Sạt lở mỏ đất vùi lấp cabin, tài xế tử vong tại chỗ

Hội thảo thu hút nhiều nhà quản lý, nhà khoa học và người trong cuộc với hơn 100 tham luận gửi về. Không chỉ dừng ở câu chuyện chính sách, hội thảo đặt ra một vấn đề lớn hơn, đó là làm sao để quyền tiếp cận thực sự đi vào đời sống.

Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Tá Hoàng Vũ - Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, thành viên ban cố vấn dự án Vượt sóng - cho hay Việt Nam không thiếu quy định pháp luật liên quan đến người khuyết tật, thậm chí nhiều chủ trương đã tiệm cận chuẩn quốc tế. Tuy nhiên vấn đề nằm ở khâu thực thi.

"Chúng ta có luật, có quyền nhưng khoảng cách từ chính sách đến đời sống vẫn còn khá xa. Điều quan trọng lúc này không phải là ban hành thêm mà là tổ chức thực hiện sao cho hiệu quả, đồng bộ và minh bạch", ông Vũ nhấn mạnh.

GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, khoa học xã hội và nhân văn càng cần được đề cao để giữ vững yếu tố con người.

"Quyền tiếp cận không chỉ là loại bỏ rào cản vật lý mà còn bao gồm khả năng tiếp cận thông tin, giáo dục, việc làm, dịch vụ công và cơ hội phát triển. Người khuyết tật phải được nhìn nhận như một chủ thể có đầy đủ quyền và năng lực tham gia vào đời sống xã hội", bà Lan chia sẻ.

Điều này cũng đồng nghĩa mỗi chính sách công cần được thiết kế theo hướng bao trùm, không để bất kỳ nhóm yếu thế nào bị bỏ lại phía sau.

TS Lê Văn Công - Trưởng ngành công tác xã hội Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM) - chỉ ra hàng loạt bất cập trong thực tiễn: từ thiếu nhân lực hỗ trợ giáo dục hòa nhập đến những rào cản tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người khuyết tật.

"Có những quy định pháp luật tưởng như hợp lý nhưng khi áp dụng lại trở thành rào cản. Ví dụ quy định lăn tay trong một số thủ tục hành chính có thể gây khó khăn cho người không có khả năng thực hiện", ông Công dẫn chứng.

Ở lĩnh vực giáo dục, dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ nhưng tỉ lệ người khuyết tật tiếp cận được hệ thống đào tạo chính quy, đặc biệt là bậc ĐH vẫn còn rất thấp. Nguyên nhân đến từ nhiều phía như cơ sở vật chất chưa phù hợp, thiếu phương tiện di chuyển, thiếu tài liệu học tập chuyên biệt…

Các đại biểu tại hội thảo đều cho rằng một trong những rào cản lớn nhất đối với người khuyết tật hiện nay là cơ hội việc làm. TS Võ Thị Hoàng Yến - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và phát triển năng lực người khuyết tật - nói bản thân là người khuyết tật vận động, được đi học nhiều nơi trong và ngoài nước nên nhận thấy rằng rào cản đối với người khuyết tật vẫn còn rất nhiều.

Để người khuyết tật tự tin hòa nhập vào xã hội, trước tiên là câu chuyện việc làm. Tại sao doanh nghiệp nước ngoài sẵn sàng đón nhận, tuyển dụng người khuyết tật còn doanh nghiệp trong nước thì rất hạn chế!

Một số ý kiến của các chuyên gia cũng nêu ra những kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam. Nội dung quan trọng của hội thảo là việc tham chiếu các mô hình quốc tế. Nhiều quốc gia đã thành công trong việc xây dựng môi trường không rào cản thông qua thiết kế bao trùm, chính sách đồng bộ và sự tham gia tích cực của người khuyết tật.

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam có thể học hỏi nhưng không thể sao chép nguyên mẫu. Điều quan trọng là phải điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước. Một trong những xu hướng được nhắc đến là phát triển các mô hình hỗ trợ dựa vào cộng đồng, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần. Thay vì tập trung toàn bộ vào hệ thống y tế chuyên sâu, việc nâng cao năng lực cho tuyến cơ sở sẽ giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ cho người khuyết tật.

Theo thống kê được chia sẻ tại hội thảo, Việt Nam hiện có khoảng 7 triệu người khuyết tật, chiếm hơn 6% dân số. Trong khi đó trên thế giới, con số này lên đến hơn 1,3 tỉ người. Tuy nhiên tỉ lệ người khuyết tật được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ cơ bản vẫn còn hạn chế. Đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần, nhiều trường hợp có dấu hiệu trầm cảm, lo âu nhưng chưa được phát hiện và hỗ trợ kịp thời.

Điều này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải xây dựng hệ thống hỗ trợ toàn diện, từ phòng ngừa, phát hiện sớm đến can thiệp và phục hồi, hướng tới một xã hội không rào cản. Từ các tham luận và ý kiến trao đổi, hội thảo đã gợi mở nhiều hướng đi quan trọng.

Đó là hoàn thiện thể chế theo hướng bao trùm và dễ tiếp cận, tăng cường phối hợp liên ngành trong thực thi chính sách, phát triển hệ sinh thái việc làm cho người khuyết tật. Đồng thời đẩy mạnh truyền thông nhằm thay đổi nhận thức xã hội, đảm bảo sự tham gia thực chất của người khuyết tật trong quá trình xây dựng và giám sát chính sách.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chiều nay (17.4), tại Trường ĐH Sài Gòn, phường Chợ Quán, diễn ra hội nghị báo cáo tổng kết và phát triển các chương trình tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm theo định hướng STEM/STEAM. Sự kiện có ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM; ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, các thầy cô lãnh đạo phòng chuyên môn của Sở GD-ĐT TP.HCM, đơn vị tổ chức chương trình và các đơn vị trường học tham gia.

Trong phần phát biểu của mình, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết xu hướng giáo dục tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm định hướng STEM/STEAM là phù hợp xu thế, trong bối cảnh giáo dục STEM đang được quan tâm, và mục tiêu lấy tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Song, lấy dẫn chứng ví dụ từ con của mình - cũng là một học sinh học chương trình Giáo dục phổ thông 2018, ông Quốc nhìn nhận còn một vấn đề còn tồn tại là nhiều thầy cô giáo còn chưa quen nhuần nhuyễn với cách triển khai giáo dục STEM/STEAM. Đa số thầy cô sẽ yêu cầu học sinh kết quả cần làm sản phẩm nào, nhưng việc hướng dẫn thế nào, bước 1 thế nào, bước 2 ra sao, để học sinh từng bước - theo từng bậc học làm theo, đảm bảo qua trải nghiệm đó các em có những phát triển toàn diện về kỹ năng ngoại ngữ, làm việc nhóm, kiến thức STEM.... thì chưa đảm bảo.

Ví dụ có những thầy cô giao nhiệm vụ học tập cho học sinh và nói thêm câu "lên mạng kiếm", làm học sinh khi về nhà thì cả nhà cũng "nháo nhào" làm nhiệm vụ cùng con, nhưng không biết nên tham khảo hướng dẫn ở trang web nào, khi mỗi nơi hướng dẫn mỗi kiểu.

Do đó, với vấn đề này, ông Quốc đề nghị Phòng Giáo dục phổ thông của Sở GD-ĐT cần nắm, triển khai, hướng dẫn cụ thể, rõ ràng hơn cho đội ngũ giáo viên về giáo dục STEM.

Tại hội nghị, có ý kiến hỏi về định hướng đầu ra, chuẩn đầu ra của chương trình tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm định hướng STEM/STEAM. Ông Quốc cho rằng, định hướng đầu ra luôn luôn là điều cần hướng tới. Song, điều quan trọng không kém là quá trình học tập của các em, học sinh tiếp thu như thế nào về kiến thức, kỹ năng, thực hành được gì...

Theo ông Quốc, chương trình có thể giúp học sinh nâng cao năng lực tiếng Anh học thuật, tiếng Anh giao tiếp, chuẩn bị cho các kỳ thi chứng chỉ, du học nước ngoài, song, "quan trọng hơn hết là sự phát triển của từng cá nhân, chứ không chỉ hướng vào bằng cấp, không chỉ hướng vào kết quả học tập cuối cùng xem là học cái đó xong thì có được tấm bằng gì, đó mới là cách đánh giá toàn diện, đúng với định hướng Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đó là cái chúng ta phải thay đổi về nhận thức...".

Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết chương trình tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm với giáo viên nước ngoài được Sở GD-ĐT TPHCM phê duyệt và triển khai theo hình thức xã hội hóa bắt đầu từ năm học 2016-2017 tại các trường tiểu học trên địa bàn TP.HCM. Các em học sinh được giảng dạy 2 tiết/tuần theo các bộ sách đã được phê duyệt.

Qua 10 năm, chương trình được điều chỉnh nội dung để phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. "Hiện nay, chương trình được triển khai từ bậc mầm non, tiểu học, THCS và tới đây tiếp tục mở rộng ở cấp THPT", ông Nguyễn Bảo Quốc cho biết.

Theo thống kê của đơn vị tổ chức, năm học 2025-2026, toàn TP.HCM có 63 trường triển khai chương trình tiếng Anh toán - khoa học thực nghiệm với tổng số 29.376 học sinh tham gia.

Ông Quốc đề nghị đơn vị tổ chức tiếp tục rà soát chương trình, nâng cao chất lượng, đổi mới phương pháp, chú ý phát triển công nghệ, hướng tới cá nhân hóa người học để chương trình đúng quy định hiện hành, phát triển bền vững, đảm bảo quyền lợi học tập, tiếp cận phát triển năng lực tiếng Anh, STEM, AI của học sinh ở các bậc học.

Tin Gốc: Thanh Niên

Nước đóng vai trò thiết yếu trong quá trình lọc máu và đào thải chất cặn bã, đặc biệt với gan và thận. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), việc duy trì đủ nước giúp thận loại bỏ chất thải qua nước tiểu, đồng thời hỗ trợ cân bằng điện giải trong cơ thể.

Tuy nhiên, không phải cứ uống nhiều nước là tốt. Tiến sĩ Tamara Hew-Butler, chuyên gia sinh lý học thể thao tại Đại học Oakland (Mỹ), cho biết uống nước đúng thời điểm giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn, đồng thời tránh gây áp lực không cần thiết cho thận.

Sau khi thức dậy: Sau một đêm dài không bổ sung nước, cơ thể thường rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ. Uống 1 - 2 ly nước vào buổi sáng giúp kích hoạt trao đổi chất và hỗ trợ gan bắt đầu quá trình xử lý chất thải, theo Cleveland Clinic (Mỹ).

Trước bữa ăn: Uống nước trước bữa ăn khoảng 20 - 30 phút có thể hỗ trợ tiêu hóa và giúp kiểm soát lượng thức ăn nạp vào. Điều này gián tiếp giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan.

Giữa buổi chiều: Đây là thời điểm cơ thể dễ mệt mỏi và mất nước nhẹ. Việc bổ sung nước giúp duy trì tuần hoàn máu, hỗ trợ thận lọc chất thải hiệu quả hơn.

Trước khi đi ngủ (với lượng vừa phải): Một lượng nước nhỏ trước khi ngủ có thể giúp duy trì hoạt động ổn định của cơ thể qua đêm, nhưng không nên uống quá nhiều để tránh gián đoạn giấc ngủ.

Theo tiến sĩ William Schaffner, chuyên gia y tế tại Trung tâm Y khoa Đại học Vanderbilt (Mỹ), khi cơ thể được cung cấp nước đều đặn, máu lưu thông tốt hơn, giúp gan xử lý chất độc hiệu quả và thận lọc máu trơn tru hơn.

Ngược lại, khi thiếu nước, máu có xu hướng cô đặc, khiến thận phải làm việc nhiều hơn và tăng nguy cơ hình thành sỏi. Đồng thời, gan cũng phải “gánh” thêm nhiệm vụ hỗ trợ thải độc, theo NHS.

Các chuyên gia khuyến nghị nên chia nhỏ lượng nước trong ngày, thay vì uống quá nhiều cùng lúc. Trung bình mỗi người cần khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng và mức độ vận động.

Ngoài ra, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ khuyến cáo nên hạn chế đồ uống có đường hoặc có cồn vì có thể làm tăng gánh nặng cho gan và thận.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nhu cầu nước của mỗi người là khác nhau, phụ thuộc vào tuổi tác, tình trạng sức khỏe, thời tiết và mức độ vận động.

Vì vậy, cách tốt nhất là duy trì thói quen uống nước đều đặn trong ngày và điều chỉnh phù hợp với nhu cầu của cơ thể.

Tin Gốc: Thanh Niên