Những ngày qua, nhiều căn nhà trên quốc lộ 13, đoạn qua phường Hiệp Bình được phá dỡ, lùi sâu vào trong, chờ triển khai công trình.
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 đoạn dài 6 km từ cầu Bình Triệu đến Vĩnh Bình sẽ mở từ 4-6 làn xe lên 10 làn, rộng 60 m. Công trình có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao).
Kế hoạch mở rộng đường huyết mạch thường xuyên ùn tắc được đặt ra từ năm 2001 nhưng nhiều lần chậm tiến độ. Hiện phía Bình Dương cũ đã khá thông thoáng, trong khi hướng vào trung tâm TP HCM vẫn chật hẹp với nhiều “nút cổ chai” gây kẹt xe.
Những ngày qua, nhiều căn nhà trên quốc lộ 13, đoạn qua phường Hiệp Bình được phá dỡ, lùi sâu vào trong, chờ triển khai công trình.
Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 13 đoạn dài 6 km từ cầu Bình Triệu đến Vĩnh Bình sẽ mở từ 4-6 làn xe lên 10 làn, rộng 60 m. Công trình có tổng mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao).
Kế hoạch mở rộng đường huyết mạch thường xuyên ùn tắc được đặt ra từ năm 2001 nhưng nhiều lần chậm tiến độ. Hiện phía Bình Dương cũ đã khá thông thoáng, trong khi hướng vào trung tâm TP HCM vẫn chật hẹp với nhiều “nút cổ chai” gây kẹt xe.
Một dãy nhà đã được chủ hộ hoàn tất giải tỏa hơn một tuần nay, giúp không gian thoáng đãng hơn.
Theo UBND phường Hiệp Bình, dự án cần thu hồi đất của 1.041 trường hợp, trong đó hơn 200 hộ phải giải tỏa toàn bộ. Ngân sách thành phố dự kiến chi 14.600 tỷ đồng cho dự án cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Một dãy nhà đã được chủ hộ hoàn tất giải tỏa hơn một tuần nay, giúp không gian thoáng đãng hơn.
Theo UBND phường Hiệp Bình, dự án cần thu hồi đất của 1.041 trường hợp, trong đó hơn 200 hộ phải giải tỏa toàn bộ. Ngân sách thành phố dự kiến chi 14.600 tỷ đồng cho dự án cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Sáng 10/4, dọc theo quốc lộ 13 có khoảng 4-5 căn nhà đang đang được tháo dỡ; nhiều hộ khác đã bàn giao mặt bằng trước đó.
Đến nay, phường Hiệp Bình đã chi trả bồi thường cho 598 trường hợp với tổng số tiền gần 4.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc bàn giao mặt bằng không diễn ra đồng loạt, hiện có khoảng 25 hộ bàn giao mặt bằng.
Sáng 10/4, dọc theo quốc lộ 13 có khoảng 4-5 căn nhà đang đang được tháo dỡ; nhiều hộ khác đã bàn giao mặt bằng trước đó.
Đến nay, phường Hiệp Bình đã chi trả bồi thường cho 598 trường hợp với tổng số tiền gần 4.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc bàn giao mặt bằng không diễn ra đồng loạt, hiện có khoảng 25 hộ bàn giao mặt bằng.
Tại căn nhà số 168, gạch đá, xà bần ngổn ngang sau khi tháo dỡ được công nhân thu dọn.
Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện vẫn chậm so với yêu cầu của UBND TP HCM. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, trước đây thành phố bố trí 178 căn hộ và nền đất để phục vụ tái định cư. Tuy nhiên, qua rà soát, nhu cầu thực tế tăng lên đáng kể, với gần 350 trường hợp. Sự thiếu hụt này ảnh hưởng tiến độ chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân.
Tại căn nhà số 168, gạch đá, xà bần ngổn ngang sau khi tháo dỡ được công nhân thu dọn.
Tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng hiện vẫn chậm so với yêu cầu của UBND TP HCM. Một trong những nguyên nhân chính là thiếu quỹ nhà, đất phục vụ tái định cư.
Theo Sở Xây dựng TP HCM, trước đây thành phố bố trí 178 căn hộ và nền đất để phục vụ tái định cư. Tuy nhiên, qua rà soát, nhu cầu thực tế tăng lên đáng kể, với gần 350 trường hợp. Sự thiếu hụt này ảnh hưởng tiến độ chi trả bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho người dân.
Các mảng tường sau khi kéo sập được công nhân cắt các kết cấu bên trong để lấy sắt thép.
Các mảng tường sau khi kéo sập được công nhân cắt các kết cấu bên trong để lấy sắt thép.
Một số nhà xưởng trên quốc lộ 13 cũng tiến hành tháo dỡ. Theo chủ nhà, do dự án mở rộng đường có quy hoạch từ lâu nên khi xây đã chừa phần lộ giới, việc bàn giao mặt bằng đơn giản hơn, chỉ vài ngày là hoàn thành.
Một số nhà xưởng trên quốc lộ 13 cũng tiến hành tháo dỡ. Theo chủ nhà, do dự án mở rộng đường có quy hoạch từ lâu nên khi xây đã chừa phần lộ giới, việc bàn giao mặt bằng đơn giản hơn, chỉ vài ngày là hoàn thành.
Cách đó khoảng 500 m, khu đất rộng hơn 200 m2 của ông Lê Tuấn Hưng vừa giải tỏa xong, đang dọn dẹp mặt bằng và xây lại nhà mới. Hơn 50 năm sống ở đây, ông thường xuyên gặp cảnh ùn tắc ở con đường huyết mạch nối tỉnh Bình Dương cũ với TP HCM.
Ông cho biết giá đền bù chưa như mong muốn nhưng vẫn đồng thuận giao mặt bằng. “Trước là dãy nhà trọ nên giờ mất một khoản thu nhập, chỉ mong dự án sớm khởi công để đi lại thuận tiện hơn”, ông nói.
Cách đó khoảng 500 m, khu đất rộng hơn 200 m2 của ông Lê Tuấn Hưng vừa giải tỏa xong, đang dọn dẹp mặt bằng và xây lại nhà mới. Hơn 50 năm sống ở đây, ông thường xuyên gặp cảnh ùn tắc ở con đường huyết mạch nối tỉnh Bình Dương cũ với TP HCM.
Ông cho biết giá đền bù chưa như mong muốn nhưng vẫn đồng thuận giao mặt bằng. “Trước là dãy nhà trọ nên giờ mất một khoản thu nhập, chỉ mong dự án sớm khởi công để đi lại thuận tiện hơn”, ông nói.
Một căn nhà sau khi giải tỏa phần trước đang được chủ hộ xây sửa lại để sớm ổn định cuộc sống.
Một căn nhà sau khi giải tỏa phần trước đang được chủ hộ xây sửa lại để sớm ổn định cuộc sống.
Dọc theo quốc lộ 13, lác đác vài căn nhà đã dỡ tạm, chủ dọn đi, chờ giải tỏa toàn. Theo kế hoạch công tác chi trả bồi thường, hỗ trợ di dời sẽ hoàn thành trong tháng 6 và khởi công vào cuối năm nay, hoàn thành sau đó hai năm. Tuy nhiên mới đây Sở Xây dựng đề xuất lùi thời gian khởi công qua đầu năm sau do phát sinh về tái định cư cho dự án và điều chỉnh hướng tuyến phù hợp với các dự án đường sắt, hạ tầng ở khu vực.
Dọc theo quốc lộ 13, lác đác vài căn nhà đã dỡ tạm, chủ dọn đi, chờ giải tỏa toàn. Theo kế hoạch công tác chi trả bồi thường, hỗ trợ di dời sẽ hoàn thành trong tháng 6 và khởi công vào cuối năm nay, hoàn thành sau đó hai năm. Tuy nhiên mới đây Sở Xây dựng đề xuất lùi thời gian khởi công qua đầu năm sau do phát sinh về tái định cư cho dự án và điều chỉnh hướng tuyến phù hợp với các dự án đường sắt, hạ tầng ở khu vực.
Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình hiện rộng 20-30 m, thường xuyên ùn tắc giờ cao điểm và ngập khi mưa, triều cường. Ngoài mở rộng mặt đường, khoảng 3,2 km ở giữa tuyến sẽ xây dựng đường trên cao (cầu cạn) với quy mô 4 làn xe, hai bên là đường song hành.
Quốc lộ 13 đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình hiện rộng 20-30 m, thường xuyên ùn tắc giờ cao điểm và ngập khi mưa, triều cường. Ngoài mở rộng mặt đường, khoảng 3,2 km ở giữa tuyến sẽ xây dựng đường trên cao (cầu cạn) với quy mô 4 làn xe, hai bên là đường song hành.
Đoạn khởi công từ cầu Bình Triệu đến khu vực gần cổng chào Vĩnh Phú. Đồ họa: Khánh Hoàng
Quốc lộ 13 dài hơn 140 km, nối TP HCM với Bình Dương và Bình Phước. Đây là trục giao thông chính ở cửa ngõ đông bắc thành phố, thường xuyên ùn tắc do đi qua khu dân cư đông và kết nối bến xe Miền Đông cũ. Ngoài tuyến này, TP HCM còn xúc tiến ba dự án BOT nâng cấp quốc lộ 1, 22 và trục Bắc – Nam.
Đoạn khởi công từ cầu Bình Triệu đến khu vực gần cổng chào Vĩnh Phú. Đồ họa: Khánh Hoàng
Quốc lộ 13 dài hơn 140 km, nối TP HCM với Bình Dương và Bình Phước. Đây là trục giao thông chính ở cửa ngõ đông bắc thành phố, thường xuyên ùn tắc do đi qua khu dân cư đông và kết nối bến xe Miền Đông cũ. Ngoài tuyến này, TP HCM còn xúc tiến ba dự án BOT nâng cấp quốc lộ 1, 22 và trục Bắc – Nam.
Ngày 8/4, Rex Heuermann mặc vest đen và đeo cà vạt xanh, đứng đối diện thẩm phán, thừa nhận đã siết cổ 8 phụ nữ và vứt xác ở Long Island, New York, trong vụ án ám ảnh cộng đồng địa phương suốt hơn ba thập kỷ.
Tại phiên tòa, kiến trúc sư 62 tuổi không biểu lộ cảm xúc khi xác nhận với thẩm phán Timothy Mazzei rằng đã sát hại các nạn nhân theo cùng một phương pháp trước khi vứt xác dọc theo những bãi biển hẻo lánh của Long Island.
Ông ta cho biết đã liên lạc với các nạn nhân bằng điện thoại dùng một lần và dụ dỗ họ bằng tiền. "Siết cổ", Rex trả lời về cách sát hại họ, sau đó trói lại rồi quấn xác bằng vải bố, một số người bị phân xác.
Rex trả lời "Có tội" cho mỗi câu hỏi của thẩm phán về các cáo buộc, không hề ngoái nhìn lại phòng xử án chật kín người thân của các nạn nhân, một số người cố nén tiếng khóc.
Gia đình các nạn nhân đã chờ đợi hơn một thập kỷ, vì các điều tra viên phải mất nhiều năm mới giải quyết được loạt án mạng gây rúng động dư luận này.
"Trên khuôn mặt người đàn ông đó không hề có chút hối hận nào. Ông ta lạnh như băng", luật sư của gia đình các nạn nhân nói sau phiên tòa.
Công tố viên đề nghị thẩm phán tuyên án tù chung thân không được ân xá. Rex dự kiến bị tuyên án vào ngày 17/6.
Vụ mất tích dẫn đến 11 bộ hài cốt
Trong gần hai thập kỷ, từ năm 1993 đến 2010, nhiều phụ nữ hành nghề mại dâm lần lượt mất tích ở Long Island, các phần thi thể được tìm thấy ở nhiều nơi.
Tháng 5/2010, Shannan Gilbert, 23 tuổi, mất tích tại khu Oak Beach sau khi đi gặp khách, mẹ Shannan nỗ lực không ngừng nghỉ để gây áp lực lên cảnh sát nhằm tìm kiếm cô và xem xét vụ án một cách nghiêm túc.
Tháng 12 năm đó, cảnh sát phát hiện hài cốt của 4 phụ nữ nằm rải rác trong bụi rậm dọc theo dải đất ven biển hẻo lánh ở Gilgo Beach. Họ được biết đến với biệt hiệu "Gilgo Four".
Thi thể 4 nạn nhân được bọc trong vải bố rằn ri, được chôn theo cách tương tự, ở cùng một địa điểm, theo cùng một phương pháp. Họ đều hành nghề mại dâm và đăng quảng cáo trên Craigslist, lần cuối cùng được nhìn thấy là trong khoảng thời gian từ tháng 7/2007 đến tháng 9/2010.
Bảy thi thể khác được tìm thấy gần đó trong năm 2011. Thi thể Shannan được tìm thấy ở Oak Beach vào tháng 12/2011, nhà chức trách tin rằng cái chết của cô có thể là do tai nạn và không liên quan đến các vụ giết người ở Gilgo Beach.
Vụ án Gilgo Beach sau đó rơi vào bế tắc trong hơn một thập kỷ.
Sát nhân hàng loạt lộ diện
Tháng 2/2022, Rodney Harrison, khi đó là Cảnh sát trưởng hạt Suffolk, thành lập lực lượng đặc nhiệm đa cơ quan để điều tra các vụ giết người tại Gilgo Beach. Lực lượng này bao gồm Sở Cảnh sát hạt Suffolk, Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Suffolk, Cảnh sát bang New York và FBI.
Rex Heuermann lần đầu tiên được nhắc đến như một nghi phạm tiềm năng vào tháng 3/2022 sau khi một điều tra viên của bang New York xác định danh tính ông ta trong một cơ sở dữ liệu.
Theo công tố viên, các điều tra viên đã tập trung vào Rex bằng cách xem xét hồ sơ trạm phát sóng di động, mô tả ngoại hình nghi phạm do nhân chứng cung cấp, chiếc xe bán tải Chevrolet Avalanche màu xanh lá cây do nghi phạm lái, hồ sơ thanh toán thẻ tín dụng và hồ sơ máy tính.
Rex có ngoại hình trùng khớp với mô tả của nhân chứng, sống gần trạm phát sóng di động ở Long Island và làm việc gần các trạm phát sóng di động ở thành phố New York, nơi các cuộc gọi khác đã được ghi âm. Ông ta lái chiếc xe bán tải Chevrolet Avalanche màu xanh lá cây đăng ký dưới tên anh trai.
Hồ sơ thanh toán điện thoại di động cá nhân và thẻ tín dụng cho thấy nhiều lần Rex có mặt tại các địa điểm xảy ra án mạng với những chiếc điện thoại dùng một lần, được cho là mang theo khi gây án. Ông ta đã sử dụng những chiếc điện thoại này để gọi cho 3 trong số 4 nạn nhân "Gilgo Four".
Nhà chức trách cho biết, việc khám xét máy tính cho thấy Rex đã tìm kiếm trên Internet ít nhất 200 lần để biết thông tin chi tiết về tình hình điều tra. Rex cũng liên tục tìm kiếm ảnh của các nạn nhân và cố gắng theo dõi người thân của họ.
Điều tra viên thu hồi được một sợi tóc nam từ vải bọc thi thể một nạn nhân. Họ đã lấy được mẫu ADN của Rex từ phần vỏ bánh pizza còn sót lại trong hộp bánh mà ông ta vứt vào thùng rác, đối chiếu với ADN tìm thấy trên thi thể nạn nhân cho kết quả trùng khớp.
Hai phòng thí nghiệm pháp y cũng xác định rằng các sợi tóc thu được từ 6 trong số 7 nạn nhân có "liên hệ về mặt pháp y" với Rex hoặc các thành viên trong gia đình trực hệ của ông ta, hoặc những người sống cùng ông ta.
Cuộc sống hai mặt của kiến trúc sư
Ngày 13/7/2023, Rex, khi đó 59 tuổi, bị bắt tại thành phố New York và bị buộc tội giết 3 trong 4 nạn nhân "Giglo Four". Tháng 1/2024, ông ta bị buộc tội giết nạn nhân còn lại trong "Giglo Four", sau đó bị buộc tội sát hại thêm 3 nạn nhân khác.
"Bị cáo sống giữa chúng ta, vờ như một người cha bình thường ở vùng ngoại ô, trong khi thực tế, hắn luôn ám ảnh việc giết hại những phụ nữ vô tội", công tố viên nói tại cuộc họp báo sau khi Rex nhận tội.
Là con trai của một kỹ sư hàng không vũ trụ, Rex sống cùng vợ và hai con tại ngôi làng yên bình Massapequa Park, gần nơi tìm thấy hài cốt các nạn nhân. Ông ta làm kiến trúc sư tại công ty RH Consultants & Associates ở Manhattan.
Ngoài giờ đi làm, Rex bị cáo buộc bí mật bắt cóc, tra tấn và giết hại các gái mại dâm trong nhiều năm. Công tố viên tiết lộ ông ta có một tài khoản Tinder và gọi cho gái mại dâm bằng điện thoại dùng một lần hơn 500 lần. Rex thậm chí lấy điện thoại của nạn nhân gọi cho gia đình họ để chế giễu, tạo các tài khoản email giả để tìm kiếm nội dung khiêu dâm bạo lực.
Trong phiên tòa ngày 6/6/2024, công tố viên cho biết đã tìm thấy nội dung đáng lo ngại trên các thiết bị của Rex, bao gồm tài liệu ghi chép tỉ mỉ về các vụ giết người và lập kế hoạch cho các tội ác trong tương lai.
Đường đến lời nhận tội
Tháng 9/2025, thẩm phán Mazzei ra phán quyết rằng bằng chứng thu được từ công nghệ ADN tiên tiến sẽ được chấp nhận tại phiên tòa xét xử Rex. Các công tố viên cho rằng bằng chứng này liên kết Rex với các vụ giết người, trong khi luật sư bào chữa đặt câu hỏi về độ chính xác của công nghệ này.
Nhưng trước khi bị xét xử, Rex thỏa thuận nhận tội. Ngoài 7 cáo buộc của bên công tố, ông ta cũng thừa nhận giết người phụ nữ thứ 8 mà trước đó chưa bị buộc tội.
Luật sư bào chữa cho biết Rex quyết định nhận tội vì muốn giúp gia đình các nạn nhân cũng như gia đình ông ta tránh phải ra tòa.
Theo thỏa thuận nhận tội, Rex phải hợp tác với Đơn vị Phân tích Hành vi của FBI. Các công tố viên hạt Suffolk đã đồng ý không truy tố thêm các tội danh liên quan đến 8 phụ nữ mà ông ta đã thừa nhận sát hại.
Tuy nhiên, việc kết thúc vụ án hình sự cấp tiểu bang không có nghĩa là các vấn đề pháp lý của Rex đã chấm dứt. Ngày 6/4, con trai của nạn nhân Valerie Mack (bị sát hại năm 2000) đã đệ đơn kiện Rex và gia đình ông ta, cáo buộc Rex gây ra cái chết oan uổng và vợ con ông ta tiếp tay cho vụ giết người hàng loạt.
Luật sư của vợ cũ và con gái Rex nhấn mạnh rằng họ "không hề biết, không hề liên quan, không có bất kỳ mối liên hệ nào" với các tội danh mà Rex bị cáo buộc, nhất là con gái Rex mới 3 tuổi vào thời điểm Valerie Mack qua đời. Cảnh sát khẳng định không tin rằng gia đình Rex có liên quan.
Trong buổi họp báo sau phiên tòa, công tố viên gửi lời cảm ơn đến gia đình các nạn nhân: "Nếu không có họ, bị cáo sẽ không bao giờ bị đưa ra công lý và vẫn còn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Hắn vẫn sẽ tự nhận là người cha hàng xóm hiền lành, vô hại thay vì là một kẻ giết người bị kết án".
Từ ngày 28/3 đến 27/5, Sở Xây dựng TP Hà Nội cấm phương tiện đường bộ lưu thông trên cầu Long Biên ở cả hai chiều để phục vụ dự án sửa chữa. Giờ cao điểm, người đi làm, học sinh đi học phải đổ dồn về cầu Chương Dương, cách cầu Long Biên khoảng một km.
Từ ngày 28/3 đến 27/5, Sở Xây dựng TP Hà Nội cấm phương tiện đường bộ lưu thông trên cầu Long Biên ở cả hai chiều để phục vụ dự án sửa chữa. Giờ cao điểm, người đi làm, học sinh đi học phải đổ dồn về cầu Chương Dương, cách cầu Long Biên khoảng một km.
Lúc 6h30 ngày 31/3, đông nghịt phương tiện từ nhiều hướng đổ về cầu Chương Dương, đặc biệt là lối lên cầu.
Hàng dài phương tiện nối đuôi nhau di chuyển chậm trên đường Nguyễn Văn Cừ hướng lên cầu Chương Dương.
Xe đông đúc trên cầu Chương Dương. Người đi xe máy len cả vào đường dành riêng cho ôtô.
Cảnh sát giao thông khu vực này cho biết từ hôm qua, lượng phương tiện đã tăng rất cao so với trước khi cấm cầu Long Biên. Dự kiến mất ít nhất 10 ngày, việc ùn tắc mới giảm bớt khi người dân chủ động sắp xếp thời gian.
Xe đông đúc trên cầu Chương Dương. Người đi xe máy len cả vào đường dành riêng cho ôtô.
Cảnh sát giao thông khu vực này cho biết từ hôm qua, lượng phương tiện đã tăng rất cao so với trước khi cấm cầu Long Biên. Dự kiến mất ít nhất 10 ngày, việc ùn tắc mới giảm bớt khi người dân chủ động sắp xếp thời gian.
Phương tiện ùn ứ trên đê Long Biên - Xuân Quan theo hướng từ cầu Long Biên sang cầu Chương Dương.
Phương tiện ùn ứ trên đê Long Biên - Xuân Quan theo hướng từ cầu Long Biên sang cầu Chương Dương.
Anh Đỗ Xuân Tình cho biết hôm qua bị muộn giờ làm nên hôm nay đã chủ động di chuyển sớm, tuy nhiên vẫn không tránh khỏi tắc. "Tắc đường khiến việc đi lại mất một tiếng, gấp đôi so với bình thường", anh Tình nói.
Anh Đỗ Xuân Tình cho biết hôm qua bị muộn giờ làm nên hôm nay đã chủ động di chuyển sớm, tuy nhiên vẫn không tránh khỏi tắc. "Tắc đường khiến việc đi lại mất một tiếng, gấp đôi so với bình thường", anh Tình nói.
Lối rẽ từ đường Nguyễn Văn Cừ vào đê Long Biên - Xuân Quan từ hai chiều thành một chiều. Một tài xế xe ôm công nghệ ngơ ngác ngỡ như đi vào đường ngược chiều.
Lối rẽ từ đường Nguyễn Văn Cừ vào đê Long Biên - Xuân Quan từ hai chiều thành một chiều. Một tài xế xe ôm công nghệ ngơ ngác ngỡ như đi vào đường ngược chiều.
Người dân từ những con ngõ nhỏ tìm cách di chuyển vào đường lớn để nhập vào dòng người di chuyển qua cầu. Một số thấy tắc chọn phương án leo lên hè đường, bờ kè đê.
Người dân từ những con ngõ nhỏ tìm cách di chuyển vào đường lớn để nhập vào dòng người di chuyển qua cầu. Một số thấy tắc chọn phương án leo lên hè đường, bờ kè đê.
Để giảm bớt áp lực giao thông, lực lượng chức năng đã phải phân luồng từ xa, chia tách thành nhiều đợt.
Để giảm bớt áp lực giao thông, lực lượng chức năng đã phải phân luồng từ xa, chia tách thành nhiều đợt.
Khoảng cách giữa hai cầu Long Biên và Chương Dương khoảng một km. Đồ họa: Hoàng Thanh
Khoảng cách giữa hai cầu Long Biên và Chương Dương khoảng một km. Đồ họa: Hoàng Thanh
Nội dung được nêu trong dự thảo tờ trình Nghị quyết của HĐND TP HCM về chính sách miễn vé xe buýt, vừa được Sở Xây dựng gửi các sở, ngành góp ý. Chính sách dự kiến áp dụng từ tháng 5 sau khi hoàn tất thủ tục và được thông qua.
Cơ quan chuyên môn đưa ra 4 phương án, trong đó 3 cách áp dụng cho hệ thống xe buýt trợ giá với khoảng 109 tuyến đang hoạt động.
Phương án một là thành phố mua lại doanh thu theo từng chuyến xe dựa trên thỏa thuận với đơn vị vận tải. Hành khách đi xe buýt không phải trả tiền, không cần quẹt thẻ hay định danh. Doanh nghiệp được thanh toán theo doanh thu mỗi chuyến, dự kiến tăng khoảng 30% so với 8 tháng cuối năm 2025 do lượng khách tăng.
Cách này đơn giản, thuận tiện cho hành khách, đặc biệt là người lớn tuổi, trẻ em hoặc khách vãng lai. Tuy nhiên, hạn chế là không hình thành thói quen thanh toán không tiền mặt, không có dữ liệu chuyến đi để phục vụ quản lý, đồng thời tiềm ẩn rủi ro về giám sát và dễ gây lãng phí ngân sách khi doanh thu được ấn định.
Phương án hai là thanh toán dựa trên sản lượng khách nhân với giá vé bình quân từng tuyến. Doanh nghiệp thống kê lượng khách qua hệ thống vé điện tử, thành phố căn cứ dữ liệu để chi trả. Hành khách vẫn được miễn phí nhưng việc ghi nhận phụ thuộc vào đơn vị vận tải, khó đảm bảo chính xác, việc kiểm tra, đối soát cũng làm tăng chi phí quản lý.
Phương án ba là thành phố chi trả toàn bộ tiền vé thay hành khách theo số lượt đi thực tế. Người dân đi xe buýt miễn phí nhưng phải quét thẻ hoặc định danh điện tử như căn cước, VNeID, thẻ ngân hàng, ví điện tử hoặc ứng dụng MultiGo để hệ thống ghi nhận.
Ưu điểm của phương án này là giúp quản lý chính xác sản lượng hành khách, doanh thu minh bạch, hạn chế gian lận, đồng thời hỗ trợ phân tích nhu cầu đi lại, giờ cao điểm, điều chỉnh mạng lưới vận tải. Tuy nhiên, hành khách phải thao tác quét thẻ, có thể bất tiện với một số nhóm, nhất là người lớn tuổi.
Trong các phương án, Sở Xây dựng đề xuất lựa chọn phương án ba do tính khả thi cao, phù hợp định hướng chuyển đổi số và thanh toán không tiền mặt trong giao thông công cộng.
Đối với 26 tuyến xe buýt không trợ giá, cơ quan này đề xuất ngân sách sẽ thanh toán cho doanh nghiệp theo chi phí mỗi chuyến nhân với số chuyến được nghiệm thu.
Chủ trương miễn vé xe buýt ở TP HCM nhằm giảm chi phí đi lại, khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng, qua đó góp phần giảm ùn tắc và ô nhiễm. Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu toàn bộ hành khách tại TP HCM được đi xe buýt miễn phí. Hiện giá vé phổ thông trên các tuyến trợ giá khoảng 5.000-7.000 đồng mỗi lượt, học sinh, sinh viên 3.000 đồng.
Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP HCM có khoảng 180 tuyến xe buýt nội tỉnh và liên tỉnh, với hơn 2.400 phương tiện, trong đó xe buýt điện chiếm gần một nửa.
