Ngày 9.6, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM tổ chức tập huấn luật Dân số 2025 và các vấn đề dân số. Tại đây, GS-TS Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM đưa ra những dự báo đáng chú ý về dân số Việt Nam.
GS-TS Nguyễn Thiện Nhân cho biết, theo phương án cơ sở dự báo thô dân số năm 2023, nếu mức sinh thấp kéo dài, dân số Việt Nam có thể còn khoảng 46 triệu người vào năm 2200 và tiếp tục giảm xuống khoảng 22,5 triệu người vào năm 2300.
Theo GS-TS Nguyễn Thiện Nhân, kịch bản này bắt nguồn từ xu hướng mức sinh giảm sâu và duy trì dưới mức thay thế trong thời gian dài. Hiện mức sinh của Việt Nam đã giảm còn 1,91 con/phụ nữ vào năm 2024; dự báo tiếp tục xuống khoảng 1,63 vào năm 2050 và 1,38 vào năm 2100.
GS-TS Nguyễn Thiện Nhân phân tích, dân số Việt Nam được dự báo đạt khoảng 110 triệu người, hoặc 107 triệu người vào năm 2050; đến năm 2100 còn khoảng 91 triệu người hoặc 88 triệu người, rồi tiếp tục thu hẹp trong các thế kỷ sau.
Ông lưu ý, điều đáng lo không nằm ở mức giảm trong ngắn hạn, mà ở xu hướng suy giảm kéo dài qua nhiều thế hệ. Khi mức sinh đã xuống thấp và duy trì lâu dài, việc đưa trở lại mức thay thế sẽ rất khó khăn.
Vì vậy, bài toán dân số cần được nhìn như một vấn đề phát triển dài hạn, không chỉ là chuyện sinh ít hay sinh nhiều trong từng năm.
Đặt trong bối cảnh rộng hơn, GS-TS Nguyễn Thiện Nhân cho biết mức sinh toàn cầu cũng đang giảm mạnh: từ 2,23 con/phụ nữ năm 2020 xuống mức dự báo 2,1 vào năm 2030; 1,83 vào năm 2050 và 1,59 vào năm 2100.
Theo GS-TS Nguyễn Thiện Nhân, hệ quả nặng nề của mức sinh thấp kéo dài không chỉ là dân số giảm, mà còn là lực lượng lao động tương lai bị thu hẹp.
Với kịch bản mức sinh 1,5 con/phụ nữ, sau một thế hệ, tỷ lệ tái tạo lao động chỉ còn khoảng 71%; sau hai thế hệ còn 50,4%; sau ba thế hệ chỉ còn 35,8%.
Nói cách khác, mức sinh thấp kéo dài sẽ làm nguồn lao động co lại rất nhanh. Nếu kéo dài 5 thế hệ, tỷ lệ này chỉ còn khoảng 18%; sau 6 thế hệ còn khoảng 12,8%.
Ông nhấn mạnh, GDP phụ thuộc vào 2 yếu tố cốt lõi: số lao động làm việc và năng suất lao động. Khi lao động giảm, nền kinh tế muốn duy trì tăng trưởng buộc phải nâng năng suất đủ mạnh để bù đắp; nếu không, tăng trưởng sẽ chậm lại, thậm chí trì trệ.
Theo báo cáo, dân số trong tuổi lao động của Việt Nam sẽ đạt đỉnh 66,59 triệu người vào năm 2035; sau đó giảm còn 44,87 triệu người vào năm 2100 (tức giảm gần 33%).
Cùng với đó, Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn “xã hội đã già” từ năm 2025 và có thể trở thành “xã hội siêu già” từ năm 2040.
Theo giáo sư Thiện Nhân, đây không chỉ là áp lực an sinh, mà còn là nguy cơ làm chậm tăng trưởng GDP và GDP/người trong giai đoạn dài hạn.
GS-TS Nguyễn Thiện Nhân cho biết, nhiều nước phát triển và nền kinh tế lớn như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc đã hoặc đang đi qua quỹ đạo tương tự: mức sinh giảm sâu, lao động thu hẹp, dân số già hóa nhanh và tăng trưởng chịu sức ép.
Trong đó, Nhật Bản là trường hợp điển hình. Sau hơn 50 năm mức sinh dưới mức thay thế, Nhật Bản rơi vào giai đoạn già hóa sâu, lao động giảm từ năm 1996 và kinh tế trì trệ suốt 30 năm. Theo báo cáo, dân số Nhật Bản đến năm 2100 được dự báo chỉ còn khoảng 50 – 60 triệu người, và đến năm 2350 có thể chỉ còn khoảng 1 triệu người.
Tương tự, Hàn Quốc cũng là quốc gia có mức sinh thấp. Với mức sinh khoảng 0,75 con/phụ nữ, dân số Hàn Quốc được dự báo giảm gần 60% vào năm 2100. Tỷ lệ tái tạo lao động chỉ còn khoảng 35,7% – tức 10 lao động của thế hệ trước chỉ được thay bằng khoảng 3,6 lao động của thế hệ sau.
Theo giáo sư, kinh nghiệm quốc tế cho thấy việc kéo mức sinh trở lại là cực kỳ khó nếu không có chính sách sớm, đủ mạnh và triển khai trước khi lực lượng lao động bắt đầu suy giảm.
Giải pháp không thể chỉ dừng ở tuyên truyền, mà phải là một gói chính sách đồng bộ nhằm giảm gánh nặng sinh và nuôi con cho người trẻ.
Trong đó, cốt lõi nhất là bảo đảm người lao động có mức lương đủ sống để một gia đình 4 người có thể nuôi dạy 2 con đến tuổi trưởng thành.
Cùng với đó, cần tập trung vào các vấn đề then chốt như: thu nhập, nhà ở, giáo dục mầm non, điều kiện làm việc, thời gian chăm sóc con cái và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Theo ông, chính sách dân số không chỉ là chuyện của ngành y tế, mà liên quan trực tiếp đến kinh tế, lao động và an sinh xã hội. Nếu không có giải pháp kịp thời và mang tính đột phá, Việt Nam hoàn toàn có thể đi theo quỹ đạo mà nhiều quốc gia phát triển đã trải qua: dân số giảm, lao động thiếu hụt, già hóa tăng nhanh và áp lực an sinh ngày càng lớn.
CĐV kêu gọi Madam Pang giải cứu sao nhập tịch Thái Lan trước Asian Cup 2027
Ngôi sao mà CĐV Thái Lan đang kêu gọi Madam Pang giải cứu, chính là tiền đạo Jude Soonsup-Bell, hiện 22 tuổi, sinh ra và lớn lên ở Anh. Cầu thủ này gần đây quyết định chọn khoác áo đội tuyển Thái Lan thi đấu và nhập tịch nước này, nhờ có mẹ là người Thái Lan.
Trưởng thành từ Học viện của CLB Chelsea giai đoạn 2016 - 2021, Jude Soonsup-Bell từng ấp ủ hy vọng sẽ thi đấu ở giải Ngoại hạng Anh cho đội 1 Chelsea, sau đó là Tottenham, cũng như xa hơn là đội tuyển Anh sau khi đã khoác áo các đội trẻ từ U.15 đến U.19, nhưng đã bất thành. Sau thời gian đến Tây Ban Nha thi đấu cho CLB Cordoba, cầu thủ này đã trở về Anh khoác áo CLB hạng tư Grimsby Town.
Từ tháng 11.2025, Soonsup-Bell quyết định chuyển quốc tịch để được thi đấu cho đội tuyển Thái Lan. Đến nay, anh thi đấu 3 trận và ghi được 2 bàn. Anh cũng góp công lớn cho "Voi chiến" (biệt danh đội tuyển Thái Lan) trong trận thắng Turkmenistan tỷ số 2-1 mới đây để giành vé dự Asian Cup 2027, khi là người kiến tạo cơ hội cho trung vệ Manuel Bihr ghi bàn quyết định ở phút 89.
Mặc dù vậy, sau khi trở về Anh thi đấu cho Grimsby Town, Soonsup-Bell bị đội bóng này đẩy lên băng ghế dự mà không rõ lý do, trong khi anh đã hoàn toàn hồi phục chấn thương.
"Từ việc liên tục được đá chính và chơi hơn 60 phút trong nhiều trận đấu vào đầu năm, sau khi bình phục chấn thương khoảng một tháng nay, thời gian thi đấu của Soonsup-Bell đã giảm một cách đáng báo động. Gần đây nhất, trong trận thắng 2-0 trên sân khách trước đối thủ Crawley Town FC vào ngày 6.4, anh chỉ được CLB Grimsby Town điền tên vào danh sách dự bị. Và thậm chí còn không được tung ra sân một phút nào.
Tình huống này hoàn toàn trái ngược với màn trình diễn ấn tượng của Soonsup-Bell với đội tuyển Thái Lan, nơi gần đây anh đã đóng vai trò là người hùng, góp phần vào bàn thắng quyết định giúp "Voi chiến" đánh bại đối thủ Turkmenistan để giành vé dự Asian Cup 2027 tại Ả Rập Xê Út", Siamsport bày tỏ và thêm rằng, rất nhiều CĐV Thái Lan đang rất sốt ruột và kêu gọi Madam Pang phải hành động để giải cứu cầu thủ con cưng của họ.
Madam Pang, từ trước khi ra ứng cử tranh chức Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Thái Lan (FAT), liên tục đến Anh để thuyết phục Soonsup-Bell trở về thi đấu cho đội tuyển Thái Lan.
Theo Siamsport, có nhiều lý do CLB Grimsby Town gây sốc với quyết định "đẩy Soonsup-Bell lên ghế dự bị", đó có thể là do hợp đồng của cầu thủ này sắp hết hạn vào ngày 30.6 tới, hoặc cũng có khả năng vì vấn đề chiến thuật.
Nhưng bất kể vì lý do nào, việc Soonsup-Bell ít thi đấu, đối mặt tình thế khó khăn cho sự nghiệp ở nước Anh, đều gây ảnh hưởng lớn đến đội tuyển Thái Lan đang trong quá trình chuẩn bị lực lượng hùng hậu để hướng đến Asian Cup 2027.
"Soonsup-Bell hiện nay là niềm hy vọng số 1 trên hàng công của đội tuyển Thái Lan, sau khi các cầu thủ quan trọng khác như Supachok Sarachat hay Supachai Chaided đều xuống phong độ. Trong khi những trụ cột còn lại như Chanathip Songkrasin, Sarach Yooyen hay Theerathon Bunmathan đều đã lớn tuổi, từ 32 đến 36 tuổi", theo Siamsport.
Bình xét sai 442 hồ sơ mua nền tại tuyến dân cư vượt lũ Cái Côn ở Cần Thơ
Ngày 12.4, tin từ Thanh tra thành phố Cần Thơ cho biết, cơ quan này vừa có kết luận thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về bình xét các hộ dân được mua nền trả chậm trong tuyến dân cư vượt lũ Cái Côn trên địa bàn thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang cũ (nay là phường Đại Thành, thành phố Cần Thơ).
Dự án tuyến dân cư vượt lũ Cái Côn được Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang (cũ) phê duyệt năm 2008, triển khai trên diện tích hơn 205.000 m2, tại 2 xã Đại Thành và Tân Thành của thành phố Ngã Bảy. Tổng mức đầu tư của dự án hơn 60,7 tỉ đồng, mục tiêu là đáp ứng nhu cầu di dời, ổn định đời sống cho các hộ dân trong khu vực sạt lở nguy hiểm.
Dự án khởi công năm 2009, hoàn thành vào tháng 4.2011. Sau đó, UBND thành phố Ngã Bảy (cũ) tiến hành bình xét 22 đợt. Tổng số nền được giao cho các đối tượng ưu tiên là 860 nền, hiện đã giao 835 nền. Tổng số tiền phải thu từ 835 nền hơn 21,6 tỉ đồng. Đến nay, địa phương thu được 75 nền nộp ngân sách nhà nước (hơn 1,8 tỉ đồng), còn 760 nền trả chậm chưa thu (hơn 19,7 tỉ đồng).
Thanh tra Cần Thơ đã tiến hành kiểm tra 835 hồ sơ đề nghị bình xét các hộ dân được mua nền trả chậm trong tuyến dân cư vượt lũ Cái Côn. Kết quả, có 442 hồ sơ bình xét sai đối tượng ưu tiên và thứ tự ưu tiên 4.
Theo đó, có 340 hồ sơ đánh sai thứ tự ưu tiên 4. Theo hướng dẫn của Sở Xây dựng tỉnh Hậu Giang (cũ), đối tượng ưu tiên 4 chỉ dành cho những trường hợp thuộc giai đoạn 1 nhưng chưa được bố trí nền. Tuy nhiên, thực tế dự án tuyến dân cư vượt lũ Cái Côn không có giai đoạn 1. Việc hội đồng bình xét áp dụng sai quy định này đã làm đảo lộn thứ tự, tước đi cơ hội của những người xứng đáng được hưởng ưu tiên 1, 2 và 3 trước đó.
Bên cạnh đó, UBND thành phố Ngã Bảy (cũ) đã bình xét sai, dẫn đến việc ban hành quyết định giao nền không đúng đối tượng ưu tiên cho 102 trường hợp. Trong danh sách này có 23 hồ sơ là hộ nghèo, khó khăn về nhà ở, gia đình chính sách, cựu chiến binh; 8 hồ sơ là thành viên hộ hoặc tách hộ cùng thời điểm bình xét; 27 hồ sơ là cán bộ, công chức, viên chức; 44 hồ sơ là nhà ở không nằm ven sông, kênh, rạch, trên ruộng, ngập úng.
Lý giải về những sai lệch này, cơ quan thanh tra cho biết, hội đồng bình xét các cấp của thành phố Ngã Bảy (cũ) đã không nắm vững các quy định pháp luật. Bên cạnh đó, một nguyên nhân khách quan được đưa ra là sau khi dự án hoàn thành, nhiều đối tượng thuộc diện ưu tiên thật sự lại từ chối vào ở do khu dân cư thiếu sinh kế bền vững.
Để lấp đầy dự án, hội đồng bình xét đã tự ý mở rộng đối tượng khi chưa được sự chấp thuận của Ban chỉ đạo và UBND tỉnh Hậu Giang (cũ). Hành vi tự "xé rào" này không chỉ gây mất công bằng xã hội, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của chính quyền địa phương trong việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội.
Từ cơ sở này, Thanh tra thành phố Cần Thơ kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo xử lý, kiểm điểm làm rõ trách nhiệm đối với hội đồng bình xét các xã, phường và thành phố Ngã Bảy (cũ) có liên quan đến tuyến dân cư vượt lũ Cái Côn.
