Ngày 8/4, Rex Heuermann mặc vest đen và đeo cà vạt xanh, đứng đối diện thẩm phán, thừa nhận đã siết cổ 8 phụ nữ và vứt xác ở Long Island, New York, trong vụ án ám ảnh cộng đồng địa phương suốt hơn ba thập kỷ.
Tại phiên tòa, kiến trúc sư 62 tuổi không biểu lộ cảm xúc khi xác nhận với thẩm phán Timothy Mazzei rằng đã sát hại các nạn nhân theo cùng một phương pháp trước khi vứt xác dọc theo những bãi biển hẻo lánh của Long Island.
Ông ta cho biết đã liên lạc với các nạn nhân bằng điện thoại dùng một lần và dụ dỗ họ bằng tiền. “Siết cổ”, Rex trả lời về cách sát hại họ, sau đó trói lại rồi quấn xác bằng vải bố, một số người bị phân xác.
Rex trả lời “Có tội” cho mỗi câu hỏi của thẩm phán về các cáo buộc, không hề ngoái nhìn lại phòng xử án chật kín người thân của các nạn nhân, một số người cố nén tiếng khóc.
Gia đình các nạn nhân đã chờ đợi hơn một thập kỷ, vì các điều tra viên phải mất nhiều năm mới giải quyết được loạt án mạng gây rúng động dư luận này.
“Trên khuôn mặt người đàn ông đó không hề có chút hối hận nào. Ông ta lạnh như băng”, luật sư của gia đình các nạn nhân nói sau phiên tòa.
Công tố viên đề nghị thẩm phán tuyên án tù chung thân không được ân xá. Rex dự kiến bị tuyên án vào ngày 17/6.
Vụ mất tích dẫn đến 11 bộ hài cốt
Trong gần hai thập kỷ, từ năm 1993 đến 2010, nhiều phụ nữ hành nghề mại dâm lần lượt mất tích ở Long Island, các phần thi thể được tìm thấy ở nhiều nơi.
Tháng 5/2010, Shannan Gilbert, 23 tuổi, mất tích tại khu Oak Beach sau khi đi gặp khách, mẹ Shannan nỗ lực không ngừng nghỉ để gây áp lực lên cảnh sát nhằm tìm kiếm cô và xem xét vụ án một cách nghiêm túc.
Tháng 12 năm đó, cảnh sát phát hiện hài cốt của 4 phụ nữ nằm rải rác trong bụi rậm dọc theo dải đất ven biển hẻo lánh ở Gilgo Beach. Họ được biết đến với biệt hiệu “Gilgo Four”.
Thi thể 4 nạn nhân được bọc trong vải bố rằn ri, được chôn theo cách tương tự, ở cùng một địa điểm, theo cùng một phương pháp. Họ đều hành nghề mại dâm và đăng quảng cáo trên Craigslist, lần cuối cùng được nhìn thấy là trong khoảng thời gian từ tháng 7/2007 đến tháng 9/2010.
Bảy thi thể khác được tìm thấy gần đó trong năm 2011. Thi thể Shannan được tìm thấy ở Oak Beach vào tháng 12/2011, nhà chức trách tin rằng cái chết của cô có thể là do tai nạn và không liên quan đến các vụ giết người ở Gilgo Beach.
Vụ án Gilgo Beach sau đó rơi vào bế tắc trong hơn một thập kỷ.
Sát nhân hàng loạt lộ diện
Tháng 2/2022, Rodney Harrison, khi đó là Cảnh sát trưởng hạt Suffolk, thành lập lực lượng đặc nhiệm đa cơ quan để điều tra các vụ giết người tại Gilgo Beach. Lực lượng này bao gồm Sở Cảnh sát hạt Suffolk, Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Suffolk, Cảnh sát bang New York và FBI.
Rex Heuermann lần đầu tiên được nhắc đến như một nghi phạm tiềm năng vào tháng 3/2022 sau khi một điều tra viên của bang New York xác định danh tính ông ta trong một cơ sở dữ liệu.
Theo công tố viên, các điều tra viên đã tập trung vào Rex bằng cách xem xét hồ sơ trạm phát sóng di động, mô tả ngoại hình nghi phạm do nhân chứng cung cấp, chiếc xe bán tải Chevrolet Avalanche màu xanh lá cây do nghi phạm lái, hồ sơ thanh toán thẻ tín dụng và hồ sơ máy tính.
Rex có ngoại hình trùng khớp với mô tả của nhân chứng, sống gần trạm phát sóng di động ở Long Island và làm việc gần các trạm phát sóng di động ở thành phố New York, nơi các cuộc gọi khác đã được ghi âm. Ông ta lái chiếc xe bán tải Chevrolet Avalanche màu xanh lá cây đăng ký dưới tên anh trai.
Hồ sơ thanh toán điện thoại di động cá nhân và thẻ tín dụng cho thấy nhiều lần Rex có mặt tại các địa điểm xảy ra án mạng với những chiếc điện thoại dùng một lần, được cho là mang theo khi gây án. Ông ta đã sử dụng những chiếc điện thoại này để gọi cho 3 trong số 4 nạn nhân “Gilgo Four”.
Nhà chức trách cho biết, việc khám xét máy tính cho thấy Rex đã tìm kiếm trên Internet ít nhất 200 lần để biết thông tin chi tiết về tình hình điều tra. Rex cũng liên tục tìm kiếm ảnh của các nạn nhân và cố gắng theo dõi người thân của họ.
Điều tra viên thu hồi được một sợi tóc nam từ vải bọc thi thể một nạn nhân. Họ đã lấy được mẫu ADN của Rex từ phần vỏ bánh pizza còn sót lại trong hộp bánh mà ông ta vứt vào thùng rác, đối chiếu với ADN tìm thấy trên thi thể nạn nhân cho kết quả trùng khớp.
Hai phòng thí nghiệm pháp y cũng xác định rằng các sợi tóc thu được từ 6 trong số 7 nạn nhân có “liên hệ về mặt pháp y” với Rex hoặc các thành viên trong gia đình trực hệ của ông ta, hoặc những người sống cùng ông ta.
Ngày 13/7/2023, Rex, khi đó 59 tuổi, bị bắt tại thành phố New York và bị buộc tội giết 3 trong 4 nạn nhân “Giglo Four”. Tháng 1/2024, ông ta bị buộc tội giết nạn nhân còn lại trong “Giglo Four”, sau đó bị buộc tội sát hại thêm 3 nạn nhân khác.
“Bị cáo sống giữa chúng ta, vờ như một người cha bình thường ở vùng ngoại ô, trong khi thực tế, hắn luôn ám ảnh việc giết hại những phụ nữ vô tội”, công tố viên nói tại cuộc họp báo sau khi Rex nhận tội.
Là con trai của một kỹ sư hàng không vũ trụ, Rex sống cùng vợ và hai con tại ngôi làng yên bình Massapequa Park, gần nơi tìm thấy hài cốt các nạn nhân. Ông ta làm kiến trúc sư tại công ty RH Consultants & Associates ở Manhattan.
Ngoài giờ đi làm, Rex bị cáo buộc bí mật bắt cóc, tra tấn và giết hại các gái mại dâm trong nhiều năm. Công tố viên tiết lộ ông ta có một tài khoản Tinder và gọi cho gái mại dâm bằng điện thoại dùng một lần hơn 500 lần. Rex thậm chí lấy điện thoại của nạn nhân gọi cho gia đình họ để chế giễu, tạo các tài khoản email giả để tìm kiếm nội dung khiêu dâm bạo lực.
Trong phiên tòa ngày 6/6/2024, công tố viên cho biết đã tìm thấy nội dung đáng lo ngại trên các thiết bị của Rex, bao gồm tài liệu ghi chép tỉ mỉ về các vụ giết người và lập kế hoạch cho các tội ác trong tương lai.
Đường đến lời nhận tội
Tháng 9/2025, thẩm phán Mazzei ra phán quyết rằng bằng chứng thu được từ công nghệ ADN tiên tiến sẽ được chấp nhận tại phiên tòa xét xử Rex. Các công tố viên cho rằng bằng chứng này liên kết Rex với các vụ giết người, trong khi luật sư bào chữa đặt câu hỏi về độ chính xác của công nghệ này.
Nhưng trước khi bị xét xử, Rex thỏa thuận nhận tội. Ngoài 7 cáo buộc của bên công tố, ông ta cũng thừa nhận giết người phụ nữ thứ 8 mà trước đó chưa bị buộc tội.
Luật sư bào chữa cho biết Rex quyết định nhận tội vì muốn giúp gia đình các nạn nhân cũng như gia đình ông ta tránh phải ra tòa.
Theo thỏa thuận nhận tội, Rex phải hợp tác với Đơn vị Phân tích Hành vi của FBI. Các công tố viên hạt Suffolk đã đồng ý không truy tố thêm các tội danh liên quan đến 8 phụ nữ mà ông ta đã thừa nhận sát hại.
Tuy nhiên, việc kết thúc vụ án hình sự cấp tiểu bang không có nghĩa là các vấn đề pháp lý của Rex đã chấm dứt. Ngày 6/4, con trai của nạn nhân Valerie Mack (bị sát hại năm 2000) đã đệ đơn kiện Rex và gia đình ông ta, cáo buộc Rex gây ra cái chết oan uổng và vợ con ông ta tiếp tay cho vụ giết người hàng loạt.
Luật sư của vợ cũ và con gái Rex nhấn mạnh rằng họ “không hề biết, không hề liên quan, không có bất kỳ mối liên hệ nào” với các tội danh mà Rex bị cáo buộc, nhất là con gái Rex mới 3 tuổi vào thời điểm Valerie Mack qua đời. Cảnh sát khẳng định không tin rằng gia đình Rex có liên quan.
Trong buổi họp báo sau phiên tòa, công tố viên gửi lời cảm ơn đến gia đình các nạn nhân: “Nếu không có họ, bị cáo sẽ không bao giờ bị đưa ra công lý và vẫn còn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. Hắn vẫn sẽ tự nhận là người cha hàng xóm hiền lành, vô hại thay vì là một kẻ giết người bị kết án”.
Trong năm cuối tại Đại học Yale, Amanda biết rằng nhiều bạn cùng lớp sử dụng chatbot để viết luận và làm bài tập về nhà. Tuy nhiên, cô chỉ nhận ra điều kỳ lạ khi thảo luận nhóm: các bạn đưa ra những luận điểm và lập luận trau chuốt kỹ lưỡng, nhưng kết quả thu "nhạt nhẽo, thiếu sức sống" ở nhiều chủ đề khác nhau.
"Trong buổi học, tôi thấy cảnh tượng quen thuộc. Khi giảng viên yêu cầu sinh viên suy nghĩ một câu hỏi, những người bạn bên cạnh liền gõ lia lịa vào laptop đang mở sẵn", Amanda nói với CNN, yêu cầu dùng biệt danh để tránh rắc rối.
"Bây giờ, ai cũng thảo luận na ná nhau", cô cho biết. "Hồi năm nhất, các cuộc tranh luận diễn ra rôm rả, không mạch lạc nhưng ai cũng đóng góp một điều gì đó mới mẻ, dựa vào ý kiến của nhau, tiếp cận từ nhiều góc độ và đưa ra nhận xét khác biệt".
Thực tế, theo bài báo được công bố vào tháng 3 trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang "hệ thống hóa" cách diễn đạt và tư duy của con người trên ba khía cạnh: ngôn ngữ, quan điểm và lý luận.
Trong môi trường giáo dục, sinh viên, giảng viên cho biết họ đang thấy những ảnh hưởng của xu hướng đó trong lớp học. Và điều đó khiến nhiều sinh viên nói chuyện với quan điểm như nhau.
Jessica, sinh viên năm cuối tại Đại học Yale, nói cô sử dụng AI mỗi ngày khi lên lớp. "Vào đầu giờ học, bạn có thể thấy từng người đưa file PDF vào chatbot", cô cho biết.
Theo Jessica, việc AI diễn đạt rõ ý là yếu tố cần thiết đối với cô - người thường gặp khó khăn khi muốn chuyển suy nghĩ thành lời. "Tôi muốn bình luận, tôi có ý tưởng, nhưng tôi không biết làm thế nào để nói câu đó một cách mạch lạc", cô nói. "Vì thế, tôi nhờ một chatbot làm cho câu nói của mình mạch lạc hơn".
Giáo sư Thomas Chatterton Williams tại Trung tâm Hannah Arendt thuộc trường Cao đẳng Bard, chứng kiến tác động từ quyết định sử dụng AI của sinh viên theo nhiều hướng khác nhau. "Việc dựa vào AI đã giúp nâng cao chất lượng thảo luận trên lớp, nhất là ở khóa học có khái niệm khó", ông nói. "Nhưng công nghệ này cũng có xu hướng làm giảm đi những suy nghĩ kỳ lạ, độc đáo và mới mẻ hơn".
Theo ông, điều lo ngại là nhiều người trẻ tài năng sẽ không có được tiếng nói riêng. Thậm chí, một lượng đáng kể trong số họ sẽ không thực sự hiểu được giá trị của việc viết lách và sở hữu quan điểm.
Jessica thừa nhận cô thấy mình trở nên lười biếng hơn kể từ khi bắt đầu sử dụng chatbot trong học tập. "Dường như tinh thần tự học, tự làm việc của tôi đã hoàn toàn biến mất", cô chia sẻ.
Về vấn đề AI khiến giọng điệu của sinh viên nghe na ná nhau, Zhivar Sourati, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Nam California, cho rằng các mô hình ngôn ngữ lớn được huấn luyện để dự đoán từ tiếp theo có khả năng xuất hiện cao nhất dựa trên nội dung đã xuất hiện trước đó. Do đó câu trả lời "phản ánh một lát cắt hẹp và méo mó về trải nghiệm của con người, sự thu hẹp không gian khái niệm mà các mô hình sử dụng để viết, nói và suy luận".
Dẫn một nghiên cứu đang thực hiện cùng nhóm cộng sự, Sourati giải thích rằng sự đồng nhất hóa do AI diễn ra trên ba chiều: ngôn ngữ, quan điểm và chiến lược lập luận. Các mô hình AI có xu hướng tái tạo những gì gọi là quan điểm WEIRD (phương Tây hóa - có học thức - công nghiệp hóa - giàu có - dân chủ). Hệ quả là, AI sẽ ưu tiên WEIRD "đúng đắn hơn về mặt xã hội", làm lu mờ các quan điểm khác.
"Khi một người hoặc một nhóm tương tác nhiều lần với hệ thống AI, họ bị giảm khả năng sáng tạo so với khi không có sự hỗ trợ của AI", Sourati viết trên blog.
Hiện tượng "san bằng" làm dấy lên những lo ngại trong các cơ sở giáo dục ở mọi cấp độ khi ứng dụng AI. Morteza Dehghani, giáo sư tâm lý học và khoa học máy tính tại Đại học Nam California, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết xu hướng này khiến mọi người "đánh mất sự đa dạng" trong cách nghĩ, lười biếng về mặt trí tuệ, gây ảnh hưởng lớn đến xã hội con người trong tương lai.
Daniel Buck, nhà nghiên cứu tại Viện Doanh nghiệp Mỹ từng là giáo viên tiếng Anh, lo ngại học sinh đang "né tránh" nhận thức khi tham gia thảo luận trên lớp và hoàn thành bài tập về nhà. "Rất nhiều kiến thức cần được học hỏi từ chi tiết nhỏ nhặt và nhàm chán hay từ những khó khăn", Buck nói. "Sinh viên chỉ ghi nhớ những gì họ thực sự dành thời gian một cách có ý thức. Nếu giao phó cho AI, họ chỉ có thể tái hiện lại một luận điểm, không thể xây dựng kỹ năng cho riêng mình".
Nhà nghiên cứu này lo ngại sinh viên nếu quá phụ thuộc vào AI sẽ tốt nghiệp mà không xây dựng được mối quan hệ với các giáo sư, cũng như thói quen làm việc trí óc bền bỉ. Nghĩa là, họ sẽ gặp khó khăn trong giải quyết vấn đề trong thế giới thực khi ra trường.
Vấn đề còn liên quan đến gian lận trong thi cử. Năm ngoái, nạn dùng AI để gian lận xảy ra ở nhiều đại học hàng đầu Hàn Quốc, như Đại học Yonsei, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Korea... gây tranh cãi và đặt ra thách thức về về dạy và học trong kỷ nguyên công nghệ, theo Korea Herald.
Ứng phó
Theo giáo sư triết học Sun-Joo Shin của Đại học Yale, việc kiểm soát và định hướng sử dụng AI cho học sinh là "nhiệm vụ lớn đối với bất kỳ ai tham gia giảng dạy". Bà nhấn mạnh, giáo viên/giảng viên phải liên tục tìm tòi các phương pháp để đảm bảo sinh viên tiếp tục tư duy phản biện và sáng tạo trong thời đại trí tuệ nhân tạo.
"Tôi muốn sinh viên của mình hiểu nội dung bài học - thứ vốn không thay đổi trước và sau khi trí tuệ nhân tạo xuất hiện", bà nói. "Tôi muốn họ sử dụng công cụ thú vị này để có lợi cho mình, không phải trở thành nạn nhân của nó".
Đại học Yale hiện đưa ra hướng dẫn về sử dụng AI cho sinh viên và giảng viên trên website. Trường khuyến khích tất cả giảng viên điều chỉnh giáo án phù hợp với khóa học và mục tiêu học tập cụ thể của sinh viên thay vì cần đến công cụ phát hiện gian lận. Bên cạnh đó, họ có thể kiểm soát bài học trên lớp thông qua các bài kiểm tra đột xuất.
Danny Liu, giáo sư công nghệ giáo dục tại Đại học Sydney, cho rằng không nên cấm AI trong lớp. "Thay vì trừng phạt, nên dạy sinh viên cách sử dụng đúng đắn. Chúng tôi muốn xác minh liệu sinh viên có đang học hay không, chứ không phải liệu họ có gian lận hay không", Liu nói với ABC cuối năm ngoái.
Các nhà giáo dục nhấn mạnh, họ có thể tìm cách khắc phục việc sinh viên sử dụng AI trong các bài đánh giá. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là học sinh cần chủ động hạn chế phụ thuộc vào AI trong quá trình học tập.
Basil Ghezzi, sinh viên năm nhất tại trường Bard College, cho biết bản thân chủ động tránh xa AI trong học tập, một phần vì công nghệ này tiêu tốn tài nguyên và gây hại cho môi trường. Tuy nhiên, phần lớn nằm ở cách AI đã tạo ra "những người bạn rập khuôn" xung quanh.
"Hãy nói chuyện với thầy cô giáo, nói chuyện với giáo sư, nói chuyện với những người xung quanh", Ghezzi nói về cách bản thân không bị AI cám dỗ. "Hãy tạo cuộc trò chuyện ý nghĩa với những người trong cuộc sống của bạn".
GS Dehghani hy vọng nhiều công ty sẽ đầu tư vào mô hình AI có thể phản ánh sự đa dạng về tư duy trong xã hội. Tuy nhiên, hiện tại, ông cho rằng mọi người nên hạn chế dùng AI trong việc tạo ý tưởng hoặc để suy luận trong học tập. "Các mô hình AI nên là cộng tác viên, không phải người đại diện chúng ta làm mọi việc", Dehghani nói thêm.
Bảo Lâm tổng hợp
Nỗi sợ siêu AI của một số sinh viên Harvard, MIT
Jensen Huang: 'Sẽ chọn khoa học vật lý nếu là sinh viên'
Nạn sinh viên 'ma' tạo bằng AI khiến đại học Mỹ đau đầu
Đoàn gồm 220 sĩ quan và thủy thủ do đại tá Joe Takemasa, Chỉ huy Đội tàu hộ vệ số 2, dẫn đầu. Lễ đón tàu có sự tham gia của đại diện UBND TP Đà Nẵng, Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố cùng các sở, ngành liên quan.
Trong khuôn khổ chuyến thăm từ ngày 2 đến 5/4, nhóm chỉ huy tàu sẽ chào xã giao lãnh đạo UBND thành phố và Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân. Các hoạt động này nhằm thắt chặt mối quan hệ hữu nghị giữa lực lượng hải quân và nhân dân hai nước.
Bên cạnh các nghi thức ngoại giao, đoàn sẽ tổ chức họp báo, tiệc chiêu đãi trên tàu và giao lưu thể thao với cán bộ, chiến sĩ Vùng 3 Hải quân. Các thủy thủ cũng dự kiến đặt hoa tại Đài Tưởng niệm liệt sĩ thành phố và tham quan các danh lam thắng cảnh tại địa phương.
Đặc biệt, lực lượng hai bên sẽ tổ chức luyện tập chung trên biển. Đây là dịp để hải quân hai nước trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, phối hợp hiệp đồng trong các hoạt động cứu hộ, cứu nạn và đảm bảo an ninh hàng hải.
Chuyến thăm của tàu Asahi diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ, sau khi hai quốc gia nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 11/2023.
Theo Sở Ngoại vụ Đà Nẵng, hoạt động này góp phần tăng cường sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau, phù hợp với chủ trương thúc đẩy hợp tác quốc phòng giữa hai nước trong tình hình mới.
Theo đề xuất mới nhất từ Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), sinh viên quốc tế sẽ được đi làm ngay trong thời gian chờ gia hạn giấy phép học tập (study permit) hoặc giấy phép làm việc sau tốt nghiệp (PGWP).
Với nhóm theo học các chương trình có thực tập bắt buộc, giới chức dự kiến bỏ yêu cầu xin giấy phép làm việc thực tập (co-op work permit). Tương tự, người nước ngoài đến học nghề cũng có thể được miễn giấy phép học tập nếu đáp ứng đủ điều kiện.
IRCC cho biết những thay đổi trên nhằm xóa bỏ sự chồng chéo, giúp hệ thống hành chính vận hành hiệu quả hơn. Việc gỡ bỏ các rào cản này còn được cho là sẽ giúp các đại học thu hút thêm sinh viên quốc tế.
Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh các chính sách với du học sinh của nước này thay đổi liên tục, mà nguồn lực lại hạn chế, gây tình trạng ùn tắc hồ sơ nghiêm trọng. Tính đến ngày 9/4, thời gian chờ trung bình để được cấp giấy phép làm việc ở Canada đã lên tới 247 ngày.
Canada hiện là một trong hai điểm đến du học hàng đầu thế giới, cùng với Mỹ. Trong khoảng một triệu sinh viên quốc tế năm ngoái, 41% đến từ Ấn Độ, 12% từ Trung Quốc.
Tuy nhiên, dữ liệu mới nhất do Chính phủ nước này công bố ngày 25/2 cho thấy chỉ hơn 115.000 sinh viên quốc tế mới đến nước này, giảm khoảng 177.000 người (tương đương 61%) so với năm 2024.
Còn theo IRCC, số người sở hữu giấy phép du học đã giảm gần 30%, kể từ cuối năm 2023 đến 2025, từ gần một triệu người xuống còn 690.000.
