Ngay sau khi bài viết Dự báo dân số Việt Nam năm 2200 còn 46 triệu người, ‘siêu già’ từ năm 2040 đăng trên Báo Thanh Niên (ngày 9.4.2026) – chủ đề này đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của độc giả với hàng trăm lượt tương tác trên fanpage của báo cùng nhiều bình luận dưới bài viết và trên mạng xã hội. Đáng chú ý, câu chuyện dự báo dân số giảm mạnh vẫn tiếp tục là chủ đề chưa hạ nhiệt được đông đảo bạn đọc bàn luận.
Bên cạnh mối quan tâm về dự báo dân số Việt Nam và xu hướng già hóa dân số tại nhiều quốc gia phát triển trong tương lai, không ít bạn đọc đã thẳng thắn chia sẻ về bài toán sinh con, nuôi con giữa bối cảnh chi phí ngày càng cao.
Đáng chú ý, bạn đọc “CK Nguyen” đưa ra một phép tính khá chi tiết về chi phí nuôi dạy con tại đô thị lớn như TP.HCM. Theo bạn đọc này, ngay cả trong kịch bản chi tiêu tiết kiệm, để nuôi 1 con từ nhỏ đến hết đại học, gia đình cũng phải chuẩn bị khoảng 1,2 – 1,8 tỉ đồng; nếu nuôi 2 con, số tiền có thể lên tới 2,4 – 3,6 tỉ đồng.
Trong đó, giai đoạn 6 – 18 tuổi được xem là tốn kém nhất, với tổng chi phí ước tính khoảng 600 triệu – 1,2 tỉ đồng, chưa kể những khoản khác như học thêm, học ngoại ngữ, kỹ năng, thiết bị học tập hay chăm sóc sức khỏe. Riêng 4 năm đại học, học phí và sinh hoạt cũng có thể tiêu tốn thêm khoảng 200 – 500 triệu đồng.
Từ phép tính này, bạn đọc CK Nguyen cho rằng đây mới chỉ là mức chi tối thiểu, qua đó bày tỏ nỗi lo trước áp lực tài chính kéo dài trong hành trình sinh con, nuôi dạy con.
Bạn đọc “Minh Nguyen” chia sẻ rất yêu trẻ nhưng chần chừ trước quyết định sinh con. Theo bạn đọc này, nuôi con không chỉ là lo ăn học, mà còn cần thời gian, công sức để đồng hành, dạy dỗ con nên người. Đồng thời, bạn đọc cho rằng việc sinh con không thể trông chờ vào suy nghĩ “trời sinh voi, trời sinh cỏ”.
“Có những điều không thể giải quyết chỉ bằng tiền. Phải lo được cho con thì tôi mới dám sinh, không chỉ đủ điều kiện kinh tế, mà còn phải có thời gian để chăm sóc, đồng hành và dạy dỗ con”, bạn đọc bày tỏ.
Trong khi đó, bạn đọc “Hung Cuong” nhắc đến thực tế thu nhập còn thấp là rào cản lớn khiến nhiều người không dám sinh con. Theo bạn đọc này, với mức thu nhập khoảng 6 triệu đồng/tháng, việc trang trải cuộc sống cá nhân đã không dễ, nên chuyện lập gia đình, sinh con và bảo đảm điều kiện nuôi dạy con càng trở thành bài toán khó. “Ngay cả nuôi bản thân còn chật vật nên chuyện sinh con càng khó tính toán”, bạn đọc bày tỏ.
Chị Ái Trinh (30 tuổi, ở phường Thủ Đức, TP.HCM) hiện đã có 2 con nhỏ, cho biết từng nghĩ đến chuyện sinh thêm con thứ ba. Thế nhưng, mong muốn ấy phải gác lại trước áp lực áp lực kinh tế và thời gian.
Theo chị Trinh, nỗi lo lớn nhất không chỉ là chuyện sinh thêm một đứa trẻ, mà là làm sao bảo đảm điều kiện nuôi dạy con chu đáo trong bối cảnh chi phí sống ở đô thị ngày càng đắt đỏ.
“Vợ chồng tôi đều đi làm, thu nhập không thấp nhưng chi phí nuôi 2 con đã rất lớn, từ học hành, ăn uống đến các khoản phát sinh. Nếu sinh thêm, tôi không chắc có đủ thời gian chăm sóc con hay không, chưa kể áp lực công việc và nguy cơ ảnh hưởng thu nhập”, chị Trinh nói.
Còn bạn đọc Trung Nguyên chia sẻ: khi bàn về chuyện sinh con, điều nên đặt lên trước là làm sao để một đứa trẻ được sinh ra trong hạnh phúc, chứ không phải sinh con như một chỗ dựa để cha mẹ thấy yên lòng hơn về sau. Theo bạn đọc này, đó là hai cách nghĩ hoàn toàn khác nhau…
Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM cho rằng chuyện sinh con ngày nay không còn chỉ là việc riêng của mỗi gia đình, mà gắn trực tiếp với quy mô lao động, quy mô dân số và sự phát triển bền vững của đất nước. Theo ông, người lao động có “vai trò kép”: vừa trực tiếp tạo ra của cải cho xã hội, vừa tạo ra thế hệ lao động tiếp theo cho đất nước.
Ông nhấn mạnh, một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thu nhập không theo kịp chi phí nuôi con. Theo phân tích của ông, tại nhiều nước vẫn còn khoảng 35 – 45% người lao động có mức lương dưới ngưỡng đủ sống tối thiểu – tức mức lương thấp nhất để một gia đình có 2 người đi làm có thể nuôi 2 vợ chồng và 2 con, cho con đi học đến 18 tuổi và học được một nghề. Với mức thu nhập đó, họ không đủ điều kiện tài chính để sinh và nuôi 2 con đến tuổi trưởng thành.
Theo ông Nhân, cái gốc của câu chuyện ngại sinh con nằm ở chỗ đã sinh thì phải nuôi được, dạy cho tử tế. Người trẻ sẽ không sinh hoặc chỉ sinh 1 con nếu chưa có đủ những điều kiện cần thiết như thu nhập đủ sống và chỗ ở phù hợp.
Ông nêu rõ: “Họ làm như vậy là đúng quy luật của cuộc sống hiện nay: không nuôi con được tử tế thì đừng sinh con, khác với quan niệm hơn 100 năm trước: trời sinh voi, trời sinh cỏ. Nhưng khi mà một đất nước trên dưới 40% số gia đình hoặc phụ nữ không sinh con hoặc chỉ sinh 1 con, còn hầu hết các gia đình còn lại chỉ sinh 2 con, thì mức sinh bình quân của cả nước không bao giờ đạt mức thay thế 2,1 con. Tỷ lệ tái tạo lao động của đất nước luôn nhỏ hơn 100%”.
Ông cũng phân biệt rõ giữa lương tối thiểu và lương đủ sống tối thiểu. Nếu lương tối thiểu chỉ giúp người lao động tự nuôi bản thân, còn muốn yên tâm sinh con, nuôi con và duy trì một gia đình ổn định, phải có mức lương đủ sống cho cả gia đình.
Bên cạnh đó, từ việc khảo sát hàng loạt công bố, ông Nhân cho rằng mức sinh thấp kéo dài không chỉ do gánh nặng chi phí sống, thiếu dịch vụ chăm trẻ, thời gian làm việc quá dài hay điều kiện lao động chưa thuận lợi cho phụ nữ, mà còn bắt nguồn từ sự suy giảm cả động lực cá nhân lẫn động lực xã hội đối với hôn nhân và sinh con.
Ông chỉ ra xu hướng “3 không” trong một bộ phận thanh niên: không kết hôn, không sinh con, không thấy có trách nhiệm phải kết hôn và sinh con. Từ đó, ông Nhân cho rằng các chính sách khuyến sinh sẽ khó hiệu quả nếu không xử lý đúng các điểm nghẽn cốt lõi.
Theo ông, nhiều Chính phủ đã chi hàng tỉ, chục tỉ USD mỗi năm để khuyến khích kết hôn và sinh con, nhưng mức sinh vẫn tiếp tục giảm. Nguyên nhân là các chương trình hỗ trợ này có tác dụng rất hạn chế, do mức hỗ trợ quá nhỏ so với nhu cầu tài chính để nuôi dạy 2 con đến tuổi trưởng thành.
Ông lý giải, nhiều Chính phủ đã chi rất nhiều chi phí để khuyến khích kết hôn, sinh con nhưng hiệu quả vẫn hạn chế do mức hỗ trợ còn quá nhỏ so với gánh nặng thực tế, trong khi các vấn đề nền tảng chưa được giải quyết. Đó là thu nhập của một bộ phận người dân không đủ nuôi 2 con ăn học đàng hoàng tới 18 tuổi; thiếu trường mầm non công lập với chi phí vừa phải; chi phí nhà quá cao; bất bình đẳng giới tồn tại dai dẳng trong việc nhà và trả lương.
Bên cạnh đó là điều kiện làm việc khắc nghiệt với phụ nữ, khiến cơ hội thăng tiến bị ảnh hưởng tiêu cực khi họ có con; chi phí điều trị vô sinh cao, vượt quá khả năng chi trả của nhiều cặp vợ chồng; môi trường xã hội chưa thân thiện với trẻ em và phụ nữ làm mẹ.
Ngoài ra, nhiều nơi cũng chưa có nội dung giáo dục về trách nhiệm công dân đối với tương lai, sự phát triển của đất nước, cũng như giáo dục về hạnh phúc gia đình và cách xây dựng gia đình hạnh phúc.
Theo chỉ đạo của Tổng thống Putin, Bộ trưởng Quốc phòng Nga ra lệnh cho Tổng tham mưu trưởng Valery Gerasimov "tạm ngừng các hoạt động quân sự trên mọi hướng". Tuy nhiên, trong thời gian này, các đơn vị vẫn trong tư thế sẵn sàng ứng phó mọi khiêu khích và hành động vũ lực từ đối phương. Trước thông tin trên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận phía Ukraine sẽ tuân thủ thời gian theo thông báo của Moscow.
Theo TASS, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho hay Nga không thảo luận trước với Mỹ về lệnh ngừng bắn mới nhất, và việc này cũng không liên quan đến khả năng nối lại các cuộc đàm phán ba bên về giải pháp hòa bình cho Ukraine. Trong khi đó, ông Kirill Dmitriev, Đặc phái viên của Tổng thống Nga, hôm qua ở Mỹ và gặp gỡ các quan chức của chính quyền Washington để bàn về thỏa thuận hòa bình và hợp tác kinh tế Mỹ - Nga, theo Reuters.
Tổng thống Zelensky cùng ngày nhận định từ nay cho đến tháng 9 sẽ là thời gian vô cùng khó khăn cho Ukraine vì nước này vừa đối mặt áp lực trên tiền tuyến, vừa xoay xở trên mặt trận ngoại giao để chấm dứt cuộc xung đột. Nhà lãnh đạo thừa nhận Mỹ hiện chưa sẵn sàng dành thêm nhiều thời gian cho tiến trình hòa bình Ukraine, thậm chí lo ngại Washington có thể rút khỏi nỗ lực hòa đàm nếu các bên không đạt được tiến triển. Các đối tác của Ukraine cũng đề nghị Kyiv giảm các cuộc tấn công nhằm vào ngành dầu mỏ Nga trong bối cảnh căng thẳng năng lượng vì chiến sự Trung Đông.
Ngày 11.4, lãnh đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi cho biết đã có văn bản gửi UBND các phường: Cẩm Thành, Nghĩa Lộ, Trương Quang Trọng và xã An Phú, đề nghị thông báo đến các hộ dân ngưng canh tác trong phạm vi đất bãi bồi, ven sông khu vực thượng lưu đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc để tránh thiệt hại khi tích nước, vận hành thử công trình.
Theo chủ đầu tư, đến nay dự án đã cơ bản hoàn thành các hạng mục giao thông và thủy lợi, đạt khoảng 95% khối lượng. Công trình cũng đã được tổ chức thông xe kỹ thuật, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.
"Hiện các đơn vị thi công được chỉ đạo tăng tốc hoàn thiện những phần việc còn lại, phấn đấu hoàn thành toàn bộ trước ngày 30.4 và tổ chức vận hành thử trước ngày 30.5. Sau đó, kiểm tra lại các hệ thống máy móc, điện. Khi nào ổn sẽ báo cáo UBND tỉnh Quảng Ngãi, các sở, ngành xin chủ trương vận hành thử nghiệm tích nước đập dâng", vị lãnh đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi cho biết thêm.
Để hạn chế thiệt hại cây trồng, hoa màu và tránh phát sinh khiếu nại khi tích nước, chủ đầu tư đề nghị các địa phương rà soát, sớm kết thúc các hợp đồng cho thuê đất (nếu có), đồng thời thông báo người dân chủ động thu dọn toàn bộ cây cối, hoa màu trên đất bãi bồi, ven sông thuộc khu vực thượng lưu công trình. Thời hạn hoàn thành việc thu dọn trước ngày 30.6.
Tại phường Trương Quang Trọng, chính quyền địa phương đã phát đi thông báo yêu cầu các hộ dân đang canh tác trên đất bãi bồi ven sông khẩn trương thu dọn tài sản, hoa màu nhằm tránh thiệt hại khi công trình vận hành thử, tích nước.
Thông báo nêu rõ, trường hợp các hộ dân không chấp hành, mọi thiệt hại liên quan đến cây trồng bị ảnh hưởng do việc vận hành công trình sẽ không được xem xét, giải quyết khiếu nại. Đồng thời, UBND phường giao các tổ dân phố tổ chức niêm yết công khai thông báo tại nhà sinh hoạt văn hóa; Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường tăng cường tuyên truyền để người dân nắm rõ và thực hiện.
Dự án đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc được phê duyệt năm 2018, tổng mức đầu tư gần 1.500 tỉ đồng, có chức năng kết hợp thủy lợi và giao thông.
Khi hoàn thành, đập dâng sẽ góp phần dâng nước tạo cảnh quan, hạn chế xâm nhập mặn, bổ sung nguồn nước sinh hoạt, đồng thời mở ra không gian phát triển đô thị khu vực trung tâm Quảng Ngãi và thúc đẩy giao thông đường thủy, đường bộ.
Công trình có tổng chiều dài khoảng 1.400 m, trong đó phần cầu dài hơn 970 m. Hệ thống cửa van phẳng được vận hành bằng xi lanh thủy lực, điều khiển tự động theo điều kiện thực tế, tích hợp chức năng xả đáy.
Ngoài ra, đập dâng còn được thiết kế với 4 khoang tràn kiểu phím piano và đường cá đi rộng 5 m, đảm bảo sự di chuyển của các loài thủy sản giữa thượng lưu và hạ lưu, góp phần duy trì hệ sinh thái sông Trà Khúc.
Một số hình ảnh PV Thanh Niên ghi nhận tại dự án đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc vào ngày 11.4:
Đại tá Tim Hawkins, người phát ngôn Bộ tư lệnh Trung tâm thuộc quân đội Mỹ, ngày 16/4 thông báo nước này đã bàn giao toàn bộ căn cứ lớn tại Syria trong khuôn khổ lộ trình chuyển giao "có tính toán và dựa trên điều kiện thực tế".
Dù vậy, quân đội Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ các đối tác địa phương trong hoạt động chống khủng bố, nhằm duy trì an ninh khu vực và bảo đảm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng không thể trỗi dậy trở lại.
Truyền thông địa phương cho biết Mỹ đã tổ chức ba đoàn xe với tổng cộng 200 phương tiện, chở trang thiết bị hạng nặng và các hệ thống phòng không về hướng biên giới Iraq.
Bộ Quốc phòng Syria cho biết quá trình bàn giao các cơ sở quân sự được thực hiện "trong khuôn khổ phối hợp đầy đủ" giữa chính phủ nước này và Mỹ. Dù rút khỏi những căn cứ chủ chốt, lực lượng Mỹ vẫn duy trì hiện diện hạn chế tại Qamishli và Hasakah thông qua hình thức văn phòng an ninh, cũng như tại căn cứ Istirahat al-Wazir.
"Khôi phục chủ quyền của nhà nước Syria đối với các khu vực trước đây nằm ngoài tầm kiểm soát, trong đó có vùng đông bắc và khu vực biên giới, là kết quả của nỗ lực liên tục nhằm thống nhất đất nước trong khuôn khổ một nhà nước duy nhất", Bộ Ngoại giao Syria cho hay.
Damascus cho biết quá trình rút quân diễn ra sau khi thỏa thuận giữa chính phủ Syria và Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd dẫn đầu được triển khai thành công, cùng với những tiến triển trong cuộc chiến chống tàn dư của IS.
Căn cứ Qasrak, từng là cơ sở lớn nhất của liên quân quốc tế chống IS tại đông bắc Syria, hiện được các đơn vị thuộc Sư đoàn 60 quân đội Syria quản lý.
Quá trình Mỹ rút quân khỏi Syria đã bắt đầu từ cuối tháng 2, được cho là một phần trong kế hoạch thu hẹp hiện diện quân sự của Washington tại nước này.
Mỹ đã rút lực lượng khỏi căn cứ al-Tanf ở miền đông Syria, gần biên giới Jordan. Các lực lượng Mỹ và đồng minh SDF cũng hoàn tất chuyển giao khoảng 5.700 nghi phạm IS từ các trại giam ở đông bắc Syria sang Iraq để xét xử.
Mỹ triển khai quân tại Syria những năm qua với nhiệm vụ chính là ngăn chặn sự hồi sinh của IS. Dù tổ chức này đã mất kiểm soát vùng lãnh thổ cuối cùng tại Syria từ năm 2019, các nhóm hoạt động ngầm vẫn tiến hành một số cuộc tấn công rải rác tại Syria, Iraq và các khu vực lân cận.
