Ngày 9/4, Đỗ Tuấn Anh (41 tuổi, cựu Đội phó Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ, Công an quận Cầu Giấy cũ) và cán bộ cùng đơn vị Lê Quang Hưng, 30 tuổi, bị VKSND Hà Nội đề nghị mỗi người 3-4 năm tù, cùng về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Vụ hỏa hoạn trên phố Trung Kính khiến 15 người chết xảy ra hồi tháng 5/2024; trong đó 12 nạn nhân là khách trọ, còn lại là thành viên chủ nhà.
Khu nhà trọ của ông Nguyễn Kim Quyết gồm 13 phòng khép kín trên 3 tầng, có sân rộng 33 m2 vừa để xe vừa sửa xe điện, chỉ có một lối ra vào; không có giấy phép xây dựng và cũng không đăng ký kinh doanh cho thuê trọ.
Theo cáo buộc, đây là cơ sở thuộc diện quản lý nhà nước về PCCC của Đội Cảnh sát PCCC và CNCH Công an quận Cầu Giấy. Dù được giao phụ trách địa bàn phường Trung Hòa, bị cáo Hưng bị cho là không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ rà soát, không phát hiện cơ sở ông Quyết cho thuê trọ và vi phạm quy định PCCC.
Đối với cựu Đội phó Tuấn Anh, VKS xác định bị cáo không chỉ đạo, quản lý đầy đủ, dẫn đến khu trọ của ông Quyết không có đơn vị nào phụ trách. Dù tồn tại nhiều vi phạm về PCCC, cơ sở này suốt thời gian dài không bị kiểm tra, xử lý.
Cựu cảnh sát: Địa bàn rộng, nhiệm vụ nhiều
Khai tại tòa, cựu thượng úy Hưng cho biết công tác tại Đội từ tháng 4/2021. Chín tháng trước vụ hỏa hoạn, bị cáo được phân công quản lý một nửa địa bàn phường Trung Kính (cũ), rộng khoảng 1,2 km2. Nhiệm vụ của Hưng là rà soát các cơ sở kinh doanh trên địa bàn để phân loại thuộc diện quản lý của phường hay quận.
Trả lời câu hỏi vì sao không đưa khu trọ nhà ông Quyết vào bất kỳ danh sách nào, Hưng khai thời điểm đó mới nhận địa bàn, trong khi phường có nhiều cơ sở nên chủ yếu quản lý theo danh sách cán bộ tiền nhiệm bàn giao, dự định sẽ tiếp tục đi thực tế để cập nhật các địa điểm chưa nắm được.
Tuy nhiên, theo lời bị cáo, mới làm được vài tháng thì Hà Nội liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy nghiêm trọng, khiến thành phố triển khai hàng loạt kế hoạch tổng kiểm tra liên ngành đối với quán karaoke trá hình, nhà xưởng, tòa nhà văn phòng…
Hưng cho biết mình được phân công tham gia các đoàn kiểm tra này nên phần lớn thời gian phải thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo cấp trên, không còn thời gian rà soát bổ sung địa bàn.
Đối đáp tại tòa, kiểm sát viên nói “rất thông cảm” với áp lực quản lý địa bàn rộng của bị cáo, song cho rằng Hưng phải nhận thức bản thân chưa làm hết trách nhiệm. Theo VKS, nếu gia đình ông Quyết được các bị cáo hướng dẫn, chỉ đạo ngay từ đầu thì hậu quả có thể đã khác.
Trước đó, tại cơ quan điều tra, Hưng khai “nghĩ nhà này thuộc diện UBND phường Trung Hòa quản lý, không phải lực lượng cảnh sát PCCC nên không kiểm tra”.
Về trách nhiệm của chính quyền địa phương, VKS cho biết trong quá trình thực hiện chỉ thị của thành phố, Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ đã tổng rà soát, lập danh sách 861 cơ sở thuộc diện quản lý của UBND phường Trung Hòa. Trong danh sách này không có khu trọ của gia đình ông Quyết. UBND phường Trung Hòa vì vậy mặc nhiên cho rằng cơ sở thuộc diện quản lý của Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
Nhà trọ vi phạm PCCC suốt 15 năm không ai biết
Trong khi đó, cấp trên của Hưng là cựu Đội phó, thiếu tá Đỗ Tuấn Anh khai phụ trách địa bàn của ba phường với số cơ sở phải quản lý lên tới 10.000-20.000.
Bị cáo nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu, song cho rằng bản thân thường xuyên đôn đốc, quan tâm công tác rà soát địa bàn vì luôn xác định đây là nhiệm vụ “xương sống” của đơn vị. “Tôi rất ý thức điều này, trong các biên bản họp đều ghi nhận việc tôi có đôn đốc”, Tuấn Anh nói.
Chủ tọa Đinh Quốc Trí hỏi: “Đôn đốc là một chuyện, nhưng đôn đốc xong có kiểm tra lại xem cấp dưới làm thế nào không?”. Bị cáo đáp có nhận thấy một số cán bộ làm chưa tốt, nhưng “nếu đã chỉ đạo nhiều lần mà cán bộ vẫn không chủ động thì rất khó”.
Về quy trình phân loại cơ sở thuộc diện UBND phường hay Cảnh sát PCCC quận quản lý, Tuấn Anh cho biết việc này cơ bản dựa trên đề xuất của UBND phường lập danh sách.
Theo VKS, tháng 11/2022, Công an phường Trung Hòa từng đề xuất chuyển danh sách nhà cho thuê trọ sang Đội Cảnh sát PCCC quận Cầu Giấy quản lý, trong đó có khu trọ của ông Quyết.
Tuy nhiên, tại tòa, Tuấn Anh cho rằng danh sách chỉ có tên và địa chỉ, chưa thể hiện quy mô nên chưa đủ căn cứ phân loại. “Chúng tôi tiếp nhận cũng không quản lý được, chưa phân quyền cho ai”, bị cáo nói, cho rằng với hàng chục nghìn cơ sở thì chỉ nhìn địa chỉ không thể biết nơi nào vi phạm.
Chủ tọa chia sẻ với khối lượng công việc của bị cáo, nhưng nhấn mạnh với vai trò chỉ huy, khi cấp dưới báo cáo đề xuất thì phải xem xét đến cùng. Theo chủ tọa, việc xem xét không chỉ dừng ở địa chỉ số nhà mà phải đánh giá điều kiện phòng cháy chữa cháy của khu trọ để xác định thuộc thẩm quyền quản lý của phường hay quận.
“Đấy mới là nhiệm vụ của người chỉ huy. Đằng này bị cáo nghe báo cáo thôi mà không xem xét lại có đúng hay không”, chủ tọa phân tích, cho rằng hậu quả là khu trọ suốt 15 năm không thuộc diện quản lý PCCC của bất kỳ cơ quan nào.
Lãnh đạo Cục Việc làm, Bộ Nội vụ hôm 3/4 cho biết không có chủ trương hoán đổi hai kỳ nghỉ lễ trong tháng 4 mà thực hiện theo Bộ luật Lao động. Bộ đã thông báo những ngày nghỉ lễ Tết năm 2026: Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 Âm lịch) nghỉ một ngày và dịp 30/4-1/5 nghỉ hai ngày.
Lịch nghỉ này áp dụng cho công chức, viên chức, lao động khu vực nhà nước. Tại khối tư nhân, một số doanh nghiệp chủ động sắp xếp hoán đổi hoặc chuyển vào phép năm để nối liền hai kỳ lễ cho lao động nghỉ kéo dài.
Thực hiện quyền tự chủ, ông Đỗ Danh Giáp, Chủ tịch Công đoàn Công ty Nissei, KCN Thăng Long, Hà Nội, cho biết doanh nghiệp chủ động hoán đổi ngày làm việc 28/4 sang thứ bảy tuần sau kỳ lễ và áp dụng một ngày nghỉ phép năm vào 29/4. 1.500 lao động sẽ nghỉ liền mạch 8 ngày, từ 26/4 đến hết 3/5.
Lịch nghỉ được công đoàn cơ sở và người sử dụng lao động thỏa thuận và thông báo từ cuối năm 2025 trên cơ sở tham khảo ý kiến lao động nên nhận được sự đồng tình cao. Bởi phần lớn họ là người ngoại tỉnh, quê xa nên nghỉ dài sẽ dễ về thăm nhà, đi du lịch và thêm thời gian với gia đình.
"Kế hoạch sản xuất tập trung được đẩy mạnh ngay từ đầu năm thay vì để gián đoạn nên nghỉ lễ kéo dài không ảnh hưởng nhiều", ông nói, lý giải thêm mỗi tháng công ty được nghỉ hai hoặc ba ngày thứ bảy, lịch làm bù sẽ được bố trí vào một trong những ngày này để vừa được nghỉ dài mà vẫn đảm bảo thực thi đúng luật lao động.
Theo ông Giáp, doanh nghiệp chủ động phương án trên cơ sở rút kinh nghiệm một số dịp lễ, sát ngày cơ quan quản lý đề xuất hoán đổi hoặc thay đổi lịch nghỉ khiến các bên bị động. Nhà máy khi ấy phải bố trí lại lịch làm việc, người lao động cũng khó mua vé tàu xe do khan hiếm hoặc đã hết.
Giữa tháng 3, Công ty Dược phẩm Ampharco, Đồng Nai, cũng thông báo cho hàng trăm lao động khối văn phòng và nhà máy nghỉ lễ 9 ngày, từ 25/4 hết hết 3/5. Trước đó, người lao động đã được bố trí làm bù hai tuần liên tục vào ngày 21 và 28/3 để đảm bảo tiến độ đơn hàng và hoán đổi cho các ngày làm việc 28-29/4. Lãnh đạo phòng ban được yêu cầu tích cực giải quyết công việc, tránh để tồn đọng việc sau kỳ nghỉ lễ và chủ động báo lịch nghỉ đến khách hàng toàn quốc.
"Lịch nghỉ lễ dài và được thông báo sớm giúp chúng tôi chủ động đặt vé tàu xe không bị đắt, lên kế hoạch về quê hoặc đi chơi không bị cập rập", cán bộ nhân sự phụ trách khối nhà máy cho hay.
Với một số doanh nghiệp đông lao động và làm việc bình thường vào thứ bảy, công đoàn cơ sở vẫn đang tính toán phương án cho hợp lý. Chủ tịch công đoàn doanh nghiệp có gần 30.000 lao động ở KCN Vân Trung, Bắc Ninh, cho biết dịp 30/4-1/5 nghỉ liên tiếp hai ngày theo quy định của luật hiện hành, sau đó vẫn đi làm vào thứ bảy ngày 2/5. Doanh nghiệp này đang tính toán phương án xin chuyển ngày nghỉ liền kề thứ hai 27/4 sang thứ bảy 2/5 để lao động được nghỉ liên tiếp bốn ngày, từ 30/4 đến hết 3/5.
Công đoàn cơ sở đã trực tiếp kiến nghị với Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam có hướng dẫn để thực hiện theo, đảm bảo doanh nghiệp thực thi đúng pháp luật và tránh vướng mắc liên quan đến chế độ tiền lương, thưởng dịp nghỉ lễ.
Ngoài doanh nghiệp, hơn 20 trường đại học cả nước đã đổi lịch hoặc chuyển lịch học online 2-3 ngày tạo điều kiện cho giảng viên, sinh viên được nghỉ liên tục 8-9 ngày.
Ngày giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 Âm lịch rơi vào chủ nhật 26/4 nên lao động được nghỉ bù thứ hai 27/4. Lao động có chế độ hai ngày nghỉ hàng tuần sẽ có đợt nghỉ lễ kéo dài ba ngày liên tục, từ thứ bảy 25/4 đến hết thứ hai 27/4. Người có chế độ một ngày nghỉ chủ nhật hàng tuần thì được nghỉ lễ hai ngày, 26-27/4.
Tương tự với kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, lao động có chế độ hai ngày nghỉ hàng tuần có đợt nghỉ lễ dài bốn ngày liên tục, từ thứ năm đến hết chủ nhật, tức 30/4 đến hết 3/5. Người có chế độ một ngày nghỉ hàng tuần chỉ được nghỉ hai ngày 30/4 và 1/5.
Giữa các kỳ lễ có hai ngày làm việc bình thường 28-29/4, lao động muốn kéo dài nghỉ lễ thành 9 ngày liên tục có thể áp dụng chế độ phép năm hoặc thỏa thuận với chủ doanh nghiệp nghỉ không hưởng lương. Trường hợp làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần trong kỳ lễ thì người sử dụng lao động phải trả ít nhất bằng 200% lương. Nếu người đó làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần mà ngày đó trùng với nghỉ lễ thì được nhận ít nhất 300% tiền lương.
Kế hoạch lợi nhuận vọt lên 1.050 tỷ đồng được một số cổ đông Công ty Chứng khoán Kafi đánh giá tham vọng. Theo họ, con số này gấp đôi năm ngoái và tương ứng tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu 13%, cao hơn hiệu quả hoạt động của nhiều công ty chứng khoán đầu ngành. Thứ hai, công ty từng đặt mục tiêu kỷ lục trong năm 2025, nhưng chỉ hoàn thành khoảng 60%, do phát sinh nhiều khoản đầu tư lớn cho hạ tầng công nghệ và đội ngũ nhân sự.
Dù vậy, ông Trịnh Thanh Cần - Tổng giám đốc Chứng khoán Kafi - cho biết tự tin vào khả năng hoàn thành mục tiêu cao nhất từ trước đến nay để xếp trong nhóm đầu ngành. Theo ông, mảng bán lẻ là trụ cột chính nhờ tăng quy mô cho vay ký quỹ từ hơn 10.000 tỷ đồng lên bình quân 14.000 tỷ đồng, cộng thêm tối ưu biên lợi nhuận của sản phẩm cho vay.
"Với lãi suất cho vay bình quân 11%, chúng tôi ước tính doanh thu nghiệp vụ này hơn 1.400 tỷ đồng và lãi khoảng 500 tỷ đồng", ông Cần nói tại phiên họp cổ đông thường niên ngày 9/4.
Nghiệp vụ như giao dịch công cụ tài chính có thu nhập cố định (fixed income trading) và chứng quyền được dự báo đóng góp thêm 500 tỷ đồng lợi nhuận. Phần còn lại, theo lãnh đạo Kafi, đến từ nghiệp vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp với các thương vụ lớn đang trong giai đoạn triển khai.
"Câu lạc bộ" lãi nghìn tỷ của ngành chứng khoán hiện có khoảng 10 doanh nghiệp. TCBS, VIX và SSI chia nhau các vị trí dẫn đầu với khoảng 5.000-7.000 tỷ đồng.
Trước Kafi, một số công ty chứng khoán cũng lên kế hoạch cao kỷ lục khi dự báo VN-Index chạm đỉnh mới, cộng thêm dòng tiền của nhà đầu tư ngoại trở lại nhờ thị trường được nâng hạng. LPBS, công ty chứng khoán liên quan đến ông Nguyễn Đức Thụy (Tổng giám đốc Sacombank), cũng lên kế hoạch gia nhập nhóm này với mục tiêu lãi 1.700 tỷ đồng.
Chứng khoán Kafi hiện có vốn điều lệ 7.500 tỷ đồng. Công ty mới chốt phương án phát hành 125 triệu cổ phiếu ra công chúng và 3,75 triệu cổ phiếu ESOP. 70% vốn huy động được phân bổ cho vay ký quỹ, còn lại cho hoạt động tự doanh. Theo ông Cần, định vị của Kafi trong thời gian tới là nền tảng đầu tư thông minh dựa trên công nghệ và dữ liệu, thay vì công ty chứng khoán truyền thống.
Năm ngoái, doanh thu công ty tăng gấp 3 lần, lên 2.840 tỷ đồng; còn lợi nhuận trước thuế tăng 78% lên 458 tỷ đồng. Số lượng tài khoản giao dịch của nhà đầu tư tăng hơn 11 lần, lên 265.000 và dự tính đến cuối năm nay sẽ có khoảng 800.000 tài khoản giao dịch.
Kết quả này được công bố tại hội thảo Thực trạng vi phạm quy định cấm bán, quảng cáo và khuyến mại thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tại các điểm bán lẻ và phơi nhiễm với quảng cáo, khuyến mại thuốc lá mới của người trưởng thành năm 2025, do Trường Đại học Y tế công cộng tổ chức hôm 9/4 tại Hà Nội.
Nghiên cứu cũng cho thấy khoảng 14% sinh viên từng thử thuốc lá điện tử và 3% đang sử dụng. Đối với thuốc lá nung nóng, tỷ lệ này lần lượt là 6% và 0,8%. Không chỉ vậy, hơn 62% sinh viên tin rằng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng giúp bỏ thuốc lá điếu.
Khảo sát cũng cho thấy nhiều người trẻ tin rằng các sản phẩm này không chứa nicotine hoặc không gây hại cho sức khỏe. Tiến sĩ Trần Thị Phương Thảo, đại diện nhóm nghiên cứu, cho biết 37% sinh viên tin rằng thuốc lá điện tử không chứa nicotine, 15% cho rằng khói chỉ là "hơi nước" vô hại. Cũng theo nghiên cứu, 43% sinh viên khi được hỏi nghĩ rằng hút thuốc lá điện tử giúp bỏ thuốc lá truyền thống và 32% tin hơi thuốc thụ động là an toàn.
"Nhiều người trẻ gắn thuốc lá điện tử với hình ảnh tích cực, cho rằng hút thuốc lá điện tử trông ngầu, cảm thấy tự tin hơn khi sử dụng hoặc cảm thấy bình tĩnh và vui vẻ hơn", tiến sĩ Thảo nói.
PGS.TS Lê Thị Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y tế công cộng, cho biết sau khi các quy định siết chặt kinh doanh và sử dụng thuốc lá điện tử được triển khai, khảo sát 126 điểm bán lẻ thì 64,3% cơ sở đã đóng cửa. Tuy nhiên, thay vì biến mất, hoạt động kinh doanh được chuyển sang các hình thức tinh vi hơn.
Trong số các điểm bán được khảo sát, gần 35% chuyển sang bán hàng trực tuyến. Người bán sử dụng nhiều chiêu thức trá hình để qua mặt kiểm duyệt trên các sàn thương mại điện tử. Sản phẩm được gắn mác "máy cạo râu", "tinh dầu xịt phòng", "đầu bàn chải điện"... nhưng thực chất là thuốc lá điện tử.
39% sinh viên cho biết vẫn tiếp xúc với quảng cáo thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng trong vòng 30 ngày qua. Chủ yếu họ mua qua Facebook (65%), TikTok (gần 49%), Google (48%) và YouTube (35%).
"Kết quả này cho thấy sau khi hoạt động bán hàng trực tiếp bị hạn chế, các doanh nghiệp và người bán đang thích ứng bằng cách đẩy mạnh hiện diện trên Internet, tận dụng mạng xã hội, nền tảng tìm kiếm và các hình thức quảng bá trực tuyến để duy trì khả năng tiếp cận người dùng", PGS Hương nói.
ThS Bùi Thị Thu Giang, Quản lý chương trình của Tổ chức Chiến dịch vì Trẻ em Không thuốc lá Mỹ, nói nghiên cứu quốc tế cho thấy các tập đoàn thuốc lá thế giới đang sử dụng Facebook, Instagram, TikTok... để quảng bá sản phẩm thuốc lá mới.
Trong giai đoạn 2018-2025, có 3,4 tỷ lượt nội dung quảng cáo 3 sản phẩm điển hình tại hơn 60 quốc gia. Nội dung này đã tiếp cận khoảng 385 triệu tài khoản, chủ yếu trên Instagram. Trong đó, 40% người xem trẻ dưới 25 tuổi, khoảng 150 triệu thanh thiếu niên bao gồm 16 triệu người dưới 18 tuổi.
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng bằng chứng thu được phản ánh thực trạng hiện nay, cho thấy những thách thức mới trong công tác cấm quảng cáo, khuyến mại và tiếp thị thuốc lá trên Internet. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường giám sát, thực thi pháp luật. Đồng thời cần truyền thông thay đổi nhận thức và hành vi hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên và trẻ em.
