Iran đang đối mặt với một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế – xã hội tồi tệ nhất thập kỷ khi tăng trưởng GDP gần như bằng 0, lạm phát tăng vọt và bất ổn địa chính trị – xã hội leo thang. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi tháng 1, GDP thực của Iran chỉ tăng 0,3% năm 2025, giảm mạnh so với các năm trước đó (3,7% năm 2024 và 5,3% năm 2023).
Trước khi chiến sự xảy ra, lạm phát tại Iran đã lên tới gần 50% trong tháng 2, theo số liệu của cơ quan thống kê nước này. Sau hơn 5 tuần xung đột, các vấn đề kinh tế chỉ càng thêm trầm trọng. Ngoài nỗi sợ bị tấn công mỗi ngày, tác động dễ thấy nhất của chiến sự là một vòng xoáy tăng giá mới, từ nhu yếu phẩm như thực phẩm, đồ uống, thuốc men, tã lót đến bữa trưa tại các nhà hàng sang trọng trong thành phố.
Ở ngoại ô thủ đô Tehran, Amir (40 tuổi) cho biết trên AFP rằng giá loại bánh mỳ anh thường mua đã đột ngột tăng từ 700.000 rial lên 1 triệu rial (khoảng 0,75 USD). Một người bạn của anh cũng phải trả 180 triệu rial cho một viên thuốc chữa ung thư, vốn chỉ có giá 3 triệu rial trước xung đột. “Mà anh ấy phải mua 20 viên mỗi ngày”, Amir nói.
Kaveh – một họa sĩ tại Tehran – cho biết quán cà phê nổi tiếng Dobar ở trung tâm Tehran “đã tăng giá 25% với tất cả món chỉ trong một ngày”. Ngay cả ở vùng tây bắc Iran – nơi thường có nguồn hàng nhập khẩu dồi dào từ Thổ Nhĩ Kỳ, “một số sản phẩm đã tăng giá gấp 3 bình thường”, một phụ nữ 50 tuổi cho biết trên AFP.
Nhận thấy lạm phát tăng nhanh, Ngân hàng Trung ương Iran giữa tháng trước đã phát hành tờ tiền 10 triệu rial – mệnh giá cao nhất đang lưu hành. Trước đó một tháng, cơ quan này đã ra mắt tờ 5 triệu rial – cũng là kỷ lục khi đó, phản ánh sự mất giá mạnh của nội tệ kể từ sau cuộc xung đột tháng 6 năm ngoái với Mỹ và Israel.
Khi giá cả tăng gây thêm áp lực lên ngân sách hộ gia đình, nhiều người cũng rơi vào cảnh thất nghiệp. Chiến sự khiến nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa, đẩy người lao động vào tình trạng bấp bênh và không biết có được trả lương hay không.
Chợ trên khắp cả nước rút ngắn thời gian mở cửa, các công ty xây dựng cũng sa thải hàng loạt lao động. Nhiều người trong số đó là lao động nhập cư từ Afghanistan. “Khi chiến sự bắt đầu, cơ hội việc làm trở nên hiếm hoi và mọi người ngừng xây dựng”, Faizullah Arab – một thợ sơn 23 tuổi cho biết khi trở về Afghanistan cuối tuần trước.
“Các chủ doanh nghiệp đã ra nước ngoài, nên việc kinh doanh cũng dừng lại”, Walijan Akbari, một lao động 42 tuổi, nói thêm.
Những người phụ thuộc vào Internet hoặc thương mại điện tử cũng gặp khó khăn trong hơn 5 tuần qua, khi chỉ còn mạng nội địa hạn chế của Iran hoạt động. “Tôi thực sự rất lo lắng về tương lai của chúng tôi, đặc biệt là về kinh tế. Sa thải hàng loạt, đóng cửa trên diện rộng… mọi thứ đều quá sức chịu đựng”, một phụ nữ 35 tuổi làm việc trong lĩnh vực tài chính tại Isfahan cho biết.
Các cuộc không kích nhằm vào ngành thép của Iran – lĩnh vực quan trọng với nhiều ngành công nghiệp – cùng các cơ sở hóa dầu, cầu đường, nhiều khả năng sẽ để lại tác động dài hạn lên nền kinh tế. Adnan Mazarei, cựu quan chức cấp cao của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về Trung Đông, nhận định hệ thống ngân hàng sau chiến sự cũng là một vấn đề đáng lo ngại..
“Trước khi xung đột nổ ra, các ngân hàng đã ở trong tình trạng khó khăn, dễ tổn thương, với bảng cân đối kế toán yếu”, ông nói. Mazarei cho rằng lĩnh vực này sẽ chịu thêm cú sốc do người tiêu dùng và doanh nghiệp không thể trả nợ.
Việc rút tiền tại các ATM trong thời gian chiến sự đã bị hạn chế, nhằm ngăn rút tiền hàng loạt. Tuy nhiên, thẻ và dịch vụ ngân hàng trực tuyến nhìn chung vẫn hoạt động trong phần lớn thời gian xung đột.
Vụ sụp đổ gần đây nhất là Ayandeh Bank, một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất nước này. Ayandeh sụp đổ cuối năm ngoái do nợ xấu và thua lỗ 5,2 tỷ USD.
Mazarei cho rằng Iran có thể cần tung thêm các gói giải cứu, buộc ngân hàng trung ương phải in thêm tiền. “Tất nhiên, điều này sẽ làm tăng cung tiền và tiếp tục đẩy lạm phát lên cao hơn”, ông cảnh báo.
Chia sẻ trên mạng xã hội X, doanh nhân này cho biết thảm cỏ nhân tạo chứa các hạt cao su từ lốp xe tái chế. Vật liệu này rò rỉ nhiều chất nguy hại như "hóa chất vĩnh cửu" PFAS, kim loại nặng và hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Johnson lo ngại những hợp chất trên gây rối loạn nội tiết, tăng nguy cơ ung thư và thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể. Doanh nhân bày tỏ sự thất vọng khi bản thân nỗ lực rà soát mọi rủi ro sức khỏe trên thế giới nhưng lại bỏ sót một mối nguy hiểm ngay trong sân nhà.
Về mặt khoa học, Chương trình Độc chất học Quốc gia Mỹ (NTP) xác nhận các sân cỏ nhân tạo tiêu chuẩn thường sử dụng hạt cao su chứa PAHs, kim loại, chất dẻo phthalates và bisphenol A (BPA) để tạo độ êm. Dù vậy, giới nghiên cứu vẫn đưa ra nhiều luồng ý kiến trái chiều. Thí nghiệm của NTP trên chuột cho thấy động vật không nhiễm độc khi ăn hạt cao su, đồng thời các chuyên gia ghi nhận hàm lượng hóa chất rò rỉ ở mức rất thấp. Cơ quan Đánh giá Nguy cơ Sức khỏe Môi trường (OEHHA) cũng khẳng định các thành phần chính của sân cỏ nhân tạo không sinh ra rủi ro đáng kể nào. Thử nghiệm trên tế bào người chỉ ra cao su rò rỉ hóa chất gây chết tế bào trong một số điều kiện nhiệt độ cực cao.
Bryan Johnson là một triệu phú công nghệ nổi tiếng, doanh nhân và nhà đầu tư người Mỹ. Bên cạnh đó, ông còn là người đam mê cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, đầu tư vào các dự án nghiên cứu sinh học để làm chậm quá trình lão hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống. Johnson từng gây tranh cãi khi áp dụng các phương pháp cực đoan như uống sinh tố dinh dưỡng liều cao, trị liệu bằng ánh sáng đỏ, thậm chí là tiêm máu của con trai để trẻ hóa.
Doanh nhân công nghệ cũng chi tới hai triệu USD một năm để thành lập chương trình chống lão hóa, nâng cao tuổi thọ chuyên sâu mang tên Project Blueprint. Chương trình gồm chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, tập thể dục, thói quen ngủ điều độ và thực hiện xét nghiệm máu, nội tạng định kỳ... Ông uống 111 viên thuốc khác nhau mỗi ngày, ăn 2.250 calo chỉ trong 6 giờ, thậm chí còn được truyền máu thường xuyên.
Trong danh sách 10 smartphone bán chạy quý cuối năm được công ty nghiên cứu thị trường Counterpoint Research công bố ngày 8/4, có 5 mẫu điện thoại của Apple gồm iPhone 17 Pro Max, 17, 17 Pro, 16 và 16e.
iPhone 16e - smartphone giá thấp nhất của Apple lên kệ từ tháng 3/2025 - cũng góp mặt ở vị trí thứ 7 dù giới công nghệ đánh giá điện thoại có một số điểm thua so với các đối thủ Android trong tầm giá. Tuy nhiên, máy chiếm ưu thế ở hệ điều hành iOS quen thuộc, hệ sinh thái mạnh, thiết kế nhỏ gọn, pin lâu.
Samsung có bốn đại diện trong danh sách. Tuy nhiên, S25 là mẫu Galaxy cao cấp duy nhất được xếp hạng và đứng thứ 10. Trong khi đó, Galaxy A56 (thứ 5), Galaxy A36 (thứ 6) và Galaxy A07 (thứ 7) đều thuộc phân khúc tầm trung.
Đại diện duy nhất từ Trung Quốc được liệt kê trong bảng xếp hạng là Xiaomi với Redmi A5 (thứ 9).
Theo Counterpoint, 10 điện thoại thông minh này đóng góp 23% doanh số toàn cầu trong quý IV/2025. Trong đó, iPhone 17 Pro Max chiếm 5% dù mới ra mắt hồi tháng 9/2025.
Trong nhiều năm, iPhone gần như luôn đứng đầu và thống trị bảng xếp hạng của Counterpoint. 9to5mac đánh giá, dù không có nhiều nâng cấp đột phá và nằm ở phân khúc giá cao, sản phẩm của Apple nhiều khả năng sẽ vẫn tiếp tục hút khách thời gian tới.
Bảo Lâm (theo 9to5mac, Counterpoint Research)
iPhone 17 Pro Max đọ camera với Vivo X300 Pro
Đạo diễn Việt quay video 360 độ bằng 8 chiếc iPhone 17 Pro
Tại miền Bắc, khu vực Tây Bắc Bộ xuất hiện nắng nóng gay gắt, nhiệt độ phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 39 độ. Mức cao nhất ghi nhận tại Phù Yên (Sơn La) 40,2 độ C; một số nơi như Mường Tè (Lai Châu), Lạc Sơn (Phú Thọ) xấp xỉ 40 độ.
Ở đồng bằng Bắc Bộ, nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-36 độ C. Trạm Láng (Hà Nội) ghi nhận 36 độ, cao nhất từ đầu mùa; Hoài Đức 35 độ, Hà Đông 34 độ, Ba Vì hơn 33 độ. Nho Quan (Ninh Bình) vượt 39 độ, cao nhất khu vực đồng bằng. Do hiệu ứng đô thị, nhiệt độ cảm nhận thực tế có thể cao hơn 2-4 độ C.
Tâm điểm nắng nóng là Bắc Trung Bộ, nhiệt độ phổ biến 38-39 độ C, có nơi trên 39 độ. Nhiều điểm đo vượt 41 độ như Quỳ Châu, Đô Lương; riêng trạm Tây Hiếu xấp xỉ 42 độ. Tại Hà Tĩnh, Hương Sơn và Hương Khê cũng ghi nhận trên 40 độ.
Nắng nóng mở rộng xuống Trung Trung Bộ, với Đà Nẵng 39 độ, Quảng Ngãi 38 độ; khu vực Sơn Hòa (Đăk Lăk) đạt 39 độ C.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, nguyên nhân là hoàn lưu vùng thấp nóng phía Tây kết hợp hiệu ứng gió phơn, khiến nền nhiệt tăng cao, không khí khô và cảm giác oi bức. Tây Nguyên và Nam Bộ chịu ảnh hưởng của khối không khí ổn định, ít mây, nắng mạnh.
Do khác biệt về hình thế thời tiết, cường độ nắng giữa các vùng không giống nhau. Tây Bắc Bộ và Trung Bộ có nắng nóng khô, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ 37-39 độ, riêng miền Trung trên 40 độ. Nam Bộ duy trì 35-37 độ, nắng kéo dài nhưng ít gay gắt.
Dự báo nắng nóng diện rộng ở miền Bắc có thể kéo dài đến khoảng 12/4 rồi giảm dần. Miền Trung khả năng duy trì đến 13-14/4. Nam Bộ có thể kéo dài đến cuối tháng 4, nhưng không liên tục, xen kẽ những ngày giảm nhiệt.
Trang Accuweather của Mỹ dự báo Hà Nội bước vào 3 ngày cao điểm từ 9/4 với nhiệt độ 28-38 độ, sau đó giảm còn 34-35 độ. Các khu vực trên 1.500 m như Sa Pa (Lào Cai) dao động 17-29 độ đến cuối tuần.
Cơ quan khí tượng cảnh báo nắng nóng gay gắt kết hợp độ ẩm thấp làm tăng nguy cơ cháy nổ tại khu dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng cao, đồng thời có thể gây mất nước nếu tiếp xúc lâu với nền nhiệt cao.
