Câu chuyện tưởng như riêng tư ấy thực ra không hiếm gặp. Bạo lực gia đình vẫn tồn tại, lặng lẽ và dai dẳng.
Vì sao một vấn đề đã được nhắc đến nhiều năm, có luật pháp điều chỉnh, có truyền thông cảnh báo… vẫn chưa thể chấm dứt?
Không ít nạn nhân của bạo lực gia đình chọn cách im lặng. Có người vì sợ, có người vì xấu hổ, có người vì nghĩ “chuyện trong nhà thì đóng cửa bảo nhau”. Chính sự im lặng ấy vô tình trở thành “lá chắn” cho hành vi bạo lực tiếp diễn.
Một người phụ nữ từng chia sẻ: “Bị đánh nhiều lần nhưng không dám nói với ai. Sợ con cái bị ảnh hưởng, sợ hàng xóm dị nghị, sợ gia đình hai bên xấu hổ”. Những nỗi sợ rất đời thường, nhưng lại đủ lớn để giữ người ta ở lại trong một vòng xoáy tổn thương.
Khi không có tiếng nói, bạo lực không bị phát hiện, không bị ngăn chặn. Và rồi, nó lặp lại như một thói quen xấu, ngày càng khó dừng.
Dù xã hội đã thay đổi, nhưng đâu đó vẫn còn những suy nghĩ cũ kỹ: “Chồng nóng tính một chút cũng bình thường”, “vợ phải nhẫn nhịn để giữ hòa khí gia đình”, hay “vợ chồng phải đóng cửa dạy nhau”.
Những quan niệm ấy tưởng chừng vô hại, lại chính là mảnh đất để bạo lực tồn tại. Khi hành vi sai trái được “bình thường hóa”, người gây bạo lực dễ biện minh, còn nạn nhân thì dễ chấp nhận.
Ở nhiều gia đình, con cái lớn lên trong môi trường có bạo lực cũng dễ coi đó là điều “quen thuộc”. Một đứa trẻ chứng kiến cha đánh mẹ, hoặc cha mẹ thường xuyên mắng chửi nhau, có thể mang theo những tổn thương tâm lý kéo dài, thậm chí lặp lại hành vi đó khi trưởng thành.
Cuộc sống hiện đại mang đến nhiều cơ hội, nhưng cũng kéo theo không ít áp lực: công việc, tài chính, mối quan hệ… Khi không kiểm soát được cảm xúc, những áp lực ấy có thể bùng phát thành xung đột trong gia đình.
Một người đàn ông thất nghiệp, áp lực kinh tế đè nặng. Một người phụ nữ vừa đi làm vừa lo toan việc nhà. Những mâu thuẫn nhỏ tích tụ theo thời gian… Tất cả có thể trở thành “giọt nước tràn ly”.
Điều đáng nói là thay vì tìm cách giải quyết bằng đối thoại, nhiều người lại chọn cách trút giận bằng lời nói hoặc hành vi bạo lực. Và người thân – những người gần gũi nhất – lại trở thành đối tượng chịu đựng.
Không thể phủ nhận rằng hệ thống pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đã ngày càng hoàn thiện. Các quy định xử lý hành vi bạo lực, bảo vệ nạn nhân, hỗ trợ khẩn cấp… đã được ban hành.
Tuy nhiên trong thực tế, việc áp dụng vẫn còn nhiều rào cản. Nhiều nạn nhân không biết đến quyền của mình, hoặc biết nhưng không dám sử dụng. Một số trường hợp, khi cơ quan chức năng can thiệp, nạn nhân lại xin “giải hòa” vì muốn giữ hòa khí gia đình.
Bên cạnh đó, việc phát hiện và xử lý bạo lực gia đình cũng không dễ dàng, bởi nó thường diễn ra trong không gian riêng tư, ít có chứng cứ rõ ràng.
Ở không ít nơi, khi nghe tiếng cãi vã, xô xát trong một gia đình, hàng xóm thường chọn cách đứng ngoài. Một phần vì ngại va chạm, phần khác vì nghĩ đó là chuyện riêng.
Nhưng chính sự thờ ơ ấy có thể khiến bạo lực kéo dài. Nếu có sự lên tiếng kịp thời, sự can thiệp từ cộng đồng hoặc chính quyền địa phương, nhiều vụ việc có thể được ngăn chặn sớm.
Giữ gìn hạnh phúc gia đình là điều đáng trân trọng, nhưng không thể vì thế mà bỏ qua những hành vi gây tổn thương.
Để bạo lực gia đình không còn âm ỉ, có lẽ không chỉ cần những giải pháp lớn, mà còn cần thay đổi từ những điều rất nhỏ. Đó là cách mỗi người học cách kiểm soát cảm xúc, biết dừng lại trước khi lời nói trở nên tổn thương. Là việc xây dựng thói quen đối thoại trong gia đình, thay vì im lặng hoặc áp đặt.
Đó cũng là việc dạy con trẻ về sự tôn trọng, về cách giải quyết mâu thuẫn không dùng bạo lực. Một thế hệ lớn lên trong môi trường lành mạnh sẽ có nhiều khả năng tạo ra những gia đình tích cực hơn.
Bạo lực gia đình không chỉ ảnh hưởng đến một cá nhân hay một gia đình, mà còn tác động đến cả xã hội. Những tổn thương tâm lý, những đứa trẻ lớn lên trong sợ hãi, những mối quan hệ đổ vỡ…, tất cả đều để lại hệ lụy lâu dài.
Vì vậy đã đến lúc cần nhìn nhận rõ: bạo lực gia đình không phải là chuyện riêng. Đó là vấn đề chung, cần sự vào cuộc của cả hệ thống, từ pháp luật, cộng đồng đến từng cá nhân.
Ai cũng mong muốn trở về nhà sau một ngày dài tìm thấy sự bình yên và yêu thương. Nhưng với những người đang sống trong bạo lực, ngôi nhà lại trở thành nơi đáng sợ nhất.
Chấm dứt bạo lực gia đình không phải là việc dễ dàng, càng không thể làm trong một sớm một chiều. Nhưng nếu mỗi người dám lên tiếng, dám thay đổi, và dám nói “không” với bạo lực, thì những cánh cửa khép kín kia sẽ không còn che giấu những tổn thương.
Để căn nhà thật sự là nơi để trở về – không phải để chịu đựng, mà là mái ấm, là nơi cảm nhận được sự được yêu thương.
Ngày 6/4, bà Jia ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang đến kiểm tra và định đổi mật khẩu cửa phòng của một khách thuê nam ngoài 40 tuổi. Người này đang nợ 5.000 tệ (khoảng 17,5 triệu đồng) tiền nhà nên bà có ý định ngừng cho thuê.
Khi bước vào phòng, chủ nhà phát hiện hàng trăm chai nhựa loại 1,5 lít đựng đầy nước tiểu được giấu kín trong tủ đồ và gầm giường. Tường và máy điều hòa trong phòng đều ố vàng vì khói thuốc, dù nhà vệ sinh bên trong vẫn hoạt động bình thường.
Bà Jia cùng hai người khác mất hơn hai tiếng đổ chất thải vào bồn cầu để dọn dẹp. Chủ nhà cho biết, vào cuối năm 2025, bà từng định thu lại phòng nhưng nam khách thuê xin khất nợ với lý do vừa ly hôn và con gái đang bệnh tật nên bà đồng ý cho ở tiếp.
"Hơn 10 năm cho thuê nhà, tôi chưa từng gặp trường hợp nào như vậy", bà Jia nói. Bà yêu cầu khách trả đủ tiền nợ và bồi thường 500 tệ phí vệ sinh. Người đàn ông này đã chấp nhận các yêu cầu.
Sự việc thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội về lối sống của người thuê nhà. Trước đó, vào tháng 8/2025, một chủ nhà ở thành phố Tô Châu (tỉnh Giang Tô) cũng phát hiện 100 chai nước tiểu trong phòng của một thanh niên, dù nhà vệ sinh chỉ cách vài bước chân.
Dưới góc nhìn y khoa, hành vi này có thể là biểu hiện của "Hội chứng tích trữ" (Hoarding disorder) hoặc "Hội chứng Diogenes". Theo các chuyên gia tâm lý trên tạp chí Medical News Today, người mắc hội chứng này thường tự bỏ bê bản thân trầm trọng, cô lập xã hội và có sự ám ảnh cưỡng chế với việc thu thập rác thải hoặc chất thải cá nhân.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng những rối loạn hành vi này thường khởi phát hoặc nặng hơn sau khi cá nhân phải đối mặt với cú sốc tâm lý lớn như mất người thân hoặc ly hôn. Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần được can thiệp y tế và trị liệu tâm lý chuyên sâu thay vì chỉ dọn dẹp hiện trường đơn thuần.
Tôi từng ngồi cùng bàn với một nhóm đồng nghiệp. Sau khi ăn xong món sườn nướng, một người vô thức mút từng ngón tay rồi tiếp tục cầm đũa gắp thức ăn chung. Sau đó người này lại dùng khăn giấy ướt lau qua loa, sau đó tỉnh bơ cầm ly bia đi mời khắp các bàn khác.
Đây là thói quen không hiếm, đặc biệt khi ăn những món cần dùng tay, giống như bóc vỏ tôm mà tác giả bài viết "Món tôm chưa bóc vỏ giết chết sự tinh tế trên bàn tiệc" đề cập.
Nhưng dùng tay ăn xong lại mút tay khác ở chỗ vấn đề nằm ở chỗ hành động này thường diễn ra một cách tự nhiên trong vô thức, đến mức người thực hiện không nhận ra nó gây phản cảm.
Tiện thể, tôi xin kể thêm hai trường hợp mà bản thân từng chứng kiến, và mỗi lần như vậy đều để lại cảm giác khó chịu, lấn cấn và không biết nói cùng ai:
Gắp đồ ăn cho người khác
Thoạt nghe, đây có vẻ là hành động thể hiện sự quan tâm. Nhưng trong nhiều tình huống, nó lại trở thành sự quan tâm áp đặt. Tôi từng dự một bữa tiệc, trong đó một người liên tục dùng đũa của mình gắp thức ăn vào bát người bên cạnh, bất chấp người kia đã khéo léo từ chối.
Có món họ không thích, có món họ dị ứng, nhưng cuối cùng vẫn phải nhận vì ngại. Thế rồi mọi người lại chuyền những món ăn được gắp sang một cái đĩa to. Tàn tiệc, chiếc đĩa đó không khác gì một món thập cẩm.
Sự tinh tế không phải là làm thay người khác, mà là để họ được lựa chọn. Tôi không bàn đến vấn đề vệ sinh, vì người gắp món ăn dùng đũa riêng.
Vừa ăn vừa nói
Không khó để bắt gặp cảnh nhiều người miệng còn đầy thức ăn nhưng câu chuyện vẫn không ngừng lại. Âm thanh nhai, mùi thức ăn, thậm chí là những mảnh vụn vô tình bắn ra tất cả đều khiến người đối diện không biết phải làm sao.
Không gian bàn tiệc cũng là không gian giao tiếp. Ông bà ta có câu: Học ăn, học nói, học gói, học mở. Vì thế "ăn và "nói" rất quan trọng.
Nhìn rộng ra, cả ba câu chuyện trên đều có một điểm chung: Sự thiếu ý thức về không gian chung. Trên bàn ăn, mỗi hành vi cá nhân đều có tác động đến người khác, dù lớn hay nhỏ. Nhưng nhiều người lại coi đó là "chuyện bình thường".
Chúng ta thường nói về sự văn minh trong những điều lớn lao hơn như ứng xử nơi công cộng, văn hóa giao thông, hay cách tranh luận trên mạng xã hội.
Nhưng thực tế, văn minh bắt đầu từ những điều rất nhỏ như cách cầm đũa, cách ăn uống, cách giữ ý tứ khi ngồi chung bàn với người khác. Chỉ cần mỗi người tiết chế một chút, quan sát một chút, và nghĩ đến cảm nhận của người đối diện nhiều hơn một chút, thì bàn tiệc sẽ ngon hơn rất nhiều.
Ngày 10-4, thông tin từ UBND thành phố Đà Nẵng đã ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư dự án khu nhà ở xã hội Núi Thành (xã Núi Thành).
Dự án do Công ty cổ phần Tập đoàn Hà Mỹ Hưng làm chủ đầu tư. Tổng diện tích đất khoảng 22.000m2, tổng mức đầu tư hơn 885 tỉ đồng.
Địa điểm thực hiện dự án tại khu đất A1, A2 - khu nhà ở công nhân thuộc Khu kinh tế mở Chu Lai, xã Núi Thành. Tiến độ thực hiện dự án dự kiến 3 năm từ 2026-2028.
Dự án đầu tư xây dựng chung cư nhà ở xã hội để bán đối với các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội theo quy định pháp luật.
Kinh doanh, khai thác phần diện tích nhà ở thương mại của dự án theo cơ chế chủ đầu tư quy định tại điều 85 Luật Nhà ở.
Bên cạnh đó UBND thành phố Đà Nẵng cũng có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư dự án khu nhà ở xã hội Vịnh An Hòa (xã Núi Thành).
Dự án do Công ty cổ phần Holdings Ngôi Sao Việt làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 684 tỉ đồng, diện tích đất khoảng 18.996m2, địa điểm thực hiện tại khu đất A3, A4 - khu nhà ở công nhân thuộc Khu kinh tế mở Chu Lai, xã Núi Thành. Tiến độ thực hiện dự kiến 3 năm từ 2026-2028.
Dự án đầu tư xây dựng chung cư nhà ở xã hội để bán đối với các đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội theo quy định pháp luật. Kinh doanh, khai thác phần diện tích nhà ở thương mại của dự án theo cơ chế chủ đầu tư quy định tại Điều 85 Luật Nhà ở.
