Chiều 9/4, TAND Hà Nội tuyên phạt Đỗ Tuấn Anh (41 tuổi, cựu Đội phó Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Công an quận Cầu Giấy cũ) và Lê Quang Hưng, 30 tuổi, lần lượt 3 năm và 3 năm 6 tháng tù cùng về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo HĐXX, bị cáo Hưng không điều tra cơ bản khu nhà trọ, không lập hồ sơ quản lý và không xử lý vi phạm; còn Đội phó Tuấn Anh không chỉ đạo, đôn đốc đầy đủ, để cơ sở tồn tại nhiều vi phạm nhưng không bị kiểm tra, xử lý.
Tuy nhiên, HĐXX xác định sai phạm của hai bị cáo không phải nguyên nhân chính dẫn đến vụ cháy đặc biệt nghiêm trọng; nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ trách nhiệm của chủ nhà trọ là vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết.
HĐXX nhận định hai bị cáo phạm tội do lỗi vô ý, được gia đình các nạn nhân xin giảm nhẹ nên tuyên mức án như trên. Trước đó, VKS đề nghị phạt mỗi bị cáo 3-4 năm tù.
Chủ nhà được miễn trách nhiệm hình sự là ‘chưa phù hợp’
Ngoài ra, tòa cho rằng việc VKS không truy tố, miễn trách nhiệm hình sự đối với ông Nguyễn Kim Quyết là chưa phù hợp với tính chất, mức độ hậu quả vụ án, nên kiến nghị Cơ quan điều tra và VKSND Hà Nội tiếp tục xem xét trách nhiệm hình sự của ông này để xử lý theo quy định pháp luật.
Đối với các vi phạm trong công tác quản lý nhà trọ, HĐXX kiến nghị thành phố Hà Nội chỉ đạo UBND các phường, xã và cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền về phòng cháy chữa cháy, không để xảy ra vụ việc tương tự.
Tòa cũng kiến nghị Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời hướng dẫn, chỉ đạo cán bộ chiến sĩ thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ.
Vụ hỏa hoạn trên phố Trung Kính khiến 15 người chết xảy ra hồi tháng 5/2024; trong đó 12 nạn nhân là khách trọ, còn lại là thành viên chủ nhà.
Ông Nguyễn Kim Quyết bị xác định cùng vợ quản lý khu nhà trọ vi phạm nhiều quy định về PCCC – nơi xảy ra vụ cháy khiến 15 người chết, trong đó có mẹ, vợ và con trai ông. Dù có dấu hiệu phạm tội, ông được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự do chịu thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng, đã bồi thường 895 triệu đồng và tích cực khắc phục hậu quả.
Tại tòa, ông Quyết liên tục khai mọi việc cho thuê, quản lý nhà trọ đều do vợ phụ trách, bản thân “không biết, không quan tâm”.
Chủ tọa bác lời khai này, cho rằng ông không thể phủi trách nhiệm khi đứng tên trên hợp đồng cho thuê trọ.
Hai cựu cảnh sát phân trần việc thiếu trách nhiệm
Khu nhà trọ của ông Quyết là cơ sở thuộc diện quản lý nhà nước về PCCC của Đội Cảnh sát PCCC và CNCH Công an quận Cầu Giấy. Dù được giao phụ trách địa bàn phường Trung Hòa, bị cáo Hưng không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ rà soát, không phát hiện cơ sở ông Quyết cho thuê trọ và vi phạm quy định PCCC.
Đối với cựu Đội phó Tuấn Anh, VKS xác định bị cáo không chỉ đạo, quản lý đầy đủ, dẫn đến khu trọ của ông Quyết không có đơn vị nào phụ trách. Dù tồn tại nhiều vi phạm về PCCC, cơ sở này suốt thời gian dài không bị kiểm tra, xử lý.
Khai tại tòa, cựu thượng úy Hưng cho biết công tác tại Đội từ tháng 4/2021. Chín tháng trước vụ hỏa hoạn, bị cáo được phân công quản lý một nửa địa bàn phường Trung Kính (cũ), rộng khoảng 1,2 km2. Nhiệm vụ của Hưng là rà soát các cơ sở kinh doanh trên địa bàn để phân loại thuộc diện quản lý của phường hay quận.
Trả lời câu hỏi vì sao không đưa khu trọ nhà ông Quyết vào bất kỳ danh sách nào, Hưng khai thời điểm đó mới nhận địa bàn, trong khi phường có nhiều cơ sở nên chủ yếu quản lý theo danh sách cán bộ tiền nhiệm bàn giao, dự định sẽ tiếp tục đi thực tế để cập nhật các địa điểm chưa nắm được.
Tuy nhiên, theo lời bị cáo, mới làm được vài tháng thì Hà Nội liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy nghiêm trọng, khiến thành phố triển khai hàng loạt kế hoạch tổng kiểm tra liên ngành đối với quán karaoke trá hình, nhà xưởng, tòa nhà văn phòng…
Hưng cho biết mình được phân công tham gia các đoàn kiểm tra này nên phần lớn thời gian phải thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo cấp trên, không còn thời gian rà soát bổ sung địa bàn.
Đối đáp tại tòa, kiểm sát viên nói “rất thông cảm” với áp lực quản lý địa bàn rộng của bị cáo, song cho rằng Hưng phải nhận thức bản thân chưa làm hết trách nhiệm. Theo VKS, nếu gia đình ông Quyết được các bị cáo hướng dẫn, chỉ đạo ngay từ đầu thì hậu quả có thể đã khác.
Trước đó, tại cơ quan điều tra, Hưng khai “nghĩ nhà này thuộc diện UBND phường Trung Hòa quản lý, không phải lực lượng cảnh sát PCCC nên không kiểm tra”.
Về trách nhiệm của chính quyền địa phương, VKS cho biết trong quá trình thực hiện chỉ thị của thành phố, Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ đã tổng rà soát, lập danh sách 861 cơ sở thuộc diện quản lý của UBND phường Trung Hòa. Trong danh sách này không có khu trọ của gia đình ông Quyết. UBND phường Trung Hòa vì vậy mặc nhiên cho rằng cơ sở thuộc diện quản lý của Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
Nhà trọ vi phạm PCCC suốt 15 năm không ai biết
Trong khi đó, cấp trên của Hưng là cựu Đội phó, thiếu tá Đỗ Tuấn Anh khai phụ trách địa bàn của ba phường với số cơ sở phải quản lý lên tới 10.000-20.000.
Bị cáo nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu, song cho rằng bản thân thường xuyên đôn đốc, quan tâm công tác rà soát địa bàn vì luôn xác định đây là nhiệm vụ “xương sống” của đơn vị. “Tôi rất ý thức điều này, trong các biên bản họp đều ghi nhận việc tôi có đôn đốc”, Tuấn Anh nói.
Chủ tọa Đinh Quốc Trí hỏi: “Đôn đốc là một chuyện, nhưng đôn đốc xong có kiểm tra lại xem cấp dưới làm thế nào không?”. Bị cáo đáp có nhận thấy một số cán bộ làm chưa tốt, nhưng “nếu đã chỉ đạo nhiều lần mà cán bộ vẫn không chủ động thì rất khó”.
Về quy trình phân loại cơ sở thuộc diện UBND phường hay Cảnh sát PCCC quận quản lý, Tuấn Anh cho biết việc này cơ bản dựa trên đề xuất của UBND phường lập danh sách.
Theo VKS, tháng 11/2022, Công an phường Trung Hòa từng đề xuất chuyển danh sách nhà cho thuê trọ sang Đội Cảnh sát PCCC quận Cầu Giấy quản lý, trong đó có khu trọ của ông Quyết.
Tuy nhiên, tại tòa, Tuấn Anh cho rằng danh sách chỉ có tên và địa chỉ, chưa thể hiện quy mô nên chưa đủ căn cứ phân loại. “Chúng tôi tiếp nhận cũng không quản lý được, chưa phân quyền cho ai”, bị cáo nói, cho rằng với hàng chục nghìn cơ sở thì chỉ nhìn địa chỉ không thể biết nơi nào vi phạm.
Chủ tọa chia sẻ với khối lượng công việc của bị cáo, nhưng nhấn mạnh với vai trò chỉ huy, khi cấp dưới báo cáo đề xuất thì phải xem xét đến cùng. Theo chủ tọa, việc xem xét không chỉ dừng ở địa chỉ số nhà mà phải đánh giá điều kiện phòng cháy chữa cháy của khu trọ để xác định thuộc thẩm quyền quản lý của phường hay quận.
“Đấy mới là nhiệm vụ của người chỉ huy. Đằng này bị cáo nghe báo cáo thôi mà không xem xét lại có đúng hay không”, chủ tọa phân tích, cho rằng hậu quả là khu trọ suốt 15 năm không thuộc diện quản lý PCCC của bất kỳ cơ quan nào.
Đoạn bờ kè dài khoảng 500 m trên sông Vàm Thuật, với nhiều bãi cát rộng, thu hút cả nghìn người đến vui chơi, thư giãn mỗi ngày. Tuy nhiên, sau khi dòng người rời đi, để lại lượng lớn rác thải như túi nilon, ly nhựa, hộp xốp, vỏ đồ ăn... trên cát và dọc bờ kè, nhiều chỗ chất thành đống, bốc mùi. Một số nhóm còn tổ chức đốt lửa trại qua đêm, bỏ lại đồ thừa ngay trên bãi cát.
"Chiều nào cũng đông kín người, họ ăn uống rồi vứt rác tràn lan, sáng hôm sau nhìn rất nhếch nhác", ông Minh, người dân sống gần khu vực, nói.
Bãi cát ven sông nhiều ngày qua được ví như "bãi biển mini" giữa lòng thành phố, thu hút nhiều người đến trải nghiệm sau khi xem các video trên mạng xã hội. Tuy nhiên, không ít người đến đây tỏ ra thất vọng khi chứng kiến cảnh rác thải xuất hiện khắp nơi.
"Không gian rộng, gió mát nhưng rác ngổn ngang, không tìm được chỗ ngồi nên tôi đành ra về", Lê Vy, phường Tân Bình cho biết.
Ông Dương Văn Kim, Phó chủ tịch UBND phường An Nhơn, cho biết tình trạng người dân tụ tập tại khu vực kênh Tham Lương, xả rác diễn ra nhiều ngày, nhất là buổi chiều. "Chúng tôi chủ yếu tuyên truyền, nhắc nhở để người dân giữ gìn vệ sinh, chưa triển khai xử phạt hành chính", ông nói và cho hay hiện lực lượng cán bộ còn mỏng, 1-2 người đảm trách, trong khi địa bàn rộng, nhiều vấn đề nên việc túc trực thường xuyên tại hiện trường để xử lý gặp khó khăn.
Để hạn chế phát sinh rác, công an phường đã kiểm tra, nhắc nhở và xử lý các trường hợp bán hàng rong bằng xe đẩy, xe máy tại khu vực.
"Hoạt động buôn bán tự phát không chỉ gây mất trật tự mà còn làm gia tăng rác thải", ông Kim nói.
Khu bờ kè dọc sông Vàm Thuật hiện mới ở giai đoạn thông xe kỹ thuật, chưa nghiệm thu và chưa đủ điều kiện đưa vào khai thác. Trước đó, UBND phường đã lắp đặt biển cảnh báo nguy hiểm, dựng hàng rào cao khoảng 1,3 m, cách mép kênh khoảng 5 m và kéo dài dọc tuyến. Các biển cảnh báo được bố trí tại nhiều vị trí để người dân dễ nhận biết.
Tuy nhiên, theo ghi nhận, nhiều người vẫn phớt lờ cảnh báo, tự ý vượt rào vào bên trong để vui chơi. Người dân ngồi hóng mát, trẻ em nô đùa trên bãi cát dù xung quanh ngổn ngang rác thải. Ngoài ra, xe máy đậu kín lòng đường, gây cản trở giao thông và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
Theo quy định, công trình đang thi công phải được lắp đặt rào chắn và biển cảnh báo nhằm đảm bảo an toàn. UBND phường đã đề nghị chủ đầu tư - Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP HCM sớm hoàn thiện các hạng mục này. Đại diện chủ đầu tư cho biết đang phối hợp với nhà thầu đẩy nhanh tiến độ lắp đặt lan can, rào chắn và dự kiến hoàn thành trước ngày 15/5.
Đoạn bờ kè nằm trong dự án cải tạo kênh Tham Lương với tổng vốn đầu tư hơn 9.000 tỷ đồng, hiện đạt gần 70% khối lượng. Công trình gồm nhiều hạng mục như xây dựng bờ kè bê tông, tuyến đường dọc hai bên kênh, nạo vét toàn tuyến và xây mới, sửa chữa các cống ngang, góp phần cải thiện thoát nước và chỉnh trang đô thị.
Khoảng 21h35 ngày 10/4 (8h35 ngày 11/4 giờ Hà Nội), Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II, là người cuối cùng rời khỏi tàu. Tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ của NASA ở Houston, các nhân viên tập trung đông đủ và vỗ tay reo hò trước cột mốc lịch sử.
Theo NASA, các cuộc kiểm tra sức khỏe ban đầu đã hoàn tất và cả bốn phi hành gia đều cảm thấy rất tốt.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chúc mừng Artemis II trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, đồng thời mời họ đến thăm Nhà Trắng trong thời gian sớm nhất.
"Chúc mừng phi hành đoàn Artemis II vô cùng tài năng và tuyệt vời. Toàn bộ chuyến đi thật ngoạn mục, cuộc hạ cánh hoàn hảo và với tư cách là Tổng thống Mỹ, tôi không thể tự hào hơn. Tôi mong sớm gặp các bạn tại Nhà Trắng. Chúng ta sẽ làm lại điều này và tiếp theo là Sao Hỏa", ông viết.
Trên X, Thủ tướng Canada Mark Carney cũng chào mừng Hansen và phi hành đoàn trở về với "một thành tích lịch sử". Trong khi đó, Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) viết: "Jeremy Hansen và Artemis II đã quay về Trái Đất sau khi trở thành những người đầu tiên tới Mặt Trăng trong hơn 50 năm. Chào mừng trở về nhà, Jeremy".
Đến 8h50 (giờ Hà Nội), các trực thăng bắt đầu đưa từng phi hành gia khỏi thuyền cứu hộ. Mỗi người đeo một bộ dây đai đặc biệt để được kéo lên trực thăng cùng một chuyên gia cứu hộ.
Lúc 8h58, NASA thông báo toàn bộ bốn phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã được đưa lên tàu USS John P. Murtha an toàn. Cả bốn sẽ trải qua các cuộc kiểm tra y tế trên tàu, sau đó trở về bờ để lên máy bay đến Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston.
Jeremy Hansen là người đầu tiên bước từ trực thăng đến phòng y tế, vẫy tay với nụ cười rạng rỡ, tiếp theo là Christina Koch và Victor Glover. Chỉ huy Reid Wiseman giơ ngón cái khi đi vào khu vực này.
Giám đốc NASA Jared Isaacman đã gặp từng thành viên, ôm và chúc mừng họ. Cả bốn phi hành gia đều tự đi bộ, dấu hiệu cho thấy cơ thể thích nghi và phục hồi tốt sau thời gian sống trong môi trường không trọng lực. Các nhân viên trên tàu đã chuẩn bị xe lăn nhưng không cần dùng đến.
Phó giám đốc NASA Amit Kshatriya cho biết, thành công của Artemis II đang mở đường cho những cơ hội khám phá không gian trong tương lai. Ông nói: "Chúng ta đã tiến một bước lớn để tới gần bề mặt Mặt Trăng hơn. Tôi nghĩ đường đến giờ đã rộng mở rồi".
Sứ mệnh 10 ngày của Artemis II
Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II - gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) - đáp thành công xuống vùng biển ngoài khơi San Diego sáng nay.
Nicky Fox, phó quản lý Ban chỉ đạo Nhiệm vụ Khoa học của NASA, cho biết quá trình tàu Orion tái nhập khí quyển diễn ra "hoàn hảo". "Cảnh tượng những chiếc dù bung ra, bầu trời xanh tuyệt đẹp và đại dương bao la bên dưới thực sự trông như thể bạn vừa nhẹ nhàng đặt một tách trà lên bàn vậy", bà nói với CNN.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis II cũng là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ thử nghiệm trên tàu cũng lần đầu được sử dụng ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Phi hành đoàn Artemis II ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng. Tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút.
Điểm nhấn của nhiệm vụ là chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng ngày 6/4 (ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km. Trong chuyến bay, phi hành đoàn quan sát cảnh tượng Trái Đất lặn, Trái Đất mọc, nhật thực và nhiều cấu trúc trên bề mặt Mặt Trăng. Bên cạnh đó, họ cũng phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Nếu không có vấn đề lớn nào phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Trên sân Olympic tối 10/4, West Ham thi đấu áp đảo khi dứt điểm 19 lần với 7 cú trúng đích - vượt trội so với 11 và 2 của Wolves. Konstantinos Mavropanos và Valentín Castellanos cùng lập cú đúp, giúp chủ nhà giành chiến thắng quan trọng. Đây là lần thứ hai West Ham có hai cầu thủ cùng ghi ít nhất hai bàn trong một trận Ngoại hạng Anh. Lần hiếm hoi còn lại diễn ra trong trận gặp Sheffield Wednesday hồi tháng 5/1997, khi Paul Kitson lập hat-trick và John Hartson lập cú đúp.
Chiến thắng lần này giúp West Ham vươn lên thứ 17 với 32 điểm. Tottenham, với 30 điểm, tụt xuống thứ 18 - vị trí phải xuống Championship mùa tới. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 1/2009, Tottenham rơi vào khu vực xuống hạng ngoài giai đoạn đầu mùa.
Tottenham còn bảy trận để cứu vãn mùa giải, bắt đầu bằng chuyến làm khách trên sân của Sunderland ngày 12/4. Họ buộc phải thắng nếu muốn thoát khỏi nhóm nguy hiểm. Tuy nhiên, cựu danh thủ Jamie Redknapp tỏ ra hoài nghi về chất lượng đội hình Tottenham, đặc biệt là khả năng tạo khác biệt của các cá nhân. Ông cho rằng Tottenham thiếu những cầu thủ có thể định đoạt trận đấu như Jarrod Bowen hay Crysencio Summerville - những người đang giúp West Ham duy trì phong độ ấn tượng.
"Bạn cần những cầu thủ có thể tỏa sáng và mang về chiến thắng. Nhìn vào Tottenham, ai sẽ làm điều đó?", Redknapp nói trên Sky Sports sau trận thắng của West Ham. "Bowen hay Summerville luôn biết cách tạo khoảnh khắc. Đó là điều Tottenham đang thiếu".
West Ham 4-0 Wolves
Cựu danh thủ người Anh còn đánh giá cao cặp trung vệ Axel Disasi - Konstantinos Mavropanos của West Ham, cho rằng họ phù hợp hơn với cuộc chiến trụ hạng so với bộ đôi Cristian Romero - Micky van de Ven bên phía Tottenham. "Các hậu vệ Tottenham có thể nghĩ họ quá giỏi cho tình cảnh hiện tại", ông nói.
Redknapp cũng cảnh báo về rủi ro khi Tottenham bổ nhiệm Roberto De Zerbi - HLV nổi tiếng với triết lý kiểm soát bóng và triển khai từ tuyến dưới. Theo ông, việc áp dụng lối chơi này trong bối cảnh đội bóng thiếu tự tin có thể phản tác dụng. "De Zerbi là HLV giỏi, nhưng yêu cầu chơi bóng từ hàng thủ trong tình cảnh hiện tại là rủi ro lớn. Điều Tottenham cần lúc này là tìm cách chiến thắng, chơi đơn giản và thể hiện quyết tâm", Redknapp bình luận.
Cựu tiền vệ 52 tuổi sau đó nhấn mạnh, để triển khai triết lý của De Zerbi, đội bóng cần thời gian chuẩn bị dài, thậm chí vài tháng, thay vì tạo hiệu quả ngay lập tức. Trong khi đó, Tottenham phải đối mặt với áp lực giành điểm ngay lập tức nếu không muốn xuống hạng.
