Hồ Salton Sea được đánh giá sở hữu một trong những trữ lượng lithium lớn nhất thế giới, đủ đáp ứng nhu cầu của Mỹ trong nhiều thập kỷ. Năm 2022, Thống đốc California Gavin Newsom từng ví khu vực này như “Arab Saudi về lithium”, nhằm nhấn mạnh nguồn tài nguyên dồi dào tương tự trữ lượng dầu mỏ của quốc gia Trung Đông.
Lithium là nguyên liệu quan trọng để sản xuất pin cho điện thoại thông minh, xe điện, hệ thống lưu trữ điện và AI. Vì vậy, nguồn tài nguyên này được ví như “cơn sốt vàng hiện đại”, với tiềm năng mang lại việc làm, nguồn thu thuế và thúc đẩy phục hồi kinh tế cho hạt Imperial, một trong những khu vực nghèo nhất nước Mỹ.
Hiện có ba công ty đang tìm cách khai thác lithium tại hồ Salton Sea, dù chưa dự án nào bước vào giai đoạn sản xuất thương mại.
Theo báo cáo của tổ chức phi lợi nhuận RAND Corporation, nếu các dự án được triển khai, ngành lithium có thể trở thành động lực tạo việc làm lớn nhất tại Imperial trong nhiều thập kỷ. Báo cáo ước tính các dự án lithium sẽ mang lại khoảng 1.000 việc làm xây dựng và 700 việc làm vận hành lâu dài. Ngoài ra, mỗi việc làm dài hạn còn có thể kéo theo hai việc làm khác trong các lĩnh vực như bán lẻ, nhà ở và dịch vụ.
Chính quyền địa phương cũng đang xây dựng kế hoạch quản lý ngành lithium. Ông Rod Colwell, CEO của công ty Controlled Thermal Resources, cho biết doanh nghiệp dự kiến bắt đầu khai thác lithium ở quy mô thương mại vào năm 2028, đồng thời bác bỏ lo ngại rằng dự án sẽ tiêu tốn nhiều tài nguyên hơn dự kiến.
Ông cho rằng mọi quy trình pháp lý đã được tuân thủ đầy đủ, nhấn mạnh Imperial đang cần một cú hích phát triển.
Những người ủng hộ dự án cho rằng địa phương sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ việc khai thác kho lithium này. Theo luật bang California năm 2022, lithium khai thác bị đánh thuế 400-800 USD mỗi tấn tùy sản lượng, trong đó 80% nguồn thu dành cho các cộng đồng ở hạt Imperial và 20% cho bang để phục hồi môi trường Salton Sea.
Ông Ryan Kelley, ủy viên giám sát hạt Imperial, cho biết địa phương rất cần nguồn thu này để sửa chữa cầu cống, hệ thống nước thải và các hạ tầng thiết yếu.
Các quan chức hy vọng kế hoạch tái định vị Imperial thành “thung lũng Lithium” trong thế kỷ 21 sẽ mở ra cơ hội phát triển mới. Tuy nhiên, nhiều cư dân lo ngại cộng đồng địa phương có thể phải gánh chịu rủi ro môi trường, trong khi lợi ích kinh tế lại chảy về những nơi khác.
“Chúng tôi cần tiền, nên xét về mặt kinh tế, đây là ý tưởng tốt”, ông Jordon Salyards, một cư dân địa phương, nói. “Nhưng cái giá của ô nhiễm và những hệ lụy khác không nên đổ lên cộng đồng”.
Các công ty dự kiến áp dụng công nghệ chiết tách lithium trực tiếp để thu lithium từ lòng hồ Salton Sea. Theo phương pháp này, nước muối giàu lithium được bơm từ các tầng chứa nước sâu lên bề mặt, sau đó tách lấy kim loại.
Cách làm này được quảng bá là ít gây tổn hại môi trường hơn so với khai thác đá cứng truyền thống. Tuy nhiên, công nghệ này chưa được chứng minh ở quy mô công nghiệp, và một số nghiên cứu cho thấy nó có thể cần gấp đôi lượng nước ngọt so với các mỏ truyền thống, theo các nhóm phản đối.
Hai tổ chức môi trường là Comité Cívico del Valle và Earthworks đã đệ đơn kiện nhằm phản đối cấp phép cho các dự án. Họ lập luận rủi ro môi trường có thể lớn hơn lợi ích kinh tế từ việc khai thác lithium.
Theo các nhóm này, hồ Salton Sea đang thu hẹp nhanh chóng, trong khi việc khai thác lithium đòi hỏi lượng nước ngọt lớn, làm dấy lên lo ngại nguồn nước vốn đã khan hiếm của khu vực sẽ bị cạn kiệt.
Hồ Salton Sea từ lâu đã là một “vùng thảm họa” về môi trường. Trong hàng thập kỷ, hồ Salton Sea đóng vai trò là “bể chứa” nước thải nông nghiệp từ các cánh đồng xung quanh. Nông dân dùng rất nhiều thuốc trừ sâu và phân hóa học, khiến thuốc trừ sâu lắng xuống và tích tụ đậm đặc trong lớp bùn ở đáy hồ. Khi mặt hồ co lại, những vùng trước đây nằm sâu dưới nước giờ bị lộ ra, trở thành những bãi bùn khô. Dưới nắng nóng, lớp bùn chứa hóa chất này vỡ ra thành bụi.
Các nhóm trích dẫn số liệu từ Cơ quan Đánh giá Nguy cơ Sức khỏe Môi trường California, cảnh báo các cộng đồng sống gần hồ như Calipatria nằm trong nhóm 1% khu vực có tỷ lệ hen suyễn cao nhất và 8% khu vực có tỷ lệ bệnh tim mạch cao nhất bang.
Ông Luis Olmedo, giám đốc điều hành Comité Cívico del Valle, cho rằng dự án cần được điều chỉnh để đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ cộng đồng và môi trường.
Aaron Cantú, phóng viên chuyên đưa tin về các vấn đề năng lượng và ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch ở California, lưu ý hạt Imperial không xa lạ với những kế hoạch phát triển đầy hứa hẹn nhưng cuối cùng mang lại ít lợi ích cho người dân địa phương.
Nhiều cư dân cho biết họ không phản đối việc phát triển ngành lithium, nhưng mong muốn quá trình triển khai diễn ra thận trọng và minh bạch. “Chúng tôi chỉ muốn nó được thực hiện đúng cách,” ông Jared Naimark, quản lý cấp cao về khai khoáng khu vực phía tây của tổ chức Earthworks, nói.
Tại hậu trường lễ trao giải Saturn Awards 2026 của Viện Hàn lâm Phim Khoa học Viễn tưởng, Giả tưởng và Kinh dị (Mỹ) đầu tháng 3, đạo diễn James Cameron cho biết êkíp chưa đưa ra phương án về việc ra mắt phần thứ tư và năm.
"Điều đó có khả năng xảy ra nhưng không chắc chắn 100%. Chúng tôi sẽ rút kinh nghiệm từ ba phần trước", ông nói.
Giới chuyên môn cho rằng kế hoạch phát hành cho các phần tiếp khá mơ hồ. Ban đầu, đội ngũ lên kế hoạch thực hiện năm phim và đã quay một phần của phần bốn, dự kiến phát hành ngày 21/12/2029. Tập cuối Avatar 5 lên lịch vào ngày 19/12/2031. Nhưng theo nguồn tin nội bộ của The Wrap, hãng Disney đang thảo luận về cách làm giảm chi phí và rút ngắn thời lượng các phần tiếp theo nhằm tránh rủi ro tài chính khi sản xuất. Không chỉ ở mảng điện ảnh, kế hoạch mở rộng khu chủ đề Avatar tại một trong những công viên giải trí của họ ở California đang được xem xét lại.
Sự thận trọng của hãng phim đến từ việc Fire and Ash - với ngân sách khoảng 350 triệu USD, thêm 150 triệu USD cho hoạt động quảng bá - bị so sánh với những phần trước. Bộ phim đầu tiên Avatar hiện là tác phẩm ăn khách nhất mọi thời với hơn 2,9 tỷ USD, còn Avatar: The Way of Water đạt khoảng 2,3 tỷ USD và đứng trong nhóm phim ăn khách nhất lịch sử phòng vé.
Khi đặt cạnh những cột mốc này, doanh thu 1,4 tỷ USD của phần ba giảm sút đáng kể, dù thực tế đây vẫn là con số rất cao đối với thị trường điện ảnh toàn cầu. So với các dự án khác của Disney, chẳng hạn Zootopia 2 với hơn 1,8 tỷ USD, Fire and Ash bị nhìn nhận như bước lùi, dù quy mô và tính chất của hai phim khác nhau.
Trên The Wrap, ông Paul Dergarabedian - trưởng bộ phận xu hướng thị trường của công ty phân tích truyền thông Comscore - nhận xét thương hiệu đã thiết lập tiêu chuẩn doanh thu phòng vé, nên việc bị đối chiếu là không thể tránh khỏi. "Ngay khi tác phẩm mở màn ở Bắc Mỹ với 89 triệu USD và gần 1,5 tỷ USD toàn cầu, kết quả này - xét ở mọi góc độ - là con số gây thất vọng. Nhận thức ấy xuất phát từ vị thế của loạt phim này".
Quá trình phát hành Fire and Ash cho thấy một số vấn đề. Chiến dịch quảng bá bị cho là chưa tạo khác biệt, khiến khán giả không cảm nhận rõ tính mới mẻ. Thời lượng gần 200 phút làm người xem mất tập trung, đôi lúc làm nhịp kể chậm lại. Ngoài ra, sự thiếu vắng các sản phẩm ăn theo như đồ chơi, áo thun, poster hoặc đồ lưu niệm - vốn là phần quan trọng trong chiến lược truyền thông của Disney - khiến độ phủ của bộ phim bị hạn chế.
Thách thức lớn khác đến từ chi phí. Avatar nổi tiếng với quy trình thực hiện phức tạp, kết hợp giữa ghi hình chuyển động và xử lý kỹ xảo ở mức cao. Mỗi chi tiết như thiết kế phục trang, tạo hình nhân vật đòi hỏi thời gian và nguồn lực lớn. Việc cắt giảm chi phí mà vẫn duy trì chất lượng là "bài toán" không dễ để đưa ra lời giải. Dù có ý kiến đề xuất áp dụng trí tuệ nhân tạo, Cameron nhiều lần khẳng định ông không sử dụng công nghệ này trong quá trình sản xuất.
Nhà sản xuất được cho là tính đến việc chuyển giao series cho đạo diễn khác. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng dấu ấn cá nhân của Cameron là yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc. Việc tách ông khỏi series có thể làm suy giảm chất lượng và sức hấp dẫn của loạt phim.
Nhà sản xuất Jon Landau (1960-2024) từng nhiều lần nhấn mạnh tham vọng của series, gồm mở rộng câu chuyện ra ngoài bối cảnh hành tinh Pandora, đưa các nhân vật trở lại Trái Đất khai thác các xung đột quy mô lớn. Hiện đạo diễn Cameron quay trước một phần nội dung của phần bốn và hoàn thiện kịch bản cho hai tập mới. Đội ngũ sáng tạo gồm các tên tuổi hàng đầu Hollywood như biên kịch Rick Jaffa, Amanda Silver, Josh Friedman và Shane Salerno.
Trong cuộc phỏng vấn với Inverse đầu tháng 4, nhà sản xuất Rae Sanchini nói: "Chúng tôi đang nỗ lực hết sức, từ việc lập ngân sách, lên lịch quay, xây dựng hệ thống sản xuất mới cho các phần tiếp theo".
Dù vậy, quyết định phụ thuộc vào tính toán chiến lược của Disney và hiệu quả tiếp nhận của thị trường. Trong một ngành công nghiệp ngày càng khắt khe về hiệu quả đầu tư, những thương hiệu lớn nhất phải đối mặt những áp lực chưa từng có, nhất là sự phát triển vượt trội của trí tuệ nhân tạo ở lĩnh vực sản xuất phim.
Không chỉ Avatar mà nhiều thương hiệu lớn của Disney đang được rà soát hiệu quả hoạt động. Marvel Studios trải qua giai đoạn khó khăn sau một số dự án phát hành năm ngoái như Captain America: Brave New World, Thunderbolts không đạt kỳ vọng. Lucasfilm đang tìm hướng đi mới cho Star Wars, còn Pixar phụ thuộc các phần phim ăn theo.
Trên The Wrap, một thành viên giấu tên trong êkíp cho biết: "Tôi tin chắc James Cameron sẽ hoàn thành loạt phim năm phần. Đừng bao giờ đánh giá thấp ông ấy".
Ra mắt năm 2009, Avatar vượt Titanic trở thành phim điện ảnh ăn khách nhất mọi thời. Series dẫn dắt khán giả đến thế giới kỳ ảo, mang tính cảnh tỉnh về các vấn đề toàn cầu trong bối cảnh con người đứng trước cuộc cách mạng AI và ô nhiễm môi trường. James Cameron không đạo diễn phim điện ảnh nào ngoài Avatar mà dành nhiều thời gian nghiên cứu công nghệ và chuẩn bị kịch bản cho các phần kế tiếp.
Cát Tiên (theo The Wrap)
Đang diễn ra căng thẳng, trận bóng bỗng chốc trở thành sân khấu hài khi một "cầu thủ" đặc biệt bất ngờ xuất hiện – một chú bò ung dung đi bộ vào giữa sân. Không vội vã, không áp lực, chú thản nhiên dạo bước như đang tham quan công viên, mặc kệ các cầu thủ và khán giả ngơ ngác. Trọng tài lúc này rơi vào tình huống khó xử nhất sự nghiệp khi phải "xử lý vi phạm" với một vị khách không mời mà đến. Và rồi, khoảnh khắc gây cười nhất xuất hiện khi chú bò bị "truất quyền thi đấu" bằng một tấm thẻ đỏ. Dân mạng ngay lập tức thích thú, gọi đây là pha nhận thẻ đỏ khó đỡ nhất lịch sử bóng đá. Trận đấu có thể tạm dừng, nhưng tiếng cười thì chắc chắn kéo dài.
Theo tờ trình họp đại hội cổ đông sắp tới, Công ty Chứng khoán Thiên Việt (TVS) sẽ bầu bổ sung thành viên Hội đồng quản trị nhằm thay thế bà Bùi Thị Kim Oanh đã có đơn từ nhiệm vì lý do cá nhân.
Đồng thời, danh sách ứng viên Hội đồng quản trị thay thế xuất hiện ông Lý Xuân Hải - gương mặt quen thuộc trong giới tài chính ngân hàng. Ông Hải sinh năm 1965, có bằng tiến sĩ toán - lý của Đại học Tổng hợp quốc gia Belarus; thạc sĩ kinh tế chuyên ngành ngân hàng và tài chính (MEBF) của Đại học Paris Dauphine - ESCP và Đại học Kinh tế TPHCM.
Ông Lý Xuân Hải có hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, từng giữ nhiều vị trí tại Ngân hàng Á Châu (ACB), trong đó làm Tổng giám đốc nhà băng từ năm 2005 đến 2012. Trước đó, ông cũng từng là CEO Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) và đảm nhiệm vai trò quản lý cấp cao trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp. Năm 2012, ông vướng vòng lao lý trong vụ án liên quan bầu Kiên tại ACB.
Giai đoạn 2017-2018, ông Hải từng là Trưởng Ban Chiến lược tại Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai. Từ tháng 6/2017 đến nay, ông giữ vai trò Chủ tịch danh dự Hội đồng quản trị tại Công ty Tơ lụa Bảo Lộc (Bảo Lộc Silk).
Bên cạnh việc bầu ông Hải vào Hội đồng quản trị, chứng khoán Thiên Việt cũng có tờ trình bầu thêm bà Thái Thị Vân Anh làm thành viên Ban kiểm soát.
Năm nay, TVS đặt mục tiêu lợi nhuận sau thuế năm 2026 đạt khoảng 340 tỷ đồng. Công ty xây dựng kế hoạch này trên kịch bản kinh tế tiếp tục tăng trưởng tích cực, với GDP dự báo trong khoảng 8,3-9% nhờ động lực từ đầu tư công, xuất khẩu và tiêu dùng nội địa.
TVS Research cũng dự báo VN-Index có thể đạt 1.850-1.900 điểm vào cuối năm 2026, trong bối cảnh kỳ vọng nâng hạng thị trường lên mới nổi có thể thu hút dòng vốn ngoại và cải thiện thanh khoản. Đây được xem là nền tảng hỗ trợ hoạt động cốt lõi của công ty trong năm tới.
Bên cạnh đó, công ty chứng khoán này dự kiến chia cổ tức năm 2026 bằng tiền và/hoặc cổ phiếu với tỷ lệ không quá 10% vốn điều lệ, tùy thuộc kết quả kinh doanh thực tế.
