Thảo luận tại tổ sáng 10.4, nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ băn khoăn trước vấn đề nóng về an toàn thực phẩm. Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) dẫn chứng những vụ vi phạm đặc biệt nghiêm trọng như 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh, không đảm bảo chất lượng đã được tuồn ra thị trường, len lỏi vào cộng đồng và nguy hiểm hơn là tấn công các cơ sở giáo dục.
Hay vụ việc 3.000 tấn ốc bươu ngâm “thủy tinh lỏng” – hóa chất vốn chỉ dùng trong ngành xây dựng được phát hiện. Ngoài số lượng này, cơ quan chức năng còn ngăn chặn kịp thời hơn 1.500 kg hóa chất loại này đang được tích lũy để tiếp tục sản xuất và tuồn ra thị trường.
Cho rằng việc sử dụng hóa chất xây dựng trong thực phẩm gây ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến sức khỏe, nữ đại biểu nêu câu hỏi nhức nhối:”Vì sao hàng trăm tấn thịt lợn bệnh và hàng nghìn tấn ốc bươu ngâm hóa chất có thể tồn tại trong thời gian dài và tuồn ra cộng đồng?”. Bà Thủy đề nghị Chính phủ chỉ đạo làm rõ liệu có sự buông lỏng quản lý hay sự tiếp tay của các cơ quan cơ sở hay không.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải (Thái Nguyên) đánh giá, quản lý an toàn thực phẩm đang lâm vào tình trạng “phân tán” dẫn đến thiếu hiệu quả. Trách nhiệm quản lý nhà nước đang bị xé lẻ cho 3 bộ là Bộ Y tế với Cục An toàn thực phẩm chịu trách nhiệm chung; Bộ NN-MT chịu trách nhiệm khâu sản xuất nông, lâm, thủy sản và Bộ Công thương chịu trách nhiệm về công nghiệp thực phẩm và hệ thống bán lẻ.
Theo nữ chủ nhiệm, Bộ Y tế không có quyền chỉ đạo trực tiếp các bộ khác, dẫn đến thiếu sự phối hợp thống nhất, đặc biệt là ở những khâu nhạy cảm như chuyển giao giữa sản xuất ban đầu, chế biến và phân phối.
Bên cạnh đó, dù đã phân cấp mạnh xuống địa phương, nhưng các địa phương lại rơi vào tình trạng “ba thiếu”: thiếu nguồn nhân lực, thiếu điều kiện kiểm tra, giám định mẫu và thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn về thanh tra, kiểm tra.
Một điểm yếu khác được đại biểu chỉ ra là sự mất cân bằng trong thực thi pháp luật. Các quy định hiện hành đang tập trung quá mạnh vào “tiền kiểm” – cấp giấy phép, cấp điều kiện hoạt động, nhưng lại xem nhẹ “hậu kiểm” và quản lý rủi ro.
Thực tế cho thấy, một cơ sở ăn uống sau khi được cấp phép thường cứ thế hoạt động dựa trên tờ giấy đó. Việc hậu kiểm, kiểm tra chỉ diễn ra khi có thông tin hoặc sự cố xảy ra. Nhiều vi phạm chỉ bị phát hiện khi thực phẩm bẩn đã lưu thông trên thị trường và gây ra hậu quả.
Bà cũng cảnh báo về những khu vực đang bị “bỏ ngỏ” như việc mua bán thực phẩm tươi sống online, từ nông trại đến người tiêu dùng chưa được giám sát chặt chẽ, đặc biệt là quy trình bảo quản lạnh trên đường vận chuyển.
Đặc biệt, hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ rất lớn nhưng các hộ này hiện không bắt buộc áp dụng hệ thống quản lý rủi ro như VietGAP mà chỉ dừng lại ở việc cam kết thực hiện. Dẫn đến tình trạng tồn dư hóa chất cao trong rau, thịt, thủy sản nội địa, gây rủi ro sức khỏe lâu dài và ngộ độc tập thể.
Bà Hải cũng nêu một nghịch lý là trong khi thực phẩm xuất khẩu được kiểm soát cực kỳ gắt gao, thì thị trường nội địa lại có dấu hiệu buông lỏng.
Theo đại biểu Nguyễn Thanh Hải, trường học là nơi có rủi ro cao nhất vì số lượng bữa ăn tập thể hàng ngày rất lớn. Dù đã có các quy định như luật An toàn thực phẩm 2010 và các nghị định liên quan, nhưng thực tiễn triển khai tại bếp ăn trường học vẫn bộc lộ nhiều bất cập.
Bên cạnh đó, trách nhiệm người đứng đầu mờ nhạt. Luật chỉ giao trách nhiệm chung chung cho người đứng đầu cơ sở giáo dục mà chưa có chế tài cụ thể, thường chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính. Khi có sự cố, trách nhiệm thường được đẩy cho nhà cung cấp hoặc chỉ xử lý khi “mọi chuyện đã rồi”.
Về hình thức hóa việc kiểm soát, quy định “kiểm thực ba bước” (kiểm tra từ khâu nhập nguyên liệu đến bàn ăn) dù rất chặt chẽ trên giấy tờ, nhưng thực chất vẫn là tự kiểm tra, tự ghi chép nên tính trung thực còn bỏ ngỏ.
Tiêu chuẩn đấu thầu cũng mang tính hình thức, việc lựa chọn nhà cung cấp suất ăn dù theo quy định đấu thầu nhưng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm vẫn chưa được coi trọng đúng mức.
Để giải quyết dứt điểm tình trạng thực phẩm bẩn, các đại biểu đề nghị đột phá trong sửa luật, chuyển từ “chiến dịch” sang “thường xuyên”, Chính phủ cần có kế hoạch ra quân liên tục, tránh làm theo đợt để xóa bỏ tận gốc các vi phạm. Cùng đó, xử phạt phải đủ mạnh, thậm chí xử lý hình sự hoặc tước giấy phép hành nghề vĩnh viễn đối với các đơn vị cung cấp thực phẩm bẩn, thay vì “phạt để cho tồn tại” như hiện nay.
Bà Hải cho biết, ngay trong tuần sau, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ tiến hành giám sát tại một số địa phương, tập trung vào chuỗi cung ứng thực phẩm cho trường học, bệnh viện, khu công nghiệp và các chợ đầu mối.
Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) cho biết sẽ tạm ngưng cấp nước từ đêm 11.4 đến rạng sáng 12.4 để hỗ trợ khắc phục sự cố rò rỉ tại khu vực tê trụ phòng cháy chữa cháy D1050x150 trên tuyến ống cấp nước D1050, trước số 282 Võ Thị Sáu, phường Xuân Hòa, TP.HCM.
Theo thông báo, thời gian dự kiến khắc phục sự cố từ 23 giờ ngày 11.4 - 5 giờ ngày 12.4. Trong thời gian này, một số khu vực sẽ cúp nước hoặc nước yếu do ảnh hưởng từ quá trình sửa chữa trên tuyến ống chính.
Nguyên nhân sự cố được xác định là trong quá trình đào thăm dò tuyến ống cấp nước D1050 để đấu nối, di dời trụ phòng cháy chữa cháy D150, đơn vị thi công là Công ty CPCT Giao thông Sài Gòn đã làm rò rỉ khu vực tê trụ PCCC D1050x150 tại giao lộ Võ Thị Sáu - Cách Mạng Tháng Tám. SAWACO sau đó triển khai hỗ trợ khắc phục, dẫn đến việc phải ngưng cấp nước khẩn cấp.
Các khu vực bị ảnh hưởng thuộc nhiều đơn vị cấp nước. Cụ thể, tại khu vực do Công ty Cổ phần Cấp nước Bến Thành quản lý, sẽ cúp nước ở các phường Tân Định, Bến Thành, Cầu Ông Lãnh, Bàn Cờ, Xuân Hòa và Nhiêu Lộc.
Tại khu vực do Công ty Cổ phần Cấp nước Phú Hòa Tân quản lý, sẽ cúp nước ở toàn bộ các phường Vườn Lài, Hòa Hưng, Diên Hồng (trừ phường 14 cũ), Hòa Bình, Phú Thọ, Bình Thới và Minh Phụng.
Trong khi đó, khu vực do Công ty Cổ phần Cấp nước Gia Định quản lý sẽ cúp nước tại phường Nhiêu Lộc, còn phường Phú Nhuận có thể xảy ra tình trạng nước yếu. Với khu vực do Công ty Cổ phần Cấp nước Thủ Đức quản lý, các phường Linh Xuân, Tăng Nhơn Phú và Long Bình sẽ bị nước yếu.
SAWACO cho biết do đặc thù mạng lưới cấp nước, một số khu vực ở xa nguồn có thể phục hồi chậm hơn mốc thời gian dự kiến. Tổng công ty đã chỉ đạo các đơn vị điều tiết mạng lưới để hạn chế tối đa phạm vi ảnh hưởng, đồng thời tăng cường tiếp nước bằng xe bồn đến các vị trí trọng yếu trong suốt thời gian sửa chữa.
Đơn vị này cũng khuyến cáo người dân, cơ quan, trường học, bệnh viện và doanh nghiệp tại các khu vực bị ảnh hưởng chủ động dự trữ nước sạch để sử dụng.
Các nhà nghiên cứu đã biết ong xuất hiện tại nghĩa trang East Lawn, Ithaca, bang New York từ năm 1935, nhưng chưa ai biết chính xác có bao nhiêu cá thể sinh sống.
Nhóm chuyên gia Đại học Cornell đã quyết định thu thập ong tại nhiều điểm xung quanh nghĩa trang trong khoảng 45 ngày vào năm 2023, nhằm xác định số lượng ong làm tổ dưới lòng đất.
Kết quả cho thấy mật độ ong sinh sống dưới nghĩa trang này "nhiều bất thường", với khoảng 5,56 triệu con ong đã "vũ hóa", tức chui lên khỏi mặt đất để kiếm ăn và giao phối, trên khu vực rộng khoảng 6.500 m2, nhóm nghiên cứu viết trong bài báo được công bố hôm 13/4 trên tạp chí Apidologie.
Các chuyên gia cho biết một đàn ong mật bình thường chỉ có khoảng 30.000 cá thể. Tại các trang trại táo, mỗi hecta thường chỉ có khoảng hai đến ba đàn ong.
"Khi làm xong phép tính, tôi thực sự choáng váng. Tôi từng thấy những ước tính về lượng ong tập trung lên tới vài trăm nghìn con tại nghĩa trang này, nhưng chưa từng nghĩ con số ấy là 5,56 triệu con", Bryan Danforth, giáo sư côn trùng học dẫn đầu nghiên cứu, nói.
Các chuyên gia cho rằng nghĩa trang East Lawn là môi trường sinh thái cực kỳ lý tưởng cho loài ong, vì đất cát ở đây ít bị xới trộn, không sử dụng thuốc trừ sâu, nằm cách vườn ươm hoa quả Cornell Orchards chưa tới 1 km, nơi cung cấp nguồn phấn hoa khổng lồ vào mỗi dịp đầu xuân.
Đây là một trong những quần thể ong lớn nhất từng được ghi nhận tại Mỹ, cũng là quần thể lâu đời nhất. Liên đoàn Động vật Hoang dã Quốc gia Mỹ (NWF) cho biết khoảng 98% các loài ong bản địa tại Mỹ sống đơn lẻ, không theo bầy, trong đó 70% là ong làm tổ dưới đất.
TP.HCM trải qua đợt nắng nóng gay gắt với nhiệt độ TP.HCM tăng cao, không khí trở nên ngột ngạt. Nhiều người phải tìm cách đối phó với thời tiết khắc nghiệt.
Ghi nhận trên nhiều tuyến đường trung tâm TP.HCM, không khó bắt gặp cảnh người dân tìm nơi mát mẻ để tránh cái nóng. Dưới những tán cây xanh hiếm hoi ven đường, người đi xe máy, shipper dừng lại nghỉ chân, người đi đường tranh thủ nép vào khoảng râm mát để tránh cái nắng như đổ lửa.
Tại các khu vực gần kênh, sông Sài Gòn, những khoảng không mát mẻ dưới gầm cầu lại trở thành điểm dừng chân tránh nóng, nghỉ trưa của người lao động. Ở khu vực cầu Ba Son, nhiều người trải bạt, mắc võng, ngồi tựa lưng vào thành cầu, tận dụng chút gió từ sông thổi vào để xua đi cảm giác oi bức. Với nhiều người chạy xe ôm công nghệ và shipper giao hàng, đây là điểm tránh nóng lý tưởng trong đợt cao điểm nắng nóng.
