Thời điểm đó, người dân các bản ở Sơn La quen xen canh cà phê với những cây truyền thống như sắn, ngô, lúa. Đến vụ thu hoạch, quả cà phê được thu hoạch xanh chín lẫn lộn, chất lượng quả chưa được quan tâm, giá cả thì phụ thuộc vào thương lái. Thu nhập bấp bênh từ loại cây này khiến nhiều hộ dân quyết định chặt bỏ để trồng thay thế bằng cây cam, bưởi, mận, xoài, nhãn.
Giữa bối cảnh đó, chị Cầm Thị Mòn (bản Mảy, xã Chiềng Chung cũ) cũng không khỏi đắn đo. Thế rồi, sau một chuyến tham quan Đắk Lắk, thấy người dân nơi đây có thu nhập cao từ việc trồng, chăm sóc cây cà phê, nhiều hộ đã thoát nghèo và làm giàu, chị Mòn quyết định giữ lại nương cà phê của gia đình. Chị bắt tay vào cải tạo đất, cắt tỉa, chăm bón phân theo đúng thời điểm sinh trưởng phát triển của cây.
Hành trình “thoát nghèo” của chị Mòn không đơn độc. Năm 2020, chị vận động 14 thành viên khác trong xã, lập nên Hợp tác xã (HTX) Ara-Tay Coffee, là tên ghép của giống cà phê Arabica nổi tiếng thơm ngon vùng Tây Bắc và “Tay” – tức là “người Thái”.
Nhờ sự hỗ trợ của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự đồng hành của Sở Nông nghiệp – Môi trường tỉnh Sơn La và tổ chức CARE, các thành viên HTX được tập huấn kiến thức từ trồng, chăm sóc, thu hái, bảo quản đến rửa, phơi, rang xay và đóng gói cà phê. Say mê học hỏi, các thành viên của HTX hiểu rằng đây là cơ hội đổi đời của họ.
Nâng niu từng quả cà phê thơm ngọt phơi dưới cái nắng vàng như mật ong, chị Cầm Thị Mòn tâm sự: “Chúng tôi không chỉ trồng cà phê, chúng tôi dành cho quả cà phê trên nương nhà mình cả trái tim và tâm huyết của những người làm vườn. Chúng tôi muốn kể câu chuyện để mọi người thưởng thức cà phê không chỉ biết đến đây là một loại thức uống, mà còn là câu chuyện của tình yêu và sự chăm sóc tận tình”.
Với tâm huyết dành cho cây cà phê, chị Cầm Thị Mòn khẳng định, Ara-Tay Coffee cam kết mang lại những gói cà phê “tử tế đến từng hạt”.
Để đảm bảo thực hiện lời hứa này, các thành viên HTX quyết tâm từ bỏ thói quen canh tác cũ, có hại cho đất và chất lượng quả cà phê.
Họ thay đổi thói quen “hái xô” quả xanh lẫn quả chín sang “hái chọn”, tức là chỉ hái quả chín. Mỗi hạt cà phê được chọn lọc kỹ càng, từ những quả chín đỏ nhất, đạt độ đường, để đảm bảo rằng mỗi ly cà phê đều chứa đựng hương vị ngọt ngào, đậm đà và tinh tế. Cùng việc áp dụng những kinh nghiệm quý học hỏi được, họ tin rằng đã đến lúc người Sơn La mang những “hạt cà phê tử tế” đến với người tiêu dùng.
Chị Lò Thị Thủy, thành viên trẻ của Ara-Tay Coffee, cho hay, bằng việc canh tác thân thiện với môi trường, không dùng hóa chất độc hại, bà con nhận thấy họ đang bảo vệ sức khỏe của chính người trồng cà phê và giữ gìn thiên nhiên tươi đẹp nơi đây.
Mường Chanh là vùng đất được thiên nhiên ưu đãi với khí hậu mát mẻ quanh năm, những nương đồi nằm ở độ cao trên 1.000 m so với mực nước biển, nhiệt độ chênh lệch trung bình trong ngày lên tới hơn 10 độ C. Đây là những điều kiện lý tưởng để hương vị và độ ngon của quả cà phê nơi đây đặc biệt hơn hẳn những nơi khác.
Từ chỗ diện tích ban đầu của 14 thành viên có khoảng 14 ha, đến nay, tổng diện tích vùng nguyên liệu của HTX Ara-Tay Coffee đã lên tới trên 70 ha. Hiện sản phẩm của HTX được bao tiêu ổn định theo đơn đặt hàng của các khách hàng trong nước và bước đầu tiến ra thị trường Hàn Quốc và Nhật Bản. Vụ sản xuất năm 2025, HTX đạt khoảng 90 tấn cà phê quả tươi, cho khoảng 7 tấn cà phê nhân xanh và sản phẩm khác.
Thương hiệu cà phê bột Honey và Natural, trà cascara từ vỏ quả cà phê đã và đang được người tiêu dùng đón nhận và đánh giá cao, nhiều năm liền được công nhận sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh Sơn La.
Đáng chú ý, bên cạnh ấn tượng mà cà phê Arabica Sơn La tạo ra được trên thị trường trong nước và quốc tế, cùng ưu tiên thúc đẩy canh tác bền vững, Ara-Tay Coffe tuy là “tân binh” song đã dần khẳng định được tên tuổi và vị trí, được biết đến như một điểm sáng chuyên sản xuất cà phê Arabica chất lượng cao do người Thái trồng tại tỉnh Sơn La.
Và họ, những “người kể câu chuyện về cà phê Sơn La”, vẫn đang ngày ngày cần mẫn đưa cà phê Ara-Tay đến người tiêu dùng bằng cả tấm lòng. Không chỉ sản xuất cà phê, họ còn vun đắp niềm tự hào của người Thái Sơn La, hướng tới xây dựng một thương hiệu, một tương lai bền vững cho thế hệ mai sau.
Nội dung trên được đề cập tại Thông tư về chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông, do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ giữa tháng 4.
Theo đó, ngoài yêu cầu có bằng đại học phù hợp với chuyên ngành, giáo viên phải có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp, tùy bậc học (tiểu học, THCS, THPT).
Đây là yêu cầu bắt buộc, với cả giáo viên văn hóa và các môn Nghệ thuật, Giáo dục thể chất, Ngoại ngữ, Tin học, Công nghệ, Tiếng dân tộc thiểu số.
Chứng chỉ mới sẽ thay cho chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp theo hạng I, II, III hoặc theo bậc tiểu học, THCS, THPT hiện nay. Song, những thầy cô được cấp chứng chỉ cũ trước ngày 31/12/2026 sẽ được xác định tương đương, không cần thi mới.
Trường hợp chưa có mà mới được tuyển dụng, tiếp nhận hoặc thay đổi vị trí việc làm sau ngày Thông tư có hiệu lực, giáo viên phải học và có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp. Chương trình học do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, kéo dài không quá 6 tuần, theo Nghị định 93 của Chính phủ.
Hiện cả nước có khoảng 1,05 triệu giáo viên mầm non, phổ thông hưởng lương từ ngân sách, từ 4,91 đến 15,87 triệu đồng mỗi tháng, chưa gồm phụ cấp.
Trước đây, chứng chỉ bồi dưỡng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được chia theo hạng giáo viên (I, II, III). Mỗi lần xét thăng hạng, tăng lương, thầy cô phải học và thi một chứng chỉ tương ứng, chi phí phổ biến khoảng 4-6 triệu đồng. Tuy nhiên, từ tháng 5/2023, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định chỉ còn một chứng chỉ chung với tất cả giáo viên, theo cấp (mầm non, tiểu học, THCS, THPT).
Cộng đồng người dùng xe hai bánh tại Việt Nam đang chú ý tới loạt hình ảnh thực tế được cho là mẫu xe máy điện mới của Dat Bike, mang tên ERA, xuất hiện trên mạng xã hội. Đây hiện vẫn chỉ là thông tin suy đoán, hãng chưa đưa ra bất kỳ xác nhận chính thức nào.
Từ các hình ảnh lan truyền, có thể nhận thấy mẫu xe mới khác biệt đáng kể so với ngôn ngữ thiết kế thể thao của dòng Quantum. Xe sở hữu kiểu dáng thực dụng với các đường nét bo tròn, gợi liên tưởng tới nhóm xe tay ga phổ thông, đặc biệt là Honda Lead. Điều này cho thấy khả năng Dat Bike đang hướng tới tệp khách hàng đại chúng và người dùng đô thị.
Một trong những điểm đáng chú ý là không gian lưu trữ. Hình ảnh rò rỉ cho thấy cốp xe có dung tích lớn, được tối ưu cả chiều sâu và chiều rộng, đủ để chứa mũ bảo hiểm full-face cùng nhiều vật dụng cá nhân. Thiết kế này cho thấy sản phẩm có thể nhắm tới nhóm người dùng đề cao tính tiện dụng, trong đó có khách hàng nữ.
Sàn phẳng, cốp lớn và yên rộng sẽ là lợi thế khi sử dụng đi lại hằng ngày phải chở nhiều đồ - Ảnh: Facebook
Ngoài ra, xe được trang bị sàn để chân phẳng, móc treo đồ trung tâm và hộc chứa đồ phía trước, tăng tính linh hoạt trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Về trang bị, mẫu xe xuất hiện với cụm đèn hậu kích thước lớn. Khu vực điều khiển sử dụng màn hình LCD kỹ thuật số, có khả năng hiển thị các thông số vận hành tương tự các sản phẩm hiện tại của hãng.
Ở góc độ kỹ thuật, hình ảnh phần thân dưới cho thấy xe sử dụng động cơ điện đặt giữa, kết hợp truyền động bằng dây curoa thay vì động cơ đặt trong bánh. Cấu hình này thường giúp xe vận hành êm ái hơn, giảm tiếng ồn và cải thiện độ ổn định, đồng thời thuận tiện trong bảo dưỡng. Xe sử dụng bộ vành đúc đa chấu.
Theo bảng thông số được cho là của dòng ERA đang lan truyền, mẫu xe này có thể có hai phiên bản gồm ERA E1 (cao cấp) và ERA E2 (tiêu chuẩn). Trong đó bản cao cấp có thể đạt quãng đường di chuyển khoảng 150km mỗi lần sạc và tốc độ tối đa 80km/h, trong khi bản tiêu chuẩn đạt khoảng 100km. Cả hai phiên bản được cho là sử dụng pin LFP.
Về giá bán, mức giá đồn đoán dao động từ dưới 35 triệu đồng đến gần 44 triệu đồng tùy phiên bản. Nếu các thông tin này được xác nhận, đây có thể là lựa chọn cạnh tranh trong phân khúc xe máy điện phổ thông tại Việt Nam, đáp ứng nhu cầu về tính tiện dụng, công nghệ và hiệu quả vận hành.
Kỳ thủ Đầu Khương Duy hiện đang dẫn đầu Giải Bangkok Chess Club Open 2026 với phong độ cực kỳ ấn tượng.
Sau 7 vòng đấu, kỳ thủ 15 tuổi giành được 6 điểm (thắng 5, hòa 2) và đạt hiệu suất thi đấu tương đương một siêu đại kiện tướng (2.697) - trong đó có chiến thắng vang dội trước cựu kỳ thủ top 10 thế giới Loek van Wely.
Để đạt được chuẩn đại kiện tướng (GM) thứ hai, Khương Duy đã hoàn thành điều kiện khó nhất là đối đầu với 3 đại kiện tướng từ 3 quốc gia khác nhau và duy trì hiệu suất trên 2.600.
Giờ đây cậu chỉ cần giành thêm tối thiểu 0,5 điểm trong 2 vòng đấu cuối cùng là chính thức cán mốc cột mốc quan trọng này.
Tại ván 8, Đầu Khương Duy sẽ chạm trán hạt giống số 2 Jacobson (Elo 2590) tại bàn số 1.
Ngoài chuẩn GM, kỳ thủ sinh năm 2011 còn mục tiêu cao hơn là vô địch giải đấu khi vẫn độc chiếm ngôi đầu với 6/7 điểm.
Không chỉ có Khương Duy, nhiều kỳ thủ trẻ của Việt Nam cũng tham dự giải đấu tại Thái Lan như Đinh Nho Kiệt, Dương Vũ Anh, Nguyễn Tùng Quân,...
Đáng chú ý là trường hợp của kỳ thủ Phạm Trần Gia Phúc. Dù đang có được 5 điểm, nhưng việc bị xếp cặp thi đấu với một đối thủ có Elo 2303 ở vòng 8 đã đẩy kỳ thủ trẻ này vào thế khó.
Với hiệu suất thi đấu hiện tại là 2546, Gia Phúc buộc phải giành chiến thắng tuyệt đối trong cả hai ván còn lại để nuôi hy vọng.
Tuy nhiên quyền tự quyết không hoàn toàn nằm trong tay kỳ thủ sinh năm 2009. Bởi nếu đối thủ ở vòng cuối không có mức Elo đủ cao (từ 2396 trở lên) thì dù có thắng hết cả 2 trận, việc giành chuẩn GM tại giải lần này của Gia Phúc sẽ trở nên vô nghĩa.
