Dàn sao ‘thế hệ mới’ của điền kinh Việt Nam tỏa sáng rực rỡ ở giải danh giá

Thú vui uống trà được hình thành từ khi ba còn là một chàng trai trẻ. Trải qua bao năm tháng gian khó, dù cuộc sống có vô vàn thay đổi, nhưng ly trà buổi sớm của ba thì vẫn vậy: đậm đà, bền bỉ và nhịp nhàng với thời gian.

Sáng nào cũng vậy, khi cả xóm còn chìm trong giấc ngủ, khi màn sương còn trĩu nặng trên những tán dừa ngoài ngõ, thì ba tôi đã thức giấc.

Loại trà ba uống là trà bánh ú, thứ trà được gói giản dị trong lớp giấy trắng kiểu hình tam giác đặc trưng của những hiệu trà thủ công.

Ba pha trà rất đậm. Ở quê tôi, người ta gọi vui là "trà quạu" - thứ trà mà ai không quen uống sẽ phải nhăn mặt vì vị đắng chát nơi đầu lưỡi. Nhưng với ba, cái đắng ấy lại là cái ngon.

Ông thường nhấp từng ngụm nhỏ, chậm rãi, như thể đang nếm cả vị của thời gian. Bên cạnh chén trà nóng là vài miếng mứt thèo lèo, mứt dừa hay chút bánh ngọt gì đó, đủ để cân bằng cái đắng, làm dịu đi dư vị nơi cổ họng.

Khi trà đã được rót đầy bình, ba mở chiếc cassette cũ, rất khẽ, vừa đủ nghe. Những làn điệu cải lương, vọng cổ quen thuộc cất lên, khi trầm khi bổng, như đưa ba trở về một miền ký ức xa xăm. Ba ngồi đó, lặng lẽ, mắt nhìn xa xăm, tay nâng chén trà, thả hồn vào những âm thanh ngân nga, vào những câu ca chan chứa tình người.

Hết một bình trà, thời gian giục ba về thực tại. Ba đứng dậy, vội vàng tìm cây chổi quét sân. Những nhịp chổi đều đặn quét qua từng chiếc lá rụng, chuẩn bị cho một ngày mới tinh tươm.

Có những hôm, khoảng sân không còn chiếc lá khô nào vương lại, người đàn ông 80 tuổi này lại cố moi những chiếc lá tre, lá bàng nằm sâu trong kẽ đất cho sạch. Khi đã "tẩy trang" cho mặt sân, ba tập vài động tác thể dục nhẹ nhàng.

Mẹ tôi cũng thích uống trà (thói quen ấy ảnh hưởng từ ba), nhưng thường dậy trễ hơn một chút. Khi ba đã pha xong bình trà thứ hai, mẹ mới bước ra hiên nhà, ngồi xuống cạnh ba, nhấp vài hớp trà nóng.

Hai người không nói nhiều, chỉ vài câu hỏi han đơn giản, nhưng trong cái tĩnh lặng ấy lại có một sự gắn bó rất đỗi bình yên. Chén trà không chỉ là thức uống, mà còn là sợi dây nối kết hai con người đã đi cùng nhau qua cả một đời người.

Thỉnh thoảng, vào những buổi sáng đẹp trời, vài chú, vài bác trong xóm - những người bạn cũ từng một thời khoác áo lính như ba - lại đạp xe đến. Họ tụ tập dưới mái hiên, bên ấm trà nóng, kể cho nhau nghe chuyện ngày xưa, chuyện chiến khu...

Những câu chuyện có khi hào hùng, có khi giản dị, lắm lúc bi ai, nhưng đó là gia tài rực rỡ của một đời binh nghiệp. Vui nhất là những lúc họ bày bàn cờ tướng ra. Vừa uống trà, vừa đánh cờ, vừa tranh luận rôm rả.

Có khi cao trào, tiếng cười vang lên giòn giã, có khi lại "giận dỗi" vì một nước cờ thua. Nhưng cái giận ấy cũng chóng qua, như làn khói trà bay lơ đãng. Hôm sau, họ lại tụ họp, lại cười nói như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Tình bạn của những người già, giản dị mà bền chặt như vậy.

Không chỉ buổi sáng, mà bất cứ lúc nào thấy khát hay có điều gì suy tư, ba lại tìm đến trà. Thậm chí khi vác cuốc ra đồng, nghỉ trưa trên cánh võng, ba đều mang bình trà theo bầu bạn. Trà dường như trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của ba.

Có những đêm khuya, khi tuổi già khiến giấc ngủ trở nên chập chờn, những cơn nhức khớp kéo về theo gió lạnh, ba lại lặng lẽ dậy, pha một bình trà nóng. Ngồi một mình trong đêm tĩnh, nhấp từng ngụm trà, ba như đang đối thoại với chính mình.

Để giữ cho trà luôn nóng, tránh lãng phí, ba còn tự tay làm một chiếc "bình giữ nhiệt" rất đặc biệt. Ba chọn một trái dừa khô to, ướm thử sao cho lớn hơn bình trà một chút, rồi cưa theo tỉ lệ 1:2, gọt cho bằng đít, khoét ruột, đánh bóng bằng véc ni.

Thế là có ngay một chiếc vỏ bọc giữ nhiệt mộc mạc mà hiệu quả. Hình ảnh ấy - trái dừa khô ôm lấy ấm trà - là một nét quen thuộc của xứ dừa quê tôi, gợi lên biết bao ký ức thân thương.

Thú vui uống trà của ba cứ thế dịu dàng trôi theo năm tháng. Đến khi giật mình ngoảnh lại thì ba đã trên bát tuần. Không ồn ào, không cầu kỳ, chỉ là những buổi sớm tinh mơ, những chén trà đậm vị, những câu vọng cổ ngân nga, những ván cờ dở dang và những câu chuyện không bao giờ cũ.

Ba vẫn một mình dậy sớm, cần mẫn pha trà, giữ thói quen tập thể dục, giữ cho mình một nhịp sống đều đặn và an yên. Có lẽ cũng nhờ những ly trà ấy mà ba luôn khỏe mạnh, minh mẫn, sống vui cùng con cháu.

Nhưng hơn cả, thú vui ấy dạy cho tôi hiểu về một cách sống: chậm rãi, sâu lắng và trân trọng từng khoảnh khắc nhỏ bé của đời thường. Trong vị đắng của trà, ba đã tìm thấy vị ngọt của cuộc đời. Và trong làn khói trà mỏng manh lơ lửng, tôi thấy hiện lên cả một miền ký ức gian truân của ba.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tại Ngày hội việc làm sáng 19/4, PGS. TS Huỳnh Đăng Chính, Phó giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST), cho biết trong đó, số ra nước ngoài làm việc chiếm khoảng 10-15%.

So với khảo sát năm 2024 của trường, tỷ lệ tăng ít nhất 3%. Theo ông Chính, nhóm này thăng tiến nhanh, có vị trí cao sau khoảng ba tháng làm việc với thu nhập "rất tốt".

"Điều đó cho thấy sinh viên Bách khoa vững kiến thức nền tảng, năng lực ngoại ngữ, khả năng thích ứng và tiếp thu văn hóa doanh nghiệp nhanh", ông nói.

Với số còn lại, phần lớn làm việc cho các công ty của Việt Nam, startup, viện nghiên cứu, trường đại học, cao đẳng, tổ chức phi chính phủ... Khoảng 5-10% học tiếp thạc sĩ, tiến sĩ, cả trong nước và quốc tế.

Theo ông Chính, từ con số thống kê, Đại học Bách khoa Hà Nội xây dựng chiến lược tăng tỷ lệ sinh viên làm việc ở các doanh nghiệp trên toàn cầu. Điều này sẽ tạo ra thế hệ tương lai có khả năng học hỏi, thích ứng ở các điều kiện khác nhau, sau đó quay lại giúp phát triển đất nước.

Một trong những giải pháp là gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, đồng hành trong đào tạo, nghiên cứu, phát triển công nghệ và đưa các sản phẩm đổi mới sáng tạo ra thị trường.

Bà Nguyễn Khánh Ly, Trưởng phòng cấp cao Bộ phận Nhân sự Công ty TNHH Denso Việt Nam, thuộc Tập đoàn Denso Nhật Bản, nhìn nhận để thích ứng nhanh với với doanh nghiệp, sinh viên còn cần tự nâng cao tinh thần học hỏi và khả năng đối đầu với thử thách. Với công ty có yếu tố nước ngoài như Denso, ứng viên giỏi ngoại ngữ được ưu tiên.

"Mức lương cơ bản với sinh viên mới ra trường là 11,5 triệu đồng. Nhưng nếu biết thêm tiếng Anh và tiếng Nhật, các em có thêm khoản phụ cấp 3 triệu đồng", bà Ly cho biết.

Còn theo ông Maeda Ryota, Trưởng Bộ phận Phát triển sản phẩm, Công ty THHH Công nghệ Máy văn phòng Kyocera Việt Nam, các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam có mục tiêu mở rộng quy mô nên mong muốn tìm kiếm ứng viên có khả năng trở thành lãnh đạo giỏi trong tương lai. Vì vậy, kỹ năng lãnh đạo được chú trọng.

Mang theo CV đến Ngày hội việc làm để ứng tuyển, Đặng Quyết Tiến, sinh viên năm cuối ngành Toán - Tin, nhìn nhận rõ hơn các yêu cầu của doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Nam sinh hiện học thêm tiếng Anh với mục tiêu có chứng chỉ IELTS 6.5-7.0 vào tháng 9, cùng thời điểm lấy bằng tốt nghiệp.

Đại học Bách khoa Hà Nội có quy mô khoảng 38.000 sinh viên. Trường được xếp hạng 501-550 thế giới ở lĩnh vực Kỹ thuật và Công nghệ, theo QS.

Khảo sát 6.800 sinh viên tốt nghiệp năm 2024 cho thấy lương khởi điểm trung bình của sinh viên tốt nghiệp Bách khoa Hà Nội là 12-12,5 triệu đồng một tháng, cao nhất là nhóm làm việc tại Nhật Bản với 39-42 triệu đồng. Ông Huỳnh Đăng Chính cho biết có những sinh viên nhận mức cao hơn khi làm việc tại nước ngoài.

Tin Gốc: Vnexpress

Đáng chú ý, khác với các giai đoạn sàng lọc công nghệ thông thường, dòng tiền lần này không đổ dồn về một vài "kẻ thắng cuộc". Vốn đầu tư đang tỏa ra khắp hệ sinh thái, nâng đỡ cả những cách tiếp cận lượng tử mới mẻ vẫn còn ở giai đoạn đầu chu kỳ phát triển.

Ngày 17-2, công ty nghiên cứu vi tính lượng tử Infleqtion (Mỹ) chính thức giao dịch trên sàn chứng khoán New York thông qua một thương vụ mua lại với mục đích đặc biệt (SPAC) trị giá khoảng 1,8 tỉ USD, huy động thêm hơn 540 triệu USD. Một tháng sau, Horizon Quantum (Singapore) lên sàn Nasdaq qua thương vụ SPAC tương tự, thu về khoảng 120 triệu USD.

Đến cuối tháng 3, đến lượt Xanadu Quantum Technologies (Canada) - công ty từng công bố thương vụ SPAC trị giá 3,6 tỉ USD hồi tháng 11-2025 - chính thức giao dịch trên sàn Nasdaq.

Theo Reuters, cùng thời điểm, IQM Quantum Computers (Phần Lan) công bố nhận khoản tài trợ vốn 50 triệu euro (57,6 triệu USD) từ các quỹ do Tập đoàn BlackRock quản lý, ngay trước thềm thương vụ niêm yết kép tại Mỹ và Helsinki với định giá khởi điểm 1,8 tỉ USD.

Làn sóng đầu tư trên cho thấy khi cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) còn chưa hết nóng, giới đầu tư đã bắt đầu tìm đến những công nghệ "tương lai" hơn nữa.

Ông Velu Sinha - chuyên gia tại công ty tư vấn Bain & Company (Mỹ) - nhận định với CNBC ngày 30-3: "Câu chuyện đã chuyển từ một dự án khoa học sang vấn đề thương mại, và các công ty đang tận dụng đúng cửa sổ thời cơ này".

Theo ước tính của Bain, quy mô thị trường máy tính lượng tử khi trưởng thành hoàn toàn có thể đạt 100 - 250 tỉ USD - đủ lớn để thuyết phục dòng vốn "kiên nhẫn" bỏ qua những biến động ngắn hạn.

Cơn sốt trên thị trường vốn không phải vô cớ. Trong 18 tháng qua, công nghệ máy tính lượng tử đã chứng kiến hàng loạt đột phá kỹ thuật, đặc biệt ở mảng sửa lỗi lượng tử - rào cản vốn được xem là gai góc nhất của ngành.

Tháng 4-2024, Microsoft và Quantinuum (Mỹ) công bố chạy thành công hơn 14.000 thí nghiệm liên tiếp không lỗi, tạo ra 4 qubit logic đáng tin cậy từ chỉ 30 qubit vật lý. Thành tựu này được giới chuyên môn mô tả là "những qubit logic đáng tin cậy nhất từng được ghi nhận". Ông Ilyas Khan, Giám đốc sản phẩm Quantinuum, khẳng định kỹ thuật này "đã rút ngắn lộ trình ít nhất hai năm".

Cuối năm 2024, chip Willow của Google trở thành hệ thống đầu tiên chứng minh nguyên lý "sửa lỗi dưới ngưỡng": càng tăng số qubit vật lý thì tỉ lệ lỗi của qubit logic càng giảm thay vì tăng lên như trước. Đến tháng 11-2025, IBM công bố chip Loon, khẳng định thiết kế này đã vạch ra con đường để có máy tính lượng tử đưa vào thực tiễn vào năm 2029.

Những tiến bộ kỹ thuật đó đang bắt đầu thẩm thấu vào ứng dụng thực tế. Tháng 9-2025, Ngân hàng HSBC công bố kết quả thử nghiệm dùng máy tính lượng tử IBM Heron để dự đoán xác suất khớp lệnh trong giao dịch trái phiếu doanh nghiệp châu Âu. Kết quả cho thấy cho độ chính xác cải thiện đến 34% so với phương pháp cổ điển.

Trong lĩnh vực y dược, theo phân tích của McKinsey, máy tính lượng tử có thể mô phỏng cấu trúc phân tử ở cấp độ mà siêu máy tính cổ điển chỉ có thể tính gần đúng, hứa hẹn rút ngắn quy trình sàng lọc thuốc từ nhiều năm xuống còn vài tháng.

Các hãng dược lớn như Roche, Boehringer Ingelheim và Moderna đã hợp tác với các công ty lượng tử như IBM hoặc PsiQuantum để thăm dò mô phỏng phân tử, phản ứng hóa học và các bài toán liên quan đến phát triển thuốc, bao gồm cả các ứng dụng cho bệnh Alzheimer và mRNA.

Dù mới ở giai đoạn nghiên cứu, McKinsey cho rằng các bước thử nghiệm này đang định hình "điểm khởi đầu" của ngành dược lượng tử trong thập niên tới.

Tuy vậy máy tính lượng tử vẫn còn một chặng đường dài phía trước. Ông Sinha cảnh báo ngưỡng để chứng minh "lợi thế lượng tử thương mại" đầu tiên là khoảng 100 qubit logic - mức mà toàn ngành dự kiến chỉ đạt được trong giai đoạn 2028 - 2029.

"Để có tác động quy mô lớn như khám phá thuốc mới hay tối ưu logistics toàn cầu, chúng ta cần 1.000 đến 10.000 qubit logic, nhiều khả năng phải đến giữa thập niên 2030", ông Sinha chỉ ra.

Phản ứng thị trường cũng cho thấy tiềm năng ngành vẫn còn phải "chứng minh bản thân". Hầu hết cổ phiếu các công ty lượng tử đều biến động mạnh sau khi mới niêm yết, có mã giảm hai con số chỉ vài tuần sau ngày lên sàn.

Ông Marc Einstein, Giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho rằng viễn cảnh mỗi gia đình sở hữu một máy tính lượng tử trên bàn làm việc "có lẽ còn cách xa nhiều thập niên". Trong bối cảnh đó, mô hình lượng tử dưới dạng dịch vụ (Quantum-as-a-Service) có thể là bước đầu tiên để người dùng "chạm" đến công nghệ này.

Mô hình này tương tự cách hầu hết người dùng AI hiện nay không tự vận hành các trung tâm dữ liệu tại nhà. Thay vào đó, các tập đoàn lớn sở hữu hạ tầng lượng tử và cho doanh nghiệp, nhà nghiên cứu khác truy cập từ xa.

Cuộc đua máy tính lượng tử, vì thế, chưa phải là cuộc đua tốc độ, mà là cuộc đua bền bỉ. Những diễn biến nóng đầu năm 2026 chỉ là vạch khởi đầu của một hành trình rất dài phía trước.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/lan-song-may-tinh-luong-tu-sau-con-sot-ai-20260410231901369.htm