Giáo sư Juan Antonio Madrid từ Đại học Murcia (Tây Ban Nha) cho biết con người thường bị giảm mức độ tỉnh táo vào khoảng 6 đến 8 tiếng sau khi thức dậy. Dựa trên hiện tượng sinh lý này, năm 2023, Hiệp hội Bác sĩ Liên bang thuộc Sở Y tế Công cộng Đức đã khuyến nghị người dân chợp mắt vào mùa hè để tránh nóng và tăng hiệu suất làm việc.
Tuy nhiên, việc ngủ trưa kéo dài không mang lại lợi ích, ngoại trừ những trường hợp đặc thù như người làm ca đêm cần ngủ bù.
Theo các chuyên gia, ngủ trưa quá lâu làm tăng hiện tượng “sleep inertia” (quán tính giấc ngủ). Tiến sĩ sinh lý học María José Martínez Madrid, Giám đốc trung tâm tư vấn giấc ngủ Kronohealth (Tây Ban Nha), cho biết trạng thái này khiến cơ thể uể oải, giảm tập trung, dễ cáu kỉnh trong 15 đến 60 phút sau khi thức dậy. Tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ tai nạn lao động hoặc tai nạn giao thông nếu người ngủ thức dậy và làm việc ngay.
Bác sĩ Ainhoa Álvarez, Chủ tịch Hiệp hội Giấc ngủ Tây Ban Nha (SES), cho biết ngủ trưa dài còn làm giảm áp lực buồn ngủ vào ban đêm, khiến mọi người khó chìm vào giấc ngủ đúng giờ hoặc hay bị tỉnh giấc. Bà ví thói quen này tương tự việc “uống caffeine vào buổi chiều”.
Nhiều nghiên cứu quan sát cũng ghi nhận mối liên hệ giữa việc ngủ trưa dài với nguy cơ tim mạch và tỷ lệ tử vong cao. Tuy nhiên, bà Martínez Madrid lưu ý rằng đây có thể là quan hệ nhân quả đảo ngược. Những người có sẵn bệnh nền hoặc chất lượng giấc ngủ ban đêm kém thường dễ mệt mỏi và có xu hướng ngủ trưa dài hơn, chứ không hẳn việc ngủ trưa là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh.
Thay vì ngủ dài, các chuyên gia ủng hộ phương pháp “power nap” (ngủ ngắn). Đây là giấc ngủ kéo dài 10 đến 20 phút, tối đa không quá 30 phút, diễn ra vào đầu buổi chiều (từ 13h đến 15h). Trong khoảng thời gian này, cơ thể chỉ bước vào trạng thái ngủ nông. Việc thức dậy trước khi tiến vào giai đoạn ngủ sâu giúp cải thiện sự tỉnh táo, tốc độ phản ứng, tâm trạng mà không ảnh hưởng tới giấc ngủ ban đêm.
Một giải pháp khác đang được quan tâm là “coffee nap”. Người thực hiện sẽ uống một tách cà phê ngay trước khi chợp mắt. Do caffeine cần 20 đến 30 phút để phát huy tác dụng, chất này sẽ kích thích não bộ đúng vào lúc người ngủ thức dậy, giúp nhân đôi sự tỉnh táo. Dù vậy, phương pháp này được khuyến cáo không phù hợp với những người nhạy cảm với caffeine.
Các chuyên gia nhấn mạnh mỗi cá nhân cần tự điều chỉnh thói quen ngủ trưa cho phù hợp với thể trạng. Trẻ em, người cao tuổi và những người bị thiếu ngủ có thể duy trì thói quen này, miễn là không ngủ quá muộn vào buổi chiều. Ngược lại, với những bệnh nhân mất ngủ, việc ngủ trưa dài có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn: mất ngủ ban đêm dẫn đến buồn ngủ ban ngày, và việc cố ngủ bù ban ngày lại tiếp tục phá hỏng giấc ngủ đêm.
Trước khi mùa mưa bắt đầu cũng là lúc các loài chim bước vào mùa sinh sản, trong đó có chim trảu đuôi xanh với tên khoa học là Blue-tailed Bee-eater. Đây là loài chim rất đẹp và chỉ sống ở vùng đất giồng cát ven biển.
Ở miền Tây, từ khoảng tháng 4 đến tháng 5 hằng năm là thời điểm chim trảu đuôi xanh đào hang, bắt cặp và sinh sản. Con mồi ưa thích của loài chim này là các loại sâu bọ, côn trùng. Sự xuất hiện và phát triển của chim trảu đuôi xanh sẽ góp phần làm giảm thiệt hại do sâu bệnh gây ra cho nông nghiệp.
Với chiều dài cơ thể khoảng 30cm, khi tung cánh, chim trảu đuôi xanh để lộ bộ lông màu sắc rực rỡ. Dưới ánh nắng mặt trời, đôi cánh xòe rộng bay lượn càng thêm ấn tượng. Khoảnh khắc chim mái chờ chim trống tha mồi về, cất tiếng kêu được giới chụp ảnh chim hoang dã trân trọng nhất.
Hành trình chim trảu đuôi xanh tạo nơi ở, tìm kiếm con mồi và bắt cặp không hề đơn giản. Chúng thường chọn sống ở nơi có đủ thức ăn, vắng vẻ. Vùng đất giồng cát ven biển chính là ngôi nhà chung của đàn trảu đuôi xanh.
Những khoảnh khắc mà giới nhiếp ảnh thường gọi là "mùa yêu chim trảu" thật sự hấp dẫn bởi tập tính của loài chim này.
Trong các hướng dẫn dinh dưỡng hiện đại, hai chuyên gia Maggie Bell và Talia Follador chỉ ra hàm lượng chất xơ đóng vai trò then chốt trong việc điều tiết đường huyết. Cụ thể, carbohydrate làm tăng lượng đường trong máu nhanh chóng, trong khi chất xơ, protein và chất béo hoạt động như một hệ thống "phanh hãm", giúp cơ thể hấp thu đường từ từ. Do đó, người bệnh tiểu đường hoặc tiền tiểu đường hoàn toàn an tâm bổ sung cả hai loại hoa quả này vào thực đơn hàng ngày nếu biết cách phối hợp thực phẩm hợp lý.
Một quả táo trung bình 182 gram cung cấp khoảng 25 gram carbohydrate, bao gồm 19 gram đường tự nhiên và 4,5 gram chất xơ. Chuyên gia Follador khuyên người dùng nên nhai kỹ cả vỏ táo. Lớp vỏ ngoài chứa phần lớn chất xơ hòa tan cùng các enzyme đặc biệt giúp ức chế quá trình chuyển hóa tinh bột. Thói quen gọt vỏ làm mất đi lớp bảo vệ tự nhiên này, khiến đường huyết tăng vọt ngay sau khi ăn.
Tương tự, một quả cam lớn 184 gram chứa 21 gram carbohydrate và 4,5 gram chất xơ, đồng thời đáp ứng 109% nhu cầu vitamin C hàng ngày. Hàm lượng polyphenol và vitamin C dồi dào trong quả họ cam quýt giúp cơ thể cải thiện quá trình chuyển hóa glucose, giảm tình trạng kháng insulin và chống viêm nhiễm về lâu dài.
Tuy nhiên, giới chuyên môn cảnh báo mọi người hạn chế uống nước cam ép nguyên chất. Quá trình vắt nước loại bỏ hoàn toàn chất xơ, đưa lượng đường cô đặc đi thẳng vào máu, trừ khi bạn dùng kèm thức uống này trong một bữa ăn dồi dào protein.
Để tối ưu hóa lợi ích từ trái cây, chuyên gia Bell đề xuất phương pháp kết hợp táo hoặc cam với các nhóm thực phẩm chứa đạm và chất béo lành mạnh. Bạn có thể thưởng thức hoa quả cùng các loại hạt, bơ đậu phộng hoặc sữa chua. Chiến lược dinh dưỡng này làm chậm đáng kể quá trình tiêu hóa, ngăn chặn triệt để tình trạng mức đường trong máu tăng đột biến.
Bên cạnh cách chọn lựa và chế biến trái cây, các chuyên gia khuyên mọi người áp dụng thêm ba thói quen sinh hoạt nhằm bảo vệ hệ chuyển hóa. Đầu tiên, bạn nên đi bộ nhẹ nhàng khoảng 10 phút sau bữa ăn nhằm hạ mức đường huyết đỉnh hiệu quả. Tiếp theo, mỗi người cần chủ động dành thời gian thư giãn, tránh căng thẳng mãn tính - tác nhân hàng đầu gây rối loạn insulin. Cuối cùng, bạn phải kiểm soát nghiêm ngặt khẩu phần ăn, khéo léo phối hợp các nhóm chất đệm thay vì kiêng khem tiêu cực bất kỳ thực phẩm tự nhiên nào.
"Mưa vàng" giải nhiệt đã xuất hiện ở nhiều khu vực trong cả nước từ miền Bắc, Trung và cả khu vực Tây nguyên; nhưng TP.HCM và Nam bộ nói chung vẫn tiếp tục nắng nóng hầm hập, hầu như không mưa.
Th.S Lê Thị Xuân Lan, chuyên gia khí tượng thủy văn cho biết: Theo ảnh mây vệ tinh và radar thời tiết, trong vài ngày qua trên địa bàn TP.HCM và một số nơi ở Nam bộ vẫn có mưa nhưng trong diện rất hẹp và chỉ là các cơn mưa rào thoáng qua. Bầu trời xuất hiện mây giông nhưng chủ yếu là những đám mây nhỏ và rời rạc nên gây mưa rải rác. Thời tiết khu vực về cơ bản đã không xuất hiện mưa trái mùa giải nhiệt đúng như các dự báo trước đó. Sự bất thường của thời tiết hiện nay là do rãnh thấp xích đạo ở phía nam suy giảm nhanh khiến nguồn ấm ít. Đầu tháng 4 có một vài ngày xuất hiện gió tây nam ở tầng thấp, nhưng hiện tại cũng chuyển hướng đông nam.
Áp cao cận nhiệt đới đang hoạt động tốt khống chế thời tiết toàn bộ khu vực, nén các luồng hơi ẩm từ biển vào khiến mây đối lưu không thể bốc lên cao để tạo mưa. Bên cạnh đó, vùng thấp nóng từ phía lục địa liên tục đẩy luồng khí khô nóng tràn xuống, triệt tiêu khả năng phát sinh mưa giông.
Hiện tại, không khí lạnh cường độ yếu ở phía bắc đang suy yếu, áp thấp nóng ở phía tây sẽ lấn sang TP.HCM và Nam bộ những ngày tới có xu hướng nắng nóng gia tăng trở lại. Nhưng từ nay đến giữa tháng 5, các đợt nắng nóng chỉ kéo dài khoảng 3 - 5 ngày vì khoảng 1 tuần nữa sẽ có thêm một đợt không khí lạnh mới ở phía bắc tràn về, bên cạnh đó Nam bộ chuẩn bị bước vào giai đoạn chuyển từ mùa khô sang mùa mưa.
Từ nay đến cuối tháng 4, các nhiễu động gió đông bắt đầu hoạt động trở lại gây mưa trái mùa rải rác ở một số khu vực, chủ yếu vào chiều tối.
Khác với sự mòn mỏi mong mưa của người dân TP.HCM và các tỉnh thành Nam bộ, trong tuần qua, Tây nguyên mưa xuất hiện thường xuyên, có nơi kéo dài 3 - 4 ngày liên tiếp, nhất là ở tỉnh Lâm Đồng.
