Tọa đàm thu hút sự tham gia của các chuyên gia, nhà báo, giảng viên và đông đảo sinh viên, xoay quanh những thay đổi sâu sắc mà AI đang tạo ra đối với hoạt động báo chí.
Tại tọa đàm, GS.TS Nguyễn Đức An, Viện Nghiên cứu truyền thông – chính sách xã hội, Trường đại học Văn Lang, cho biết theo thống kê mới nhất, chỉ khoảng 16% người làm báo không sử dụng AI.
Tuy nhiên, ông An nhấn mạnh AI chỉ là công cụ hỗ trợ, giúp nhà báo làm việc nhanh và hiệu quả hơn trong các khâu như phân tích dữ liệu, phỏng vấn, rã băng, dịch thuật… chứ không thể thay thế con người.
“Việc lạm dụng AI có thể làm suy giảm tư duy phản biện, năng lực sáng tạo và chuẩn mực nghề nghiệp, thậm chí tạo ra thông tin sai lệch hoặc bị lợi dụng để làm ô nhiễm môi trường thông tin.
Không nên “thánh hóa” AI mà cần tiếp cận tỉnh táo, có mục đích và chiến lược rõ ràng, tránh chạy theo phong trào. Việc ứng dụng AI phải luôn đặt dưới sự giám sát của nhà báo, minh bạch với người dùng và lấy lợi ích công chúng làm kim chỉ nam”, ông An nói.
Tại tọa đàm, nhà báo Lê Xuân Trung, Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ, chia sẻ yêu cầu bắt buộc của nghề báo là kiểm chứng và chịu trách nhiệm với thông tin. AI có thể hỗ trợ, nhưng không thể gánh thay trách nhiệm nghề nghiệp.
Ông Xuân Trung chia sẻ từ thời điểm dịch COVID-19 (năm 2020), trong bối cảnh phải làm việc từ xa, báo Tuổi Trẻ đã dùng AI là các dẫn chương trình ảo thay thế con người.
Theo thời gian, AI không chỉ là công cụ mà dần trở thành “trợ lý”, thậm chí được xem như “đồng nghiệp” trong một số quy trình sản xuất nội dung.
Ông dẫn ví dụ năm 2024, báo Tuổi Trẻ đã sử dụng AI để phân tích, dự đoán tỉ số các trận đấu tại Euro 2024. Theo đó, AI đưa ra dự đoán khi trận đấu chưa diễn ra và nhờ khai thác dữ liệu lớn, công cụ này đã dự đoán chính xác 100% kết quả.
“Mặc dù AI ngày càng mạnh hơn nhưng vẫn cần con người kiểm soát và đưa ra quyết định cuối cùng”, ông Xuân Trung nhấn mạnh.
Nhà báo Lê Xuân Trung chia sẻ việc ứng dụng AI trong báo chí có thể chia thành hai hướng là sử dụng cá nhân và tích hợp vào quy trình quản trị tòa soạn.
Nếu tích hợp AI vào hệ thống quản lý nội dung, AI có thể hỗ trợ nhiều khâu như biên tập, phân tích, gợi ý nội dung và xử lý dữ liệu. Tòa soạn phải liên tục đào tạo cho người làm báo vì mức độ tiếp cận AI của mỗi người là khác nhau.
Tại tọa đàm, một giảng viên băn khoăn AI có tác động đến kinh tế báo chí, đồng thời lo ngại việc sử dụng AI có thể làm giảm dấu ấn cá nhân của người viết, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng báo chí chính luận và các tác phẩm chuyên sâu.
Nhà báo Đoàn Xuân Hiếu, Chủ tịch Hội Nhà báo TP Đà Nẵng, Giám đốc Báo và Phát thanh – truyền hình Đà Nẵng, đưa ra nhiều dẫn chứng từ thực tế và khẳng định AI không thay thế con người, nhưng thay đổi cách tổ chức báo chí.
AI không đơn thuần là câu chuyện tiết kiệm chi phí hay nhân sự, mà là vấn đề tái cấu trúc mô hình quản trị báo chí.
Ông nhấn mạnh thay vì cắt giảm nhân lực một cách cơ học, các cơ quan báo chí cần hướng đến xây dựng đội ngũ chất lượng cao, có khả năng làm chủ công nghệ và sáng tạo nội dung.
“AI không thể thay thế những giá trị cốt lõi của nhà báo như cảm xúc, trải nghiệm và tư duy sáng tạo. Đây là yếu tố tạo nên bản sắc của báo chí. AI chỉ là công cụ, còn giá trị khác biệt của báo chí vẫn nằm ở con người”, ông Hiếu nói.
Ông Lê Xuân Trung cho rằng điều quan trọng là cách người làm báo sử dụng AI để tạo ra sản phẩm, bởi mỗi người có cách khai thác và đặt câu lệnh khác nhau, dẫn đến kết quả khác nhau.
Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào AI, người viết sẽ đánh mất dấu ấn cá nhân. Tuy nhiên nếu sử dụng đúng cách, AI sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý tư liệu, từ đó tạo điều kiện để nhà báo tập trung nhiều hơn vào phân tích, bình luận và đào sâu vấn đề.
Theo hồ sơ vụ án, trong khoảng thời gian từ tháng 11-2022 đến tháng 10-2023, Lê Ngọc Quý đã có hành vi gian dối, dùng chiêu bài "việc nhẹ, lương cao" để dụ dỗ, tuyển mộ người lao động.
Bị cáo đã nhiều lần tổ chức đưa tổng cộng 18 người Việt Nam xuất cảnh sang Thái Lan và Myanmar, sau đó chuyển giao cho các công ty lừa đảo do người Trung Quốc quản lý để cưỡng bức lao động và bóc lột tình dục.
Cụ thể Quý đã đưa các nạn nhân xuất cảnh sang Thái Lan, Myanmar và bàn giao cho các đường dây lừa đảo.
Khi ra đến nước ngoài, toàn bộ các nạn nhân đều bị Quý và đường dây lừa đảo thu giữ hết giấy tờ tùy thân, quản thúc gắt gao về sinh hoạt cũng như việc đi lại.
Công việc thực tế hoàn toàn trái ngược với lời hứa ban đầu, các lao động bị ép lập tài khoản mạng xã hội để dụ dỗ người Việt Nam nạp tiền vào các ứng dụng nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Những ai không đạt chỉ tiêu bị bạo hành thể xác như phạt bật nhảy hàng trăm lần, bị đánh đập, ép làm việc xuyên đêm hoặc phải nộp tiền chuộc hàng trăm triệu đồng nếu muốn nghỉ việc.
Đặc biệt, trong các nạn nhân bị Quý đưa ra nước ngoài còn có một người bị chuyển giao cho người khác để ép buộc bán dâm. Hành vi bóc lột tình dục này đã xâm phạm nghiêm trọng đến danh dự, nhân phẩm và sức khỏe tinh thần của nạn nhân.
Không dừng lại ở đó, Lê Ngọc Quý còn có hành vi gọi điện đe dọa, uy hiếp tinh thần gia đình nạn nhân. Quý ép buộc người nhà của nạn nhân phải chuyển số tiền hơn 170 triệu đồng để chuộc lại các giấy tờ tùy thân như hộ chiếu, visa, căn cước công dân, đe dọa nếu gia đình không nộp tiền sẽ tiếp tục bán nạn nhân đi nơi khác.
Hội đồng xét xử nhận định hành vi của bị cáo Lê Ngọc Quý là nguy hiểm cho xã hội, cần phải cách ly khỏi xã hội và có hình phạt tương xứng để răn đe.
Tôi là tác giả của bài viết: 30 tuổi, tôi có nhà ba tỷ và lương 50 triệu như thế nào 10 năm về trước. Cảm ơn quý độc giả đã đưa rất nhiều phản hồi thú vị và bổ ích. Sau 10 năm, tôi lại viết bài này như là một cách để nhìn lại, cũng như chia sẻ với quý độc giả về những nhân sinh quan của tôi và mong tiếp tục nhận được những sự đồng hành. Nhiều bạn bè đã nhận ra tôi sau khi bài cũ được đăng nên lần này tôi sẽ hạn chế chia sẻ những thông tin cụ thể liên quan đến tài chính.
Sau 10 năm, giờ tôi đã là một chuyên gia được biết đến khá nhiều trong lĩnh vực của mình, đang là giám đốc chức năng của một công ty đa quốc gia. Tôi tiếp tục với công việc đào tạo và tư vấn, với mức thù lao một ngày bằng nhiều lần lương tháng của một nhân viên văn phòng. Tôi đã có hai con, một trai một gái xinh đẹp và ngoan ngoãn. Trong 10 năm qua, tôi và gia đình cũng từng gặp biến cố thập tử nhất sinh. May mắn cả nhà đều bình an. Nhìn lại chặng đường vừa qua, các "triết lý sống" đã chia sẻ trước đây vẫn được giữ nguyên vẹn và là nền tảng cho cuộc đời mình. Ở tuổi 40, tôi xin phép được chia sẻ thêm vài góc nhìn từ chính trải nghiệm của mình. Hy vọng có ích với mọi người.
"May mắn thuộc về kẻ mạnh": Mặc dù tiêu đề chỉ mang tính chất câu view, nhưng thông điệp tôi muốn truyền tải rằng, may mắn chỉ thực sự đến với những ai sẵn sàng và đủ năng lực để đón nhận nó. Chúng ta hay nhìn sự thành công của một người tựa như nhìn phần nổi của tảng băng trôi trên mặt nước và cho rằng họ rất may mắn mới được như vậy, mà quên mất rằng để có được những may mắn đó, họ đã phải nỗ lực và có thể đã thất bại rất nhiều lần. Người trúng đất không phải tự nhiên trúng đất, họ đã trải nghiệm rất nhiều, tìm hiểu rất nhiều và đã mạnh dạn xuống tiền để mua miếng đất đó. Người được thăng tiến cũng đã phải trui rèn trau dồi kỹ năng kiến thức nhiều năm để khi cơ hội đến, họ là người được lựa chọn.
Ngay như bản thân tôi, cơ hội đi dạy cũng chỉ đến khi bản thân tích lũy đủ kiến thức và nâng cấp bản thân liên tục trong nhiều năm. Nếu không hiểu được triết lý này, chúng ta cứ hoài tặc lưỡi, chép miệng và tiếc rẻ, nhiều khi oán trách, tại sao may mắn lại không gõ cửa nhà mình.
"Lúa chín cúi đầu, sông sâu chảy lặng": Ai cũng có thể là thầy của mình. Vì vậy, hãy nhún nhường, khiêm tốn và lắng nghe người khác.
"Người càng hiểu biết thì cái tôi càng bé lại": Chúng ta có thể rất giỏi trong một lĩnh vực nào đó nhưng chỉ là học sinh tiểu học trong lĩnh vực khác. Anh tài xế có thể chỉ cho bạn biết cách lái xe tiết kiệm xăng. Bác nông dân có thể chỉ cho bạn cách xem thời tiết. Em bé bán vé số sẽ chỉ cho bạn cách vượt qua phản đối như thế nào. Mỗi người chúng ta đóng một vai trò trong xã hội này, không cao sang không thấp hèn. Vì vậy hãy luôn tôn trọng người khác, lắng nghe quan điểm và trải nghiệm của họ, đừng đánh giá mà hãy chắt lọc và tìm được bài học cho riêng mình.
Với tâm thế đó, chúng ta sẽ luôn có cơ hội để học hỏi và tốt hơn. Tiền tài, sự nghiệp và nguyên lý cái thùng nước tiền bạc và sự nghiệp không phải là tất cả. Chúng ta còn có sức khỏe, gia đình, bạn bè, các sở thích cá nhân... Mỗi yếu tố này là một mảnh ghép của cái thùng nước. Và hạnh phúc của bạn như nước trong thùng, chỉ vừa bằng thanh ngắn nhất, còn lại sẽ chảy hết ra ngoài.
Hiểu được điều đó, tôi luôn cố gắng để cân bằng mọi thứ. Dù là người làm kinh tế duy nhất trong nhà, sáng tôi vẫn dậy sớm tập thể dục, rồi quét nhà lau nhà, ăn sáng cùng con, đưa con đi học, chiều về chơi với con, tắm cho con, học bài với con, rồi cho con ngủ. Tôi cũng luôn dành sự trân trọng và thời gian cho bạn đời của mình, thường xuyên đưa cả nhà tham gia các hoạt động trải nghiệm. Những giá trị đó là thứ mà tiền bạc không thể thay thế được. Đã có lúc, tôi chọn chấp nhận đi chậm lại trong sự nghiệp của mình để có nhiều thời gian hơn dành cho gia đình. Ngay việc đi dạy, bây giờ tôi cũng hạn chế, chỉ tham gia vào các hoạt động cộng đồng, chia sẻ và định hướng nghề nghiệp cho các bạn trẻ và tôi tin đó là lựa chọn đúng đắn.
Vẫn còn nhiều điều khác tôi muốn chia sẻ nhưng trong khuôn khổ bài viết này, xin được mạn phép chỉ nêu vài góc nhìn cá nhân như trên. Ở tuổi 40, tôi vẫn còn nhiều trăn trở cho tương lai. Nửa cuộc đời đã qua, dù không quá rực rỡ nhưng cũng tạm gọi là bình an. Sắp qua bên kia sườn núi, tôi nên làm những gì, sống cuộc đời mình như thế nào để không nuối tiếc cho "một lần đến nhân gian"? Mong nhận được lời khuyên và ý kiến từ các anh chị em. Xin chân thành cảm ơn và mong hữu duyên trên đường thiên lý.
Trong bối cảnh tình hình eo biển Hormuz tiếp tục "nóng", ngày 10-4, người dùng mạng xã hội đã chia sẻ bình luận đáng chú ý của Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev:
"Không rõ thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran sẽ diễn biến như thế nào. Nhưng có một điều chắc chắn: Iran đã thử vũ khí hạt nhân của họ. Vũ khí đó được gọi là 'eo biển Hormuz'. Tiềm năng của nơi này là vô tận".
Bình luận này được ông Medvedev đăng trên mạng xã hội X vào hôm 8-4. Bên dưới bài đăng, ông còn chỉ ra: "Vâng, đây rồi: Eo biển Hormuz lại bị đóng cửa. Vũ khí này đang hoạt động".
Bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran được công bố hôm 7-4, đến nay Tehran vẫn chưa mở eo biển Hormuz như Washington yêu cầu.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên rằng bất kỳ hành động đóng cửa nào tại eo biển này đều "hoàn toàn không thể chấp nhận".
"Tôi xin nhắc lại kỳ vọng và yêu cầu của Tổng thống Trump rằng eo biển Hormuz phải được mở lại ngay lập tức, nhanh chóng và an toàn", bà nêu rõ hôm 8-4.
Ngày 10-4, Đài Fox News tường thuật việc vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz trên thực tế vẫn bị đình trệ.
Khoảng 3.200 tàu - trong đó có khoảng 800 tàu chở dầu và tàu hàng - đang ùn ứ ở phía tây eo biển Hormuz, khi các tàu phải neo chờ trong lúc các hãng vận tải biển chờ đợi thông tin rõ ràng về việc liệu có an toàn để đi qua hay không.
Theo ông Matt Smith - nhà phân tích tại Công ty dữ liệu Kpler, trong những ngày gần đây không có tàu chở dầu nào dám mạo hiểm thực hiện hành trình này.
"Chúng tôi không thấy bất kỳ sản phẩm dầu mỏ nào đi qua khu vực này. Vì vậy thực chất eo biển vẫn đóng cửa. Và đây chính là đòn bẩy mà Iran đang có", ông nói.
