Ngày 15.4 tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, một bé trai chào đời với cân nặng 2,4 kg bằng phương pháp sinh mổ khi thai nhi được 38 tuần tuổi. Trước đó 13 tuần, chị gái song sinh của bé trai này đã chào đời non tháng khi được 25 tuần tuổi, với cân nặng 650 gr.
32 tuổi, ở Bắc Ninh, mang thai nhờ IVF, nhập viện tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội khi song thai được 20 tuần tuổi do nguy cơ sinh non, cổ tử cung bắt đầu mở 2 – 3 cm, một thai sa thấp. Khi thai được 25 tuần tuổi, sản phụ chuyển dạ sinh thường bé gái đầu lòng. Do là trường hợp sinh cực non, bé gái được hồi sức sơ sinh và chuyển đến chăm sóc đặc biệt tại Bệnh viện Nhi T.Ư.
Thai nhi thứ hai của song thai này tiếp tục được bác sĩ của Bệnh viện Phụ sản Hà Nội giữ lại trong bụng mẹ với sự hỗ trợ sát sao về y tế. Trong 13 tuần “nuôi dưỡng” thai nhi trong bụng mẹ, các bác sĩ đã phối hợp rất chặt chẽ các chuyên khoa: sản, nhi, gây mê – chống nhiễm khuẩn; theo dõi chặt chẽ diễn biến sức khỏe sản phụ, các chỉ số bạch cầu, thân nhiệt để có các chỉ định phù hợp, đảm bảo an toàn cho mẹ và thai. Quá trình điều trị, chăm sóc, các bác sĩ phải khống chế nhiễm trùng, giảm cơn co ở người mẹ, chống phù não thai nhi…
TS Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chia sẻ: Thai nhi được phát triển trong bụng mẹ có ý nghĩa quan trọng đến sự phát triển, hoàn thiện của thai nhi và sức khỏe của em bé sau khi chào đời, đặc biệt cần thiết cho sự phát triển của phổi, tim mạch.
Để giữ lại được thai nhi trong bụng mẹ suốt 13 tuần là thử thách rất lớn về chuyên môn, trước thực tế người mẹ vẫn có nguy cơ sinh non do cơn co “đẩy” thai; thai có nguy cơ nhiễm trùng rất cao, đồng thời cũng lo ngại về sự phát triển thai nhi do được giữ lại trong điều kiện không hoàn toàn bình thường, vì mẹ đã vỡ ối sinh non bé gái trước đó.
Bé trai nêu trên – trường hợp có nguy cơ sinh cực non (khi 25 tuần tuổi) được kéo dài đến khi trưởng thành về tuổi thai, về sự phát triển, và chào đời khi được 38 tuần tuổi – là ca đầu tiên tại VN. Sức khỏe của mẹ và bé trai hiện hoàn toàn bình thường. Trước đây đã có các trường hợp trẻ có nguy cơ sinh non khi thai 25 – 26 tuần được kéo dài đến 30 – 31 tuần.
Theo TS Mai Trọng Hưng, thành công trong việc nuôi dưỡng thêm 13 tuần tuổi, tránh sinh cực non không chỉ giúp bé chào đời, phát triển tốt mà góp phần cho khởi đầu xây dựng các phác đồ điều trị mới, nhằm kéo dài thai kỳ trong những trường hợp bệnh lý phức tạp, thai kỳ nguy cơ cao. Vì các bé được sinh ra khi thai ngoài 30 tuần tuổi thì khả năng hoàn thiện về sự phát triển (tim, phổi…) cao. Nếu sinh non và cực non (dưới 27 tuần tuổi) thì sự phát triển của em bé sẽ rất khó khăn.
Đây là một trong những ca kéo dài thai kỳ lâu nhất sau khi đã sinh một thai, tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Thai kỳ thứ hai được duy trì thêm 13 tuần, từ tuần 26 – 38, là trường hợp thành công hiếm gặp tại VN và thế giới.
Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm chuyên gia tại Đại học California, San Francisco (UCSF, Mỹ), dựa trên việc xây dựng bản đồ chi tiết về nhau thai và tử cung trong suốt quá trình mang thai.
Thông qua việc phân tích khoảng 1,2 triệu tế bào từ tuần thứ 5 - 39 của thai kỳ, nhóm nghiên cứu đã phát hiện một dạng tế bào chưa từng được mô tả trước đây, theo trang LiveScience ngày 9-4.
Loại tế bào này không tồn tại trong tử cung ngoài thời kỳ mang thai, mà chỉ xuất hiện khi cơ thể người mẹ bắt đầu thích nghi để nuôi dưỡng phôi thai.
Các nhà khoa học cho biết những tế bào này nằm ở khu vực quan trọng nơi nhau thai kết nối với hệ tuần hoàn của người mẹ.
Chúng đóng vai trò như một "gờ giảm tốc", giúp kiểm soát mức độ xâm nhập của tế bào thai vào thành tử cung - một quá trình cần được điều chỉnh rất chính xác để đảm bảo thai kỳ khỏe mạnh.
Nếu quá trình này diễn ra không đúng mức (thâm nhập không đủ sâu hoặc quá sâu), nó có thể dẫn đến các biến chứng như tiền sản giật hoặc nhau cài răng lược.
Một điểm đáng chú ý khác là các tế bào mới này mang các thụ thể phản ứng với cannabinoid - các hợp chất có trong cần sa cũng như do cơ thể tự sản sinh.
Điều này có thể góp phần giải thích vì sao việc sử dụng cần sa trong thai kỳ liên quan đến các nguy cơ như giảm lưu lượng máu đến nhau thai, thiếu oxy cho thai nhi, sinh non hoặc trẻ sơ sinh nhẹ cân.
Tuy nhiên các nhà khoa học nhấn mạnh đây chỉ là một trong nhiều yếu tố cần tiếp tục nghiên cứu.
Ngoài ra nghiên cứu còn kết hợp dữ liệu di truyền để xác định những loại tế bào dễ bị ảnh hưởng bởi các biến thể gene liên quan đến biến chứng thai kỳ.
Điều này giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn cơ chế bệnh lý và có thể mở đường cho các phương pháp điều trị nhắm trúng mục tiêu trong tương lai.
Dù mang lại nhiều dữ liệu quan trọng, nhóm nghiên cứu cho biết đây mới chỉ là bước khởi đầu. Các nghiên cứu tiếp theo sẽ tập trung so sánh giữa thai kỳ khỏe mạnh và thai kỳ có biến chứng, nhằm làm rõ hơn vai trò của loại tế bào mới này trong sức khỏe sinh sản.
Tiến sĩ tâm lý học lâm sàng Becky Kennedy (Mỹ) cho biết, kết quả của việc nuôi dạy con tốt không nằm ở sự tuân thủ tuyệt đối từ trẻ, mà thường thể hiện qua 5 tình huống dưới đây.
Khi quá tải cảm xúc, trẻ thường dùng lời lẽ mạnh để bộc lộ sự thất vọng. Việc trẻ nói ra câu này thay vì kìm nén cho thấy trẻ tin gia đình là nơi an toàn để bộc lộ những góc khuất tâm lý. Ngược lại, một đứa trẻ sợ hãi phản ứng của phụ huynh sẽ thường chọn cách im lặng và thu mình.
Trẻ phản kháng khi bị đặt giới hạn
Khi bị yêu cầu tắt tivi hoặc ngừng chơi game, việc trẻ thể hiện sự bất bình mang lại giá trị tích cực hơn là việc lẳng lặng tuân lệnh vì sợ hãi. Sự tức giận lúc này cho thấy trẻ tin tưởng vào mối quan hệ với cha mẹ đủ để đối mặt với những thời điểm mâu thuẫn. Qua đó, trẻ học cách bảo vệ ý kiến cá nhân và chịu đựng sự thất vọng.
Trẻ tự thừa nhận lỗi
Dù lỗi lầm là làm vỡ bình hoa hay những vi phạm lớn hơn, việc trẻ tự nguyện thú nhận là một thành công của gia đình. Điều này cho thấy cha mẹ đã xây dựng được niềm tin, giúp con hiểu việc mắc lỗi là bình thường và có thể sửa chữa. Thay vì tạo ra một đứa trẻ hoàn hảo, phụ huynh đang nuôi dạy một người trung thực.
Trẻ nói: "Bố mẹ chẳng hiểu gì cả!"
Bà Becky Kennedy cho biết đây không phải sự thiếu tôn trọng mà là cách giao tiếp khi trẻ cảm thấy cô độc trong suy nghĩ. Câu nói chứa đựng hy vọng cha mẹ sẽ nỗ lực để hiểu chúng hơn. Khi phụ huynh lắng nghe, thái độ gay gắt của trẻ sẽ biến mất do nhu cầu được thấu hiểu đã được đáp ứng.
Trẻ chê bai món quà
Nhiều người lớn khó chịu khi con chê món quà mình chuẩn bị. Tuy nhiên, ở góc độ tâm lý, điều này cho thấy trẻ thoải mái thể hiện sự thành thật, không cần giả tạo để làm hài lòng người khác. Đây là cơ hội để cha mẹ dạy con cách trung thực nhưng vẫn giữ thái độ lịch sự, thay vì ép trẻ giả vờ biết ơn.
Để duy trì kết nối khi trẻ có những hành vi trên, phụ huynh có thể áp dụng 4 nguyên tắc:
Chấp nhận cảm xúc, ngăn chặn hành vi: Phụ huynh có thể nói "Mẹ biết con đang buồn, nhưng mẹ không cho phép con ném đồ vật".
Đưa ra lựa chọn thay thế: Hướng dẫn trẻ cách giải tỏa cơn giận như đấm vào gối, về phòng riêng hoặc hít thở sâu.
Không bài trừ cảm xúc: Thay vì ép trẻ nín khóc, cha mẹ nói: "Bố thấy con đang giận, đây là cách chúng ta xử lý việc này".
Làm gương về sự bình tĩnh: Cha mẹ nói cho trẻ biết khi mình bực bội và thể hiện cách kiểm soát cảm xúc trước khi bắt đầu cuộc đối thoại.
Mục tiêu của giáo dục là xây dựng một môi trường nơi trẻ thấy cảm xúc của mình được tôn trọng và an toàn khi là chính mình.
Trong khuôn khổ Hội nghị Tim mạch thường niên lần thứ 4 do Bệnh viện FV tổ chức ở TP.HCM vừa qua, chủ đề ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong can thiệp nổi lên như một xu hướng đáng chú ý. Công nghệ này đang hỗ trợ các bác sĩ nâng cao độ chính xác, cải thiện kết quả điều trị và giảm rủi ro cho bệnh nhân.
Nội dung hội nghị thảo luận tập trung vào các thách thức lớn hiện nay như hội chứng tim - thận - chuyển hóa, bệnh mạch vành phức tạp, cùng những cập nhật mới từ nghiên cứu quốc tế CREST-2 trong điều trị động mạch cảnh. Đây là những hướng tiếp cận đang được y học thế giới ưu tiên nhằm giảm nguy cơ đột quỵ và tử vong tim mạch.
Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Đỗ Doãn Lợi, Chủ tịch Hội Suy tim Việt Nam, cho biết: "Các bệnh lý tim mạch, đặc biệt suy tim phân suất tống máu bảo tồn, vẫn đặt ra nhiều thách thức trong chẩn đoán và điều trị, với tỷ lệ bỏ sót còn cao. Vì vậy, những diễn đàn như hội nghị này đóng vai trò quan trọng trong cập nhật kiến thức, trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy phối hợp đa chuyên khoa nhằm nâng cao hiệu quả điều trị".
Tại hội nghị, Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Phạm Nguyễn Vinh, Phó chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, cập nhật hướng dẫn mới trong điều trị viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu mở rộng chẩn đoán các bệnh lý cơ tim phức tạp như cơ tim phì đại hay amyloid - những bệnh lý dễ bị bỏ sót trong thực hành lâm sàng. Việc nâng cao năng lực chẩn đoán chuyên sâu vì vậy đóng vai trò then chốt, đặc biệt tại các trung tâm có đầy đủ phương tiện và kinh nghiệm.
Một trong những xu hướng nổi bật được đề cập trong hội nghị lần này là việc tích hợp AI đặc biệt trong chẩn đoán hình ảnh và can thiệp.
Tiến sĩ - bác sĩ Hồ Minh Tuấn, Trưởng khoa Tim mạch - Tim mạch can thiệp, Bệnh viện FV, cho biết: "AI đang đóng vai trò như một 'trợ lý ảo' đắc lực, giúp bác sĩ phân tích dữ liệu nhanh hơn, chi tiết hơn và giảm thiểu tối đa nguy cơ bỏ sót tổn thương. Tại FV, việc làm chủ công nghệ này đã giúp tối ưu hóa chi phí và nâng cao tính an toàn vượt trội cho người bệnh".
Tiêu biểu cho làn sóng ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể kể đến phần mềm 3mensio tích hợp AI, được ví như "kiến trúc sư ảo" cho các ca thay van tim. Thay vì dựa vào các dữ liệu hình ảnh 2D rời rạc, 3mensio tự động dựng mô hình 3D mô phỏng chính xác trái tim của từng bệnh nhân, cho phép bác sĩ "tổng duyệt" toàn bộ quá trình can thiệp trên không gian ảo. Nhờ khả năng lập kế hoạch chuẩn xác đến từng milimet, các bác sĩ, Bệnh viện FV đã thực hiện thành công 100% các ca thay van động mạch chủ qua da (TAVI), kể cả những trường van 2 mảnh phức tạp.
Ngoài ra, hội nghị còn giới thiệu kỹ thuật phá vôi lòng mạch bằng sóng xung kích nội mạch (IVL) trong xử lý các mảng vôi hóa - nguyên nhân thường gây khó khăn hoặc thất bại trong can thiệp tim mạch. Khác với bóng nong hay khoan kim cương, IVL sử dụng sóng âm để làm nứt vỡ mảng vôi hóa mà hạn chế tổn thương mô lành, giúp việc đặt stent thuận lợi hơn và giảm biến chứng.
Bác sĩ Andrew Choong, chuyên gia phẫu thuật mạch máu và động mạch chủ, Trung tâm Tim mạch Quốc gia Singapore, nhận định: "Tôi được biết hội nghị được chuẩn bị bài bản trong nhiều tháng, từ xây dựng chủ đề đến tổ chức chương trình. Quy mô sự kiện ấn tượng và là một trong những hội nghị lớn nhất mà tôi từng tham dự".
