Trong chuyến du hành tới Mặt Trăng đầu tháng 4, phi hành đoàn Artemis II chụp nhiều hình ảnh ngoạn mục về thiên thể này và Trái Đất, nhận được sự quan tâm lớn của những người yêu thích khám phá không gian. Tuy nhiên, một số bức ảnh lại thu hút vì yếu tố khác: những ngôi sao và hành tinh lấp lánh trên nền vũ trụ. Điều này gây ngạc nhiên vì trong ảnh chụp từ chương trình Mặt Trăng Apollo của NASA cách đây hơn nửa thế kỷ, nhiều người đã quen với nền vũ trụ là khoảng không tối đen.
Theo Viện Vật lý (IOP) tại Anh, việc không có ngôi sao nào trong ảnh chụp từ bề mặt Mặt Trăng là lý do phổ biến khiến một số người nghi ngờ việc phi hành gia Apollo đã đặt chân lên bề mặt thiên thể. Không bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm ánh sáng và khí quyển dày như ở Trái Đất, họ trông đợi thấy hàng nghìn ngôi sao trong mọi bức ảnh.
IOP giải thích, kỳ vọng này dựa trên giả định rằng ảnh được chụp vào đêm Mặt Trăng (ban đêm trên Mặt Trăng dài tương đương 14 ngày Trái Đất). Trong khi thực tế, mọi chuyến bay có người lái đến Mặt Trăng thời Apollo đều diễn ra vào ban ngày (cũng dài tương đương 14 ngày Trái Đất), khi bề mặt thiên thể này sáng rực. Phi hành gia phải đeo kính bảo hộ và chụp ảnh trong điều kiện các ngôi sao thua kém bề mặt Mặt Trăng về độ sáng. Chúng quá mờ để xuất hiện trong ảnh, khiến bầu trời trông như khoảng không tối đen.
“Giả sử bạn là Neil Armstrong đang chụp ảnh Buzz Aldrin vào ban ngày nhiều ánh sáng trên Mặt Trăng. Buzz (mặc bộ đồ vũ trụ) và bề mặt Mặt Trăng sẽ là chủ thể sáng nhất trong ảnh. Để Buzz hiện rõ, bạn cần chọn tốc độ màn trập nhanh và khẩu độ nhỏ. Kết quả, bạn thu được hình ảnh rõ nét của Buzz, nhưng nguồn sáng khác như những ngôi sao lại quá mờ để xuất hiện trên phim chụp”, nhà sử học du hành vũ trụ Amy Shira Teitel nói với Astronomy.
Theo nhà vật lý thiên văn Alfredo Carpineti, tiến sĩ tại Đại học Hoàng gia London, từ bề mặt Mặt Trăng hoặc không gian sâu, con người thường có thể thấy bầu trời đầy sao, dải Ngân Hà rõ nét cùng nhiều thiên thể khác. Tuy nhiên, chúng không hiện diện trong ảnh do mục tiêu và cách chụp.
Những mục tiêu phổ biến trong nhiếp ảnh cận Trái Đất là phi hành gia mặc bộ đồ vũ trụ màu trắng, tàu, trạm vũ trụ, Mặt Trăng và chính hành tinh xanh. “Tất cả chủ thể đó đều có một điểm chung: rất sáng nhờ phản xạ nhiều ánh nắng Mặt Trời. Trong khi đó, các ngôi sao vốn là nguồn sáng nhưng lại ở quá xa nên mờ nhạt”, Carpineti giải thích trên IFL Science.
Không chỉ ảnh chụp từ phi hành gia, những bức ảnh do camera trên tàu vũ trụ chụp cũng có thể vắng bóng sao. “Về cơ bản, chúng ta không thể thấy sao từ camera trên tàu vì để quan sát chính con tàu (hoặc Mặt Trăng, Trái Đất) thì phải là ban ngày, khi Mặt Trời soi sáng chúng. Camera được điều chỉnh để phù hợp với độ sáng đó nên không thể thu ánh sáng yếu từ những ngôi sao phía sau”, tiến sĩ Becky Smethurst, nhà vật lý thiên văn tại Đại học Oxford, nói với Reuters.
Hình ảnh từ không gian có thể trông giống chụp vào ban đêm vì nền trời màu đen thay vì xanh. Nhưng thực tế, bầu trời ban ngày trên Trái Đất có màu xanh nhờ sự tán xạ ánh sáng trong khí quyển. “Vượt khỏi khí quyển, bầu trời ban ngày trông tối đen”, Smethurst giải thích.
Bên cạnh đó, đa số ảnh không gian được chụp trên tàu vũ trụ di chuyển nhanh. Vì vậy, để có tác phẩm tốt, cần điều chỉnh tốc độ màn trập và thời gian phơi sáng thích hợp. Phi hành gia NASA Don Pettit thậm chí tự phát triển thiết bị theo dõi sao riêng để chụp những bức ảnh phơi sáng đúng thời gian cần thiết từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), vật thể di chuyển với tốc độ tới 8 km mỗi giây.
Ảnh chụp toàn cảnh Trái Đất ngày 3/4 (trái) và 2/4 (phải) từ tàu vũ trụ Orion trong nhiệm vụ Artemis II. Ảnh: NASA
Những hình ảnh từ phi hành đoàn Artemis II, trong đó các hành tinh và ngôi sao nằm ngoài hệ thống Trái Đất – Mặt Trăng hiện diện, đều có điểm chung là ngược sáng, hay Mặt Trời chiếu sáng từ phía sau. Trong ảnh toàn cảnh Trái Đất ngày 2/4 với thời gian phơi sáng dài hơn, các chi tiết, bao gồm Sao Kim cùng nhiều thiên thể khác, rõ nét hơn so với ảnh chụp ngày 3/4.
Tương tự, trong ảnh chụp nhật thực ngày 6/4, khi Mặt Trăng chắn trước Mặt Trời, các hành tinh và ngôi sao cũng hiện rõ. NASA giải thích: “Các ngôi sao, thường quá mờ để quan sát khi chụp Mặt Trăng, cũng xuất hiện. Lý do là khi Mặt Trăng chìm trong bóng tối, việc chụp ảnh sao trở nên dễ dàng hơn”.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
Nhiệm vụ Artemis II đánh dấu hàng loạt cột mốc trong ngành hàng không vũ trụ. Ví dụ, phi hành gia da màu, người phụ nữ, người không phải công dân Mỹ đầu tiên, phi hành gia lớn tuổi nhất đến Mặt Trăng. Ngoài ra, phi hành đoàn còn lập kỷ lục bay xa Trái Đất nhất, 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với kỷ lục cũ của Apollo 13.
Bên cạnh đó, đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ thử nghiệm trên tàu cũng lần đầu được sử dụng ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Các biện pháp an ninh đặc biệt trước thềm cuộc đàm phán quan trọng giữa Mỹ và Iran tại Islamabad đã biến thủ đô Pakistan thành khu vực gần như bị phong tỏa. Giới chức đã cấm đường Old Airport và bố trí thùng container, dây thép gai chặn mọi ngả đường hướng tới căn cứ không quân Nur Khan.
Khách sạn Serena, nằm cạnh Bộ Ngoại giao trong khu vực an ninh nghiêm ngặt của thủ đô, được cho là nơi lưu trú của cả phái đoàn Mỹ và Iran khi tới đây đàm phán. Khách sạn đã thông báo cho tất cả khách phải trả phòng trước ngày 8/4 vì địa điểm này đã được "trưng dụng cho sự kiện quan trọng".
Serena hiện được đặt dưới sự kiểm soát của chính phủ. Mọi tuyến đường dẫn vào khu vực bán kính 3 km quanh khách sạn đã bị phong tỏa.
Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhằm tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran cho biết các cuộc đàm phán ở Islamabad có thể kéo dài tới 15 ngày.
Chính phủ Pakistan vẫn giữ kín thông tin, không xác nhận địa điểm tổ chức đàm phán. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết đàm phán bắt đầu vào ngày 10/4, nhưng Nhà Trắng sau đó nói cuộc gặp đầu tiên sẽ diễn ra vào 11/4.
Tại Islamabad, lực lượng an ninh vũ trang được triển khai dày đặc trên đường phố. Giới chức cũng điều tiết giao thông, bố trí rào chắn, các trạm kiểm soát và nhóm tuần tra. Thủ đô Pakistan vốn đã yên tĩnh càng trở nên vắng lặng hơn trong ngày 10/4.
Pakistan cũng tăng cường giám sát không phận và đặt các cơ quan ứng phó tình trạng khẩn cấp trong trạng thái sẵn sàng.
Giới chức an ninh Pakistan cho biết các biện pháp này vượt xa cách thức thông thường cho một chuyến thăm cấp cao. Trong cuộc gặp với Đại biện lâm thời Mỹ Natalie Baker hôm 9/4 để thảo luận về công tác chuẩn bị cho cuộc đàm phán, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi cam kết đảm bảo an ninh tuyệt đối cho tất cả quan chức nước ngoài.
Theo Dawn, nhóm tiền trạm gồm 30 thành viên của Mỹ đã đến Islamabad để xem xét biện pháp an ninh. Phó tổng thống Mỹ JD Vance sẽ dẫn đầu đoàn đàm phán của Mỹ, trong khi phái đoàn Iran được cho là do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu.
Việc Pakistan đứng ra tổ chức cuộc đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2 được coi là bước ngoặt ngoại giao với nước này. Pakistan thường không tổ chức những cuộc đàm phán quy mô như vậy.
Vai trò trung gian hòa giải của Pakistan được cho là dựa trên mạng lưới quan hệ ngoại giao rộng lớn và quan hệ tốt với cả Iran lẫn Mỹ. Iran là quốc gia đầu tiên công nhận Pakistan sau khi nước này giành độc lập năm 1947. Hai nước láng giềng có chung đường biên giới dài 900 km cùng những gắn kết sâu sắc về lịch sử, văn hóa và tôn giáo.
Pakistan cũng là nơi sinh sống của hơn 20 triệu người Hồi giáo dòng Shiite, là cộng đồng người Hồi giáo dòng Shiite lớn thứ hai trên thế giới sau Iran.
Pakistan cũng duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Mỹ, Arab Saudi và Trung Quốc. Cuối tháng trước, Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar đã thăm Bắc Kinh để hội đàm với người đồng cấp Vương Nghị. Ông Vương bày tỏ ủng hộ những nỗ lực hòa giải của Islamabad "phù hợp với lợi ích chung của tất cả các bên".
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nói rằng Trung Quốc đã giúp đưa Iran đến bàn đàm phán. Thông tin này được các quan chức Pakistan xác nhận.
"Vào đêm trước khi đạt thỏa thuận ngừng bắn, hy vọng dần tan biến, nhưng Trung Quốc đã can thiệp và thuyết phục Iran đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ. Những nỗ lực của chúng tôi rất quan trọng, nhưng vẫn chưa đạt bước đột phá. Chính Bắc Kinh đã thuyết phục được phía Iran", một quan chức Pakistan cho hay.
Đây là hai trong loạt dự án trọng điểm dự kiến được TP HCM khởi công, động thổ vào dịp lễ sắp tới, kỳ vọng hình thành các trục giao thông chiến lược nối sân bay Long Thành. Cả hai dự án đều thực hiện theo hình thức PPP, hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).
Với tổng vốn dự kiến gần 46.300 tỷ đồng, metro Bến Thành - Thủ Thiêm do Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Tập đoàn Thaco) là nhà đầu tư. Tuyến dài khoảng 6 km, toàn bộ đi ngầm, bắt đầu tại ga Bến Thành rồi theo trục Hàm Nghi, vượt sông Sài Gòn sang Khu đô thị Thủ Thiêm, sau đó tiếp tục theo đường Mai Chí Thọ đến ga cuối Thủ Thiêm. Đây là mắt xích quan trọng nằm trên hành lang vận tải kết nối trung tâm TP HCM với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, hướng đến sân bay Long Thành.
Bến Thành - Thủ Thiêm là một phân đoạn của tuyến metro số 2 tại TP HCM, có tổng chiều dài hơn 62 km, gồm các đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, Bến Thành - Tham Lương và kéo dài đến Khu đô thị Tây Bắc Củ Chi.
Trước đó, đoạn Bến Thành - Tham Lương đã được TP HCM khởi công giữa tháng 1 năm nay, dự kiến hoàn thành năm 2030. Đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm cũng được lên kế hoạch về đích vào thời điểm này. Khi đưa vào khai thác, hai dự án ngoài góp phần hiện thực mục tiêu TP HCM có 187 km trong 5 năm tới sẽ giúp cải thiện hạ tầng liên kết sân bay Long Thành khi đưa vào khai thác thương mại từ năm nay.
Cùng với dự án trên, cao tốc Hồ Tràm - sân bay Long Thành chuẩn bị động thổ cũng được kỳ vọng mở thêm trục đường chiến lược kết nối cảng hàng không lớn nhất nước. Tuyến đường được đầu tư với chiều dài hơn 42 km, quy mô 4 làn xe, vận tốc thiết kế 100-120 km/h. Dự án có tổng vốn khoảng 51.000 tỷ đồng, do Masterise làm nhà đầu tư.
Khi hoàn thành, cao tốc sẽ kết nối trực tiếp trung tâm du lịch biển Hồ Tràm (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) với sân bay Long Thành, đồng thời tăng cường liên kết các khu công nghiệp, cụm cảng tại các đô thị vệ tinh ởTP HCM và Đồng Nai sau mở rộng địa giới hành chính.
Ngoài hai công trình trên, dịp lễ 30/4 sắp tới còn một loạt dự án lớn thuộc lĩnh vực đường thủy khác dự kiến được TP HCM động thổ, gồm: Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ (tổng vốn hơn 128.000 tỷ đồng), cảng Tổng hợp và container Cái Mép Hạ (hơn 50.800 tỷ đồng), giai đoạn 2 cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link (gần 14.000 tỷ đồng).
Bên cạnh đó, nhiều dự án khác thuộc lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, giáo dục cũng chuẩn bị khởi công, động thổ vào dịp lễ, gồm: Trung tâm hành chính mới và công viên cảnh quan tại hồ trung tâm Thủ Thiêm (tổng vốn 30.800 tỷ đồng), khu cảng Nhà Rồng - Khánh Hội và mở rộng di tích, Bảo tàng Hồ Chí Minh (tổng vốn hơn 20.000 tỷ đồng). Ngoài ra còn các công trình nâng cấp các trường THPT Long Trường, Trung học phổ thông chuyên Hùng Vương, Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật TP HCM (cơ sở 2)...
Kế hoạch lợi nhuận vọt lên 1.050 tỷ đồng được một số cổ đông Công ty Chứng khoán Kafi đánh giá tham vọng. Theo họ, con số này gấp đôi năm ngoái và tương ứng tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu 13%, cao hơn hiệu quả hoạt động của nhiều công ty chứng khoán đầu ngành. Thứ hai, công ty từng đặt mục tiêu kỷ lục trong năm 2025, nhưng chỉ hoàn thành khoảng 60%, do phát sinh nhiều khoản đầu tư lớn cho hạ tầng công nghệ và đội ngũ nhân sự.
Dù vậy, ông Trịnh Thanh Cần - Tổng giám đốc Chứng khoán Kafi - cho biết tự tin vào khả năng hoàn thành mục tiêu cao nhất từ trước đến nay để xếp trong nhóm đầu ngành. Theo ông, mảng bán lẻ là trụ cột chính nhờ tăng quy mô cho vay ký quỹ từ hơn 10.000 tỷ đồng lên bình quân 14.000 tỷ đồng, cộng thêm tối ưu biên lợi nhuận của sản phẩm cho vay.
"Với lãi suất cho vay bình quân 11%, chúng tôi ước tính doanh thu nghiệp vụ này hơn 1.400 tỷ đồng và lãi khoảng 500 tỷ đồng", ông Cần nói tại phiên họp cổ đông thường niên ngày 9/4.
Nghiệp vụ như giao dịch công cụ tài chính có thu nhập cố định (fixed income trading) và chứng quyền được dự báo đóng góp thêm 500 tỷ đồng lợi nhuận. Phần còn lại, theo lãnh đạo Kafi, đến từ nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp với các thương vụ lớn đang trong giai đoạn triển khai.
"Câu lạc bộ" lãi nghìn tỷ của ngành chứng khoán hiện có khoảng 10 doanh nghiệp. TCBS, VIX và SSI chia nhau các vị trí dẫn đầu với khoảng 5.000-7.000 tỷ đồng.
Trước Kafi, một số công ty chứng khoán cũng lên kế hoạch cao kỷ lục khi dự báo VN-Index chạm đỉnh mới, cộng thêm dòng tiền của nhà đầu tư ngoại trở lại nhờ thị trường được nâng hạng. LPBS, công ty chứng khoán liên quan đến ông Nguyễn Đức Thụy (Tổng giám đốc Sacombank), cũng lên kế hoạch gia nhập nhóm này với mục tiêu lãi 1.700 tỷ đồng.
Chứng khoán Kafi hiện có vốn điều lệ 7.500 tỷ đồng. Công ty mới chốt phương án phát hành 125 triệu cổ phiếu ra công chúng và 3,75 triệu cổ phiếu ESOP. 70% vốn huy động được phân bổ cho vay ký quỹ, còn lại cho hoạt động tự doanh. Theo ông Cần, định vị của Kafi trong thời gian tới là nền tảng đầu tư thông minh dựa trên công nghệ và dữ liệu, thay vì công ty chứng khoán truyền thống.
Năm ngoái, doanh thu công ty tăng gấp 3 lần, lên 2.840 tỷ đồng; còn lợi nhuận trước thuế tăng 78% lên 458 tỷ đồng. Số lượng tài khoản giao dịch của nhà đầu tư tăng hơn 11 lần, lên 265.000 và dự tính đến cuối năm nay sẽ có khoảng 800.000 tài khoản giao dịch.
