước dừa hoặc Oresol để bổ sung khoáng chất bị thất thoát qua mồ hôi.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu ghi nhận hơn 1,2 triệu ca mắc viêm não mô cầu và khoảng 135.000 ca tử vong. Tại Việt Nam, tình hình dịch tễ cũng đang có chiều hướng phức tạp khi số ca bệnh trong năm 2025 đã tăng gấp 6 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong hội thảo khoa học diễn ra vào trung tuần tháng 3 tại Hà Nội, với chủ đề: "Từ bằng chứng lâm sàng tại Việt Nam tới công nghệ đột phá MenACYW-TT: Chiến lược bảo vệ tối ưu trước não mô cầu xâm lấn", GS-TS Trần Minh Điển cho biết, điều đáng sợ nhất của Viêm não mô cầu không dừng lại ở tốc độ lây lan nhanh chóng, mà còn là sự "ngụy trang" hoàn hảo của các triệu chứng khởi phát. Sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng… - tất cả như những dấu hiệu cảm cúm thông thường, nhưng chỉ trong vòng vài giờ đến một ngày, bệnh có thể tiến triển cực nhanh thành viêm màng não, nhiễm trùng huyết, thậm chí tử vong! Ngay cả khi may mắn sống sót nhờ điều trị tích cực, "bóng ma" hậu quả vẫn đeo bám người bệnh suốt đời với những di chứng nặng nề như: tổn thương thần kinh vĩnh viễn, giảm thính lực, hoại tử chi dẫn đến đoạn chi…
Cũng tại hội thảo, các chuyên gia đã chỉ ra một thực tế đáng báo động: Việt Nam hiện đang lưu hành đồng thời các nhóm huyết thanh gây bệnh (A, C, Y và W) - trong đó, chủng W và C có độc lực đặc biệt cao, liên quan trực tiếp đến tỷ lệ tử vong. Trước tình hình dịch bệnh hiện tại, các chuyên gia nhấn mạnh rằng: Việc dự phòng bệnh nên đi theo chiến lược Bảo vệ rộng - tức là bao phủ đủ các nhóm huyết thanh quan trọng này để tạo hàng rào phòng thủ không kẽ hở.
Theo đánh giá của các chuyên gia, đây là giải pháp đáng được trông đợi vì nhiều ưu điểm vượt trội:
1. Bảo vệ mọi thế hệ trong gia đình, từ trẻ nhỏ tuổi đến người lớn
Khác với các loại vắc xin não mô cầu trước đây thường giới hạn độ tuổi tiêm đến 55 tuổi, hiện nay vắc xin phòng 4 nhóm não mô cầu A, C, Y, W đã được Bộ Y tế Việt Nam mở rộng chỉ định mang đến sự bảo vệ sớm và quan trọng, lấp đầy khoảng trống miễn dịch ở trẻ nhỏ.
2. Trong 1 mũi tiêm - Phòng được 4 chủng huyết thanh thường gặp và nguy hiểm ở Việt Nam (A, C, Y, W)
Vắc xin phòng 4 nhóm não mô cầu A, C, Y, W giúp đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ và bền vững, đồng thời giảm khả năng lưu trú của vi khuẩn tại vòm họng, từ đó giảm tỷ lệ người lành mang trùng, góp phần cắt đứt chuỗi lây truyền trong cộng đồng. Chuyên gia cũng nhận định, loại này có khả năng duy trì hiệu quả miễn dịch từ 5 đến 10 năm.
3. Bảo đảm an toàn khi tiêm đồng thời với các loại vắc xin khác
Vắc xin phòng 4 nhóm não mô cầu A, C, Y, W vẫn duy trì tính sinh miễn dịch tốt và hồ sơ an toàn thuận lợi ngay cả khi sử dụng đồng thời với các vắc xin thường quy khác.
4. Lịch tiêm đơn giản, tối ưu hóa thời gian và chi phí
Thêm một ưu điểm của vắc xin là có thể giúp tạo đáp ứng miễn dịch mạnh cho trẻ. Điều này giúp đơn giản hóa lịch tiêm chủng, phụ huynh tiết kiệm thời gian và chi phí nhưng vẫn đảm bảo con được bảo vệ đầy đủ trước viêm não mô cầu.
Việc chủ động dự phòng viêm não mô cầu bằng vắc xin không chỉ là giải pháp y tế tối ưu mà còn là chiến lược bảo vệ sức khỏe đa thế hệ, thiết lập lá chắn miễn dịch vững chắc, cắt đứt chuỗi lây nhiễm trong cộng đồng, hướng tới tương lai nơi mọi người dân đều khỏe mạnh, bình an và vui sống!
Nguồn tin giấu tên cho biết Iran có thể sẵn sàng cho phép các tàu thuyền đi lại ở khu vực vùng biển Oman tại Hormuz mà không gặp trở ngại nào từ Tehran. Dù vậy, hiện chưa rõ điều khoản tự do đi lại có áp dụng với tàu có liên hệ với Israel hay không. Ngoài ra, vấn đề xử lý thủy lôi thả trên biển cũng không được nhắc đến.
Một nguồn tin khác từ phương Tây nói đề xuất cho phép tàu thuyền đi qua phần eo biển Hormuz giáp Oman đã được xem xét, thế nhưng không rõ Mỹ đã có phản hồi hay chưa.
Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Iran chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.
Đề xuất nói trên nếu được xác nhận sẽ là bước đi nhượng bộ của Iran nhằm đạt được thỏa thuận khi đàm phán với Mỹ. Tehran những tuần qua đưa ra những quan điểm cứng rắn, bao gồm việc thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận tải quốc tế chỉ rộng 34 km giữa Oman và Iran.
Các quốc gia thành viên của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hiệp Quốc đã họp tại Anh tuần này và phản đối ý tưởng Iran áp đặt phí đối với các tàu sử dụng eo biển, điều mà IMO cho rằng sẽ "tạo ra tiền lệ nguy hiểm".
Trong động thái nhằm gây sức ép lên Iran, Bộ Tài chính Mỹ ngày 15.4 công bố siết cấm vận đối với ngành công nghiệp dầu mỏ của Iran. "Mỹ đang hành động một cách dứt khoát để hạn chế khả năng tạo ra doanh thu của Iran khi nước này cố gắng giữ eo biển Hormuz làm 'con tin'", Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.
Hãng AFP ngày 16.4 dẫn lời cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cảnh báo rằng Iran sẽ đánh chìm các tàu của Mỹ ở eo biển Hormuz nếu Mỹ quyết định kiểm soát tuyến đường hàng hải quan trọng này.
Căng thẳng giữa Mỹ - Iran tiếp tục diễn biến phức tạp, bất chấp thông tin đàm phán hai bên có dấu hiệu được nối lại trong tuần này.
Hãng Yonhap ngày 19.4 đưa tin CHDCND Triều Tiên vừa phóng nhiều tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía đông nước này, trong lần phóng thử mới nhất nhằm tăng cường năng lực quân sự.
Đây là lần phóng tên lửa đạn đạo thứ bảy của Triều Tiên trong năm nay và lần phóng thứ tư trong tháng này.
Bộ Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc (JCS) cho biết đã phát hiện các tên lửa được phóng từ khu vực Sinpho ở Triều Tiên vào khoảng 6 giờ 10 ngày 19.4 (giờ địa phương), đồng thời cho biết thêm JCS đã tăng cường giám sát để đề phòng khả năng phóng thêm tên lửa.
"Quân đội của chúng ta duy trì vững chắc tư thế sẵn sàng trong khi chia sẻ chặt chẽ thông tin về tên lửa đạn đạo của Triều Tiên với phía Mỹ và Nhật Bản trong bối cảnh tăng cường giám sát để đề phòng các vụ phóng thêm", JCS cho biết.
Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết họ đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp về an ninh.
Hãng Kyodo dẫn thông cáo của chính phủ Nhật Bản cho biết dường như các đầu đạn do Triều Tiên phóng lên đã rơi xuống ngoài vùng đặc quyền kinh tế của Nhật. Theo thông cáo, chưa có thiệt hại nào được ghi nhận ở Nhật sau cuộc phóng.
Triều Tiên chưa lên tiếng về cuộc phóng thử nêu trên.
Theo Reuters dẫn lời giáo sư Lim Eul-chul tại Đại học Kyungnam (Hàn Quốc), trong khi Mỹ đang tập trung vào Iran, Triều Tiên coi đây là thời điểm vàng để nâng cấp năng lực hạt nhân và tên lửa của mình".
Các cuộc thử nghiệm như vậy vi phạm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc về chương trình tên lửa của Triều Tiên. Bình Nhưỡng bác bỏ lệnh cấm của Liên Hiệp Quốc, cho rằng lệnh cấm xâm phạm quyền tự vệ đối với chủ quyền của nước này.
Cuộc phóng này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc và Mỹ đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh vào giữa tháng 5, trong đó Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến thảo luận về Triều Tiên.
