Mới đây, buổi seminar (hội thảo chuyên đề) nằm trong chuỗi USACTalk do CLB Thiên văn USAC phối hợp cùng Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức đã thu hút nhiều người yêu thiên văn tại TP.HCM đến tham gia, khám phá thêm nhiều bí ẩn vũ trụ.
Tại sự kiện, diễn giả Ngô Ngọc Hải, nghiên cứu sinh từ Đại học Michigan, Mỹ đã đưa hơn 100 người yêu khoa học bước vào hành trình khám phá các cấu trúc vĩ đại nhất vũ trụ.
Theo chuyên gia, thiên hà là những tập hợp khổng lồ gồm hàng tỉ đến hàng nghìn tỉ ngôi sao, hình thành từ khoảng 13,5 tỉ năm trước. Một sự thật thú vị được chia sẻ là hầu hết các thiên hà lớn đều “nuôi dưỡng” một hố đen siêu nặng tại tâm của chúng.
Lấy ví dụ về hố đen tại thiên hà M87 nổi tiếng, diễn giả cho biết nó có khối lượng lên tới khoảng 6,5 tỉ lần mặt trời. Tuy nhiên, một “bí ẩn” lớn đang thách thức các nhà khoa học là sự thiếu hụt các hố đen có khối lượng trung bình trong các khảo sát hiện nay, tạo nên một khoảng trống khó hiểu trong bức tranh tiến hóa tổng thể của vũ trụ.
Sự xuất hiện của kính thiên văn không gian James Webb (JWST) đã làm thay đổi hoàn toàn hiểu biết của con người về vũ trụ sơ khai. Diễn giả Ngô Ngọc Hải nhấn mạnh rằng JWST giống như một “cỗ máy thời gian” cho phép chúng ta nhìn ngược về quá khứ cách đây hàng tỉ năm nhờ khả năng quan sát hồng ngoại siêu việt.
Những dữ liệu mới nhất, cập nhật đến năm 2025 – 2026 từ JWST cho thấy các thiên hà đã hình thành sớm hơn nhiều so với các dự đoán lý thuyết trước đây.
Để giải thích cho sự tồn tại của những hố đen siêu lớn ở thời kỳ bình minh vũ trụ, diễn giả đã trình bày 2 giả thuyết chính đang là tâm điểm của giới thiên văn gồm giả thuyết hạt giống nhẹ (light seeds) và hạt giống nặng (heavy seeds).
Một trong những điểm nhấn mới nhất của buổi seminar là sự xuất hiện của các đối tượng “Little Red Dots” (LRDs). Diễn giả Ngô Ngọc Hải đã chia sẻ những hình ảnh ấn tượng từ JWST về các đốm đỏ này, vốn là những thiên hà cực kỳ nhỏ gọn nhưng lại chứa đựng những hố đen đang phát triển mãnh liệt bên trong.
Việc phát hiện ra các LRDs đang buộc các nhà thiên văn học phải xem xét lại mối tương quan giữa kích thước thiên hà và khối lượng hố đen, vốn được coi là tỷ lệ thuận trong vũ trụ địa phương nhưng lại tỏ ra “bất đối xứng” ở vũ trụ sơ khai.
Đặc biệt, dữ liệu từ kính thiên văn James Webb không chỉ dừng lại ở việc tìm thấy các thiên hà xa hơn, mà còn chỉ ra những cấu trúc phức tạp như các đĩa thiên hà lớn tồn tại ngay từ thời kỳ bình minh vũ trụ. Kết thúc buổi thảo luận, diễn giả cũng hé lộ về những triển vọng nghiên cứu trong tương lai. Với việc JWST tiếp tục quét sâu vào những vùng không gian chưa từng được biết đến, giới khoa học kỳ vọng sẽ giải mã được cơ chế bồi tụ vật chất của hố đen theo mô hình Bondi-Hoyle-Lyttleton và hiểu rõ hơn về giai đoạn chuyển tiếp từ “kỷ nguyên tối” sang thời kỳ tái ion hóa.
Chị Phan Ngọc Trâm, hiện đang là sinh viên tại TP.HCM chia sẻ buổi hội thảo thực sự là một trải nghiệm vô cùng mới mẻ và đầy cảm hứng đối với những người có niềm đam mê dành cho thiên văn như chị.
“Dù khối lượng kiến thức được truyền tải khá lớn và chuyên sâu, nhưng diễn giả đã rất khéo léo trong việc diễn giải, giúp người nghe dễ dàng tiếp thu thông qua những ví dụ thực tế gần gũi. Mình cảm thấy chương trình rất giá trị và hiện đang rất háo hức và mong chờ những buổi seminar tiếp theo trong chuỗi seminar USACTalk”, Ngọc Trâm chia sẻ thêm.
Sau hai lượt trận đầu tiên, U.17 Việt Nam đang là đội bóng gây ấn tượng mạnh nhất tại giải đấu năm nay. Với 14 bàn thắng và chưa một lần để lọt lưới, thầy trò HLV Cristiano Roland hiện dẫn đầu bảng A và nắm trong tay lợi thế lớn trong cuộc đua giành vé vào bán kết. Đội bóng sao vàng chỉ cần hòa là nghiễm nhiên giành vé đi tiếp vào bán kết với vị trí nhất bảng A.
Ở chiều ngược lại, chủ nhà U.17 Indonesia đang trải qua những ngày tháng áp lực nhất. Trận thua đầy bất ngờ trước Malaysia đã đẩy họ vào thế buộc phải thắng Việt Nam, nếu không muốn sớm nói lời chia tay giải đấu ngay trên sân nhà. Phát biểu "không gì là không thể" của HLV Kurniawan Dwi Yulianto trước trận đấu cuối vòng bảng cho thấy chủ nhà Indonesia sẽ chọn lối chơi tấn công tất tay.
Trận đấu giữa U.17 Việt Nam và U.17 Indonesia sẽ diễn ra vào lúc 19 giờ 30 hôm nay (theo giờ Việt Nam).
Có thể nói, điểm tựa lớn nhất của đội bóng xứ vạn đảo lúc này chính là sự cổ vũ cuồng nhiệt trên sân nhà. Khi bị dồn vào đường cùng, các cầu thủ trẻ Indonesia hoàn toàn có thể tạo ra những biến số khó lường bằng lối đá áp sát và giàu thể lực.
Đây không chỉ là cuộc đối đầu về chuyên môn mà còn là cuộc chiến về tâm lý. U.17 Việt Nam đang có lợi thế về mặt điểm số và tinh thần, nhưng chơi bóng dưới sức ép của đông đảo CĐV Indonesia chưa bao giờ là thử thách dễ dàng cho những cầu thủ ở lứa tuổi 16, 17.
Nếu U.17 Việt Nam duy trì được sự điềm tĩnh, kiểm soát tốt nhịp độ trận đấu như cách đã làm trước Malaysia, kết quả có lợi hoàn toàn nằm trong tầm tay. Ngược lại, nếu bị cuốn vào lối đá của chủ nhà, các học trò HLV Roland sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro.
Cuộc chạm trán còn lại của bảng A giữa U.17 Malaysia và U.17 Timor Leste cũng diễn ra vào lúc 19 giờ 30. Kết quả của trận đấu này cũng ảnh hưởng lớn việc sẽ xác định đội đi tiếp ở bảng A.
Bà Lee Chang-wol, 80 tuổi, sống gần 40 năm trong ngôi nhà không cửa sổ tại đây. Nhà có lối vào rộng 1,2 m, bếp và phòng tắm thông nhau, phía trên là mạng lưới dây điện treo sát mái tôn. Cách đó một con đường 8 làn xe là các tòa chung cư cao tầng.
Khi đêm xuống, các tòa tháp chung cư sáng rực đối lập với bóng tối bao trùm Guryong. Ánh sáng yếu ớt của làng chỉ phát ra từ vài túp lều và cây thánh giá neon đỏ của nhà thờ. Khói bốc lên từ rác và than đang cháy dở.
Chính quyền thành phố đang giải tỏa khu vực này để tái thiết. Họ đề nghị bồi thường cho bà Lee 3.300 USD (khoảng 83 triệu đồng) và yêu cầu di dời trước giữa tháng 6. Nếu không thực hiện, bà sẽ bị cưỡng chế. Bà Lee từ chối vì số tiền này không đủ để tìm chỗ ở mới. "Chỉ sống qua ngày hôm nay đã đủ khó khăn rồi", bà nói.
Làng Guryong hình thành từ cuối thập niên 1980, khi người nghèo bị đẩy khỏi trung tâm Seoul để chuẩn bị cho Olympic 1988. Họ dựng nhà tạm từ vật liệu tận dụng. Vào thập niên 1990, Guryong từng có 10.000 cư dân với các cửa hàng tạp hóa, tiệm cắt tóc và hội đồng tự quản.
Tuy nhiên, chính quyền không công nhận những ngôi nhà này là hợp pháp. Seoul từng dựng màn che để giấu Guryong khỏi tầm mắt du khách quốc tế. "Họ bị biến thành vô hình dù vẫn sống ở đó", nhà nghiên cứu Lim Mi-ri nói.
Một số cư dân kiện thành phố, yêu cầu công nhận nơi ở hợp pháp để có quyền mua căn hộ mới và vay ngân hàng. "Nếu nơi chúng tôi sống không được coi là nhà, thì chúng tôi là gì?", bà Lee nói.
Cuộc sống tại làng thiếu hụt các dịch vụ cơ bản. Điện và nước được kéo tự phát. Do vật liệu dễ cháy, làng thường xuyên xảy ra hỏa hoạn. Vụ cháy tháng 1 vừa qua thiêu rụi một phần làng, khiến 180 người phải sơ tán. Ông Baek Su-hyeon, 66 tuổi, hiện ngủ trong một túp lều sau khi nhà cháy. Ông từ chối khoản hỗ trợ 4.000 USD vì không đủ khả năng trả tiền thuê nhà lâu dài. "Việc này giống như cướp bóc những người không còn nơi nào khác để đi", ông cho biết.
Từ năm 2023, chính quyền yêu cầu 1.107 hộ dân phải di dời. Thành phố dự kiến xây dựng 3.800 căn hộ mới, trong đó dành một phần cho cư dân cũ thuê lại. Tuy nhiên, hàng trăm người vẫn bám trụ để đòi quyền lợi.
Tại Seoul, giá bất động sản tăng nhanh hơn thu nhập khiến việc sở hữu nhà trở nên khó khăn. Số liệu từ Ngân hàng Kookmin cho thấy chỉ số PIR (tỷ lệ giá nhà trên thu nhập) tại Seoul đạt 15,2 vào cuối năm 2024. Một hộ gia đình trung bình mất hơn 15 năm tích lũy thu nhập mới có thể mua được một căn hộ. Với người nghèo ở Guryong, hy vọng có nơi ở mới càng xa vời.
Thành phố Seoul cho biết vẫn tiếp tục kế hoạch biến nơi này thành tổ hợp chung cư. Trong khi đó, những cư dân như bà Lee vẫn đang đấu tranh để được công nhận quyền cư trú.
Cơ quan Giáo dục New Zealand (ENZ) vừa chính thức công bố tiếp tục triển khai chương trình Học bổng Chính phủ New Zealand bậc đại học (NZUA) dành riêng cho học sinh Việt Nam với 15 suất cho năm 2026.
Được Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon công bố lần đầu vào năm 2025 trong chuyến viếng thăm chính thức đến Việt Nam, chương trình Học bổng Chính phủ New Zealand bậc đại học (NZUA) đã trao các suất học bổng cho thế hệ sinh viên Việt Nam đầu tiên vào cuối năm 2025.
Năm 2026, chương trình nâng số suất học bổng lên 15 suất, với tổng giá trị gần 3,4 tỉ đồng, đồng thời tiếp tục mở rộng cơ hội tiếp cận cho học sinh Việt Nam thông qua cơ chế ứng tuyển sáng tạo và linh hoạt.
Học bổng NZUA 2026 chính thức nhận hồ sơ ứng tuyển trực tuyến từ ngày 15-4 đến hết ngày 12-7. Kết quả học bổng dự kiến được công bố vào đầu tháng 9-2026. Lễ vinh danh và trao chứng nhận học bổng sẽ được tổ chức vào tháng 10-2026.
Thông tin chi tiết về học bổng được đăng tải tại website chính thức: https://hocbongnzua.com/
ENZ cho biết học bổng dành riêng cho học sinh Việt Nam, NZUA mang đến lợi thế rõ rệt khi ứng viên Việt Nam không cần phải cạnh tranh với các thí sinh từ các quốc gia khác, đồng thời có thể ứng tuyển vào tất cả các ngành học ở bậc cử nhân của các đại học tại New Zealand.
Các suất học bổng NZUA được phân bổ cụ thể như sau: Đại học Auckland (2 suất), Đại học Waikato (3 suất), Đại học Massey (3 suất), Đại học Lincoln (3 suất), Đại học Canterbury (2 suất), Đại học Otago (2 suất). Mỗi suất học bổng trị giá 15.000 đô la New Zealand, áp dụng cho năm học đầu tiên trong chương trình cử nhân.
Bên cạnh đó, phần lớn các đại học thuộc chương trình NZUA 2026 còn cho phép sinh viên Việt Nam ứng tuyển thêm các học bổng riêng của trường và có thể cộng gộp giá trị học bổng NZUA và học bổng riêng của trường.
Chương trình NZUA 2026 tiếp tục duy trì hình thức nộp hồ sơ hoàn toàn trực tuyến, giúp giảm thiểu rào cản địa lý và chi phí, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận trên toàn quốc.
Ngoài bảng điểm, chứng chỉ tiếng Anh, thư mời nhập học từ đại học New Zealand, ứng viên thể hiện bản sắc, sự sáng tạo và năng lực cá nhân qua video 90 giây để chinh phục ban giám khảo.
Ứng viên cần đạt trình độ tiếng Anh tương đương IELTS 7.0, nhưng không bắt buộc điểm tối thiểu cho từng kỹ năng. Thay đổi này mở rộng cánh cửa cho những học sinh có năng lực học thuật tốt nhưng chưa đồng đều giữa các kỹ năng ngôn ngữ vẫn có thể tự tin ứng tuyển.
Các trường đại học New Zealand cũng chủ động tạo điều kiện cho học sinh Việt Nam thuận tiện xin thư mời nhập học.
Phần lớn các đại học New Zealand cho phép học sinh Việt Nam nộp đơn xin nhập học ngay khi có kết quả lớp 12 mà không cần phải đợi đến khi có chứng nhận tốt nghiệp phổ thông trung học quốc gia, hoặc nộp đơn ngay khi có điểm dự đoán nếu theo học chương trình IB hoặc A-level mà không cần phải đợi kết quả chính thức.
Ông Ben Burrowes, Giám đốc khu vực châu Á của ENZ, nhấn mạnh: "Chúng tôi luôn chủ động điều chỉnh quy trình ứng tuyển để học bổng NZUA trở nên gần gũi và thực tế hơn với học sinh Việt Nam. Sự tham gia tích cực của các trường đại học với cơ chế học bổng kép thể hiện rõ mong muốn của New Zealand trong việc chào đón các học sinh Việt Nam tài năng".
