Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5. Trong số các đề xuất có việc mở rộng phạm vi tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm, nhằm tạo môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng hơn.
Dự thảo chưa nêu chi tiết danh sách các tội được đề xuất song gợi mở về các nhóm tội bao gồm: nhóm tội về thuế, lao động, tài chính và bảo hiểm. Thực tiễn cho thấy các sai phạm của doanh nghiệp trong lĩnh vực này thường có quy mô lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của hàng nghìn người lao động và ngân sách nhà nước.
Thứ hai là nhóm tội về xâm phạm sở hữu, cụ thể là tội Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Thứ ba, nhóm tội về quản lý đất đai. Do các vi phạm liên quan đến sử dụng đất đai của pháp nhân đang là điểm nóng nhưng Bộ luật Hình sự hiện hành còn bỏ ngỏ trách nhiệm hình sự đối với doanh nghiệp vi phạm.
Thứ tư là nhóm các tội phạm về tư pháp. Bộ Công an kiến nghị bổ sung hành vi “Không chấp hành bản án” vào diện pháp nhân phải chịu trách nhiệm.
Tại sao cần siết trách nhiệm hình sự với pháp nhân thương mại
Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của doanh nghiệp bao gồm 33 tội danh, tập trung chủ yếu vào lĩnh vực kinh tế và môi trường, như bảng dưới.
Báo cáo tổng kết thi hành pháp luật của Bộ Công an chỉ rõ: 8 năm qua, cả nước chỉ khởi tố 16 vụ đối với pháp nhân thương mại phạm tội, chiếm tỷ lệ “siêu nhỏ” – 0,0023% trên tổng số hơn 688.000 vụ án hình sự.
Nguyên nhân dẫn đến số vụ án pháp nhân bị xét xử rất thấp, được xác định do quy định hiện hành còn quá hẹp và chưa rõ ràng, khiến các cơ quan tố tụng lúng túng trong áp dụng. Điều này dẫn đến “đa số các trường hợp chỉ xử lý vi phạm hành chính” mà không bị xử lý hình sự, dù tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi là rất cao.
Thực tế này cho thấy hệ thống chế tài hiện tại chưa đủ sức răn đe đối với những doanh nghiệp cố tình vi phạm để trục lợi.
Bộ Công an cho rằng cơ chế siết trách nhiệm hình sự với pháo nhân thay vì chỉ phạt hành chính, sẽ mang lại nhiều lợi ích trong thu hồi tài sản. Do tài sản của pháp nhân thường lớn hơn cá nhân rất nhiều.
Đây là một so sánh thực tế quan trọng, bởi trong nhiều vụ án kinh tế nghìn tỷ, việc chỉ phạt tù cá nhân lãnh đạo mà không thể tước đi nguồn lực tài chính bất chính của chính doanh nghiệp đó là một sự thiếu sót lớn. Hơn nữa, chính sách này giúp “xác định rõ ranh giới giữa lỗi của cá nhân lãnh đạo và lỗi của doanh nghiệp”.
Quy định hiện hành tại Điều 75 Bộ luật Hình sự cho phép việc pháp nhân chịu trách nhiệm hình sự không loại trừ trách nhiệm hình sự của cá nhân.
Sự tách bạch này bảo vệ những cá nhân thực hiện đúng chức trách, đồng thời ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp lấy cá nhân ra làm “bình phong” để né tránh trách nhiệm tài chính của tổ chức.
Tạo sân chơi minh bạch cho doanh nghiệp chân chính
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, việc mở rộng trách nhiệm hình sự không nên được nhìn nhận như một rào cản, mà là một cơ chế bảo vệ. Dự thảo đánh giá chính sách này sẽ góp phần “loại bỏ các doanh nghiệp dùng thủ đoạn phi pháp để trục lợi, tạo sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp chân chính”.
Những doanh nghiệp tuân thủ tốt luật pháp về lao động, bảo hiểm, môi trường sẽ không còn phải chịu sự cạnh tranh bất bình đẳng từ những đối tượng sẵn sàng “phá rào” để giảm chi phí sản xuất.
Tất nhiên, thách thức đi kèm là không nhỏ. Doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với việc “tăng chi phí tuân thủ”, đòi hỏi phải hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro pháp lý chặt chẽ hơn.
Tuy nhiên, đây là cái giá cần thiết cho một nền kinh tế thị trường hiện đại, minh bạch, tuân thủ luật pháp.
Tại lần sửa đổi gần nhất, tháng 7/2025, Bộ Công an cũng từng đề xuất bổ sung 35 tội mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự. Trong đó có các hành vi tham nhũng như: Tham ô tài sản (Điều 353), Nhận hối lộ (Điều 354), Đưa hối lộ (Điều 364), Môi giới hối lộ (Điều 365), Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi (Điều 358) và 7 tội liên quan đến hành vi về ma túy; Ngoài ra có tội mua bán người, làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết chứng khoán, gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế… Song đề xuất không được thông qua.
Không lâu sau khi đối thủ cạnh tranh trực tiếp Ford Territory điều chỉnh giảm mạnh giá niêm yết tại Việt Nam, THACO AUTO mới đây có động thái "đáp trả", khi chính thức bổ sung một phiên bản giá rẻ cho mẫu xe "con cưng" Mazda CX-5.
Theo đó, phiên bản mới có tên gọi CX-5 2.0L Deluxe, giá 699 triệu đồng. Xe vẫn trang bị động cơ xăng dung tích 2.0 lít quen thuộc. Mặc dù vậy, để có mức giá thấp hơn khoảng 50 triệu đồng, hãng tinh giản một số trang bị so với bản cao hơn (CX-5 2.0L Deluxe Tùy chọn), như mâm hợp kim, ba-ga mui, ốp ống xả và các tính năng như cảnh báo áp suất lốp... song vẫn giữ lại những yếu tố cơ bản đáp ứng nhu cầu sử dụng phổ thông. Điều này giúp CX-5 dễ tiếp cận hơn với nhóm khách hàng mua xe lần đầu hoặc những người đang cân nhắc nâng cấp lên từ các dòng SUV đô thị (hạng B hoặc B+).
Như vậy, sau khi bổ sung bản mới, Mazda CX-5 hiện được phân phối tại Việt Nam với tổng cộng 8 phiên bản, trang bị tùy chọn động cơ dung tích 2.0 lít hoặc 2.5 lít, bao gồm cả cấu hình dẫn động cầu trước và dẫn động bốn bánh. Giá bán niêm yết trải dài hơn, dao động từ 699 - 979 triệu đồng. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên CX-5 có mức giá niêm yết chính thức dưới ngưỡng 700 triệu đồng.
Động thái này được xem là bước điều chỉnh đáng chú ý trong chiến lược sản phẩm của Mazda tại Việt Nam, khi hãng không còn phụ thuộc vào các chương trình giảm giá ngắn hạn mà chủ động thiết lập một mức giá cạnh tranh dài hạn hơn. Ngoài ra, danh mục sản phẩm đa dạng này tiếp tục là một trong những lợi thế, giúp CX-5 tiếp cận nhóm khách hàng rộng hơn, từ nhu cầu cơ bản đến cao cấp.
Có thể thấy, việc Mazda bổ sung phiên bản giá rẻ cho CX-5 diễn ra trong bối cảnh phân khúc SUV, crossover cỡ trung tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh gay gắt.
Trước đó, Ford Territory đã chủ động điều chỉnh giá niêm yết, đưa phiên bản tiêu chuẩn xuống còn 739 triệu đồng nhằm gia tăng sức ép lên các đối thủ. Cùng với đó, nhiều mẫu xe khác như Hyundai Tucson hay Honda CR-V cũng liên tục triển khai các chương trình ưu đãi, khiến mặt bằng giá thực tế của toàn phân khúc bị kéo xuống đáng kể.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố giá, cuộc cạnh tranh còn thể hiện rõ qua biến động doanh số. Trong tháng 3.2026, CX-5 đã không còn giữ được vị trí dẫn đầu quen thuộc trong phân khúc. Ngay cả khi không tính kết quả bán hàng của mẫu xe thuần điện VinFast VF 7, CX-5 tháng qua cũng đã không giữ được vị thế dẫn đầu khi lần đầu để tân binh Mitsubishi Destinator vượt mặt.
Diễn biến này cho thấy áp lực cạnh tranh không chỉ đến từ các đối thủ truyền thống mà còn từ những sản phẩm mới gia nhập thị trường với chiến lược giá, trang bị hấp dẫn hơn. Trong bối cảnh đó, việc bổ sung phiên bản giá rẻ được xem là bước đi cần thiết để CX-5 lấy lại sức hút, đồng thời bảo vệ thị phần trước làn sóng cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ.
Ở góc độ thị trường, việc một mẫu xe hạng C như CX-5 có giá khởi điểm dưới 700 triệu đồng cũng góp phần làm mờ ranh giới giữa các phân khúc. Điều này có thể thúc đẩy một vòng đua giá mới, khi các hãng xe buộc phải điều chỉnh chiến lược để duy trì sức cạnh tranh, qua đó mang lại thêm lựa chọn có lợi cho người tiêu dùng.
Tìm lại nhịp tăng trưởng doanh số sau hai tháng liên tiếp sụt giảm, tuy nhiên lượng tiêu thụ ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng vẫn khá khiêm tốn so với các phân khúc khác trên thị trường. Dù vậy, cục diện cạnh tranh giữa các mẫu xe ở phân khúc này vẫn không có nhiều xáo trộn, khi lợi thế áp đảo trong cuộc đua doanh số vẫn nghiêng về phía các mẫu xe thương hiệu Nhật Bản.
Sau hai tháng đầu năm liên tiếp sụt giảm, tháng 3.2026 vừa qua doanh số ô tô sedan hạng C tầm giá dưới 900 triệu đồng đã tìm lại nhịp tăng trưởng. Theo số liệu bán hàng từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cũng như Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV), trong tháng 3.2026, tổng doanh số bán ô tô sedan hạng C tại Việt Nam đạt 494 xe, tăng 224 xe tương đương 45,4% so với tháng 2.2026. Con số này chưa bao gồm doanh số bán của mẫu MG5, BYD Seal 5 khi đơn vị phân phối mẫu xe này không công bố.
Sức mua trên thị trường ô tô tiếp hồi phục, thời gian bán hàng không còn bị gián đoạn là yếu tố giúp lượng tiêu thụ ô tô sedan hạng C được cải thiện. Tuy nhiên, mức tăng trưởng trong tháng 3 của phân khúc này chỉ là nhất thời, bởi nếu so với cùng kỳ năm ngoái vẫn ít hơn 83 xe, tương đương mức giảm 14,4%. Thậm chí, nếu tính cả quý 1/2026, tổng doanh số bán ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng đạt 1.321 xe, giảm 18,2% tương đương 293 xe so với cùng kỳ năm ngoái.
Thực tế, không chỉ sedan hạng C mà cả dòng xe sedan nói chung doanh số bán đã bắt đầu sụt giảm trong khoảng 2 - 3 năm trở lại đây. Nguyên nhân đến từ sự thay đổi về thị hiếu của người tiêu dùng ô tô tại Việt Nam cũng như áp lực cạnh tranh đến từ các dòng ô tô gầm cao và ô tô điện. Hiện tại, với tài chính khoảng 600 - 900 triệu đồng, người Việt mua ô tô có khá nhiều lựa chọn với các dòng xe có trang bị, tính năng, công nghệ không hề kém cạnh sedan hạng C.
Sức mua hồi phục, doanh số hầu hết các mẫu ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng đều đạt mức tăng trưởng dương so với tháng trước đó nhưng cục diện cạnh tranh vẫn không có sự thay đổi, xáo trộn.
Theo đó, Mazda3 tiếp tục dẫn đầu cuộc đua doanh số với 305 xe bán ra, tăng hơn 100 xe so với tháng trước đó. Qua đó, khép lại quý 1/2026 với 914 xe bán ra. Kiểu dáng thiết kế thời trang, hiện đại kết hợp công nghệ, tính năng, vận hành êm ái… là những yếu tố giúp Mazda3 "ghi điểm" với khách hàng chọn mua xe sedan hạng C.
Trong khi đó, Honda Civic là mẫu xe có mức tăng trưởng cao nhất phân khúc với 148 xe bán ra, tăng 116 xe so với tháng trước đó. Dù vậy, kết quả này chỉ giúp Honda Civic xếp vị trí thứ hai và khép lại quý 1/2026 với 268 xe bán ra, kém xa Mazda3. So với đối thủ đồng hương, Honda Civic được đánh giá cao về khả năng vận hành, tiết kiệm nhiên liệu và có cả bản hybrid, tuy nhiên mức giá khá cao lại là yếu tố khiến Honda Civic khó cạnh tranh.
Trái với bước tăng trưởng của Honda Civic, Hyundai Elantra dù đạt được mức tăng trưởng dương về doanh số nhưng chỉ bán được 36 xe trong tháng 3.2026, thấp hơn khoảng 4 lần so với mẫu xe thương hiệu Nhật Bản. Đây đã là tháng thứ ba liên tiếp mẫu xe Hàn bán chưa tới 40 xe/tháng. Toyota Corolla Altis thậm chí còn bết bát hơn khi chỉ bán được 5 xe, tăng 1 xe so với tháng trước đó.
Cộng dồn ba tháng đã qua của năm 2026, tổng doanh số ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng tại Việt Nam đạt 1.321 xe, giảm 18,2% tương đương 293 xe so với cùng kỳ năm ngoái.
Nước đóng vai trò thiết yếu trong quá trình lọc máu và đào thải chất cặn bã, đặc biệt với gan và thận. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), việc duy trì đủ nước giúp thận loại bỏ chất thải qua nước tiểu, đồng thời hỗ trợ cân bằng điện giải trong cơ thể.
Tuy nhiên, không phải cứ uống nhiều nước là tốt. Tiến sĩ Tamara Hew-Butler, chuyên gia sinh lý học thể thao tại Đại học Oakland (Mỹ), cho biết uống nước đúng thời điểm giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn, đồng thời tránh gây áp lực không cần thiết cho thận.
Sau khi thức dậy: Sau một đêm dài không bổ sung nước, cơ thể thường rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ. Uống 1 - 2 ly nước vào buổi sáng giúp kích hoạt trao đổi chất và hỗ trợ gan bắt đầu quá trình xử lý chất thải, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Trước bữa ăn: Uống nước trước bữa ăn khoảng 20 - 30 phút có thể hỗ trợ tiêu hóa và giúp kiểm soát lượng thức ăn nạp vào. Điều này gián tiếp giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan.
Giữa buổi chiều: Đây là thời điểm cơ thể dễ mệt mỏi và mất nước nhẹ. Việc bổ sung nước giúp duy trì tuần hoàn máu, hỗ trợ thận lọc chất thải hiệu quả hơn.
Trước khi đi ngủ (với lượng vừa phải): Một lượng nước nhỏ trước khi ngủ có thể giúp duy trì hoạt động ổn định của cơ thể qua đêm, nhưng không nên uống quá nhiều để tránh gián đoạn giấc ngủ.
Theo tiến sĩ William Schaffner, chuyên gia y tế tại Trung tâm Y khoa Đại học Vanderbilt (Mỹ), khi cơ thể được cung cấp nước đều đặn, máu lưu thông tốt hơn, giúp gan xử lý chất độc hiệu quả và thận lọc máu trơn tru hơn.
Ngược lại, khi thiếu nước, máu có xu hướng cô đặc, khiến thận phải làm việc nhiều hơn và tăng nguy cơ hình thành sỏi. Đồng thời, gan cũng phải “gánh” thêm nhiệm vụ hỗ trợ thải độc, theo NHS.
Các chuyên gia khuyến nghị nên chia nhỏ lượng nước trong ngày, thay vì uống quá nhiều cùng lúc. Trung bình mỗi người cần khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng và mức độ vận động.
Ngoài ra, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ khuyến cáo nên hạn chế đồ uống có đường hoặc có cồn vì có thể làm tăng gánh nặng cho gan và thận.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nhu cầu nước của mỗi người là khác nhau, phụ thuộc vào tuổi tác, tình trạng sức khỏe, thời tiết và mức độ vận động.
Vì vậy, cách tốt nhất là duy trì thói quen uống nước đều đặn trong ngày và điều chỉnh phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
