Trong cảnh báo mới đây, ông Fatih Birol, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết châu Âu chỉ còn nhiên liệu máy bay dự trữ cho “khoảng sáu tuần”. Thậm chí, một số nước còn dưới 20 ngày.
Kể từ 2020, châu Âu chưa từng chứng kiến dự trữ xuống dưới 29 ngày. Nếu giảm xuống dưới 23 ngày, IEA cho rằng một số sân bay sẽ thiếu nhiên liệu trên thực tế, dẫn đến khả năng hủy chuyến và giảm nhu cầu đi lại vì giá vé tăng.
Áo, Bulgaria và Ba Lan còn dự trữ dồi dào trong khi tình hình ngược lại ở Anh, Iceland và Hà Lan, trong khi Pháp ở mức trung bình. Tuần trước, Hội đồng Sân bay Quốc tế châu Âu gửi thư cho Ủy ban châu Âu rằng tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay có thể bắt đầu trong ba tuần nữa, nếu eo biển Hormuz vẫn tắc.
Nhiên liệu máy bay là sản phẩm tinh chế từ dầu hỏa (kerosene). Châu Âu tự sản xuất phần lớn nhu cầu nhưng vẫn thiếu hụt khoảng 20-25% kể từ xung đột Trung Đông. Ông Amaar Khan, phụ trách định giá nhiên liệu máy bay châu Âu tại Argus Media, cho biết khoảng 40% nguồn nhập khẩu của khối đi qua eo biển Hormuz.
Từ khi chiến sự nổ ra, không còn các chuyến hàng nào lưu thông. “Mỗi ngày trôi qua mà eo biển vẫn đóng thì châu Âu tiến gần hơn đến nguy cơ thiếu nguồn cung”, ông cảnh báo.
Claudio Galimberti, nhà kinh tế của Rystad Energy, nói tình hình có thể trở nên nghiêm trọng trong vòng 3-4 tuần tới. “Vì vậy, khả năng sẽ có những đợt cắt giảm lớn các chuyến bay ở châu Âu, bắt đầu từ tháng 5 và 6”, ông dự báo.
Khu vực châu Á – Thái Bình Dương thậm chí phụ thuộc vào nhiên liệu máy bay từ Trung Đông nhiều hơn châu Âu. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng khó nhận định được tổng quan tình hình, vì thực tế dự trữ từng nước và các hãng khác nhau. Ví dụ, Nhật Bản phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhưng có lượng dự trữ đáng kể.
Mỹ ít bị ảnh hưởng hơn do là nhà sản xuất lớn. Nước này cũng đang đẩy mạnh xuất khẩu nhiên liệu máy bay sang châu Âu, đạt khoảng 150.000 thùng mỗi ngày trong tháng 4, gấp 6 lần bình thường.
“Chúng ta có thể không thiếu nhiên liệu hoàn toàn nhưng giá sẽ cao hơn và một số nơi có thể thực sự cạn kiệt”, ông Jacques Rousseau, chuyên gia của Clearview Energy Partners, nhận định.
Rủi ro thiếu nhiên liệu cũng khác nhau với từng hãng hàng không. Thông thường, họ tự mua từ nhà máy lọc dầu hoặc công ty năng lượng, tương tự người dân mua xăng, nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều. Chúng được vận chuyển bằng tàu và đường ống, rồi lưu trữ tại các sân bay. Một khu vực thiếu nhiên liệu không đồng nghĩa ngừng bay hoàn toàn vì một số hãng có dự trữ nhiều hơn hãng khác. Các hãng lớn có lợi thế hơn nhờ tiềm lực tài chính mạnh, theo ông Jacques Rousseau.
Do thiếu hụt, giá nhiên liệu bay đã gần như tăng gấp đôi kể từ khi chiến sự bùng phát, đạt 165 USD mỗi thùng hôm 16/4, so với dưới 100 USD trước chiến sự. Giá từng vượt trên mốc 200 USD đầu tháng này, đạt 201 USD mỗi thùng hôm 2/4, theo nhà cung cấp thông tin năng lượng Platts. Đáng lưu ý, nhiên liệu cũng chiếm chi phí lớn nhất của các hãng hàng không, chiếm khoảng 30% tổng chi phí, Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA).
EasyJet cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 tăng thêm khoảng 25 triệu bảng Anh (34 triệu USD). Hãng dự kiến sẽ lỗ trước thuế từ 540 triệu đến 560 triệu bảng Anh (khoảng 731 triệu đến 758 triệu USD) trong nửa đầu năm tài chính 2026.
Các hãng hiện phản ứng khá thận trọng, vừa thừa nhận rủi ro về nhiên liệu, vừa trấn an khách hàng. Delta (Mỹ) cho biết “nhận thức được vấn đề tiềm tàng về nguồn cung nhiên liệu máy bay” và đang theo dõi tình hình.
Một số đã bắt đầu chuyển chi phí sang hàng khách, bằng cách tăng phí hành lý, phụ phí hoặc giá vé. Tại Mỹ, Delta, United, American Airlines, Southwest Airlines và JetBlue đều đã tăng phí hành lý ký gửi những tuần gần đây.
Cathay Pacific (Hong Kong) tăng phụ phí nhiên liệu khoảng 34% trên tất cả các tuyến bay. Air India thu phí thêm đến 280 USD một số chuyến. Emirates, Lufthansa và KLM cũng điều chỉnh phí hoặc giá vé để theo kịp biến động giá cả. Ngoài ra, khoảng một nửa số tuyến vận chuyển hàng hóa đường hàng không toàn cầu đã tăng giá từ 20% trở lên, theo nhà cung cấp dịch vụ logistics Metro Global.
Cùng với tăng phí, các hãng còn giảm chuyến bay. Hôm 16/4, KLM cho biết sẽ cắt 160 chuyến tháng tới, chiếm khoảng 1% tổng số tuyến bay châu Âu, dẫn lý do “không còn khả thi về mặt tài chính để vận hành”.
Lufthansa (Đức) cho biết tranh chấp lao động và giá nhiên liệu cao buộc hãng phải đóng cửa ngay lập tức hãng hàng không trung chuyển CityLine sớm hơn kế hoạch và loại bỏ 27 máy bay cũ không hiệu quả về năng lượng.
Cathay Pacific thông báo giảm công suất khoảng 2% từ giữa tháng 5 đến tháng 6 và tạm ngừng một số tuyến đến Trung Đông. Các hãng khác như United Airlines, Air India và Air New Zealand cũng đã thực hiện các bước tương tự.
Theo Metro Global, các hãng hàng không đang xem lại kế hoạch dự phòng, bao gồm giảm thêm công suất, xếp xó các máy bay cũ và phân bổ lại đội bay để tiết kiệm nhiên liệu hơn. Trong một số trường hợp, họ có sẵn phương án giảm đến 5% công suất nếu tình hình xấu đi.
“Đây không còn chỉ là câu chuyện về giá nhiên liệu nữa. Đối với các hãng hàng không, giờ là câu chuyện về lập kế hoạch mạng bay”, Giáo sư Christopher Anderson tại Đại học Cornell, nhận định.
Ông khuyến nghị du khách nên chuẩn bị nhiều hơn, không chỉ tiền mua vé. Theo đó, nếu nguồn cung nhiên liệu bay tiếp tục siết chặt đến cao điểm hè, hành khách không chỉ khó săn vé rẻ mà có thể chứng kiến lịch bay biến động nhiều hơn.
Với nhịp sống bận rộn, đặt đồ ăn qua ứng dụng trở thành thói quen của không ít người trẻ, nhưng cách họ chọn quán đã có nhiều thay đổi.
Leo Thị Ngọc Ánh (29 tuổi), ngụ tại Vinhome Grand Park (đường Nguyễn Xiển, P.Long Bình, TP.HCM) cho biết mỗi ngày đều đặt đồ ăn ít nhất một lần qua ứng dụng. Ánh chia sẻ: "Mình thường nhìn hình món ăn trước để xem có sạch sẽ, bắt mắt không, sau đó mới xem review của người mua trước. Gần như mình tin vào đánh giá trên app, nên quán nào điểm thấp hoặc bị chê nhiều là bỏ qua ngay".
Cô cũng có xu hướng quay lại những quán quen, một phần vì ngại thử cái mới, phần khác là nếu thấy ổn thì muốn tiếp tục ủng hộ. Tuy vậy, Ánh cho biết vẫn có những lần nhận món không như kỳ vọng do đánh giá ảo, nhưng cách xử lý của Ánh khá đơn giản: "Không đổi cách chọn, chỉ là né luôn quán đó về sau".
Văn Vũ Thùy Linh (22 tuổi), ngụ tại đường Lê Văn Chí, P.Linh Xuân, TP.HCM, cho biết cô chủ yếu ăn những quán quen vì đã chọn lọc từ trước, hợp khẩu vị, giá ổn và đảm bảo vệ sinh. "Với những quán mới, mình thường quan sát lượng khách và mức độ sạch sẽ rồi mới quyết định vào ăn, đồng thời đặt ra nguyên tắc không ăn nếu phải đợi quá lâu hoặc thấy không gian, khu vực chế biến không đảm bảo. Mình không muốn no bụng mà sau đó lại gặp vấn đề về tiêu hóa", Linh nói.
Một số người chọn cách hạn chế ăn ngoài, ưu tiên tự nấu để kiểm soát tốt hơn. Chị Trần Thị Đức Minh (31 tuổi), sống tại chung cư Hoàng Anh Gia Lai 3, đường Nguyễn Hữu Thọ, X.Nhà Bè, TP.HCM), cho biết hiện nay chủ yếu nấu ăn tại nhà, nếu có ăn ngoài thì chỉ chọn quán quen hoặc quán đông khách để yên tâm hơn. Theo chị, những quán này thường có chất lượng ổn định, giá hợp lý và phù hợp khẩu vị, ăn xong cũng không bị vấn đề gì. So với trước đây, chị Minh thừa nhận bản thân đã thay đổi, cẩn thận hơn để an toàn hơn.
Với sinh viên, chi phí vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng không còn là duy nhất. Phạm Thành Duy (sinh viên năm 4, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM) cho biết trước đây tiêu chí đầu tiên vẫn là rẻ và hợp khẩu vị, thậm chí từng chọn giá rẻ thay vì cảm giác an toàn. Tuy nhiên, hiện nay Duy cho rằng nếu thấy quán không sạch sẽ, cách chuẩn bị món không gọn gàng thì "dù rẻ cũng không ăn".
"Em thường tham khảo trên TikTok và các nền tảng review khác, nhưng không tin hoàn toàn mà sẽ đọc thêm bình luận để lọc thông tin trước khi quyết định thử", Duy chia sẻ.
Với một số người, chỉ một trải nghiệm không tốt cũng đủ để thay đổi cách ăn uống. Nguyễn Ngọc Vân Uyên (23 tuổi, ngụ trên đường Phan Đình Phùng, P.Cầu Kiệu, TP.HCM) kể từng ăn một quán vỉa hè được review rầm rộ trên TikTok, lúc ăn thấy ngon nhưng sau đó lại bị đau bụng, tiêu chảy, mệt kéo dài đến hôm sau. "Từ sau lần đó, mình thay đổi luôn tiêu chí chọn nơi ăn uống, ưu tiên các quán trong nhà, sạch sẽ từ khu chế biến đến khu vực khách, đồng thời tránh những địa điểm gần khu vực kém vệ sinh. Với những quán từng có trải nghiệm không tốt, mình sẽ loại luôn và không thử lại", Uyên nói.
Dù mỗi người có cách lựa chọn khác nhau từ đọc review, chọn quán quen đến tự nấu ăn, điểm chung là họ không còn dễ dãi với chuyện ăn uống như trước. Việc ăn ngoài giờ đây không chỉ để no hay tiện, mà còn là một quyết định cần cân nhắc, khi cảm giác yên tâm trở thành yếu tố được đặt lên hàng đầu.
Mới đây, một đoàn thiện nguyện từ TP.HCM lặng lẽ lên đường ra Điện Biên. Dẫn đầu đoàn là sư thầy Tuệ Định, cùng tăng thân và phật tử tu viện Khánh An (phường An Phú Đông), mang theo không chỉ những phần quà mà còn là tâm nguyện sẻ chia với vùng đất còn nhiều khó khăn.
Điểm dừng chân đầu tiên là xã Mường Phăng, nơi đoàn trao tặng hơn 11.300 cây xanh gồm thảo dược và cây gỗ quý. Những mầm cây được kỳ vọng phủ xanh đất trống, góp phần phát triển rừng đầu nguồn và mở ra sinh kế bền vững cho người dân.
Đoàn cũng trao tặng hơn 30 bộ đèn năng lượng mặt trời được đến các hộ khó khăn, giúp nhiều mái nhà vùng cao lần đầu có ánh sáng ổn định. Một bộ máy tính kèm máy in cũng được gửi tặng cho địa phương để phục vụ công tác hành chính, học tập.
Ngày tiếp theo, hành trình nối dài đến xã Mường Luân, đúng dịp tết té nước của người Lào. Trong không khí lễ hội, đoàn trao 2.000 suất cơm chay và 100 phần quà cho hộ nghèo. Những nghi lễ tâm linh như tắm Phật, rước nước, buộc chỉ tay… cũng được tổ chức, tạo nên không gian giao hòa giữa văn hóa bản địa và tinh thần Phật giáo.
Cùng ngày, đoàn trở lại Mường Phăng, đoàn tiếp tục trao thêm 14 bộ máy tính, 14 máy in cho các bản làng, hỗ trợ mở rộng tuyến đường nội bản, lắp đặt 135 đèn năng lượng mặt trời và 30 bộ cột đèn chiếu sáng. Tổng giá trị các hạng mục tại đây lên hơn 433 triệu đồng.
Không chỉ dừng ở hoạt động thiện nguyện, đoàn còn dâng hương tại các nghĩa trang liệt sĩ, thắp nến tri ân tại Đồi A1 - nơi ghi dấu những trang sử hào hùng. Trong ánh nến, quá khứ và hiện tại như được nối lại bằng sự biết ơn.
Điểm dừng cuối là một trường mầm non ở xã Thanh An, đoàn đã trao tặng 700 bộ chăn, chiếu, gối được tận tay các em nhỏ. Những món quà giản dị nhưng thiết thực, giúp cải thiện điều kiện sinh hoạt và học tập.
Sau 4 ngày, hành trình khép lại với tổng kinh phí hơn 824 triệu đồng. Toàn bộ hành trình do sự phát tâm của cộng đồng phật tử, các nhà hảo tâm trong và ngoài nước cùng tu viện Khánh An thực hiện. Từ đó, từng phần quà được trao đi không chỉ mang giá trị vật chất, mà còn chuyên chở sự quan tâm, niềm tin và hơi ấm của tình người.
Túi khí là thiết bị an toàn hàng đầu đã cứu sống rất nhiều người, nhưng chính nó có thể gây thương tích nếu bung ra không đúng cách hoặc không đúng thời điểm. Đó là vấn đề mà hơn 440.000 xe minivan Honda Odyssey vừa bị triệu hồi.
Theo thông tin mới được công bố trên trang web của Cơ quan an toàn giao thông quốc gia Mỹ (NHTSA), vấn đề này đã dẫn đến 25 trường hợp bị thương.
Ngay từ tháng 11/2017, Honda đã được thông báo về một sự cố và bắt đầu thực hiện điều tra. Đến tháng 7/2021, quá trình này xác định rằng trong một số điều kiện nhất định, chẳng hạn khi lái xe chạy qua mảnh vụn (như gạch, đá) hoặc khi gầm xe bị va chạm, ngưỡng kích hoạt túi khí hàng ghế thứ hai và thứ ba có thể bị vượt quá, dẫn đến việc túi khí bung ra một cách nhầm lẫn. Thông báo triệu hồi cũng nêu rõ rằng ổ gà và gờ giảm tốc có thể làm túi khí bên hông bung ra.
Vào tháng 10/2021, Honda xác định rằng không có vấn đề an toàn nào, nhưng chuông cảnh báo lại vang lên vào tháng 10/2025 khi nhà sản xuất ôtô nhận được yêu cầu đánh giá sơ bộ từ NHTSA. Điều này cuối cùng dẫn đến quyết định tiến hành triệu hồi vào ngày 2/4 vừa qua, gần một thập kỷ sau khi sự cố đầu tiên được báo cáo.
Số lượng xe minivan Odyssey bị ảnh hưởng là 440.830 chiếc, thuộc các đời xe 2018-2022. Cùng 25 báo cáo về thương tích, đã có 130 yêu cầu bảo hành.
Với xe trong diện triệu hồi, nếu cần thiết, các đại lý sẽ lập trình lại bộ điều khiển điện tử của hệ thống an toàn bổ sung (SRS) hoặc thay thế hoàn toàn, miễn phí.
Nhà sản xuất ôtô chưa công bố thêm biện pháp phòng ngừa nào khác, nhưng cho đến khi xe của các chủ sở hữu được kiểm tra, họ được khuyến cáo nên cẩn thận, không lái xe quá nhanh trên những bề mặt gồ ghề hoặc gờ giảm tốc. Nếu có thể, hành khách cũng nên ngồi ở hàng ghế trước, nơi việc bung túi khí không bị ảnh hưởng. Ghế giữa phía sau cũng có thể là nơi an toàn hơn nếu một trong các túi khí bên hông phía sau đột ngột bung ra.
Đợt triệu hồi mới nhất này diễn ra sau một cuộc thử nghiệm an toàn gần đây của IIHS, trong đó nêu rõ rằng xe minivan thiếu sự bảo vệ đầy đủ cho hành khách ngồi phía sau. Trong số tất cả xe minivan được thử nghiệm, Odyssey 2026 nhận điểm số tệ nhất trong bài thử nghiệm va chạm nửa đầu xe bên trái.
Trong bài thử nghiệm cụ thể này, IIHS phát hiện ra nguy cơ chấn thương đầu/cổ đặc biệt cao đối với hành khách ngồi phía sau, dẫn đến xếp hạng Kém. Chấn thương ngực cũng có khả năng xảy ra cao hơn mức lý tưởng, dẫn đến xếp hạng Trung bình.
