Sáng 10.4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về các nội dung quan trọng liên quan kinh tế xã hội. Nêu băn khoăn về vấn đề dự trữ xăng dầu, đại biểu Đặng Ngọc Huy cho rằng có một “khoảng trống” chiến lược mà nếu không được lấp đầy, mọi thành quả tăng trưởng đều có thể bị đe dọa: đó là sự mong manh của hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia.
Ông nêu, Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã vạch rõ mục tiêu dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030. Song thực tế dự trữ quốc gia hiện nay chỉ vỏn vẹn đáp ứng được 7 đến 10 ngày sử dụng. Nếu cộng cả dự trữ thương mại, chỉ có tối đa 30 ngày.
“Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỉ USD, đứng thứ 32 thế giới, bằng một chiếc bình nhiên liệu luôn “báo đèn đỏ”. Khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là bài toán về kho bãi, đó là bài toán về năng lực tự chủ chiến lược”, ông Huy băn khoăn.
Đại biểu đoàn Quảng Ngãi cũng đặt câu hỏi cốt lõi: Tại sao chúng ta vẫn chưa có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập? Theo ông, việc hàng dự trữ quốc gia cất giữ chung trong bể của các doanh nghiệp đầu mối, đi ngược lại với nguyên tắc của luật Dự trữ quốc gia là phải quản lý độc lập về số lượng và chất lượng.
Nhấn mạnh yếu tố không thể chậm trễ trong việc xây kho dự trữ xăng dầu, theo đại biểu Huy, dù xây kho độc lập là tốn kém, nhưng cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần.
Thế giới đang ở giai đoạn bất ổn nhất trong nhiều thập kỷ. Bất kỳ một sự cố nào tại eo biển hay các tuyến hàng hải trọng yếu cũng có thể khiến giá xăng dầu phi mã hoặc đứt hàng ngay lập tức.
“Chúng ta không thể chờ đến khi “khát” mới bắt đầu đào giếng. Xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế”, đại biểu Huy nói và kiến nghị Chính phủ quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập. Phải tách bạch hoàn toàn kho dự trữ chiến lược ra khỏi kho thương mại.
Đồng thời, ban hành lộ trình cụ thể, đến năm 2028 phải đạt 60 ngày, năm 2030 phải đạt 90 ngày. Khẩn trương sửa đổi luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan, tạo hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội hóa vào hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.
Từ góc nhìn thực tiễn của doanh nghiệp, đại biểu Lê Hồng Hà, Tổng giám đốc Vietnam Airlines (đoàn Hà Nội), cho hay diễn biến giá nhiên liệu và xăng dầu đang phụ thuộc rất lớn vào tình hình chiến tranh và căng thẳng tại các khu vực như Trung Đông.
Nhấn mạnh thị trường cực kỳ bất định và khó đoán định, theo ông Hà, việc Quốc hội ban hành các nghị quyết về thuế dầu và nhiên liệu bay là “hết sức cần thiết và kịp thời” để tháo gỡ khó khăn và ổn định kinh tế vĩ mô.
Ông đề xuất Quốc hội có một cơ chế ủy quyền hợp lý để Chính phủ chủ động quyết định tổ chức thực hiện, nhằm đảm bảo tính hiệu quả và kịp thời trước các tình huống thực tế, bao gồm quyền kéo dài hiệu lực của nghị quyết dựa trên diễn biến phức tạp của thị trường và căng thẳng khu vực.
Song thuế chỉ là một trong các công cụ điều tiết, do đó, ông đề nghị Chính phủ có những chính sách thực chất và hiệu quả hơn trong việc điều hành giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và cung ứng thị trường.
Hãng thông tấn Tasnim ngày 20.4 đưa tin lực lượng Iran đã phóng UAV tấn công về phía một số tàu quân sự Mỹ nhằm đáp trả việc Washington bắt tàu hàng của Tehran.
Chưa rõ quy mô đòn đáp trả của Iran cũng như thiệt hại của phía Mỹ. Washington chưa bình luận về thông tin trên.
Trước đó, quân đội Mỹ thông báo tàu khu trục USS Spruance, đang tham gia chiến dịch phong tỏa cảng biển Iran tại biển Ả Rập, đã bắn và bắt giữ tàu hàng Touska treo cờ Iran tại biển Oman. Phía Mỹ cáo buộc tàu chở hàng đã không tuân thủ cảnh báo của Mỹ trong hơn 6 giờ, do đó, tàu Spruance đã bắn nhiều phát pháo MK-45 về phía buồng động cơ của tàu Iran. Lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ sau đó lên tàu và kiểm soát.
Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và tuyên bố sẽ sớm đáp trả. Vụ việc làm leo thang căng thẳng giữa hai nước ngay trước vòng đàm phán kế tiếp tại Pakistan.
Bên cạnh đó, giá dầu cũng tăng vọt trong ngày 20.4 sau diễn biến nói trên, cộng với quyết định tái đóng cửa eo biển Hormuz vào hôm cuối tuần của Iran.
Theo tờ The Guardian, giá dầu thô Brent được giao dịch ở mức 95,64 USD/thùng vào sáng 20.4, tăng 5,8%. Dầu WTI tăng 6,4% lên 87,9 USD/thùng.
Iran tái đóng cửa eo biển Hormuz chưa đầy 24 giờ sau khi thông báo mở cửa. Nước này giải thích quyết định này là do Mỹ tiếp tục phong tỏa cảng biển Iran.
Phó tổng thống thứ nhất của Iran Mohammad Reza Aref viết trên mạng xã hội X rằng giá nhiên liệu toàn cầu chỉ có thể ổn định khi sức ép kinh tế và quân sự đối với việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran chấm dứt.
"Không ai có thể hạn chế việc xuất khẩu dầu mỏ của Iran trong khi trông đợi vào sự tự do an ninh cho những bên khác. Lựa chọn là rõ ràng: hoặc là một thị trường dầu tự do cho tất cả mọi người, hoặc là nguy cơ tất cả mọi người phải trả giá đắt", ông Aref viết.
Hiện chưa rõ hai bên có tiến hành đợt đàm phán tiếp theo hay không. Theo đài Al-Jazeera, Pakistan đã chuẩn bị cho sự kiện và nhiều máy bay vận tải C-17 của Mỹ đã hạ cánh tại thủ đô Islamabad của Pakistan trong vòng 24 giờ qua. Tuy nhiên, chưa rõ quan điểm của Iran.
Đã 17 năm trôi qua kể từ khi bản báo cáo 9 trang đặt nền móng cho mạng lưới Bitcoin xuất hiện, thân phận thực sự của tác giả mang bút danh Satoshi Nakamoto (người đến nay vẫn được xem là "cha đẻ Bitcoin") vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất kỷ nguyên số.
Tờ New York Times (Mỹ) đã thực hiện một cuộc điều tra công phu kéo dài hơn 1 năm để đi tìm chân tướng thực sự của Satoshi Nakamoto. Thông qua việc phân tích hàng nghìn email cũ và đối chiếu văn phong, các bằng chứng lịch sử và kỹ thuật đang cho thấy sự trùng khớp đáng kinh ngạc giữa nhà mật mã học người Anh Adam Back và "cha đẻ Bitcoin".
Mối liên kết đầu tiên giữa Adam Back và Satoshi nằm ở triết lý và nền tảng kỹ thuật. Cả hai đều là thành viên cốt cán của Cypherpunk - phong trào của những người theo chủ nghĩa vô chính phủ vào đầu thập niên 1990, ủng hộ việc sử dụng mật mã học để bảo vệ tự do cá nhân và quyền riêng tư tài chính trước sự kiểm soát của chính phủ.
Từ cuối thập niên 1990, trong các email nội bộ của nhóm, tiến sĩ Adam Back đã phác thảo một ý tưởng táo bạo: mạng lưới tiền tệ phi tập trung. Hệ thống này được thiết kế với các "nút" (node) máy tính độc lập, có khả năng tự duy trì và chống lại sự thông đồng kiểm soát từ các bên thứ ba. Đây chính xác là bộ khung kiến trúc mà Satoshi Nakamoto đã sử dụng để tạo ra Bitcoin.
Đáng chú ý hơn, Adam Back chính là cha đẻ của Hashcash, hệ thống giải thuật thống kê được thiết kế ban đầu để chống thư rác. Khi ông đề xuất kết hợp Hashcash với b-money (một ý tưởng tiền mã hóa khác từ cộng đồng Cypherpunk), ông đã vô tình (hoặc hữu ý) tạo ra bản thiết kế hoàn hảo mà sau này Satoshi đã áp dụng làm cơ chế đồng thuận (Proof-of-Work) cho Bitcoin. Ngoài ra, nền tảng học vấn của ông: tiến sĩ chuyên ngành hệ thống máy tính phân tán và chuyên gia về mật mã khóa công khai lại hoàn toàn khớp với những công nghệ cốt lõi được dệt nên bên trong Bitcoin.
Nhưng điểm tương đồng không chỉ dừng lại ở thuật toán. Nhóm điều tra của New York Times đã tổng hợp toàn bộ kho dữ liệu từ 3 danh sách thư điện tử mà cộng đồng Cypherpunk thường xuyên trao đổi trong suốt giai đoạn 1990 - 2000. Bằng ba phương pháp phân tích ngôn ngữ học độc lập, kết quả đều xác định Adam Back là người có văn phong, cách hành văn giống với Satoshi Nakamoto nhất trong số hàng trăm thành viên của nhóm.
Bên cạnh đó, các điều tra viên còn phát hiện những thói quen hành vi mang tính cá nhân: cả hai đều sử dụng chung một ngôn ngữ lập trình, ưa chuộng việc hoạt động ẩn danh trên internet và thường xuyên sử dụng các bí danh. Xác suất để một cá nhân ngẫu nhiên hội tụ đầy đủ các đặc điểm chuyên môn, thói quen và văn phong này là cực kỳ thấp.
Một chi tiết quan trọng mang tính nút thắt là sự vắng mặt đầy bí ẩn của Adam Back vào thời điểm lịch sử. Xuyên suốt một thập kỷ, ông là nhân vật năng nổ hàng đầu trong các cuộc tranh luận về tiền mã hóa. Thế nhưng đúng vào giai đoạn cuối năm 2008 - thời điểm Bitcoin chính thức được công bố ra thế giới - ông lại chọn cách im lặng hoàn toàn. Sự biến mất đột ngột này được đánh giá là một điểm bất thường lớn đối với một người luôn theo sát từng nhịp đập của ngành mật mã học.
Cho đến nay, Adam Back vẫn kiên quyết phủ nhận việc mình là Satoshi Nakamoto. Tuy nhiên, những hành động thực tế của ông lại cho thấy sự gắn kết sâu sắc với hệ sinh thái này. Sau khi Bitcoin vươn lên thành một thế lực toàn cầu, ông đã thành lập Blockstream, hiện là một trong những "gã khổng lồ" cung cấp nền tảng hạ tầng cốt lõi cho mạng lưới Bitcoin. Dù tự nhận mình chỉ là một người theo sát lĩnh vực từ những ngày đầu, nhưng tầm ảnh hưởng, sự am hiểu tường tận ở mức độ chuyên gia và vị trí trung tâm của Adam Back trong thế giới tiền mã hóa hiện tại khiến nhiều người tin rằng, dù ông có phải là Satoshi hay không thì vẫn là một trong những kiến trúc sư vĩ đại nhất của Bitcoin.
"Chúng tôi đang nói chuyện với họ. Họ muốn đóng eo biển lần nữa. Nhưng như các bạn biết đó, như đã làm trong nhiều năm, họ không thể tống tiền chúng tôi", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên tại Phòng Bầu dục ngày 18/4.
Ông cho biết sẽ có "một số thông tin" về Iran được công bố vào cuối ngày và thêm rằng "mọi chuyện đang diễn ra rất tốt". Ông cũng cho biết Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn với Iran.
Bình luận của lãnh đạo Mỹ được đưa ra sau khi Iran ngày 18/4 thông báo tái áp đặt hạn chế ở eo biển Hormuz, đảo ngược quyết định mở cửa hoàn toàn với tàu thương mại mà Tehran đưa ra ngày hôm trước.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran (SNSC) nhấn mạnh Tehran sẽ tiếp tục giám sát và kiểm soát chặt chẽ eo biển cho đến khi cuộc chiến của Mỹ - Israel hoàn toàn kết thúc và nền hòa bình lâu dài được thiết lập.
Họ giải thích rằng phần lớn sự hỗ trợ hậu cần cho các căn cứ quân sự của Mỹ ở vịnh Ba Tư được cung cấp thông qua eo biển Hormuz và điều này gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Iran cùng khu vực.
Việc kiểm soát eo biển được thực hiện bằng cách thu thập đầy đủ thông tin từ các tàu thuyền đi qua, cấp giấy chứng nhận quá cảnh theo các quy định do Iran ban hành, phù hợp với điều kiện thời chiến. Đồng thời, các tàu cũng phải thanh toán các khoản phí liên quan đến dịch vụ an ninh, an toàn và bảo vệ môi trường, cũng như di chuyển dọc theo các tuyến đường do Iran chỉ định.
Tuyên bố cũng nhấn mạnh "chừng nào đối thủ còn tìm cách gây gián đoạn lưu thông tàu thuyền hoặc áp đặt các biện pháp như phong tỏa đường biển", Iran sẽ coi đây là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ không để eo biển Hormuz mở cửa trở lại.
Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) đã ghi nhận ít nhất 2 vụ tấn công vào tàu ở eo biển Hormuz sau khi Iran thông báo tái áp đặt hạn chế.
SNSC cho biết các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột gần đây thất bại vì phía Mỹ đưa ra thêm các yêu cầu mà Iran bác bỏ, khẳng định Tehran sẽ không thỏa hiệp về các lập trường cốt lõi. Do đó, các cuộc đàm phán tiếp theo bị hoãn lại cho tới khi Washington điều chỉnh lập trường phù hợp với thực tế trên chiến trường.
Tuyên bố của SNSC thêm rằng Iran gần đây đã nhận các đề xuất mới thông qua bên trung gian Pakistan và đang xem xét. Họ nhấn mạnh nhóm đàm phán của Iran sẽ không nhượng bộ về lợi ích quốc gia và sẽ tiếp tục "bảo vệ quyền lợi cùng sự hy sinh của người dân nước này".
