Báo Tuổi Trẻ giới thiệu ý kiến các nhà quản lý và các chuyên gia về giải pháp để làm sao xe buýt trở thành phương tiện chủ yếu của người dân.
* PGS.TS Vũ Anh Tuấn (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu giao thông vận tải Việt Đức, Trường ĐH Việt Đức):
Chính sách miễn vé xe buýt có thể tạo ra “cú hích” ban đầu, giúp người dân tiếp cận và trải nghiệm giao thông công cộng. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn nằm ở chất lượng dịch vụ, việc đi lại thuận tiện và khả năng đáp ứng của hệ thống.
Khi người dân đã bắt đầu chuyển sang thử nghiệm xe buýt sẽ là thời điểm cần tận dụng để nâng cấp toàn diện mạng lưới. Việc mở rộng tuyến, tăng số lượng phương tiện và cải thiện chất lượng phục vụ là những yếu tố then chốt để giữ chân hành khách trong trung và dài hạn. Trước khi mở rộng địa giới, TP.HCM có khoảng 300 xe buýt trên mỗi 1 triệu dân. Mức này thấp hơn nhiều so với các đô thị lớn trong khu vực như Bangkok (Thái Lan) hay Jakarta (Indonesia), nơi thường duy trì khoảng 900 – 1.000 xe/1 triệu dân để có thể đáp ứng khoảng 20 – 30% nhu cầu đi lại hằng ngày. Để đạt được tỉ lệ này ngoài việc đủ số lượng phương tiện còn phải bảo đảm mạng lưới tuyến, mật độ điểm dừng, nhà chờ được phân bố hợp lý, tránh tình trạng “vùng trắng” xe buýt.
Đồng thời, Nhà nước cần ưu tiên đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống vé điện tử và một nền tảng dùng chung để người dân có thể tra cứu hành trình, thời gian xe đến, thanh toán và đặt chỗ. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển mô hình giao thông thông minh, kết nối đồng bộ giữa xe buýt, metro, xe đạp công cộng và các loại hình vận tải khác.
Trước mắt, TP.HCM chưa nên miễn phí đại trà mà cần thí điểm có kiểm soát, ưu tiên các tuyến còn dư năng lực hoặc đóng vai trò kết nối với metro. Cũng có thể áp dụng miễn phí có điều kiện theo nhóm đối tượng hoặc khung giờ để phân bổ lại nhu cầu, giảm áp lực vào giờ cao điểm.
Song song đó, Nhà nước cũng cần tái cấu trúc mạng lưới xe buýt theo hướng hình thành các tuyến trục, tuyến liên vùng, kết hợp làn ưu tiên cho xe buýt tại các tuyến đường có nhu cầu lớn. Cải thiện khả năng tiếp cận như hạ tầng đi bộ, các bãi đỗ “park and ride” (nơi người dân gửi xe cá nhân rồi chuyển sang đi xe buýt, metro – PV), hay kết nối xe đạp.
* Chị Nguyễn Thị Ngọc Tú (TP.HCM):
Để thu hút người dân đi xe buýt thì cần có nhiều cải thiện bên cạnh việc miễn phí. Xe buýt cần sạch sẽ, có nhiều tuyến hơn để người dân có thể đi bộ một khoảng ngắn là có thể đón được xe. Bên cạnh đó, người dân chỉ thực sự “mặn mà” với xe buýt khi hành trình đi bộ đến trạm xe buýt được an toàn và thoải mái.
Ngoài việc cải thiện hạ tầng, tôi mong có một ứng dụng theo dõi hành trình của xe buýt theo thời gian thực. Nếu có một ứng dụng thông minh hiển thị chính xác vị trí xe và thời gian cập bến dự kiến thì người dân sẽ chủ động được kế hoạch khi chọn xe buýt.
* Ông Bùi Hòa An (Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM):
Sở Xây dựng TP.HCM nghiên cứu để nâng cao chất lượng phục vụ của xe buýt, phát triển ứng dụng theo dõi xe buýt, và khả năng làm làn đường riêng để đảm bảo xe chạy nhanh, đúng giờ và người dân theo dõi được hành trình, chủ động thời gian khi đi xe buýt.
Các xe đều có gắn camera theo dõi. Với ứng dụng theo dõi xe buýt, sở đang phát triển tính năng hiển thị vị trí, thời gian thực của xe buýt trên bản đồ để người dân tiện theo dõi, dự kiến sẽ hoàn thành trong ba tháng nữa. Sở cũng đã xin phép và đang tích hợp ứng dụng này lên nền tảng VNeID để tăng tính tiện dụng.
Về làn đường riêng để xe buýt đi nhanh, đến trạm đúng giờ, Sở Xây dựng có nghiên cứu nhưng chưa thể thực hiện bởi khu vực trung tâm có mật độ giao thông cao. Nếu chính sách miễn phí xe buýt hiệu quả, giảm phương tiện cá nhân thì mới có cơ sở thực hiện việc này. Sở cũng đã có kế hoạch tái cơ cấu lại mạng lưới, bố trí thêm các tuyến đan xen để rút ngắn thời gian chờ giữa các chuyến (hiện đang ở mức 8 – 15 phút tùy tuyến).
* Ông Nguyễn Minh Tuấn (Phó giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông Hà Nội):
Xe buýt hiện vẫn chưa thực sự thu hút được người dân. Nguyên nhân đầu tiên là thói quen đi lại của người dân, họ muốn đi xe cá nhân đến tận cửa nhà. Bên cạnh đó, hạ tầng dành riêng cho xe buýt còn thiếu, phần lớn xe buýt vẫn phải đi chung với các phương tiện khác, làm giảm khả năng lưu thông và hiệu quả vận hành.
Xe đi chậm và thời gian không ổn định cũng khiến người dân không ưu tiên chọn xe buýt. Hiện vận tốc trung bình của các tuyến xe buýt nội đô Hà Nội chỉ đạt khoảng 14 – 15km/h. Để xe buýt đi nhanh và đúng giờ, Nhà nước cần có những giải pháp hạ tầng đột phá như thiết lập các “luồng xanh” và làn đường dành riêng cho xe buýt.
* Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thủy (nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Giao Thông Vận Tải):
Hà Nội và TP.HCM đã có hàng ngàn xe buýt và đang tiếp tục bổ sung các tuyến để tiếp cận tất cả các khu dân cư. Đây là “hướng đi đúng” nhưng nhìn vào đến nay vẫn chưa đảm bảo chất lượng, chưa đảm bảo các điều kiện để người dân “mặn mà” với xe buýt.
Để người dân thật sự lựa chọn xe buýt là phương tiện ưu tiên, cần đảm bảo 5 tiêu chí: xe buýt phải đi đúng giờ hơn, đi lại phải nhanh hơn, phương tiện chất lượng tốt hơn, thái độ phục vụ của nhân viên phải chu đáo, tận tình hơn và cuối cùng là giá cả phải hợp lý hơn. Thực tế thì các tuyến xe buýt nhanh ở Hà Nội chưa hiệu quả vì thực tế cũng không nhanh hơn bình thường là bao.
Ở một số nước, xe buýt chỉ sai số thời gian trong khoảng ± 3 phút. Tại các trạm xe buýt gần như đều có đồng hồ báo giờ, mấy phút nữa thì xe buýt tới, để người dân biết, chờ đợi, từ đó sẽ ràng buộc người lái xe phải đến đúng giờ so với quy định, chỉ sai sót trong vòng 5 phút đổ lại.
* Ông Minh Khuê (phường Đức Nhuận, TP.HCM):
Tuần trước, tôi có cuộc hẹn ở đường Nguyễn Cửu Vân (quận Bình Thạnh cũ, thuộc TP.HCM) lúc 14h. Nếu tôi đi xe máy thì chừng 20 phút đến nơi nhưng lần này, tôi quyết định ngồi xe buýt. Sau khi nghiên cứu kỹ “đường đi nước bước” trên App GoMo (trước đây là Busmap), tôi chọn đón xe ở “trạm Tháp nước” (đường Hồ Văn Huê) tới đường Nguyễn Cửu Vân.
13h20 đón xe ở trạm Tháp nước. Một lúc sau, xe số 3 (Thạnh Xuân – Bến Thành) dừng tại trạm. Cảm giác đầu tiên của tôi là xe đến khá đúng giờ. Bước lên xe, sàn sạch sẽ, máy lạnh mát rượi. Xuống trạm công viên Lê Văn Tám lúc 13h40, tôi chờ xe số 10 (bến xe miền Tây – Đại học Quốc gia) để đi Nguyễn Cửu Vân. App báo xe số 10 khoảng 3 phút nhưng 10 phút cũng chưa thấy xe tới. Đến 13h50, tôi đành đặt xe ôm công nghệ để đi và tới điểm hẹn trễ 5 phút.
Tôi đã có ý định chuyển qua đi xe buýt. Tôi cũng đã tra cứu đường để đưa con đi học ở trung tâm thành phố, đi Nhà thiếu nhi thành phố bằng xe buýt. Và “mong ước” đầu tiên của tôi là xe buýt phải đúng giờ.
Ngày 10-4, Công an tỉnh Bắc Ninh cho hay Cơ quan an ninh điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã có quyết định khởi tố vụ án vi phạm quy định về khai thác tài nguyên theo điều 227 Bộ luật Hình sự xảy ra tại xã Lục Sơn (Bắc Ninh) liên quan Công ty TNHH bất động sản Thành Nam.
Trước đó đầu tháng 3-2026, Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Bắc Ninh phát hiện dấu hiệu vi phạm trong khai thác tài nguyên của doanh nghiệp này tại xã Lục Sơn. Công ty do ông Ngô Đức Khải, 52 tuổi, trú xã Hà Bắc, TP Hải Phòng (khu vực huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương trước đây) làm giám đốc.
Qua xác minh, cơ quan công an xác định ngày 3-6-2025, Công ty TNHH bất động sản Thành Nam được UBND tỉnh Bắc Giang cũ cấp phép khai thác khoáng sản trên diện tích 10ha, với trữ lượng hơn 2,6 triệu m³, gồm đất san lấp và đất làm gạch.
Tuy nhiên đến nay doanh nghiệp mới được giao 3,51ha đủ điều kiện khai thác. Phần diện tích còn lại chưa hoàn tất thủ tục thuê đất và chuyển mục đích sử dụng nên chưa được phép sử dụng.
Ngoài ra, dự án khai thác tại khu vực đồi Năm Hoàng (xã Lục Sơn) của Công ty TNHH bất động sản Thành Nam không thuộc trường hợp đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
Song khi hoạt động, công ty đã khai thác vượt ngoài phạm vi được cấp phép khoảng 0,8ha, với khối lượng khoáng sản trái phép ước khoảng 30.000m³ đất.
Ngày 9-4, ông Đặng Thanh Tùng, cựu Chủ tịch phường Thanh Trì và cấp phó Nguyễn Vũ Diêm bị Tòa án nhân dân TP Hà Nội đưa ra xét xử sơ thẩm về tội nhận hối lộ.
Bốn cựu cán bộ bị đưa ra xét xử cùng tội danh trên gồm: Bùi Thanh Nhã (cựu Đội trưởng Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai cũ); Lê Thanh Thủy (cựu Đội phó Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai cũ); Trần Văn Quân và Vũ Cát Sự cùng là cựu chuyên viên Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị quận.
Theo cáo trạng, 6 bị cáo đều là những người có chức vụ, quyền hạn trong việc kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng tại phường Thanh Trì (quận Hoàng Mai, Hà Nội).
Từ tháng 8-2024 đến 3-2025, dù biết rõ nhiều công trình xây dựng trái phép, không phép, nhóm này vẫn nhận tiền của chủ công trình để làm ngơ, thậm chí tạo điều kiện thi công, sửa chữa.
Số tiền nhận được chia theo “tỉ lệ ngầm”: bị cáo Tùng hưởng 25-30%, Nhã 20%, Diêm 15-20%, còn Thủy, Sự, Quân mỗi người khoảng 10%. Một phần tiền được đưa vào “quỹ chung” của tổ trật tự xây dựng nhưng không hề ghi chép, theo dõi.
Một trong những vụ nhóm cán bộ này nhận hối lộ liên quan việc sân pickleball bị xây sai phép.
Theo cáo trạng, tháng 10-2024, ông Vương Đức Hiệp là chủ công trình sân pickleball tại ngõ 55 phố Thanh Lâm đến UBND phường Thanh Trì gặp Trần Văn Quân xin được tạo điều kiện hoàn thiện xây dựng. Do công trình không có giấy phép xây dựng, Quân "ra giá" ông Hiệp cần chi phí 150 triệu đồng.
Trong tháng 10-2024, tại trụ sở UBND phường Thanh Trì, ông Hiệp đã đưa tiền theo đúng yêu cầu cho Quân, cáo trạng nêu.
Nhận tiền xong, Quân báo cáo Chủ tịch phường Đặng Thanh Tùng và Phó chủ tịch phường Nguyễn Vũ Diêm để “bật đèn xanh” cho công trình.
Sau đó, Quân chia lại cho Tùng, Nhã và Diêm mỗi người 30 triệu đồng, chia cho Thủy 20 triệu đồng, chia cho Sự 10 triệu đồng. Bản thân Quân được hưởng 30 triệu đồng.
Đầu năm 2025, khi chủ sân tiếp tục muốn làm mái che không phép, Quân đồng ý với điều kiện chi thêm 100 triệu đồng. Chủ công trình đã đưa hai phong bì, mỗi cái 50 triệu đồng. Sau khi nhận tiền, Quân báo cáo Tùng và Diêm rồi cất tiền tại tủ cá nhân, chưa kịp chia nhau.
Theo cáo buộc, tháng 8-2024, bà Mai Thị Chung - chủ căn nhà 3 tầng 1 tum ở phố Thanh Đàm - đến UBND phường Thanh Trì xin nâng lên 5 tầng. Tại đây, bị cáo Nguyễn Vũ Diêm “ra giá” 100 triệu đồng, bà Chung đồng ý và đưa tiền ngay tại phòng làm việc của phó chủ tịch phường. Sau đó vài ngày, bà Chung biếu thêm cho Diêm 20 triệu đồng.
Đến tháng 12-2024, dù bị yêu cầu dừng thi công do vi phạm, bà Chung cùng hai hộ liền kề tiếp tục góp tiền, đưa thêm 100 triệu đồng cho Phó chủ tịch Diêm để được “bỏ qua”.
Tháng 1-2025, bà Chung còn tìm đến nhà Bùi Thanh Nhã, khi đó là Đội trưởng Đội trật tự xây dựng đô thị, đưa thêm 100 triệu đồng.
Cơ quan tố tụng xác định, ngoài vụ việc trên, nhóm cán bộ phường còn nhận hối lộ để "làm ngơ" bỏ qua các vụ xây dựng sai phép khác. Các hộ dân muốn xây thêm tầng, sửa chữa, làm tum, ban công… không phép đều phải “chung chi” theo mức giá do cán bộ gợi ý.
Toàn bộ tiền sau người dân đưa hối lộ được bị cáo Quân cất tại tủ làm việc để quản lý, chia nhau. Khi bị bắt vào tháng 3-2025, cơ quan điều tra thu giữ 490 triệu đồng tại tủ của Quân, được xác định là tiền nhận hối lộ chưa chia nhau.
Viện kiểm sát cáo buộc Trần Văn Quân đã tham gia nhận hối lộ với tổng số tiền là 900 triệu đồng, hưởng lợi bất chính 50 triệu đồng.
Cựu Phó chủ tịch phường Nguyễn Vũ Diêm tham gia nhận hối lộ với tổng số tiền là 820 triệu đồng, hưởng lợi bất chính 70 triệu đồng. Cựu Chủ tịch phường Đặng Thanh Tùng nhận hối lộ với tổng số tiền là 650 triệu đồng, hưởng lợi bất chính 60 triệu đồng...
Sau phần thẩm vấn buổi sáng nay, Hội đồng xét xử nhận thấy vụ án còn nhiều tình tiết cần phải làm rõ nên đã quyết định trả hồ sơ để điều tra, bổ sung.
Hội đồng xét xử cho biết việc trả hồ sơ điều tra bổ sung để làm rõ hành vi của các chủ công trình như Nguyễn Văn Thắng, Vương Đức Điệp,... có dấu hiệu của tội đưa hối lộ.
Chủ tọa cũng công bố việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung, làm rõ hành vi của ông Lê Thanh Tùng, Phó giám đốc Công ty Hoàng Hà, có dấu hiệu của tội môi giới hối lộ.
Lễ mít tinh với sự tham dự của khoảng 500 đại biểu là lãnh đạo thành phố Đà Nẵng, các sở, ban, ngành, lực lượng vũ trang, đoàn viên thanh niên và sinh viên.
Sau phần nghi thức, các lực lượng tham gia đi bộ và đạp xe diễu hành hưởng ứng trên tuyến đường Phan Đăng Lưu dài khoảng 1km.
Phát biểu tại lễ mít tinh, bà Trần Thanh Thủy - Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng - nhấn mạnh Ngày Sức khỏe toàn dân không chỉ dừng lại ở ý nghĩa phát động phong trào, mà là điểm khởi đầu cho một quá trình chuyển biến nhận thức mang tính hệ thống.
"Đây là bước đi hướng tới xây dựng một xã hội mà mỗi người dân hiểu đúng, hành động sớm và chủ động chịu trách nhiệm với sức khỏe của chính mình và cộng đồng", bà Thủy nói.
Theo bà, sức khỏe không chỉ được tạo nên từ bệnh viện hay cơ sở y tế, mà bắt đầu từ chính ý thức, thói quen và thực hành hằng ngày của mỗi người, trong từng gia đình và khu dân cư.
Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Anh Thi - Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng - đề nghị ngành y tế thành phố tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe, tư vấn phòng bệnh.
Đồng thời ngành cần tham mưu triển khai các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân nhằm phát hiện sớm và can thiệp các yếu tố nguy cơ, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật.
Ngày Sức khỏe toàn dân năm 2026 tại Đà Nẵng có chủ đề "Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh", hướng đến thay đổi tư duy từ chữa bệnh sang phòng bệnh, nâng cao thể lực và chất lượng cuộc sống cho người dân.
Bên cạnh lễ phát động, trong tháng 4-2026, các sở, ngành và địa phương sẽ tổ chức nhiều hoạt động như truyền thông, tư vấn, khám sức khỏe miễn phí, phát động phong trào rèn luyện thể chất trong cộng đồng nhằm lan tỏa thông điệp chăm sóc sức khỏe chủ động.