Chu Thúy Quỳnh, sinh viên Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng, cho biết có một giai đoạn cô gần như ám ảnh với ánh nắng. "Mình từng ra đường là phải che kín hết mức có thể. Sau này, khi tìm hiểu kỹ hơn, mình mới bớt hoang mang", Linh nói. Cô bắt đầu giữ một chu trình chăm sóc da đơn giản: làm sạch, dưỡng ẩm và chống nắng mỗi ngày. "Quan trọng nhất là bôi lại kem chống nắng, trước đây mình hay quên. Khi mình làm đều đặn, da ổn định hơn thì mình cũng đỡ lo hơn".
Câu chuyện của Linh không phải là cá biệt. Với Trần Minh Hoàng (26 tuổi), ngụ tại đường Bùi Đình Túy, Q.Bình Thạnh (cũ), TP.HCM, hiện đang làm trong lĩnh vực marketing, việc chống nắng lại gắn liền với nhịp sống công việc. Những buổi quay ngoài trời, những lần di chuyển liên tục khiến anh buộc phải tìm cách thích nghi. "Mình chọn loại kem chống nắng 'nhẹ mặt' để dùng hằng ngày, còn khi đi làm ngoài trời thì mang thêm xịt chống nắng để dặm lại cho nhanh", Hoàng chia sẻ.
Nhưng sau một thời gian thử nhiều sản phẩm, anh nhận ra vấn đề không chỉ nằm ở mỹ phẩm. "Có lúc mình dùng treatment (điều trị da) mạnh quá, da nhạy cảm hơn dưới ánh nắng. Sau đó mình phải điều chỉnh lại, ngủ đủ giấc, uống nước nhiều hơn. Da khỏe thì chống nắng mới hiệu quả", Hoàng kể.
Lê Thảo Vy (24 tuổi, sống tại khu dân cư Vinhome Central Park, đường Nguyễn Hữu Cảnh, Q.Bình Thạnh cũ, TP.HCM) hiện đang làm freelancer (làm việc tự do) cho biết từng từ chối nhiều chuyến đi chỉ vì sợ nắng làm da sạm. Nhưng rồi, những trải nghiệm bị bỏ lỡ khiến cô phải suy nghĩ lại.
"Bây giờ mình vẫn chống nắng, nhưng không còn quá căng thẳng. Mình chọn đi ra đường vào giờ nắng chưa gắt, hoặc tìm chỗ nghỉ khi cần", Vy nói. Thay vì chạy theo nhiều bước chăm sóc da phức tạp, cô tập trung vào dưỡng ẩm và phục hồi da sau khi ra nắng. "Mình nghĩ da không cần phải hoàn hảo mọi lúc. Khi mình thoải mái hơn, mình thấy việc chăm da cũng nhẹ nhàng hơn rất nhiều."
Ba câu chuyện, ba cách ứng xử khác nhau, nhưng đều cho thấy một điểm chung: chống nắng không còn là một thao tác mang tính đối phó. Nó dần trở thành một thói quen có ý thức và người trẻ học cách hiểu làn da của mình để chăm da đúng cách trong mùa nắng nóng.
Theo bác sĩ da liễu Lê Thị Ngọc Duyên (Bệnh viện Phương Nam), tia UVB thường tăng mạnh từ khoảng 10 giờ đến 14 giờ, đặc biệt trong mùa hè. Đây là thời điểm da dễ bị tổn thương nhất, với biểu hiện quen thuộc như rám nắng, bỏng rát, thậm chí phồng rộp nếu tiếp xúc quá lâu. UVB chủ yếu tác động lên lớp thượng bì, lớp ngoài cùng của da, nên những tổn thương xuất hiện gần như ngay lập tức.
"Rất nhiều người chỉ nhận ra tác hại khi da đã đỏ rát hoặc bong tróc. Nhưng đó mới chỉ là phần nổi. Việc lớp da dày lên sau khi tiếp xúc UVB thực chất là phản ứng tự vệ, nhưng cũng đồng thời khiến da hấp thụ và tán xạ tia UV nhiều hơn, dẫn đến nguy cơ tổn thương sâu hơn", bác sĩ Duyên chia sẻ và cho biết trái ngược với UVB, tia UVA lại âm thầm hơn. Cường độ của UVA gần như ổn định suốt cả ngày, không phụ thuộc vào thời điểm nắng gắt. Đáng chú ý, loại tia này có thể xuyên qua kính cửa sổ, kính xe, điều mà nhiều người thường bỏ qua khi nghĩ rằng chỉ cần tránh nắng trực tiếp là đủ.
"UVA mới là yếu tố khiến da lão hóa sớm", bác sĩ Duyên nhấn mạnh và nói thêm: "Tia này xuyên sâu xuống lớp bì, phá vỡ cấu trúc collagen và elastin, khiến da mất độ đàn hồi theo thời gian. Những nếp nhăn, tình trạng chùng da hay sạm màu không xuất hiện ngay, nhưng tích lũy từng ngày".
Những tác động lâu dài của tia cực tím không dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, ung thư da hiện chiếm khoảng 1/3 tổng số ca ung thư trên toàn cầu. Việc tiếp xúc kéo dài với ánh nắng, đặc biệt từ khi còn nhỏ, có liên quan mật thiết đến nguy cơ mắc các dạng ung thư da như u hắc tố hay ung thư tế bào đáy.
Giữa vô vàn sản phẩm trên thị trường, việc chọn kem chống nắng đôi khi trở thành một "ma trận" đối với người dùng. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng có thể bắt đầu từ những tiêu chí cơ bản.
SPF từ 30 trở lên là mức tối thiểu để bảo vệ da khỏi tia UVB. Nhưng SPF cao không đồng nghĩa với bảo vệ toàn diện nếu thiếu yếu tố "phổ rộng" (broad spectrum) - khả năng chống cả UVA và UVB.
"Nhiều người chỉ chăm chăm chọn SPF 50 hay 70 mà quên kiểm tra khả năng chống UVA. Trong khi chính UVA mới là nguyên nhân của lão hóa và ung thư da", bác sĩ Duyên nói.
Ngoài ra, việc chọn kết cấu phù hợp với từng loại da theo bác sĩ Duyên cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng. Da dầu có thể ưu tiên dạng gel để tránh bít tắc, trong khi da khô phù hợp hơn với dạng kem. Với những vùng nhạy cảm như môi hay vùng quanh mắt, các sản phẩm dạng thỏi hoặc chuyên dụng sẽ giúp kiểm soát tốt hơn.
Bên cạnh đó, cách bôi kem chống nắng cũng được bác sĩ đánh giá rất quan trọng. Không ít người vẫn giữ thói quen chỉ bôi kem chống nắng khi trời nắng gắt. Thực tế, tia UVA vẫn hiện diện ngay cả khi trời nhiều mây hoặc khi bạn ở trong nhà gần cửa sổ.
"Chúng tôi luôn khuyến nghị sử dụng kem chống nắng mỗi ngày, ngay cả khi không ra ngoài nhiều. Đó là cách bảo vệ da bền vững nhất", bác sĩ Duyên chia sẻ và khuyên: "Kem chống nắng cần được bôi trước khi ra ngoài khoảng 15-20 phút để phát huy hiệu quả. Đồng thời, việc bôi lại sau mỗi 2 giờ, hoặc ngay sau khi bơi, đổ mồ hôi, là điều không thể bỏ qua".
Ngoài kem chống nắng, bác sĩ Duyên cho biết các biện pháp hỗ trợ như đội mũ rộng vành, mặc áo chống nắng hay sử dụng viên uống chống nắng cũng có thể được cân nhắc để tăng hiệu quả bảo vệ.
Tin Gốc: Thanh Niên
