Lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 8/4 đem lại không khí yên tĩnh cho thủ đô Tehran sau hơn một tháng hứng chịu các trận không kích dồn dập. “Mọi người đều cảm thấy như được sống lại”, một sinh viên đại học cho hay. “Ai cũng hạnh phúc”.
Tuy nhiên, anh lo ngại giao tranh còn lâu mới kết thúc. Lệnh ngừng bắn đang lung lay vì chiến dịch của Israel nhằm vào Hezbollah ở Lebanon, lực lượng được Iran hậu thuẫn, cũng như việc Tehran từ chối mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch với nguồn cung năng lượng thế giới.
Maryam Saeedpoor, nhiếp ảnh gia sống ở trung tâm Tehran, từng cố làm cho bản thân bận rộn bằng cách vẽ tranh khi tiếng tên lửa tập kích vang vọng khắp thành phố. “Nhưng tay tôi run rẩy, không vẽ nổi”, cô kể lại.
Cô không cảm thấy yên tâm trước thỏa thuận ngừng bắn cũng như quyết định rút lại lời đe dọa “xóa sổ nền văn minh Iran” của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Saeedpoor lo ngại các cuộc không kích đã gây thiệt hại lâu dài cho ngành công nghiệp và cơ sở hạ tầng của Iran, những thứ đã giúp đất nước vượt qua hàng chục năm dưới lệnh trừng phạt quốc tế. Đối với cô, lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần chỉ là “tạm thời” và không có gì đảm bảo chiến sự đã kết thúc.
“Theo tôi, Tehran là thành phố ấm áp và đẹp nhất thế giới, nhưng giờ đây, nó đầy rẫy nỗi buồn và đau đớn”, Saeedpoor nói. “Họ nói rằng muốn hạ sát các lãnh đạo chính phủ nhưng đã có quá nhiều người vô tội thiệt mạng”.
Trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, trên một con phố gần nhà, cô đã nhìn thấy các đội cứu nạn tìm kiếm người sống sót trong đống đổ nát.
“May là cư dân đều không ở nhà vào ngày hôm đó. Tất cả ngôi nhà dọc con phố đều bị phá hủy vì họ đã tấn công một đồn cảnh sát”, cô nói.
Iran ghi nhận hơn 2.000 người thiệt mạng và hàng chục nghìn người bị thương trong hơn một tháng chiến sự. Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran cho hay hàng nghìn nhà dân đã bị hư hại.
Trước khi lệnh ngừng bắn được công bố, người dân Iran đã tích trữ nước hoặc sơ tán đến vùng an toàn hơn sau khi ông Trump đe dọa về hạn chót tối hậu thư. Nhiều người đã trải qua một đêm không ngủ cho đến khi thỏa thuận ngừng bắn được công bố trước thời hạn mà ông Trump đưa ra.
Một người đàn ông gần 30 tuổi làm việc trong ngành quảng cáo cho biết đã giật mình tỉnh giấc trước bình minh. Khi không nghe thấy tiếng nổ của hệ thống phòng không, anh biết rằng lệnh đình chiến đã được ban hành và “đi ngủ với nụ cười trên môi”.
Người dân Iran luôn tự hào về lịch sử nền văn minh Ba Tư tồn tại hàng nghìn năm, cũng như cơ sở hạ tầng của đất nước. Bao quanh Tehran là những ngọn núi phủ tuyết trắng; những người cai trị đất nước từ thế kỷ 19 đã xây dựng các đại lộ dài, rộng, trồng cây tiêu huyền và hệ thống kênh dẫn nước vẫn hoạt động tới ngày nay. Dầu mỏ đã đem lại sự giàu có cho đất nước, thúc đẩy xây dựng cơ sở hạ tầng trước Cách mạng Hồi giáo 1979 và cuộc chiến Iran – Iraq. Giờ đây, những vết sẹo của cuộc chiến mới đang hiện diện khắp nơi.
Nền văn minh Ba Tư nổi tiếng hơn cả có lẽ là nhờ di sản văn học; nhiều người Iran bình thường có thể trích dẫn thơ của các thi sĩ nổi tiếng. Một nhà báo địa phương gần đây đã đăng lên tài khoản X ảnh một chồng trứng bày bán tại một cửa hàng kèm biển quảng cáo: “Ai đọc thơ sẽ được giảm giá”.
Ali Jafarabadi, người đứng đầu Book City – chuỗi nhà sách lớn nhất Iran, cho biết nhiều người đã tìm đến việc đọc sách khi phải ở trong nhà trong thời gian thành phố bị oanh tạc. Doanh số bán tiểu thuyết lịch sử, sách kỹ năng sống và sách tô màu cho người lớn đã tăng lên.
Ít nhất 6 chi nhánh của ông trên khắp Tehran đã bị hư hại trong chiến sự. Một vụ nổ từ cuộc không kích đã xuyên qua chi nhánh chính trên phố Shariati nổi tiếng, làm vỡ cửa kính phía trước và một thanh kim loại đã đâm xuyên qua một dãy sách trong văn phòng của Jafarabadi.
Một phụ nữ là huấn luyện viên thể hình và người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, cho hay gần đây cô đã bắt đầu lái xe máy quanh thành phố “như một hình thức đối đầu định kiến”. Ngoài việc yêu cầu phụ nữ phải quàng khăn che tóc dù quy định này đang dần nới lỏng, chính quyền Iran từ lâu cũng không có thiện cảm với việc phụ nữ lái xe máy.
“Trên hành trình của mình, cô chứng kiến hai thái cực đối lập của thủ đô Tehran. Ở những vùng đồi phía bắc giàu có, nhịp sống vẫn trôi đi như chưa hề có chiến sự, người người vẫn lấp đầy các quán cà phê sang trọng. Trong khi đó, tại khu trung tâm, cô ghé thăm những quán cà phê truyền thống cũ kỹ, nơi nặng mùi khói shisha và gần như chỉ có đàn ông lui tới. Thế nhưng, bom đạn không phân biệt giàu nghèo, các cuộc không kích đã tàn phá cả những khu phố thượng lưu lẫn các khu vực của tầng lớp lao động.
“Những con phố nơi các tòa nhà bị phá hủy mang một cảm giác khác hẳn”, cô nói. “Im ắng và ngập mùi tử khí”.
Đối với một số người dân, họ hy vọng cuộc chiến sẽ thay đổi chính quyền hiện tại, nhưng với những người khác, họ lại thất vọng vì Iran đồng ý dừng cuộc chiến mà họ cho là đang thắng.
Người đàn ông làm việc trong ngành quảng cáo cho biết hầu hết người dân nằm ở giữa hai thái cực đó. “Đa số người dân Iran là người ôn hòa, không giống như những gì bạn thấy trên các nền tảng như Twitter. Mọi người đều mong muốn tình hình được cải thiện, chứ không phải một tình huống cực đoan hóa bằng mọi giá”.
Gần 16h, xe tải do một thanh niên (chưa rõ danh tính) điều khiển, chạy trên quốc lộ 1, hướng từ trung tâm TP Cà Mau cũ tới xã Cái Nước. Khi đến cổng khu dân cư Bạch Đằng, ôtô tông trúng xe máy do ông Vũ Gia Luyến cầm lái chạy phía trước.
Sau va chạm, ông Luyến cùng xe máy bị hất vào lề đường. Xe tải tiếp tục lao thêm gần 100 m, tông vào xe bán xôi cùng hai xe máy dựng trước tiệm sửa chữa, chỉ dừng lại khi đâm vào cột điện ven đường.
Sự cố khiến phần đầu xe tải hư hỏng nặng. Hai xe máy mắc kẹt dưới gầm, hai chiếc khác bị hất văng lên vỉa hè. Xe bán xôi cùng các sạp rau của người dân ven đường cũng bị hư hại.
Tài xế bất tỉnh, được người dân đưa ra khỏi cabin và chuyển đi cấp cứu.
Lực lượng chức năng sau đó có mặt phân luồng giao thông và điều tra nguyên nhân vụ việc.
Theo Sở Xây dựng, địa phương đã xây dựng 3 phương án thiết kế mẫu phù hợp từng khu vực. Các công trình quy mô nhà cấp 3, hai tầng, kết cấu bê tông cốt thép, vừa phục vụ sinh hoạt cộng đồng, vừa đảm bảo an toàn trú tránh khi xảy ra thiên tai.
Chi phí mỗi công trình khoảng 1,56-1,77 tỷ đồng. Một số địa phương dự kiến số lượng lớn như xã Hòa Mỹ 13 căn, xã Hòa Thịnh 14 căn, phường Phú Yên 18 căn, phường Tuy Hòa 15 căn, phường Đông Hòa 16 căn, xã Krông Bông 15 căn, xã Ea Súp 10 căn.
Quỹ đất xây dựng do các địa phương bố trí, ưu tiên đất do Nhà nước quản lý, đất nhà văn hóa hiện hữu, trụ sở dôi dư hoặc đất sinh hoạt cộng đồng.
Đại diện Sở Xây dựng cho biết dự án đang được lập đề xuất chủ trương đầu tư, đồng thời kiến nghị Sở Tài chính tham mưu bố trí nguồn vốn để triển khai.
Tại buổi kiểm tra thực tế, Bí thư Tỉnh ủy Đăk Lăk Lương Nguyễn Minh Triết đánh giá đây là nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản người dân ở vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng thiên tai.
Ông yêu cầu quá trình triển khai phải đảm bảo thiết kế đầy đủ hạng mục thiết yếu, tích hợp hệ thống thông tin liên lạc, cảnh báo sớm phục vụ chỉ huy, điều hành khi có sự cố.
Lãnh đạo tỉnh cũng đề nghị các địa phương rà soát, chọn vị trí xây dựng cao ráo, an toàn; phấn đấu khởi công trước 30/6 và hoàn thành, đưa vào sử dụng trước 15/9.
Theo thống kê, đợt mưa lũ lịch sử tháng 11 năm ngoái khiến tỉnh ghi nhận 113 trường hợp tử vong, hàng trăm nhà dân cùng nhiều công trình hạ tầng bị hư hỏng, tổng thiệt hại ước gần 7.000 tỷ đồng.
Đây là hai trong loạt dự án trọng điểm dự kiến được TP HCM khởi công, động thổ vào dịp lễ sắp tới, kỳ vọng hình thành các trục giao thông chiến lược nối sân bay Long Thành. Cả hai dự án đều thực hiện theo hình thức PPP, hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).
Với tổng vốn dự kiến gần 46.300 tỷ đồng, metro Bến Thành - Thủ Thiêm do Công ty cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Tập đoàn Thaco) là nhà đầu tư. Tuyến dài khoảng 6 km, toàn bộ đi ngầm, bắt đầu tại ga Bến Thành rồi theo trục Hàm Nghi, vượt sông Sài Gòn sang Khu đô thị Thủ Thiêm, sau đó tiếp tục theo đường Mai Chí Thọ đến ga cuối Thủ Thiêm. Đây là mắt xích quan trọng nằm trên hành lang vận tải kết nối trung tâm TP HCM với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, hướng đến sân bay Long Thành.
Bến Thành - Thủ Thiêm là một phân đoạn của tuyến metro số 2 tại TP HCM, có tổng chiều dài hơn 62 km, gồm các đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, Bến Thành - Tham Lương và kéo dài đến Khu đô thị Tây Bắc Củ Chi.
Trước đó, đoạn Bến Thành - Tham Lương đã được TP HCM khởi công giữa tháng 1 năm nay, dự kiến hoàn thành năm 2030. Đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm cũng được lên kế hoạch về đích vào thời điểm này. Khi đưa vào khai thác, hai dự án ngoài góp phần hiện thực mục tiêu TP HCM có 187 km trong 5 năm tới sẽ giúp cải thiện hạ tầng liên kết sân bay Long Thành khi đưa vào khai thác thương mại từ năm nay.
Cùng với dự án trên, cao tốc Hồ Tràm - sân bay Long Thành chuẩn bị động thổ cũng được kỳ vọng mở thêm trục đường chiến lược kết nối cảng hàng không lớn nhất nước. Tuyến đường được đầu tư với chiều dài hơn 42 km, quy mô 4 làn xe, vận tốc thiết kế 100-120 km/h. Dự án có tổng vốn khoảng 51.000 tỷ đồng, do Masterise làm nhà đầu tư.
Khi hoàn thành, cao tốc sẽ kết nối trực tiếp trung tâm du lịch biển Hồ Tràm (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) với sân bay Long Thành, đồng thời tăng cường liên kết các khu công nghiệp, cụm cảng tại các đô thị vệ tinh ởTP HCM và Đồng Nai sau mở rộng địa giới hành chính.
Ngoài hai công trình trên, dịp lễ 30/4 sắp tới còn một loạt dự án lớn thuộc lĩnh vực đường thủy khác dự kiến được TP HCM động thổ, gồm: Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ (tổng vốn hơn 128.000 tỷ đồng), cảng Tổng hợp và container Cái Mép Hạ (hơn 50.800 tỷ đồng), giai đoạn 2 cảng Cái Mép Gemadept - Terminal Link (gần 14.000 tỷ đồng).
Bên cạnh đó, nhiều dự án khác thuộc lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, giáo dục cũng chuẩn bị khởi công, động thổ vào dịp lễ, gồm: Trung tâm hành chính mới và công viên cảnh quan tại hồ trung tâm Thủ Thiêm (tổng vốn 30.800 tỷ đồng), khu cảng Nhà Rồng - Khánh Hội và mở rộng di tích, Bảo tàng Hồ Chí Minh (tổng vốn hơn 20.000 tỷ đồng). Ngoài ra còn các công trình nâng cấp các trường THPT Long Trường, Trung học phổ thông chuyên Hùng Vương, Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật TP HCM (cơ sở 2)...
